Οι ιαματικές πηγές του νομού Καρδίτσης – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

Δεν χρειάζεται να είναι κανείς μάντης για να καταλάβει γιατί ονομάτισαν Λουτροπηγή το χωριό των Σοφάδων Καρδίτσης, στον 39^ο παράλληλο [39.12919265475018, 22.011435269971404] το οποίο είναι κτισμένο στην θέση της αρχαίας Μενελαΐδος των Δολόπων. Πλησίον του ρέουν οι φημισμένες Πηγές Σμόκοβου (σε υψόμετρο 450 μ.). Ακόμη μια πηγή των Αγράφων. Λουτρά γνωστά, τουλάχιστον από το 1662. Σύμφωνα με την τοπική ιστορία και παράδοση, οι εύποροι αδελφοί Φράγκος και Μόσχος Στραβοένογλου – οι οποίοι είχαν εργα­σθεί στην Ρωσία – έκτισαν τις πρώτες λουτρικές εγκαταστάσεις. ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: “Κωνσταντινουπολη και Αγια Πετρουπολη”. Τις αξιοποίησαν Σμοκοβίτες άρχοντες, κτίζοντας και λουτήρες. Γύρω τους συμπτύχθηκε ένας νέος οικισμός, τα Λουτρά Σμοκόβου(*). Και ο Αλή-πασάς των Ιωαννίνων θέλησε να τις καταστήσει αξιόλογο λουτρικό κέντρο και έκαμε μερικές εγκαταστάσεις.

Οι πηγές ανή­κουν στην κατηγορία των αλκαλικών θειοπηγών (29 – 40^οC). Λειτουργεί υδροθεραπευτήριο και περίπτερο για ει­σπνοές. Κατάλληλο για παθήσεις:

• αναπνευστικού – εισπνοοθεραπεία για παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος. 
• αρθρίτιδες / αρθριτικά,
• γυναικολογικά,
• δερματοπάθειες,
• ενδοκρινικές ανεπάρκειες,
• μυαλγίες,
• νευραλγίες,
• πεπτικου συστήματος,
• ρευματικά / χρονιες ρευματοπάθειες. Και
• Υπάρχει και μια ψυχρή υδροθειοπηγή, κατάλληλη για ποσιθεραπεία (21^oC).

Θεραπεία με λουτροπθεραπεια, εισπνευσοθεραπεια, ρινοπλυσεις, ποσιθεραπεια…

Στον νομό Καρδίτσης υπάρχουν επίσης οι εξής ιαματικές πηγές:

• Καΐτσα: Οι αρχαίες βασιλικές πηγές (22^οC) της (Άνω) Κτιμένης (υψόμ. 440 μ.) – [ακριβώς στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος με την Λουτροπηγή 39.117973923945065, 22.0967148186389]. Για αρθροπάθειες, νευρολογικές, νευροπάθειες. Εδώ ήταν η έδρα του αρχαίου βασιλιά Δράνου. Σώζονται αρχαία ερείπια του παλατιού του. Γι’ αυτό και το χωριο αναφέρεται ως Δρανίστα (ΦΕΚ 126Α – 2.4.1883 – έδρα του τότε δήμου Ταμασίου). Αυτός, λένε, επήρε την χήρα αδελφή του Οδυσσέα, Κτιμένη[1], η οποία έπαιρνε το μπάνιο της σε αυτές. Το 1927 (ΦΕΚ 306Α – 22.12.1927 μετονομάσθηκε σε Κτημένη και το 1940 σε Κτιμένη.
• Καταφύλλι: Στο χωριό αυτό της Αργιθέας, Δήμου Αχελώου[2], στις πλαγιές των Αγράφων, σε υψόμετρο 980 μ.[3] στον 39^ο παράλληλο [39.20585838551042, 21.409634344000054] υπάρχουν θειούχες ιαματικές πηγές, κατάλληλες για αρθριτικά και ρευματισμούς.

