Του Γιώργου Λεκάκη
Η αρχαία ελληνική πόλις Καλή Ακτή (> Καλεάκτις / Καλάκτις) ιδρύθηκε το 446 π.Χ. από τον Δουκέτιο.[1] Ο Δουκέτιος, αφού ηττήθηκε από την ελληνική πόλη-κράτος των Συρακουσών εστάλη εξόριστος στην Κόρινθο. Αλλά επέστρεψε με Κορινθίους για να ιδρύσει την αποικία της Καλάκτιδος, σε στρατηγική θέση στα μισά της διαδρομής Μεσσήνης – Πανόρμου / Παλέρμο και με θέα τις Αιολίδες Νήσους. Η πόλις στη συνέχεια εξελίχθηκε σε μέγα αστικό κέντρο κατά την ελληνική (και όχι ελληνιστική) περίοδο.
Η ρωμαϊκή κατοχή έρχεται τρεις αιώνες μετά (2ος αιώνας π.Χ.). Η πόλις μάλλον τότε άρχισε να κόβει μια σειρά από δικά της χάλκινα νομίσματα: Αλλά δεν ξέχασε την καταγωγή της: Το πιο σημαντικό είχε απεικόνιση του θεού Διονύσου του ελληνικού πανθέου, και ένα τσαμπί σταφύλι!
Από την Καλή Ακτή καταγόταν ο αρχαίος Έλληνας ρήτορας Καικίλιος και ο ιστορικός Σιληνός.
Εξελίχθηκε σε σημαντικό γεωργικό και εμπορικό κέντρο: εξήγαγε κυρίως κρασί, που μεταφέρονταν σε αμφορείς. Αμφορείς κρασιού του 4ου αιώνα μ.Χ. που παράγονταν στην Καλή Ακτη έχουν βρεθεί έως και την Ρώμη! Ήταν φημισμένο κέντρο παραγωγής κεραμικών, γι’ αυτό το «διαφημίζει» και στο έμβλημά της ακόμη και σήμερα. Και πιθανότατα παρήγαγε και τόνο. Είχε περίφημη ιχθυόσκαλα – “litus piscosa Calacte” / «παραλία με ψάρια της Καλάκτιδος»[2].
Πρόσφατες αρχαιολογικές ανασκαφές έδειξαν ότι η ελληνική πόλη κατεστράφη από πυρκαγιά ή σεισμό προς τα τέλη του 1ου αιώνα μ.Χ. και ίσως εγκαταλείφθηκε. Οι κάτοικοί της μετακόμισαν προς την θάλασσα, κοντά στην σύγχρονη Μαρίνα Καρονίας, το επίνειόν της. Λίγο μετά τα μέσα του 4ου αιώνα μ.Χ., η λιμανούπολη επίσης κατεστράφη κι αυτή, πιθανώς από σεισμό. Αλλά η ζωή στον οικισμό συνεχίστηκε, με πολύ μικρότερη κλίμακα.
Μετά ήρθαν οι Νορμανδοί…
Κατά τον Μεσαίωνα έγινε φέουδο της οικογένειας Βεντιμίλια, η οποία την εκμεταλλευόταν ως εμπορικό λιμάνι, και στη συνέχεια, κατά την διάρκεια της ισπανικής κυριαρχίας (1630), έγινε φέουδο – μαρκησία της οικογένειας Πινιατέλι Αραγόνα Κόρτεζ.
ΣΗΜΕΡΑ
Σήμερα στην θέση της είναι κτισμένη η Καρουνία (Carunìa στα σικελικά) / Καρονία / Καρωνία[3], μια μικρή πόλη με 3.000 κατοίκους, 120 χλμ. δυτικά της Μεσσήνης Σικελίας στον 38o παράλληλο [38.02686897166219, 14.440299514356358]. Έχει αξιοποιήσει τουριστικώς και την καλή ακτή της, με καταλύματα κλπ. Κείται σε τμήμα του Πάρκου Νεμπρόντι και της Ένωσης Δήμων Νεμπρόντι στο ομώνυμο βουνό (Όρη Νεμπρόντι, μέρος των Σικελικών Απεννίνων, ή Όρη Καρόνια – Monti delle Caronie). Αυτό μαζί με το δάσος Caronie, σχηματίζουν το μεγαλύτερο δάσος της Σικελίας (12 εκτάρια!). Ο φερώνυμος ποταμός, που ρέει μέσα από την περιοχή, είναι πλέον χειμαρρος.
