Η όμορφη… Μυΐα, η αντίζηλος της Σελήνης! – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

Όλοι γνωρίζουμε το έντομο που κοινώς ονομάζουμε μύγα (μυΐγα < αρχ. ελλ. μυῖα / αττ. μῦα), αλλά λίγοι γνωρίζουν πώς επήρε το όνομά του το έντομο αυτό και ποια η ιστορία του. Ιδού λοιπόν:

Nude mythic woman with long blonde hair soaring among pink clouds, drawing a bow within a glowing circular ring against a dark sky.

Η ΣΕΛΗΝΗ, πίνακας με τίτλο “Selene”, του Jules Louis Machard, του 1874.

Η Μυΐα, κατά την ελληνική μυθολογία, ήταν μια πανέμορφη νεανίς, τόσο όμορφη, που έφθασε κάποτε να λογίζεται αντίζηλος της «φαεινής» Σελήνης! Η Σελήνη όμως ήταν θυγατέρα του Υπερίωνος και της Θείας, και αδελφή του Ηλίου! Λατρευόταν ως θεά του Νυκτερινού Φωτός! Συν τοις άλλοις, ήταν και μητέρα 50 θυγατέρων, εκ του Ενδυμίωνος, βασιλιά της Ήλιδος. Όλα αυτά δεν αρκούσε το κάλλος της Μυΐας να τα συναγωνιστεί. Γι’ αυτήν την ύβρι της, λοιπόν, η Μυΐα, τιμωρήθηκε, ταπεινώθηκε και μεταμορφωθείσα σε έντομο, το οποίο έκτοτε φέρει το όνομά της, εκτίει έως σήμερα την τιμωρία της…

  • ΔΕΙΤΕ την εξιστόρηση του μύθου από τον Γ. Λεκάκη στην τηλεόραση της ΕΡΤ, ΕΔΩ.

Abstract black illustration: a curved crescent shape on the left with numerous slender, feather-like blades fanning to the right, set against a white background with purple borders and Greek captions.

Όντως φαίνεται να υπάρχει μια σχέση Μυΐγας – Σελήνης, μόνο που αυτή δεν φαίνεται δια γυμνού οφθαλμού. Πού το ήξεραν; Πώς το είδαν; Τυχαίο;

  • Αναφέρεται σε πέντε μύθους του Αισώπου, ως ένα αυθάδες έντομο, το οποίο φουσκώνει από έπαρση για να φανεί σπουδαίο.
  • Ο Ζευς έστειλε μια μύγα να τσιμπήσει τον Πήγασο, με αποτέλεσμα ο Βελλεροφόντης να πέσει πίσω στην Γη, όταν επιχειρούσε να ανέβει στον Όλυμπο, ιππεύοντας το φτερωτό άλογο!
  • Στην παραδοσιακή θρησκεία των Ινδιάνων Ναβάχο, η «Μεγάλη Μύγα» (Dǫ’soh, Big Fly) είναι μια σημαντική πνευματική οντότητα και η Μάστοπ, είναι η Μύγα του Θανάτου στις παραδόσεις των Χόπι.
  • Η θεότητα των Φιλισταίων, Βεελζεβούλ, της πόλης Ακκαρών, ενδέχεται να σημαίνει «κύριος / άρχοντας των μυγών». (Η παραλλαγή «Βεελζεβούβ» απαντά στους Σύριους μεταφραστές και στον Ιερώνυμο). – ΠΗΓΗ: Β’ Βασιλέων 1:2, 3, 6, 16. HALAT, 250, LXXB, Ant 9:2,1, Lewis στο Freedman D.N. “The Anchor Yale Bible Dictionary”, Νέα Υόρκη, εκδ. Doubleday, 1996.
  • Στην βιβλική αφήγηση για την 4η πληγή της Αιγύπτου, οι μύγες συμβολίζουν τον θάνατο και την φθορά.
  • Η λεγόμενη “οικιακή μύγα” εξελίχθηκε στην αρχή της Καινοζωικής Περιόδου, περίπου 65.000.000 χρόνια πριν από σήμερα. Υπολογίζεται ότι αυτό το είδος προέρχεται από την Παλαιοαρκτική Ζώνη, ιδιαίτερα από την Μέση Ανατολή.

