Τα αρχαιότερα στοιχεία κατασκευής ορείχαλκου στην Ανατολική Ασία είναι του 9ου αιώνα μ.Χ.

Ο ορείχαλκος είναι ένα κράμα χαλκού-ψευδαργύρου, που χρησιμοποιείται ευρέως σήμερα.

Το αρχαιότερο σήμερα γνωστό αντικείμενο, που έχει αναγνωριστεί ως από ορείχαλκο, είναι ένα λεπτό μεταλλικό έλασμα (sheet) από τον αρχαιολογικό χώρο Jiangzhai, στην επαρχία Shaanxi της Κίνας, χρονολογούμενο περίπου 6.700 – 6.000 χρόνων. Αλλά δεν πρόκειται για ορείχαλκο, που κατασκευάστηκε με τεχνολογία παραγωγής ορείχαλκου. Η ανάλυση δείχνει ότι ο ψευδάργυρος προήλθε πιθανότατα από μεταλλεύματα χαλκού, που περιείχαν ψευδάργυρο, και το κράμα σχηματίστηκε με μια πρωτόγονη διαδικασία αναγωγής σε στερεά κατάσταση.[1]

Ορειχάλκινα αντικείμενα υπάρχουν στην Εγγύς Ανατολή ήδη από την 2^η χιλιετία π.Χ., μεταξύ άλλων στο Tepe Yahya[2] και στην Νούζι[3], με περιεκτικότητα περίπου 14 – 19% Zn.[4]

Η παραγωγή ορείχαλκου σε μεγάλη κλίμακα μπορεί να ανιχνευθεί από την 1η χιλιετία π.Χ.[5] Λείψανα και αντικείμενα εξόρυξης και τήξης, καθώς και γραπτές μαρτυρίες, τεκμηριώνουν την ακμή της βιομηχανίας ορείχαλκου στον κλασσικό κόσμο.[6] Αρχικως, με επίκεντρο την Ευρώπη και την αρχαία Εγγύς Ανατολή, η χρήση του ορείχαλκου εξαπλώθηκε προς τα ανατολικά μέσω του εμπορίου, των πολιτικών ενοποιήσεων και των πληθυσμιακών μετακινήσεων, οδηγώντας τελικώς σε μια παγκόσμια διάδοση της τεχνολογίας του ορείχαλκου. Η «βιομηχανία ορείχαλκου» εδραιώνεται:

στο Ιρανικό Οροπέδιο γύρω στον 6^ο – 7^ο αιώνα μ.Χ.[7],
στην Κεντρική Ασία γύρω στον 8^ο αιώνα μ.Χ.[8] και
στην Ανατολική Ασία γύρω στον 10^ο αιώνα μ.Χ.[9]

ΤΩΡΑ, Κινέζοι ερευνητές εντόπισαν τα πρώτα στοιχεία κατασκευής ορείχαλκου στην Ανατολική Ασία, στην τοποθεσία Guangzhou.

Αρχαίες γραπτές κινεζικές πηγές αναφέρονται στην παραγωγή ορείχαλκου, ενός μεταλλικού κράματος κατασκευασμένου από χαλκό και ψευδάργυρο, ήδη από τον 10^ο αιώνα. Πριν από την νέα μελέτη, ωστόσο, τα αρχαιότερα αρχαιολογικά στοιχεία χρονολογούνται μόλις στον 16^ο αιώνα.

Οι ανασκαφές στην Γκουανγκτζου απεκάλυψαν ένα αρχαίο εργαστήριο μετάλλου, στο οποίο μια ομάδα με επί κεφαλής τον αρχαιολόγο του Πανεπιστημίου του Πεκίνου, Hongyan Xiao, βρήκε 80 χωνευτήρια. Οι ερευνητές μπόρεσαν να εντοπίσουν μικροσκοπικές σταγόνες ορείχαλκου, που είχαν παγιδευτεί στις επιφάνειες τριών χωνευτηρίων, που χρονολογούνται στον 9ο – 10^ο αιώνα.

«Η κατανόηση του πώς οι άνθρωποι έμαθαν για πρώτη φορά να παράγουν ορείχαλκο αποκαλύπτει πώς εξαπλώθηκε η γνώση, πώς εξειδικεύτηκαν οι τέχνες και πώς αναπτύχθηκαν οι οικονομίες και οι ανταλλαγές μεγάλων αποστάσεων. Ένα μόνο χωνευτήριο συμβάλλει επομένως σε πολύ ευρύτερα ερωτήματα σχετικά με την ιστορία της τεχνολογίας και της ανθρώπινης καινοτομίας», δήλωσε ο Xiao.

ΠΗΓΗ: Hongyan Xiao “Brass technology transmission via maritime routes: crucible evidence from southern China”, Antiquity, Cambridge University Press, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 20.7.2026

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] ΠΗΓΗ: Xiaopan Fan, κ.ά. «Brass before bronze? Early copper-alloy metallurgy in China», J. Anal. At. Spectrom. (2012) 27 (5): 821–826, https://doi.org/10.1039/c2ja10257a, 12.3.2012.

[2] Αρχαιολογικός χώρος Εποχής Χαλκού στο νυννοτιοανατολικό Ιράν.

[3] Νούζι / Νούζου, ακκαδικό Γκασούρ, στο νυν Γιοργκάν / Τζοργκάν Τεπέ, στο Ιράκ, 12 χλμ. νοτιοδυτικά της πόλης Αράφα (νυν Κιρκούκ) κοντά στον ποταμό Τίγρη.

[4] ΠΗΓΗ: : Qiangbing Wei, κ.ά. «Early brass from the Foyemiaowan-Xindiantai cemetery, 265–439 ce: the origin and diffusion of brass in ancient China», npj Heritage Science, v. 10, αρ.: 159 (2022), 6.10.2022.

[5] Pollard, κ.ά. 2017. Morton, 2019.

[6] Caley, 1964. Craddock, 1978. Pollard, 2017. Morton, 2019.

[7] Craddock, κ.ά. 1990.

[8] Park & Voyakin, 2009.

[9] Zhou, 2002. Νισιγιάμα, 2022.

αρχαιοτερα στοιχεια κατασκευης ορειχαλκου ανατολικη Ασια 9ος αιωνας μΧ Λεκακης