Το χωριό ελέγετο Σελιπιανά από τον βασιλιά των Αθαμάνων, Σέλιπο[4]. Μέχρι τα μέσα του β΄ μισού του 20ού αιώνα υπήρχαν ορατά απομεινάρια από τα κτίσματα των ανακτόρων του, κάτω από έναν τεράστιο βράχο, γνωστό στους εντοπίους ως Καταφύλλι / Καταφύλιον. Ερείπια των ανακτόρων, αλλά και σπιτιών εντοπίστηκαν στις θέσεις Κελιά και Γκούρα. Βρέθηκαν διάφορα αρχαία αντικείμενα (αγαλματίδια, πιθάρια, νομίσματα, άγαλμα της θεάς Αθηνάς και ορειχάλκινο αγαλματίδιο της Σκύλλας[5] του 4ου αιώνα π.Χ. κατασκευασμένο με την μέθοδο του χαμένου κηρού). Στον αρχαιολογικό χώρο Καταφυλλίου, ωρισμένοι ερευνητές τοποθετούν την πρωτεύουσα των Αθαμάνων, την περίφημη Αργιθέα[6], η οποία ήλεγχε τις διαβάσεις και τα περάσματα προς την Ευρυτανία και το ισχυρό κράτος των Αιτωλών. Αιτωλοί και Αθαμάνες ήταν σύμμαχοι το μεγαλύτερο διάστημα. Οι Αθαμάνες ήταν ένα από τα ελληνικά φύλα, που εγκαταστάθηκαν εδώ τουλάχιστον την 2^η χιλιετία π.Χ. Έλαβαν μέρος σε όλες τις μετακινήσεις των Ελλήνων, στα τέλη του 12ου αιώνα π.Χ. έως τον 9ο αιώνα π.Χ. Το χωριό μετονομάστηκε το 1930 (ΠΔ 17.7.1930 ΦΕΚ 251/1930). Η οδική του σύνδεση γίνεται μέσω Αυλακίου στην θέση που σημερα λέγεται Τριχιές.

“Ιδιωτικό λουτρό” μέσα στην φύση…

• Σουλαντά / Soulanta Τhermal Βaths: Για πιο… “ιδιωτική” εμπειρία… Μεταξύ Αηδονοχωρίου – Βαθύλακκου, 40 χλμ. από την Καρδίτσα. Εντός 12.000 στρ. ελατοδάσους ευρίσκεται η φημισμένη ιαματική πηγή [39.129777342091906, 21.975135779122134]. Η θερμοκρασία των υδάτων της είναι 37-40^οC. Το νερό αυτό κρίνεται κατάλληλο για αναπνευστικού συστήματος (παθήσεις), αρθρίτιδες, γυναικολογικές παθήσεις, δερματοπάθειες, μυαλγίες, νευραλγίες, ρευματοπάθειες, κ.ά.

ΠΗΓΗ: Γ. Λεκακης «Οι 755 έως τώρα γνωστές ιαματικές πηγές της Ελλάδος». Γ. Λεκάκης «Συγχρονης Ελλαδος περιηγησις». ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 4.3.2006.