Old star map with Greek constellation labels, beside a bright pink panel containing a Greek title about Uranometria (1603).

«Ο Θεός, με την σοφία Του, έπλασε την μύγα κι ύστερα ξέχασε να μας πει το γιατί» – από το χιουμοριστικό δίστιχο ποίημα του Ogden Nash, του 1942.

Η μύγα είναι σύμβολο του ανεπαίσθητου. Αλλά για τους αρχαίους Έλληνες και το ανεπαίσθητο έχει αξία. Δώσαν σημασία και σε αυτό. Από την ανεπαίσθητη αξία του εντόμου αυτού, ο λαός μας έχει εξάγει πολλές παροιμιώδεις φράσεις:

  • ​​ἐλέφαντα ἐκ μυίας ποιεῖν – μεγαλοποιεῖν τὰ πράγματα.
  • μυίης θάρσος, λέγεται ἐπὶ ὑπερβολικῆς τόλμης. Η μύγα είναι και σύμβολο τόλμης.
  • δειπνεῖν ἄκλητος μυῑα (εἰμί)» για όποιον πηγαίνει απρόσκλητος σε δείπνο, όπως η μύγα.
  • «δεν σηκώνει μύγα στο σπαθί του». λ.χ. για τον ευέξαπτο με το παραμικρό, ή
  • «αυτός βγάζει από την μύγα ξύγκι», δηλαδή κέρδος από το τίποτα, κλπ.),
  • «αυτός βαράει μύγες» = είναι αργόσχολος, οκνηρός, τεμπελιάζει
  • «αυτός χάφτει μύγες» = είναι ανόητος, χαζός,
  • «σαν την μύγα μεσ’ στο γάλα» λέγεται για οτιδήποτε είναι αταίριαστο, που διακρίνεται εύκολα,
  • «κόλλησε σαν την μύγα στο μέλι» λέγεται για όποιον προσκολλάται σε κάτι περισσότερο από όσο πρέπει
  • «όποιος έχει την μύγα μυγιάζεται», λέγεται για τον ένοχο, που εκλαμβάνει ως υπαινιγμό εναντίον του κάτι που λέγεται, ακόμη και αν δεν απευθύνεται σε αυτόν,
  • «θα φάει η μύγα σίδερο και το κουνούπι ατσάλι», δηλ. θα γίνουν πράγματα που φυσιολογικά δεν γίνονται, αλλά και
  • επί Βυζαντίου «μυίες» εκαλούντο τα μικρά βέλη, τα βελάκια.

Vintage star chart with circular constellations and connecting lines, Greek labels, and an inset photo of a housefly in the top-right corner.

Το γυναικείο όνομα Μυΐα το απαντάμε και στην ελληνική ιστορία:

