Σιτάρι (για το ψήσιμο ψωμιού – Triticum aestivum) καλλιεργήθηκε περίπου πριν από 8.000 χρόνια στην Γεωργία. Αυτή είναι μια από τις αρχαιότερες αποδείξεις καλλιεργείας αυτού του σιταριού. Γενετικές μελέτες σύγχρονων φυτών σιταριού και άγριων αγρωστωδών δείχνουν ότι το εξημερωμένο σιτάρι και το αγριοσίταρο αναμείχθηκαν στον Νότιο Καύκασο και την περιοχή της Κασπίας Θάλασσας.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΨΩΜΙΟΥ, ΕΔΩ.
Αυτό το υβριδικό φυτό τελικά έγινε σιτάρι για ψωμί, εξήγησε η κ. N. Rusishvili (του Εθνικού Μουσείου της Γεωργίας) και οι συνάδελφοί της. Εξέτασαν απανθρακωμένους κόκκους που ανακτήθηκαν από νεολιθικές θέσεις στα όρη (εδώ τα λένε παραφασμένα gora) Gadachrili[1] – παρακάτω φωτ. – και Shulaveris[2], στον ποταμό Shulaveri στην Γεωργία.
Επειδή οι εν λόγω απανθρακωμένοι κόκκοι του σιταριού για ψωμί ομοιάζουν με το σκληρό σιτάρι και άλλους σπόρους σιταριού, τα μέλη της ομάδας επικεντρώθηκαν στην ράχη, το μέρος του στελέχους του φυτού που συγκρατεί τον κόκκο στο στάχυ του σιταριού. Αυτή η δομή είναι γνωστό ότι ποικίλλει μεταξύ των ειδών φυτών σιταριού. Αφού η ομάδα αναγνώρισε την ράχη του σιταριού για ψωμί, χρονολόγησαν τους σπόρους με ραδιενεργό άνθρακα μεταξύ 6000 – 5800 π.Χ.
«Αυτά τα ευρήματα παρέχουν κρίσιμη εμπειρική υποστήριξη ότι αυτή η περιοχή είναι το πρωταρχικό κέντρο πρώιμης εξημέρωσης του σιταριού για ψωμί», κατέληξαν οι ερευνητές.
ΠΗΓΗ: N. Rusishvili, κ.ά. «An independent center for the origin of bread wheat in the Neolithic period of Georgia in the South Caucasus», April 123 (19) e2537697123, Pnas, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 27.4.2026, https://doi.org/10.1073/pnas.2537697123
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Αρχαιολογικός χώρος της νεολιθικής εποχής, κοντά στο χωριό Ιμίρι στον 41ο παράλληλο [41.39050209169032, 44.8208878783329]. Διάσημος, διότι εδώ ανακαλύφθηκαν κουκκούτσια σταφυλιού, της 6ης χιλιετίας π.Χ. – Στους Φιλίππους Μακεδονίας βρέθηκαν 6.300 χρόνων – ΔΙΑΒΑΣΤΕ το ΕΔΩ. Σύμφωνα με τα μορφολογικά χαρακτηριστικά τους, ανήκουν στην καλλιεργούμενη ποικιλία του αμπελιού Vitis vinisfera sativa. Το Εθνικό Μουσείο της Γεωργίας αναφέρει ότι, ότι ο άνθρωπος εξημέρωσε εδώ για πρώτη φορά το άγριο αμπέλι και στην συνέχεια έφτιαξε κρασί από το καλλιεργημένο αμπέλι. Εδώ λένε ανακαλύφθηκε ένα από τα παλαιότερα κέντρα γεωργίας, και οι αρχές της πολιτιστικής αμπελουργίας και οινοποίησης.
- ΔΕΙΤΕ το βιντεορεπορτάζ του Γ. Λεκάκη: “ΑΜΠΕΛΟΣ 35.000.000 χρόνων στην Θράκη”.