(*) Τα ιαματικά λουτρά Σμοκόβου βρίσκονται στο 35^ο χλμ. του οδικού άξονα Καρδίτσας – Ρεντίνας, σε υψόμετρο 450 μ. Είναι «κρυμμένα» σε καταπράσινη μικρή κοιλάδα, κατάφυτη από δρυες και σκιερούς πλατύφυλλους πλάτανους. Ανήκουν στο Δημοτικό Διαμέρισμα Λουτροπηγής και λειτουργούν με την μορφή κοινοτικής επιχείρησης από το 1982. Η πρόσβαση με αυτοκίνητο είναι αρκετά εύκολη και κατά την λουτρική περίοδο εκτελούνται καθημερινά δρομολόγια από το ΚΤΕΛ Καρδίτσας. Λειτουργούν δίπλα από το σύγχρονο υδροθεραπευτήριο πλήρως ανακαινισμένα ξενοδοχεία Β’ Γ’ και Δ’ κατηγορίας της Δημοτικής Επιχείρησης Σμοκόβου (Άγραφα, Θεσσαλία, Μετέωρα, Πίνδος, Τέμπη) καθώς και ξενώνες με δυναμικότητα 250 δωμάτια. Θεραπευτικές Ιδιότητες: Τα ιαματικά νερά των πηγών συνιστώνται για παθήσεις: αναπνευστικού, αρθρίτιδες, γυναικολογικές παθήσεις, δερματοπάθειες, μυαλγίες, νευραλγίες, ρευματοπάθειες, κ.ά. Η θεραπεία με ιαματικό νερό είναι γνωστή στην χώρα μας από τους αρχαίους χρόνους όχι μόνον σε εμπειρικό, αλλά και σε επιστημονικό επίπεδο, γεγονός που αποδεικνύει πόσο πολύ οι αρχαίοι Έλληνες είχαν ασχοληθεί με τα ιαματικά νερά. Οι αρχαίοι Έλληνες εγνώριζαν καλά μερικές ιδιότητες των ιαματικών λουτρών τα οποία χρησιμοποιούσαν όχι μόνο για θεραπευτικούς λόγους αλλά και για να διατηρούνται σε καλή φυσική κατάσταση. Ενδεικτικά αναφέρουμε τον Ηρόδοτο (484 – 410 π.Χ.) που καθιέρωσε τον χρόνο λουτροθεραπείας σε 21 ημέρες. Σήμερα ο θεραπευτικός / ιαματικός τουρισμός είναι μια εναλλακτική μορφή τουρισμού που έχει στόχο την πραγματοποίηση διακοπών για τη διατήρηση της σωματικής και ψυχικής υγείας. Σε αυτή την προοπτική εντάσσονται και τα λουτρά Σμοκόβου. – Πληροφορίες Τηλέφωνα: 2443061209, 2443061210 Τηλέφωνο: 6974841013. – ΠΗΓΗ: ΛΟΥΤΡΑ ΣΜΟΚΟΒΟΥ.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Η Κτιμένη ήταν πριγκήπισσα της Ιθάκης, η μικρότερη κόρη του βασιλιά Λαέρτη και της Αντίκλειας, αδελφή του Οδυσσέα. Μεγάλωσε με την φροντίδα του υπηρέτη Εύμαιου. Είχε ισότιμη μεταχείριση. Υπανδρεύτηκε τον Ευρύλοχο της Σάμου. Είχε τεράστια προίκα. Ο σύζυγος της συνόδευσε τον Οδυσσέα στην Τροία, αλλά, όπως όλοι οι υπόλοιποι άνδρες του, πέθανε πριν επιστρέψει στην πατρίδα του.

[2] Στο δημοτικό διαμέρισμα Καταφυλλίου υπάγονται οι οικισμοί: Αρδάνοβο, Καταφύλλι, Κελλάρια, Πράβα, Συκιά και Ταξιάρχης.

[3] Ένας από τους πιο ορεινούς οικισμούς της Θεσσαλίας!

[4] Οι πιο γνωστοί βασιλείς της Αθαμανίας ήταν οι Θεόδωρος, Αμύνανδρος και Σέλιπος. Ο Σέλιπος ήταν ο τελευταίος βασιλιάς των Αθαμάνων! Αντιστάθηκε ηρωικά στους Ρωμαίους (178 π.Χ.).

[5] Κατά κάποιους, τα στενά της Σκύλλας, που ταλαιπώρησε τον Οδυσσέα, ευρίσκονταν εδώ, στα στενά του Αχελώου.

[6] ΠΗΓΗ: Χρ. Γκλέζος, 1985.

