Ηράκλειτος, απ. 42: Ο Όμηρος, ο σοφώτερος όλων των Ελλήνων, και ο Αρχίλοχος ο Πάριος, δεν πρέπει να γίνονται δεκτοί στους ποιητικούς αγώνες – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

Το 42ο από τα 142 σωζόμενα αποσπάσματά του:

Ηράκλειτος Βλύσωνος ο Εφέσιος τάδε έφη:

42. «Τον δε Όμηρον άξιον εκ των αγώνων εκβάλλεσθαι και ραπίζεσθαι και Αρχίλοχον[1] ομοίως».

Ο άξιος Όμηρος να αποβάλλεται από τους [ποιητικούς] αγώνες και να ραπίζεται, ομοίως και ο Αρχίλοχος ο Πάριος. Προφανώς επειδή θα τους κέρδιζαν όλους.

Οι αγώνες αυτοί ήταν ποιητικοί διαγωνισμοί ποιητών ή ραψωδών σε μεγάλες θρησκευτικές πανηγύρεις, που απήγγειλαν, έψελναν ή τραγουδούσαν στίχους ή ποιήματα δικά τους ή άλλων.

Αν πρόκειται για πολεμική του Ηρακλείτου κατά Ομήρου και Αρχιλόχου αυτή συνίσταται, μάλλον, στο ότι και οι δύο είχαν κατακρίνει τον πόλεμο, ήταν ειρηνιστές, ενώ για τον Ηράκλειτο ο πόλεμος είναι «ο πατήρ πάντων». Ο Όμηρος λέγει στην: «Ως έρις εκ τε θεών εκ τ’ ανθρώπων απόλοιτο». (Είθε η έριδα να εξαφανισθεί και από τον κόσμο των θεών και από τον κόσμο των ανθρώπων) – «Ιλιάς» Σ,107.

Αλλά έχει μίαν άλλη ερμηνεία το απόσπασμα: Πως οι Όμηρος και Αρχίλοχος πρέπει να αποβάλλονται από τους αγώνες, διότι είναι τόσο καλοί και αξεπέραστοι, που δεν μπορούν άλλοι να συγκριθούν μαζί τους, οπότε ο αγών, θα ήταν άδικος… ενώ ο ποιητής / αοιδός που θα απήγγειλε δικές τους δημιουργίες θα έπρεπε να ραπίζεται, ως μη δίκαια αμιλλόμενος…

Άλλωστε ο Ηράκλειτος θεωρούσε τον Όμηρο σοφώτερο όλων των Ελλήνων – βλ. απ. 56.

ΠΗΓΗΓ. Λεκακης «ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΒΙΟ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΥ – ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΤΟΥ», έκδ. «Τάλως Φ», 2024, από το κεφάλαιο “Διασωθέντα αποσπάσματα Ηρακλείτου και απόπειρα αποδόσεως και ερμηνείας τους”.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Ο Αρχίλοχος (680; – 630 π.Χ.) του Τελεσικλή (και της δούλας Ενιπούς), ήταν αρχαίος Έλλην λυρικός ποιητής, από την Πάρο Κυκλάδων. Συνέθεσε ελεγείες, ύμνους και ποιήματα. Ο δημιουργός του λόγιου ιάμβου και της χρήσης του στην σάτυρα. Μισθοφόρος πολέμησε στην Ιωνία, την Θράκη, την Τορώνη και την Εύβοια και σκοτώθηκε πολεμώντας τους Ναξίους.

Λεκακης ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ, Λεκακης ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ, εφεσιος εφεσος αποσπασμα Ηρακλειτος Ηρακλειτου διασωθεντα σωζομενα αποσπασματα fragmenta fragment αποδοση ερμηνεια λεκακης σωζομενα αποσπασματα Héraclite Heraklit Heraclitus Heráclito Eraclito διασωθεν αποσπασμα Βλυσωνος Εφεσιος ταδε λεγει αρχαια βιβλια ελληνικη γραμματεια ομηρος σοφωτερος ολων των Ελληνων αρχιλοχος αποβολη ποιητικοι αγωνες αξιος ποιητικος αγωνας ραπισμα ποιηση διαγωνισμος ποιητης ραψωδος θρησκευτικη πανηγυρις, απαγγελια ψαλμος τραγουδι στιχος ποιημα διαγωνισμοι ποιητες ραψωδοι θρησκευτικο πανηγυρι τραγουδια στιχοι ποιηματα πολεμικη πολεμος πατηρ παντων ερις θεοι ανθρωπος απολοιτο εριδα εξαφανιση θεος κοσμος ανθρωπος Ιλιας ιλιαδα ερμηνεια αποσπασμα αγωνες, καλος αξεπεραστος συγκριση αγων αδικος αοιδος δημιουργια δικαια αμιλλομενος αμιλλα σοφοτερος ολων Ελληνων σοφος 7ος αιωνας 680 – 630 πΧ Τελεσικλη δουλα Ενιπω ενιππω αρχαιος ελλην λυρικος Παρος Κυκλαδων ελεγεια υμνος λογιος ιαμβος μετρο χρηση σατυρα μισθοφορος Ιωνια Θρακη, Τορωνη χακιδικη Ευβοια Ναξος ειρηνιστες ειρηνιστης ειρηνη

author avatar
Γιώργος Λεκάκης

Σχετικά Άρθρα

Ωραία Ελένη και Κίρκη: δύο μυστηριώδεις γυναίκες στον Όμηρο – του Δ. Νικολόπουλου

του Δημητρίου Νικολόπουλου Η Ελένη και η Κίρκη δεν συναντιούνται...

Οι ΦΑΙΑΚΕΣ, η ΣΧΕΡΙΑ και η ΑΠΗΔΑΛΟΣ ΝΑΥΣ – του Φ. Τούμπανου

Του μουσικού Φώτη Τούμπανου Πριν από την πτώση της Ποσειδωνίας,...

Μια άγνωστη εκστρατεία των αρχαίων Ελλήνων στην Ινδία – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη Για τον Καύνο και την Βυβλίδα, παιδιά...