  • Μυΐα λεγόταν η θυγατέρα (μάλλον), του περίφημου μύστη Πυθαγόρα (την οποία απέκτησε με την Κρητική φιλόσοφο Θεανώ, κόρη του επίσης ουθαγόρειου Βροντίνου), η οποία εμαθήτευσε κοντά στον πατέρα της, και αργότερα, στον Κρότωνα, υπανδρεύθηκε τον ασυναγώνιστο αθλητή, επίσης μαθητή του Πυθαγόρα, Μίλωνα (αναφέρεται στον κατάλογο των πυθαγορείων φιλοσόφων) – ΠΗΓΗ: Κλημ. Στρωμ. Δ΄19,121. Ο Πατέρας της Εκκλησίας Κλήμης αναφέρει την Μυΐα ένα κεφάλαιο του έργου του, στο οποίο σκοπεύει να δείξει ότι οι γυναίκες μπορούν να επιτύχουν την ίδια τελειότητα με τους άνδρες. Σε μικρή ηλικία ήταν αρχηγός χορωδίας και αργότερα, ως γυναίκα, η θρησκευτική της συμπεριφορά ήταν υποδειγματική. Ο Πορφύριος γράφει ότι η κόρη του Πυθαγόρα έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο από την παιδική της ηλικία ανάμεσα στα κορίτσια της ηλικίας της και αργότερα ανάμεσα στις γυναίκες στον Κρότωνα. Ο Λουκιανός στο έργο του “Μυΐας ἐγκώμιον“, αναφέρει ότι θα μπορούσε να πει πολλά για την φιλόσοφο Μυΐα, αν η ιστορία της δεν ήταν τόσο γνωστή σε όλους! Ο Πορφύριος αναφέρει ότι η Μυΐα ήταν η συγγραφέας πυθαγόρειων κειμένων, αλλά τα έργα της έχουν πλέον “χαθεί“… Αλλά ο Πορφύριος αναφέρεται στο ιστορικό έργο του Τίμαιου του Ταυρομενίου, το οποίο επίσης δεν έχει διασωθεί… Απ’ αυτήν την Μυΐα σώζεται και επιστολή / γράμμα, στην οποία εξετάζει το θέμα της εκλογής τροφού! Αλλά, πιστεύεται, ότι είναι πλαστό ή σκοπίμως πλαστογραφημένη (διότι χρονολογείται στον 3ο – 2ο αιώνα π.Χ.). Το γράμμα απευθύνεται σε κάποια Φύλλιδα και συζητά την σπουδαιότητα της εκπλήρωσης των αναγκών ενός νεογέννητου μωρού, σύμφωνα με τις αρχές της αρμονίας. Σύμφωνα με την συγγραφέα, το μωρό από φυσικού του επιθυμεί μετριοπάθεια σε όλα τα πράγματα, όπως φαγητό, ένδυση, θερμοκρασία, κλπ., ενώ και η παραμάνα του μωρού πρέπει να είναι επίσης μετριοπαθής. Η συγγραφέας συμβουλεύει επίσης για το πώς να επιλέξετε μια τροφό (ένα δημοφιλές θέμα στην ελληνική λογοτεχνία).
  • Το γυναικείο αυτό όνομα το απαντάμε και στην Σπάρτη, όπου ευρίσκουμε μια ποιήτρια, με το όνομα Μυΐα, η οποία έγραψε ύμνους προς τον Απόλλωνα και την Άρτεμη, οι οποίοι δεν διεσώθησαν.
  • Ο Μυϊώδης ή Μυΐαγρος ήταν θεότητα που απομάκρυνε τις μύγες κατά την διάρκεια των θυσιών προς τιμήν του Διός και της θεάς Αθηνάς στην Ηλεία. – ΠΗΓΗ: Πλίν. HN29.106.

Ένα αρχαίο παιδικό παιγνίδι ήταν η «μυῖα χαλκῆ» ή μυΐνδα, που εξακολουθεί ως τυφλόμυγα. – ΠΗΓΗ: Πολυδ. Θ΄, 122.

Στα δε μαγικά, αναφέρεται “λαβὼν μυῖαν καὶ στίμιν Kοπτικὸν τρῖψον, ἔγχριε τοὺς ὀφθαλμούς σου / πάρε μια μύγα και κοπτικό αντιμόνιο (σκόνη), τρίψε τα και άλειψε τα μάτια σου” (σε μια πρακτική άμεσης όρασης) – ΠΗΓΗ: P VII 335.

Τέλος, η μυΐα υπάρχει ως λέξις από τον Όμηρο ακόμη: Ομ. Ἰλ. Δ.131, Β.469, Π.641. Ο πρῶτος ελληνικός τύπος φαίνεται ὅτι ἦτο μυσία ἢ μυσκία· ετυμολογείται από την αρχαία ελληνική ρίζα μυ- (> μυς, κλπ.), που δίνει λέξεις που προδίδουν έντονη κίνηση. Από την ελληνική αυτή λέξη και ιστορία επήραν οι άγλωσσοι λαοί του κόσμου την ρίζα να ονοματίσουν κι αυτοί στην γλώσσα τους το έντομο αυτό:

  • musca (λατ.), musca, mosca (ιταλ.), mouche (γαλλ.), musia (λιθουαν.), mucha (αρχ. σλαβ., mušica = μικρή μύγα», muggia (αρχ. σαξ.), mucka (αρχ. άνω γερμ.), makshas, makshikas (σανσκρ.), makhshi (ζενδ.), κλπ.
  • Ενώ όσοι δεν εδιδάχθησαν αυτήν την ιστορία της μυθολογίας μας, χρησιμοποιούν και άνευ ιστορίας λέξη: Fly (= πετώ, αγγλ.), Fliege (= πετώ, γερμ.), κλπ.