ιαματικες πηγες νομου καρδιτσας Καρδιτσης Λεκακης ρινοπλυση ιαματικη πηγη νομος Καρδιτσα χωριο Λουτροπηγη Σοφαδες 39^ος παραλληλος αρχαια Μενελαιδα Μενελαις Δολοπες Σμοκοβου Σμοκοβο υψομετρο Αγραφων Αγραφα λουτρα 17ος αιωνας μΧ 1662 ιστορια παραδοση, ευποροι αδελφοι Στραβοενογλου Ρωσια λουτρικες εγκαταστασεις αρχοντες, λουτηρες οικισμος, λουτρο Αλη πασας αληπασας Ιωαννινων Ιωαννινα ηπειρος λουτρικο κεντρο αλκαλικες θειοπηγες αλκαλικη θειοπηγη υδροθεραπευτηριο περιπτερο ει­σπνοες παθησεις ιαση θεραπεια αναπνευστικου, αρθριτιδες, αρθριτικα γυναικολογικα δερματοπαθειες, μυαλγιες, νευραλγιες, ρευματικα ρευματοπαθειες εισπνοοθεραπεια παθησης αναπνευστικο συστημα ψυχρη υδροθειοπηγη ποσιθεραπεια αναπνευστικα εισπνοοθεραπια αναπνευστικα αρθριτιδα γυναικολογικες δερματοπαθεια, ενδοκρινικες ανεπαρκειες, ενδοκρινικη ανεπαρκεια ενδοκρινικα μυαλγια νευραλγια πεπτικο ρευματισμοι χρονια ρευματοπαθεια σουλαντα Soulanta Τhermal Βaths αηδονοχωρι Βαθυλακκος ελατοδασος θερμοκρασια υδατα νερο δερμα καιτσα βασιλικη ανω Κτιμενη γεωγραφικο πλατος αρθροπαθεια νευρολογικα νευροπαθεια εδρα αρχαιος βασιλιας Δρανος ερειπια παλατι παλλατι Δρανιστα δημος Ταμασιου Ταμασιο Ταμασι χηρα αδελφη Οδυσσεα, μπανιο 1927 μετονομασια Κτημενη καταφυλλι Αργιθεας, Αχελωου θειουχες θειουχα αρθριτικα θειο Σελιπιανα βασιλευς Αθαμανες Σελιπος 20ος αιωνας μχμ ορατα απομειναρια κτισμα ανακτορο βραχος, Καταφυλιον Καταφυλιο Καταφυλι ανακτορα σπιτι Κελια Γκουρα αντικειμενα αγαλματιδιο πιθαρι νομισματα, αγαλμα θεα Αθηνα ορειχαλκινο Σκυλλα 4ος πΧ κατασκευη μεθοδος χαμενου κηρου κεριου χαμενο κερι αρχαιολογικος χωρος πρωτευουσα αθαμανων, αργιθεα ελεγχος διαβαση περασμα Ευρυτανια κρατος αιτωλοι αιτωλια αθαμανια συμμαχοι ελληνικα φυλα, 2^η χιλιετια μετακινηση Ελληνων, 12ος 11ος 10ος 9ος Αυλακι αυλακιο αυλακιον Τριχιες Ρεντινα κοιλαδα, δρυς βελανιδια βαλανιδια πλατανος κοινοτικη επιχειρησηξενοδοχεια Θεσσαλια, ξενωνας αναπνοη μυς νευρα ιαματικο αρχαιοι ελληνες ιδιοτητες θεραπευτικος καλη φυσικη κατασταση Ηροδοτος 5ος 484 – 410 χρονος λουτροθεραπεια 21 ημερες μερες ιαματικος τουρισμος εναλλακτικη μορφη τουρισμου διακοπες σωματικη ψυχικη υγεια πριγκηπισσα Ιθακη Λαερτης αντικλεια Οδυσσευς τροφος υπηρετης Ευμαιος ισοτιμη μεταχειριση Ευρυλοχος Σαμος προικα Τροια, ανδρες συντροφοι οικισμοι Αρδανοβο, Καταφυλι, Κελλαρια, Πραβα, Συκια Ταξιαρχης ορεινος οικισμος Θεσσαλιας βασιλεις Θεοδορος, θεοδωρος Αμυνανδρος τελευταιος αντισταση ηρωιας Ρωμαιοι 2ος 178 στενα Σκυλα ποταμος αχελωος