Βρέθηκαν γαλακτοκομικά 5.500 χρόνων, με μειωμένη λακτόζη – οι περισσότεροι άνθρωποι την Νεολιθική εποχή είχαν δυσανεξία στην λακτόζη – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

Το Κουγιάβι[1] είναι μια ιστορική περιοχή, που βρίσκεται στην βορειοκεντρική Πολωνία, στην λεκάνη των ποταμών Βιστούλα και Νότετς, στον 52^ο παράλληλο [52°42′00″N  18°33′00″E].

• ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΒΙΣΤΟΥΛΑ, ΕΔΩ.

Εδώ έχουν βρεθεί τα αρχαιότερα ίχνη οικισμών στην έκταση που κατέχει νυν η Πολωνία. Χρονολογούνται από την νεολιθική εποχή και την λουσάτια περιοδο. Μεταξύ των μνημείων της προϊστορικής περιόδου, είναι κάποια μεγαλιθικά (τάφοι από πέτρα και χώμα από την 4^η και την 3^η χιλιετία π.Χ.) στο Σάρνοου, το Γκάι και το Βιετζικόβιτσε. Ένα οχυρό «Πολιτισμού της Λουσατίας» εποχής (2.700 χρόνων) ευρέθη στο Μπίσκουπιν.

Κύρια εθνογραφική ομάδα που κατοικεί εδώ είναι οι Κουγιάβοι, και δη η φυλή Γκοπλανι –  ταυτίζονται με τους Μαζοβιανούς-Κλομπιάνιους.

Η περιοχή είναι γνωστή για τις αποθέσεις ορυκτού αλατιού και καλίου, λιγνίτη και κεραμικού αργίλου.

Είναι σημαντική για την οικολογία. Διαθετει επίσης σημαντικά φυσικα καταφυγια, όπως δάσος βελανιδιάς (200 ετών στο Koronowo και στο Dąbrowa), δάσος σκλήθρου και τυρφης (στο Ντόμπρτς), δάσος χαμηλής βελανιδιάς (στον ποταμό Noteć κοντά στο Łabiszyn), δασικα λιβαδια (στον Noteć κοντά στο Brzoza Bydgoska), πευκοδάσος (150 ετών στο δάσος Bydgoszcz), αμμόλοφους και λίμνη (στα δάση Gostynińsko-Włocławskie) δάση σκλήθρου-φράξου (στην κοινότητα Kowal), φυσικές δασικές κοινότητες (στην Λίμνη Γκρόντνο, στην κοινότητα Μπαρούχοβο), ​​κωνοφόρο δάσος με μια συστάδα ξηροθερμικών κερασιών-νάνων (στο νότιο άκρο του δάσους Bydgoszcz), νανοκερασιές (στα δάση Μπάλτσεβο), κοινότητες αλοφύτων (στο Ciechocinek), χώρους αναπαραγωγής και διατροφής των βαλτωδών και υδρόβιων πτηνών (στην Dąbrowa Biskupia), αναπαραγωγής του γκρίζου ερωδιού (στην λίμνη Ostrowskie, στα δάση Miradzkie και στα δάση Gostynin-Włocławek), και προστατευόμενες περιοχές στο δίκτυο Natura 2000, ειδικές περιοχές προστασίας πτηνών.

Το Σλαβετσίνεκ[2] είναι ένα μικρό χωριό στο Βοεβοδάτο Κουγιαβίας-Πομερανίας, στην κομητεία και την κοινότητα Ινόβροκλαβ.

ΤΩΡΑ, σε αυτό, ευρέθησαν υπολείμματα γαλακτοκομικών ποτών με μειωμένη λακτόζη βρέθηκαν σε θραύσματα κεραμικής 5.500 χρόνων!

• ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για το ΓΑΛΑ και τα ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ, ΕΔΩ.
• ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΛΑΚΤΟΖΗΣ, ΕΔΩ.

Βρέθηκαν περισσότερα από 6.000 τεμαχια κεραμικής, που κατασκευάσθηκαν από μέλη του «Πολιτισμού Funnelbeaker». Οι ερευνητές μπόρεσαν να αναγνωρίσουν ένα σύνολο αγγείων σπονδής, που περιελάμβανε ένα μεγάλο ποτήρι σε σχήμα χωνιού, πέντε φιάλες και δύο μικρά κύπελλα (παραπάνω φωτ.).

«Εντοπίσαμε πρωτεΐνες που προέρχονται τόσο από αγελαδινό, όσο και από πρόβειο ή κατσικίσιο γάλα», εδήλωσε ο κ. Λ. Κοβάλσκι (του Πανεπιστημίου Ν. Κοπέρνικος). «Αυτά τα προϊόντα πιθανότατα παράγονταν με μια διαδικασία παρόμοια με την παραγωγή τυριού ή ορού γάλακτος», πρόσθεσε.

Επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι που έζησαν κατά την Νεολιθική περίοδο είχαν δυσανεξία στην λακτόζη, γινόταν επεξεργασία του γάλακτος σε προϊόντα με χαμηλότερη περιεκτικότητα σε λακτόζη που θα βοηθούσε τους πρώτους αγρότες στην πέψη αυτής της πολύτιμης πηγής διατροφής.

Τα οστά πολλών βοοειδών και χοίρων βρέθηκαν κοντά στα αγγεία, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα τρόφιμα καταναλώνονταν κατά την διάρκεια κοινών γιορτών. Οι ταφές που αποκαλύφθηκαν κοντά στα λείψανα των γιορτών βρέθηκαν να περιέχουν μόνον τα λείψανα γυναικών. Ο κ. Κοβάλσκι και οι συνεργάτες του πιστεύουν ότι αυτό μπορεί να υποδηλώνει ότι τα γαλακτοκομικά ποτά θα μπορούσαν να καταναλώνονταν κατά την διάρκεια γιορτών, που τελούσαν οι γυναίκες, προς τιμήν της μητρότητας, της γονιμότητας και της υγείας.

ΠΗΓΗ: Ł. Kowalski «A first toast in Kuyavia: New evidence for drinking rituals in Neolithic Europe from Sławęcinek, Poland», Praehistorische Zeitschrift, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 3.3.2026. Science in Poland.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Kujawy / λατ.: Cuiavia, γερμ.: Kujawien. Με αυτό το όνομα εμφανίσθηκε για πρώτη φορά σε γραπτές πηγές το 1136, στην Βούλα του Γκνιέζνο, που εκδόθηκε από τον πάπα Ιννοκέντιο Β΄ , η οποία έθεσε την Αρχιεπισκοπή του Γκνιέζνο υπό παπική προστασία.

[2] Sławęcinek / Slawecinek, στον 52^ο παράλληλο [52°51′N 18°15′E].

αρχαια γαλακτοκομικα προιοντα 5.500 χρονων, μειωμενη λακτοζη νεολιθικοι ανθρωποι νεολιθικη εποχη δυσανεξια λακτοζη Κουγιαβι ιστορια Πολωνια, λεκανη ποταμος Βιστουλας Νοτετς, 52^ος παραλληλος αρχαιοτερος οικισμος Πολωνιας λουσατια περιοδος μνημειο προιστορια μεγαλιθικος ταφος μεγαλιθικο μεγαλιθικα πετρα χωμα 4^η 3^η χιλιετια πΧ Σαρνοου, Γκαι Βιετζικοβιτσε οχυρο Πολιτισμος της Λουσατιας Λουζατιας Λουζατια 2.700 Μπισκουπιν εθνογραφικη ομαδα κατοικηση Κουγιαβοι, φυλη γκοπλανι Μαζοβιανοι Κλομπιανιοι αποθεσεις ορυκτο αλατι αλας καλιο λιγνιτης κεραμικος αργιλος οικολογια φυσικο καταφυγιο δασος βελανιδια κορονοβο Koronowo Dąbrowa σκληθρο τυρφη Ντομπρτς δαση χαμηλη βαλανιδια Notec labiszyn δασικο λιβαδι Brzoza Bydgoska πευκοδασος πευκο αμμολοφος λιμνη φραξος κοινοτητα κοβαλ Kowal φυσικη δασικη Γκροντνο, Μπαρουχοβο  ​​κωνοφορο συσταδα ξηροθερμικη κερασια νανος νανοκερασια μπαλτσεβο, χωρος αναπαραγωγη διατροφη βαλτωδη υδροβια πτηνα μπισκουπια Biskupia γκριζος ερωδιος αλοφυτα προστατευομενη περιοχη δικτυο Natura 2000, ειδικη περιοχη προστασιας πτηνων Σλαβετσινεκ χωριο Βοεβοδατο Κουγιαβιας Πομερανιας, Πομερανια κομητεια Ινοβροκλαβ γαλακτοκομικο ποτο θραυσμα κεραμικη 3500 πχ κατασκευη Πολιτισμος Funnelbeaker αγγειο σπονδη ποτηρι σχημα χωνι φιαλη κυπελλο πρωτεινη αγελαδινο προβειο κατσικισιο γαλα αγελαδα προβατο κατσικα προιον παραγωγη τυρι ορος γαλακτος επεξεργασια χαμηλοτερη χαμηλη περιεκτικοτητα πρωτοι αγροτες πεψη πολυτιμη πηγη διατροφης οστα βοοειδη χοιρος αγγεια, τροφιμα καταναλωση κοινη γιορτη ταφη εορτη γυναικα τελετη γυναικες, μητροτητα γονιμοτητα υγεια κουιαβια Cuiavia, ονομα 12ος 1136, Βουλα γκνιεζνο, παππας παπας Ιννοκεντιος Β αρχιεπισκοπη παπικη προστασια