Επίσης: μυΐοσόβη (= βεντάλια που αποσοβεί τις μύγες), μύωψ, αλογόμυγα, κυνάμυϊα (σκυλομύγα), μυΐαγρος (μυγοπαγίδα), κ.ά.

ΠΗΓΗ: άρθρο του Γ. Λεκάκη στην στήλη του “Ελληνικο Λεξικο” στην εφημ. “Έθνος της Κυριακής”, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 26.1.2003.

A collage of Greek newspaper clippings about a mythological topic, with the headline 'Η αντίζηλος της Σελήνης' and a subheading 'Μύγα/Μύα'. The page includes several columns of Greek text, a red 'Ελληνικό λεξικό' header, and a small caption with a photo credit at the bottom reading 'Γράφει ο συγγραφέας – λαογράφος Γιώργος Λεκάκης'. A blue stamp-like label 'ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ' appears on the right.

Γιατί η μύγα τρίβει συνεχώς τα χέρια της;

Κάποια στιγμή, ο δημιουργός Tu-chai-pai αναλογίστηκε: «Αν όλοι οι γιοι μου δεν έχουν αρκετό φαγητό και ποτό, τι θα απογίνουν;». Το σκέφτηκε αυτό για πολύ, πολύ καιρό και μετά είπε: «Τότε, σίγουρα θα πεθάνουν»! Και αναρωτήθηκε: «Τι θέλουν να κάνουν οι άνθρωποί μου; Θα τους δώσω τρεις επιλογές:

  • να πεθάνουν τώρα για πάντα,
  • να ζήσουν για πολύ καιρό και μετά να επιστρέψουν στους ουρανούς, ή
  • να ζήσουν για πάντα».

Τότε κάλεσε όλους τους άνδρες (αλλά όχι τις γυναίκες) και τους είπε: «Εφ’ όσον δεν υπάρχει αρκετό φαγητό και νερό αυτήν την στιγμή, θέλω να μάθω τι επιθυμείτε να κάνετε. Ιδού οι τρεις επιλογές σας: να πεθάνετε για πάντα, να ζήσετε για πολύ καιρό στην Γη ή να ζήσετε για πάντα».

Κάποιοι Ινδιάνοι απάντησαν: «Θέλουμε να πεθάνουμε για πάντα». Άλλοι είπαν: «Θέλουμε να ζήσουμε για ένα διάστημα και μετά να πεθάνουμε». Κάποιοι άλλοι είπαν: «Θέλουμε να ζήσουμε για πάντα». Συζητούσαν επί μακρόν σε ένα συμβούλιο, καθώς δεν ήξεραν πώς να πάρουν μια απόφαση που να αφορά τους πάντες. Τότε εμφανίστηκε η μύγα και είπε: «Ω, άνδρες, για ποιο πράγμα συζητάτε τόσο πολύ; Πείτε στον Δημιουργό ότι θέλετε να πεθάνετε για πάντα». Οι άνθρωποι συζήτησαν για πολύ ώρα και τελικά κατέληξαν στην πρόταση της μύγας: να πεθάνουν και να τελειώνουν οριστικά με την ζωή. Αυτός είναι ο λόγος που η μύγα τρίβει συνεχώς τα χέρια της μεταξύ τους: ζητεί συγχώρεση από τους Ινδιάνους για εκείνα τα μοιραία λόγια της. – ΠΗΓΗ: Ινδιανικη παράδοση “Diegueno Indian Fly Story”, Kumeyaay.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

