Του Γιώργου Λεκάκη
Το 45ο από τα 142 σωζόμενα αποσπάσματά του:
Ηράκλειτος Βλύσωνος ο Εφέσιος τάδε έφη:
45. «Ψυχής πείρατα[1] ιών ουκ αν εξεύροιο, πάσαν επιπορευόμενος οδόν[2] ούτω βαθύν[3] λόγον έχει».
Τα πέρατα της ψυχής, όσον κι αν προχωρήσεις, δεν θα τα βρεις, ακόμη κι αν πορευτείς προς κάθε οδό. Τόσο βαθύ λόγο έχει.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΨΥΧΗΣ, ΕΔΩ.
Μαθαίνουμε πως η ψυχή δεν έχει πέρατα. Είναι άπειρη / απέραντη. Αποκαλύπτει ο Ηράκλειτος ότι γνωρίζει τον απέραντο ορίζοντα της ψυχής, του εσωτερικού ψυχικού κόσμου. Η ψυχή έχει λόγο, άρα είναι ον, έχει οντολογική υπόσταση.
Η ψυχή έχει βάθος. Αυτό που αργότερα ειπώθηκε παροιμιωδώς ως «άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου».
Γράφει ο μέγας Έλληνας στιχουργός Κ. Βίρβος στον “Αρκουδιάρη” του “Θεσσαλικού Κύκλου”, που μελοποίησε μοναδικά ο Γ. Μαρκόπουλος και ερμήνευσε η Β. Μοσχολιού:
Μπήκε στο χωριό ο Αρκουδιάρης ένας μαύρος γύφτος ξεδοντιάρης
λεύτερη κι ανέμελη η ψυχή του πέρα ως πέρα οι κάμποι είναι δικοί του!
Ο Ηρόδοτος χαρακτηρίζει τα ήθη των Ιώνων εν συγκρίσει προς τα ήθη των Σκυθών, «ήθεα βαθύτερα»[3]. Και ο Πίνδαρος: «Ναυσί δ’ ούτε πεζός ιών κεν εύροις ες Υπερβορέων αγώνα θαυματάν οδόν».[4] (Ούτε με πλοίο, ούτε πεζός πορευόμενος, θα μπορούσες να εύρεις την θαυμαστή οδό, που οδηγεί στον τόπο, που κάνει αγώνα [επιβίωσης] ο λαός των Υπερβορείων).
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για τον ΗΡΑΚΛΕΙΤΟ, ΕΔΩ.
ΠΗΓΗ: Γ. Λεκακης «ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΒΙΟ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΥ – ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΤΟΥ», έκδ. «Τάλως Φ», 2024, από το κεφάλαιο “Διασωθέντα αποσπάσματα Ηρακλείτου και απόπειρα αποδόσεως και ερμηνείας τους”.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Πείρας / πέρας > τα πείρατα / πέρατα, το πείραρ, πέραν < πέρϜαρ (> αγγλ. far = μακριά) = τέλος, τέρμα, άκρον, κατάληξη > άπειρο = αυτό που δεν έχει πέρας, κλπ.
[2] οδός = η ενέργεια του ταξειδιού, της πλάνης / περιπλάνησης (είτε δια ξηράς, είτε δια θαλάσσης), ταξείδι ή οδοιπορία, εκστρατεία – βλ. Ομ. Ιλ.
[3] το επίθετο βαθύς (ιων.) έχει και αξιολογική σημασία.
[4] «Πυθιον.» 10, 29.
Λεκακης ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ, Λεκακης ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ, εφεσιος εφεσος αποσπασμα Ηρακλειτος Ηρακλειτου διασωθεντα σωζομενα αποσπασματα fragmenta fragment αποδοση ερμηνεια λεκακης σωζομενα αποσπασματα Héraclite Heraklit Heraclitus Heráclito Eraclito διασωθεν αποσπασμα Βλυσωνος Εφεσιος ταδε λεγει αρχαια βιβλια ελληνικη γραμματεια ψυχη περατα Λεκακης Ψυχης πειρατα εξευροιο, πασαν επιπορευομενος οδον βαθυς λογος περας πορεια οδος απειρη απεραντος οριζοντας εσωτερικος ψυχικος κοσμος ον, οντολογικη υποσταση βαθος αβυσσος η ψυχη ανθρωπου Ηροδοτος, ηθη Ιωνες ιωνια ηθος Σκυθες σκυθια ηθεα βαθυτερα Πινδαρος Ναυσι ναυς πεζος ιων κεν ευροις ες Υπερβορεων αγωνα θαυματαν οδον πλοιο, πεζοπορεια θαυμαστη τοπος, αγωνες αγωνας λαος Υπερβορειων Υπερβορειοι Υπερβορεια χωρα πειρας / περας πειραρ, περαν περϜαρ αγγλικα far μακρια τελος, τερμα, ακρον, ακρο καταληξη απειρο ενεργεια ταξειδι πλανη περιπλανηση ξηρα θαλασσα ταξιδι οδοιπορια, εκστρατεια Ομηρου Ιλιας ομηρος ιωνικα αξιολογικη σημασια επιθετο βαθυς επιβιωση αρχαια παροιμια ελληνας στιχουργος Βιρβος αρκουδιαρης Θεσσαλικος Κυκλος Μαρκοπουλος Μοσχολιου χωριο αρκουδα μαυρος γυφτος ξεδοντιαρης λευτερη ανεμελη ψυχη καμπος ιδιοκτησια