Τα λείψανα κρασιού 8.000 χρόνων διατηρήθηκαν σε πήλινα αγγεία, που βρέθηκαν σε αυτήν την περιοχή (στο Βουνό Γκανταχρίλι). Η αρχαιολογική ανακάλυψη συμπεριλήφθηκε στις 10 σημαντικότερες παγκόσμιες ανακαλύψεις του 2017. Ως αποτέλεσμα των εργασιών που πραγματοποιήθηκαν (στο πλαίσιο του έργου «Έρευνα της Γεωργιανής Αμπελουργίας και Οινοπαραγωγικής Πολιτείας»), ανακαλύφθηκαν οικιστικά κτηρια, διάφορα εργαλεία, πιάτα, βοηθητικοί λάκκοι κλπ. Μαζί με τους Γεωργιανούς επιστήμονες, στο έργο συμμετέχουν ερευνητές από τα Πανεπιστήμια της Πενσυλβάνια, του Μιλάνου, της Κοπεγχάγης, του Τορόντο, το Ινστιτούτο Waisman του Ισραήλ και το Ινστιτούτο Γεωργικής Έρευνας του Μονπελιέ.
Η περιοχή ονομάσθηκε «το λίκνο του κρασιού» και μπήκε στο βιβλίο Γκίνες. Το 2017, ανακαλύφθηκαν και τα αρχαιότερα δοχεία κρασιού (kvevri) – παραπάνω φωτ. Χημικά στοιχεία για το κρασί, που χρονολογούνται από το 6000 – 5800 π.Χ. (πρώιμη νεολιθική περίοδος), ελήφθησαν από υπολείμματα αρχαίας κεραμικής που ανασκάφηκαν στους αρχαιολογικούς χώρους Gadachrili και Shulaveris, περίπου 50 χλμ. νότια της Τυφλίδας στην Γεωργία. Τα υπολείμματα ταυτοποιήθηκαν ως κρασί επειδή περιείχαν τρυγικό οξύ, το οποίο εμφανίζεται μόνον σε μεγάλες ποσότητες στο ευρασιατικό σταφύλι (Vitis vinifera) στην Μέση Ανατολή και στο κρασί που παρασκευάζεται από αυτό. Η ανίχνευση άλλων οργανικών οξέων (μηλικό, κιτρικό και ηλεκτρικό), που βρίσκονται επίσης στο ευρασιατικό σταφύλι, παρείχε επιβεβαιωτικά στοιχεία. Τα υπολείμματα κρασιού ανακτήθηκαν από πιθάρια μεγάλης χωρητικότητας, τα οποία πιθανότατα χρησιμοποιούνταν για ζύμωση, παλαίωση και αποθήκευση. Πριν από αυτήν την ανακάλυψη, το αρχαιότερο χημικά ταυτοποιημένο κρασί ήταν από το Χατζί Φιρούζ Τεπέ του Ιράν, και χρονολογείτο περίπου στο 5400 – 5000 π.Χ.
- ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ: Η λέξις οίνος, είναι παναρχαία ελληνική, και μάλιστα ομηρική. Το σύγχρονο γεωργιανό όνομα του οίνου είναι «ghvino», το οποίο προέρχεται από την λέξη «guivili» = «ζύμωση», από την οποία λένε παράγονται οι λέξεις Vin, vino, Wein, κλπ. – προφανώς αγνοώντας την πανάρχαια ελληνική λέξη ϝοῖνος οἶνος, κλπ. και τον Όμηρο… > λατ. vinum, vitis, κλπ.
Η ανακάλυψη έγινε από τον καθηγητή P. McGovern, μοριακό αρχαιολόγο από το Μουσείο Αρχαιολογίας και Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια και κύριο συγγραφέα της μελέτης «Πρώιμο Νεολιθικό Κρασί της Γεωργίας στον Νότιο Καύκασο», που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) στις 13.11.2017. Επιστήμονες από ιδρύματα στην Γεωργία, την Γαλλία, την Ιταλία, το Ισραήλ, τον Καναδά, την Δανία και τις ΗΠΑ, συμμετείχαν στο κοινό «Ερευνητικό Έργο για τη Μελέτη των Γεωργιανών Σταφυλιών και του Πολιτισμού του Κρασιού».