  • Κλήμης Αλεξανδρειας / Clement of Alexandria “Στρωματα”, iv. 19. Λεξ. ΣΟΥΔΑΣ. Ιάμβλ. Πυθ. βιος”, 30, 36. Πορφ. “Βιος Πυθ.”, 4. Λουκ. “In Praise of a Fly”, 11.
  • Brodersen Kai (επιμ.) “Θεανώ: Επιστολές μιας αρχαίας φιλοσόφου”, εκδ. Reclam, Στουτγάρδη, 2010.
  • Centrone Br. στο R. Goulet (επιμ.) “Dictionnaire des philosophes antiques”, εκδ. CNRS, Παρίσι, 2005.
  • Lefkowitz M. – Fant Maureen “Women’s Life in Greece and Rome”, 1992.
  • Meunier M. “Πυθαγόρειες Γυναίκες. Αποσπάσματα και επιστολές της Θεανούς, της Περικτιόνης, της Φίντυος, της Μέλισσας και της Μυΐας”, εκδ. L’Artisan du Livre, Παρίσι, 1932.
  • Parker R. “On Greek Religion”, εκδ. Cornell University Press, 2011.
  • Plant I. M. “Women writers of ancient Greece and Rome: an anthology”, εκδ. University of Oklahoma Press, 2004.
  • Städele Alf. “Οι Επιστολές του Πυθαγόρα και των Πυθαγορείων / Die Briefe des Pythagoras und der Pythagoreer”, εκδ. Hain, Meisenheim am Glan, 1980.
  • Thesleff H. “Τα Πυθαγόρεια κείμενα της ελληνιστικής περιόδου”, Τούρκου Φινλανδίας, 1965.
  • Waithe M. E. “A History of Women Philosophers – Volume 1, 600 BC-500 AD”, εκδ. Springer.
  • Wyman L. C. “Navajo Ceremonial System”, Handbook of North American Indians, εκδ. Humboldt State University, 1983. Και Wyman L. C. – Bailey F. L. “Navaho Indian Ethnoentomology” σειρα Anthropology εκδ. University of New Mexico Press, 1964.

