Του Γιώργου Λεκάκη
Το 21ο από τα 142 σωζόμενα αποσπάσματά του:
Ο Ηράκλειτος Βλύσωνος ο Εφέσιος τάδε έφη:
21.«Θάνατός έστιν οκόσα εγερθέντες ορέομεν, οκόσα δε εύδοντες[1] ύπνος».
Θάνατος είναι όσα βλέπουμε στην κατάσταση της εγέρσεως / εγρηγόρσεως, και όσα βλέπουμε όταν κοιμώμαστε είναι ύπνος.
Όταν ο άνθρωπος είναι σε εγρήγορση, αντικρύζει τον κόσμο, τα αντικείμενα, που υπόκειται στην ροή, την φθορά και άρα τον θάνατο. Στον χρόνο του ύπνου αντιμετωπίζει τον φανταστικό κόσμο των ονείρων. Άρα και στις δυο περιπτώσεις ο άνθρωπος δεν έρχεται σε επαφή με τον κόσμο της αλήθειας. – Βλ. και αποσπάσματα 26, 124.
Εάν όμως η εγρήγορσις ληφθεί με την μεταφυσική σημασία της (επίγειος ζωή) το νόημα του αποσπάσματος αλλάζει: «Η παρούσα επίγειος ζωή του ανθρώπου είναι θάνατος, ο δε κοινώς νομιζόμενος θάνατος είναι ύπνος».
Πραγματικός θάνατος είναι η μετάβαση από του (νομιζομένου) θανάτου στην ζωή (δια της γενέσεως). Αντιθέτως, η κατάσταση του θανάτου («εύδοντες») είναι κατάσταση ύπνου.
Επίσης, εάν έχουμε λογοπαίγνιο ύπνος – ύπαρ[2], τότε το νόημα του δευτέρου γίνεται: όσα βλέπουμε στον ύπνο μας είναι εγρήγορση. Άρα η εγρήγορση είναι θάνατος, ο δε θάνατος εγρήγορση.
Ο ορισμός της φιλοσοοφίας: Μελέτη θανάτου…
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για τον ΗΡΑΚΛΕΙΤΟ, ΕΔΩ.
ΠΗΓΗ: Γ. Λεκακης «ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΒΙΟ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΥ – ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΤΟΥ», έκδ. «Τάλως Φ», 2024, από το κεφάλαιο “Διασωθέντα αποσπάσματα Ηρακλείτου και απόπειρα αποδόσεως και ερμηνείας τους”.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] εύδειν = αποθνήσκειν.
[2] ύπαρ = οπτασία, όραμα που βλέπει κάποιος ενώ είναι ξύπνιος, αντίθετο προς το όναρ / όνειρο, φαντασίωση. Δεν είναι ψεύτικο, απατηλό όνειρο, αλλά πραγματικό γεγονός – βλ. Ομήρ. Οδ. Οι αρχαίοι Έλληνες επίστευαν στα οράματα. Και Αριστ. «Περὶ ύπνου και εγρηγόρσεως».
ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ, ελπιδα ανελπιστο, Λεκακης εφεσιος εφεσος αποσπασμα νεος δραση Ηρακλειτος Ηρακλειτου διασωθεντα σωζομενο fragmenta fragment αποδοση ερμηνεια λεκακης σωζομενα αποσπασματα Héraclite Heraklit Heraclitus Heráclito Eraclito Διασωθεντα αποσπασματα λεκακης Βλυσωνος Εφεσιος ταδε λεγει αρχαια βιβλια ελληνικη γραμματεια θανατος εστιν οκοσα εγερθεντες ορεομεν, οκοσα δε ευδοντες υπνος κατασταση εγρηγορση ανθρωπος κοσμος, αντικειμενα, ροη φθορα χρονος υπνου φανταστικος ονειρο αληθεια εγρηγορσις μεταφυσικη σημασια επιγειος επιγεια ζωη νοημα μεταβαση νομιζομενος γενεση γενεσις γεννηση γεννα λογοπαιγνιο υπαρ ορισμος φιλοσοοφιας Μελετη θανατου ευδειν = αποθνησκειν οπτασια, οραμα ξυπνιος, οναρ ονειρα φαντασιωση ψευτικο, απατηλο πραγματικο γεγονος Ομηρος ομηρου Οδυσσεια αρχαιοι ελληνες οραματα Αριστοτελης Περι υπνου και εγρηγορσεως εγερση εγερσις