Στην Γεωργία έχουν διατηρηθεί περισσότερα από 500 είδη αμπέλου, ενώ τα άγρια αμπέλια εξακολουθούν να είναι συνηθισμένα σήμερα.
Η παλαιότερη γεωργιανή παραδοσιακή μέθοδος παρασκευής κρασιού σε μεγάλα πήλια αγγεία – λέγονται «κβέβρι». Τον Δεκέμβριο του 2013 συμπεριλήφθηκε στον κατάλογο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO. – ΠΗΓΗ: “Georgia – The cradle of wine“.
[2] Στον 41ο παράλληλο [41.362779213516355, 44.820986380782045].
Hajji Firuz Tepe iran αρχαιο σιταρι ψωμι 8.000 χρονων χρονια πριν Λεκακης σταρι ψησιμο ψωμιου Triticum aestivum καλλιεργεια Γεωργια αρχαιοτερη αποδειξη καλλιεργειας σιτου αγριο αγριος σιτος γενετικη φυτο αγρια αγρωστωδη εξημερωμενο αγριοσιταρο αναμειξη νοτιος Καυκασος Κασπια Θαλασσα υβριδικο φυτα εθνικο Μουσειο απανθρακωμενος κοκκος νεολιθικη εποχη ορη ορος Gora Gadachrili Shulaveris ποταμος σουλαβερι Shulaveri σαπανθρακωμενοι κοκκοι σιταριου σκληρο σπορος ραχη, στελεχος σταχυ ειδος φυτων ραδιενεργος ανθρακας 6000 – 5800 πΧ 7.800 7η 6η χιλιετια ευρημα κεντρο πρωιμη εξημερωση αρχαιολογικος χωρος χωριο Ιμιρι 41ος παραλληλος κουκκουτσι σταφυλιου κουκουτσι σταφυλι Ελλαδα ανατολικη μακεδονια φιλιπποι καβαλας μορφολογια χαρακτηριστικα καλλιεργουμενη ποικιλια αμπελιου Vitis vinisfera sativa ανθρωπος πρωτη φορα αγριο αμπελι κρασι καλλιεργημενο παλαιοτερη γεωργια πολιτιστικη αμπελουργια οινοποιηση λειψανα κρασιου πηλινο αγγειο βουνο Γκανταχριλι αρχαιολογια σημαντικοτερες παγκοσμιες αρχαιολογικες ανακαλυψεις 2017 γεωργιανη Οινοπαραγωγη οικιστικο κτηριο εργαλεια, πιατο λακκος βιβλιο ρεκορ Γκινες αρχαιοτερο δοχειο κρασιου kvevri χημεια πρωιμη νεολιθικο περιοδος υπολειμματα αρχαια κεραμικη Τυφλιδα τρυγικο οξυ, ευρασιατικο Vitis vinifera Μεση Ανατολη οργανικα οξεα μηλικο οξυ κιτρικο ηλεκτρικο πιθαρι χωρητικοτητα ζυμωση, παλαιωση αποθηκευση αρχαιοτερο χημικα ταυτοποιημενο κρασι Χατζι Φιρουζ Τεπε περσια Ιραν, 7.400 7.000 5400 – 5000 γεωργιανο ονομα οινος ghvino λεξη guivil ζυμωσις λεξεις Vin, vino, Wein, παναρχαια ελληνικη ομηρικη λεξη Fοινος λεξις ετυμολογια οινου ϝοινος fοινος ομηρος λατινικα μοριακος αρχαιολογος ανθρωπολογια πρωιμο Νεολιθικο Κρασι γεωργιανα σταφυλια Πολιτισμος ειδη αμπελου, αμπελιου αγρια αμπελια παλαιοτερη παραδοσιακη μεθοδος παρασκευη παραδοση μεγαλο πηλινο αγγειο κβεβρι αυλη πολιτιστικη κληρονομια UNESCO ουνεσκο