oμορφη Μυια, μυγα μυιγα ερωτικη αντιζηλος Σεληνη Λεκακης αστερισμος μυγας χαμαιλεων χαμαιλεοντος μπαιερ ουρανομετρια βιβλιο 17ος αιωνας μχ 1603 απις apis 1874 ΣΕΛΗΝΗ, πινακας Selene μασαρντ Machard, 19ος αιωνας μχ ουρανογραφια Κλημης Αλεξανδρειας Λεξικο ΣΟΥΔΑΣ Ιαμβλιχος Πυθαγορα βιος Πορφυριος Πυθαγορας Λουκιανος εντομο αρχαια ελληνικα αττικα μυα ονομα εντομα ιστορια ετυμολογια μυγας πινακας Selene μασαρντ Machard, 19ος αιωνας 1874 ελληνικη μυθολογια, πανεμορφη νεανις, νεαρη κοπελλα ομορφη, αντιζηλια φαεινη Υπεριωνας Υπεριων Θεια Ηλιος λατρεια θεα Νυκτερινου Φωτος Νυκτερινο Φως μητερα 50 θυγατερες Ενδυμιωνας Ενδυμιων καλλος Μυιας συναγωνισμος υβρις τιμωρια ταπεινωση μεταμορφωση γυμνος οφθαλμος μικροσκοπιο μυθοι Αισωπος αυθεδες επαρση θεος Ζευς διας τσιμπημα Πηγασος, Βελλεροφοντης Γη, ορος ολυμπος, ιππεας φτερωτο αλογο παραδοσιακη θρησκεια Ινδιανοι Ναβαχο, Μεγαλη Μυγα Dosoh, Big Fly πνευματικη οντοτητα Μαστοπ, Θανατος παραδοσεις Χοπι θεοτητα Φιλισταιοι Βεελζεβουλ, Βελζεβουλ πολη Ακκαρων, κυριος αρχοντας των μυγων παραλλαγη Βεελζεβουβ Βελζεβουβ συρια Συριοι μεταφραση Ιερωνυμος Β Βασιλεων βιβλικη αφηγηση βιβλος 4η πληγη Αιγυπτου, αιγυπτος μυγες συμβολο φθορα οικιακη Καινοζωικη Περιοδος 65.000.000 χρονια χρονων ειδος παλαιοαρκτικη Ζωνη, Μεση Ανατολη ταρσος σοφια χιουμοριστικο διστιχο ποιημα ογκντεν νας Ogden Nash, συμβολα ανεπαισθητο ανεπαισθητον ανεπαισθητη αξια λαος παροιμια παροιμιωδης φραση ελεφαντας ελεφας μεγαλοποιηση μυιης θαρσος, υπερβολικη τολμη τολμη δειπνο ακλητος ακαλεστος απροσκλητος σπαθι ευεξαπτος ξυγκι ξιγγι κερδος αργοσχολος, οκνηρος, τεμπελια ανοητος, χαζος, γαλα αταιριαστο, μελι ενοχος, υπαινιγμος Βυζαντιο μυιες μικρο βελος βελακι γυναικειο ελληνικη ιστορια θυγατερα μυστης Πυθαγορας Κρητικη φιλοσοφος Θεανω, κορη πυθαγορειος Βροντινος Κροτωνας, κροτων ασυναγωνιστος αθλητης πυθαγορας Μιλωνας μιλων καταλογος πυθαγορειοι φιλοσοφοι Εκκλησια εργο γυναικες γυναικα τελειοτητα ανδρας αρχηγος χορωδια θρησκευτικη συμπεριφορα θρησκεια υποδειγματικη παιδι κοριτσι Μυιας εγκωμιον φιλοσοφος ιστορια συγγραφεας πυθαγορεια κειμενα χαμενα βιβλια εργα Τιμαιος Ταυρομενιος Ταυρομενιο επιστολη γραμμα, εκλογη τροφου τροφος πλαστη σκοπιμως πλαστογραφημενη 3ος – 2ος αιωνας πΧ Φυλλιδα φυλλις αναγκη νεογεννητο μωρο αρμονια συγγραφευς μωρα φυσικο μετριοπαθεια φαγητο ενδυση, θερμοκρασια, παραμανα μετριοπαθης συμβουλη επιλογη τροφου λογοτεχνια γυναικειο Σπαρτη λακωνια, ποιητρια, υμνος Απολλωνα θεος απολλων απολλωνας υμνογραφος θεα αρτεμη, αρτεμις Μυιωδης Μυιαγρος απομακρυνση θυσια θεα Αθηνα Ηλεια Πλινιος αρχαιο παιδικο παιγνιδι μυια χαλκη μυινδα, τυφλομυγα μαγικα μαγεια στιμι στιμις στιμη Kοπτικον τριψιμο οφθαλμοι οφθαλμος κοπτικο αντιμονιο σκονη αλοιφη ματια ματι πρακτικη αμεση οραση γιατροσοφια λεξις ομηρος Ομηρου ιλιας μυσια μυσκια ριζα μυ- μυς, λεξεις εντονη κινηση αγλωσσοι λαοι μουσκα λατινικη μοσκα mosca ιταλικα γαλλικα λιθουανικα σλαβικα σαξονικα γερμανικα σανσκριτικα ζενδικα πετω, αγγλικα μυιοσοβη βενταλια μυωψ, μυωπια αλογομυγα, κυναμυια σκυλομυγα, μυιαγρος μυγοπαγιδα χερια δημιουργος Tuchaipai τουτσαιπαι του τσαι παι γιοι φαγητο ποτο ανθρωποι επιλογη ουρανοι ανδρες νερο τρεις επιλογες Ινδιανος ζωη συμβουλιο, χερι συγχωρεση Ινδιανικος μοιραια λογια ινδιανικη παραδοση αρχαιες επιστολες λεξικο πυθαγορειες Γυναικες Περικτιονη Φιντυος, φιντυα Μελισσα πυθαγορεια κειμενα ελληνιστικη εθνοεντομολογια εντομολογια ουρανομετρια αστερισμος χαμαιλεων απις 1603 17ος αιωνας μχ μπαιερ μπαγιερ μπαγερ ηλις ηλιδα ηλεια σιδερο ατσαλι κουνουπι

author avatar
Γιώργος Λεκάκης

Σχετικά Άρθρα

Οι αντιβιώσεις ΔΕΝ σκοτώνουν ιούς – της Μ. Φιωτάκη

Της ιατρού Μαρίας Φιωτάκη Οι αντιβιώσεις ΔΕΝ σκοτώνουν ιούς. Οι...

Τα καλύτερα ελληνικά αλκοολούχα ποτά

Βάσει πρόσφατης έρευνας τα 10 καλύτερα ελληνικά αλκοολούχα ποτά:...

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ που ΒΟΗΘΗΣΑΝ τους ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ της ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 12ου ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ με θέμα ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ που ΒΟΗΘΗΣΑΝ...