Του Γιώργου Λεκάκη
Οι ερευνητές Enr. Cappellini[1], Cl. Koenig, Ioannis Pastramanis και P. Madupe (από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης) χρησιμοποίησαν φασματομετρία μάζας για να αναλύσουν το σμάλτο τεσσάρων δοντιών πρωτανθρώπων «παρανθρώπων» / Paranthropus robustus, που ανακτήθηκε από το σπήλαιο Swart / Swartkrans, 40 χλμ. βορειοδυτικά του Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής.
Οι επιστήμονες μπόρεσαν να χαρτογραφήσουν περίπου 425 αμινοξέα, τα οποία είναι τα δομικά στοιχεία των πρωτεϊνών, στα δόντια αυτών των ανθρώπων, ηλικίας 2.000.000 χρόνων.
Μία πρωτεΐνη που ταυτοποιήθηκε σε δύο από τα δείγματα παράγεται από ένα γονίδιο στο χρωμόσωμα Υ, δείχνοντας ότι αυτά τα άτομα ήταν αρσενικά. Το μικρό μέγεθος ενός από αυτά τα δόντια είχε οδηγήσει στο παρελθόν τους ερευνητές να αποδώσουν το δόντι σε ένα θηλυκό άτομο. Μια πρωτεΐνη που παράγεται από το χρωμόσωμα Χ ανιχνεύθηκε στα άλλα δύο δόντια, υποδεικνύοντας ότι ανήκαν σε θηλυκά.
Στην συνέχεια, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τις αλληλουχίες αμινοξέων για να φτιάξουν ένα απλό εξελικτικό δένδρο, που δείχνει ότι οι σύγχρονοι άνθρωποι, οι Νεάντερταλ και οι Ντενίσοβαν είναι πιο στενά συνδεδεμένοι μεταξύ τους, παρά με τον Paranthropus robustus.
Αν και δεν είναι σαφές ακόμη, σε αυτό το πρώιμο στάδιο της αρχαίας πρωτεϊνικής έρευνας – λέγεται παλαιοπρωτεϊνολογία – εάν η ανάλυση των πρωτεϊνών θα βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν τις σχέσεις μεταξύ διαφορετικών ειδών, η γνώση του φύλου ενός ατόμου θα βοηθήσει τους ερευνητές να υπολογίσουν τις διαφορές μεγέθους με βάση το φύλο σε ένα συγκεκριμένο είδος.
ΠΗΓΗ: Ew. Callaway «Oldest genetic data from a human relative found in 2-million-year-old teeth – Ancient protein sequences identify the sex of Paranthropus robustus fossils and hint at evolutionary relationships», doi: https://doi.org/10.1038/d41586-023-02242-z, Nature News, 10.7.2023. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 11.7.2023.
Ο παράνθρωπος είχε ύψος 2 μ.!
Μια νέα μελέτη 21 απολιθωμένων αποτυπωμάτων, που βρέθηκαν στην Κένυα, στην αρχαία ακτογραμμή της λίμνης Τουρκάνα, το 1978, υποδηλώνει ότι οι πρωτανθρωποι, που τα άφησαν, οι οποίοι αναγνωρίστηκαν ως Paranthropus boisei, μπορεί να είχαν ύψος 2 μ. και βάρος 75 κιλά περίπου. Τα μέλη του P. boisei είναι επίσης γνωστά για τα δυνατά σαγόνια και τα μεγάλα δόντια τους. Ο K. Hatala (του Πανεπιστημίου Chatham) εδήλωσε ότι αυτή η εκτίμηση για το ανάστημά τους είναι μεγαλύτερο από τις προηγούμενες για αυτο το είδος, που άφησε αυτά τα αποτυπώματα πριν από 1.430.000 χρονια περίπου, στο Πρώιμο Πλειστόκαινο, όταν ο Homo erectus ζούσε επίσης στην περιοχή. Αυτά τα άτομα ήταν μια ομάδα οκτώ αρσενικών που συνταξείδευαν. «Μπορεί να ζούσαν σε μεγάλες ομάδες, όπου τα αρσενικά ανταγωνίζονταν για συντρόφους, αλλά και ανέχονταν ο ένας τον άλλον κατά καιρούς για ασφάλεια, σε ένα επικίνδυνο περιβάλλον», υπέθεσε ο κ. Hatala. – ΠΗΓΗ: K. G. Hatala, κ.ά. “Insights into hominin body size, locomotion, and behavior from Early Pleistocene trackways in northern Kenya”, PNAS, 123 (31) e2530996123, https://doi.org/10.1073/pnas.2530996123, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 27.7.2026
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] Ο κ. E. Cappellini, χημικός πρωτεϊνών στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης (KU), ανέλυσε και την αλληλουχία πρωτεϊνών δοντιών από υπολείμματα περίπου 800.000 χρόνων, που ανήκουν στο είδος Homo antecessor από την Ισπανία, καθώς και σε άλλες περιορισμένες αλληλουχίες από απολιθώματα Homo erectus ηλικίας 1.800.000 χρόνων από την Γεωργία. – βλ. Welker, F. κ.ά. Nature 580, 2020.