Είναι η μεγαλύτερη πόλη της Μεσσήνης και η 93η μεγαλύτερη στην Ιταλία!
ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ
Σήμερα, εδώ μπορεί να ιδεί κανείς:
- το Κάστρο της Καρωνίας [38.02692509381624, 14.440180729840337] – νορμανδικής εποχής (12ος αι.), πιθανώς επί βασιλιά Ρογήρου. Το κάστρο τώρα είναι ιδιωτική ιδιοκτησία! Ένα από τα καλύτερα διατηρημένα κτηρια νορμανδικής αρχιτεκτονικής στην Σικελία. Βρίσκεται στην κορυφή ενός βραχώδους υψώματος. Έχει τριγωνικό σχήμα. Τείχος και με τετράγωνους πύργους, από λαξευμένη πέτρα. Στο εσωτερικό του στεγάζεται το παλλάτι, κτισμένο κατά το πρότυπο των βασιλικών κατοικιών του Κούβα και της Ζίζα. Στα βόρεια μια εκκλησία με σχέδιο του Παλατινού Παρεκκλησίου στον Πάνορμο.
- Την Γέφυρα του Αυρηλίου.
- Στην περιοχή Torre di Lauro έναν παράκτιο πύργο του Περάσματος Lauro, που για πρώτη φορά μαρτυράται το 1583. Σήμερα ιδιωτική κατοικία!
- Το Εθνοανθρωπολογικό Μουσείο, το οποίο φιλοξενεί μια έκθεση για την καύση ξυλοκάρβουνου.
ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ
Οι κάτοικοι ασχολούνται με την γεωργία (παραγωγή ελαιολάδου), την κτηνοτροφία και τις χειροτεχνίες (παραγωγή κεραμικών).
Ο πολιούχος άγιος του χωριού είναι ο άγιος μάρτυς Βλάσιος ο Σεβαστείας[4] (> Μπιάτζιο) [38.023773807031056, 14.440348872751906]. Η εορτή του πανηγυρίζεται κάθε χρόνο στις 3 Φεβρουαρίου. Κατά τη διάρκεια της γιορτής του ένα άγαλμα του αγίου στολίζεται με αμυγδαλωτά και οι πιστοί το ακολουθούν ξυπόλητοι στην πόλη.
ΠΗΓΗ: Γ. Λεκακης «Συγχρονης Ελλαδός περιηγησις». ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 4.3.2019.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Κατὰ δὲ τὴν Σικελίαν Συρακοσίοις πρὸς Ἀκραγαντίνους συνέστη πόλεμος διὰ τοιαύτας αἰτίας. Συρακόσιοι καταπολεμήσαντες Δουκέτιον δυνάστην τῶν Σικελῶν, καὶ γενόμενον ἱκέτην ἀπολύσαντες τῶν ἐγκλημάτων, ἀπέδειξαν αὐτῷ τὴν τῶν Κορινθίων πόλιν οἰκητήριον. οὗτος δὲ ὀλίγον χρόνον μείνας ἐν τῇ Κορίνθῳ τὰς ὁμολογίας ἔλυσε, καὶ προσποιησάμενος χρησμὸν ὑπὸ θεῶν αὐτῷ δεδόσθαι κτίσαι τὴν Καλὴν Ἀκτὴν ἐν τῇ Σικελίᾳ, κατέπλευσεν εἰς τὴν νῆσον μετά τινων οἰκητόρων· συνεπελάβοντο δὲ καὶ τῶν Σικελῶν τινες, ἐν οἷς ἦν καὶ Ἀρχωνίδης ὁ τῶν Ἑρβιταίων δυναστεύων. οὗτος μὲν οὖν περὶ τὸν οἰκισμὸν τῆς Καλῆς Ἀκτῆς ἐγίνετο. Ἀκραγαντῖνοι δὲ ἅμα μὲν φθονοῦντες τοῖς Συρακοσίοις, ἅμα δ´ ἐγκαλοῦντες αὐτοῖς ὅτι Δουκέτιον ὄντα κοινὸν πολέμιον διέσωσαν ἄνευ τῆς Ἀκραγαντίνων γνώμης, πόλεμον ἐξήνεγκαν τοῖς Συρακοσίοις. σχιζομένων δὲ τῶν Σικελικῶν πόλεων, καὶ τῶν μὲν τοῖς Ἀκραγαντίνοις, τῶν δὲ τοῖς Συρακοσίοις συστρατευόντων, ἠθροίσθησαν παρ´ ἀμφοτέροις δυνάμεις ἀξιόλογοι. φιλοτιμίας δὲ μεγάλης γενομένης ταῖς πόλεσιν, ἀντεστρατοπέδευσαν ἀλλήλοις περὶ τὸν Ἱμέραν ποταμόν, καὶ γενομένης παρατάξεως ἐνίκησαν οἱ Συρακόσιοι, καὶ τῶν Ἀκραγαντίνων ἀνεῖλον ὑπὲρ τοὺς χιλίους. μετὰ δὲ τὴν μάχην διαπρεσβευσαμένων περὶ συνθέσεως τῶν Ἀκραγαντίνων, οἱ Συρακόσιοι συνέθεντο τὴν εἰρήνην.
ΑΠΟΔΟΣΙΣ Γ. Λεκάκη: «Στην Σικελία ξέσπασε πόλεμος ανάμεσα στους Συρακούσιους και τους Ακραγαντίνους για τις εξής αιτίες: Οι Συρακούσιοι, αφού ενίκησαν τον Δουκέτιο, ηγεμόνα των Σικελών, και αφού τον απάλλαξαν από τις κατηγορίες, όταν αυτός κατέφυγε σε αυτούς ως ικέτης, του όρισαν ως τόπο διαμονής την πόλη των Κορινθίων. Εκείνος όμως, αφού έμεινε για λίγο καιρό στην Κόρινθο, αθέτησε τις συμφωνίες και, ισχυριζόμενος ότι οι θεοί του είχαν δώσει χρησμό να ιδρύσει την Καλή Ακτή στην Σικελία, απέπλευσε για το νησί μαζί με μερικούς αποίκους. Μαζί του προσχώρησαν και κάποιοι από τους Σικελούς, ανάμεσα στους οποίους ήταν και ο Αρχωνίδης, ηγεμόνας των Ερβιταίων. Έτσι, ο Δουκέτιος ασχολήθηκε με την ίδρυση της αποικίας της Καλής Ακτής. Οι Ακραγαντίνοι, όμως, αφ’ ενός φθονούσαν τους Συρακουσίους και αφ’ ετέρου τους κατηγορούσαν επειδή έσωσαν τον Δουκέτιο, που ήταν κοινός εχθρός όλων, χωρίς την συγκατάθεση των Ακραγαντίνων. Γι’ αυτό κήρυξαν πόλεμο στους Συρακούσιους. Καθώς οι πόλεις της Σικελίας διχάστηκαν και άλλες συμμάχησαν με τους Ακραγαντίνους και άλλες με τους Συρακουσίους, συγκεντρώθηκαν και από τις δύο πλευρές αξιόλογες στρατιωτικές δυνάμεις. Επειδή μάλιστα οι δύο πόλεις είχαν μεγάλη φιλοδοξία και ανταγωνισμό μεταξύ τους, στρατοπέδευσαν αντικρυστά κοντά στον ποταμό Ιμέρα. Όταν δόθηκε η μάχη, νίκησαν οι Συρακούσιοι και σκότωσαν περισσότερους από χίλιους Ακραγαντίνους. Ύστερα από την μάχη, οι Ακραγαντίνοι έστειλαν πρεσβευτές για να διαπραγματευτούν συμφωνία, και οι Συρακούσιοι δέχθηκαν να συνάψουν ειρήνη. – ΠΗΓΗ: Διόδωρος Σικελιώτης, 12.8.
[2] ΠΗΓΗ: Silius Italicus, 14,251, 1ος αι. μ.Χ.
[3] Ο δήμος συνορεύει με το Τυρρηνικό Πέλαγος στα βόρεια, τον δήμο Capizzi στα νότια, τους δήμους San Fratello και Acquedolci στα ανατολικά και τους δήμους Mistretta και Santo Stefano di Camastra στα δυτικά. Στην ακτή βρίσκονται οι οικισμοί Marina di Caronia, Canneto και Torre del Lauro.
[4] Ο Βλάσιος ήταν Μικρασιάτης ιατρός, επίσκοπος Σεβάστειας (308;-323; μ.Χ.) Μικράς Αρμενίας Καππαδοκίας, επί βασιλείας Λικινίου. – ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για τον ΑΓΙΟ ΒΛΑΣΙΟ, ΕΔΩ.
αρχαια ελληνικη Καλη Ακτη αποικια Κορινθιων, Σικελια Μεγαλη Ελλαδα Λεκακης αρχαιες ελληνικες Καληακτη αποικιες Κορινθιοι Σικελιας Μεγαλης Ελλαδας
