Του Γιώργου Λεκάκη
Στρέφεται προς τα έξω… Γωνιακή στεφάνη, με παχειά κατακόρυφη εξωτερική άκρη ελαφρώς κυρτή πλευρά που λεπταίνει προς τα κάτω… Κάτω είναι ελαφρώς θολωτό… Δύο συνημμένες λαβές… δύο οριζόντιες οπες… Σχέδια… Οι δύο ασημένιες λαβές / χερούλια… κάθε μια από ένα επίπεδο φύλλο σε μια ημικυκλική τοξωτή ταινία… Διακοσμητικες απολήξεις… Τυποποιημένα ανθέμια, μοτίβα ροζέτας, μπουμπούκια, καρδιές…
Είναι σπασμένο. Έχει επισκευαστεί από πολλά μικρά θραύσματα… υπάρχουν κάποιες απώλειες και περιοχές πλήρωσης, μερικές φυσαλίδες και πολλές εσωτερικές ρωγμές στο στέλεχος, ελαφρά σκασίματα και περιοχές υπολευκο-ιριδίζουσες από τις καιρικές συνθήκες… Οι ασημένιες λαβές είναι επίσης σπασμένες και έχουν επισκευαστεί…
Το ημιδιαφανές πρασινωπό αγγείο λέγεται ψυκτήρ. Συνήθως ήταν κεραμεικός ή μεταλλικός. Υάλινος είναι πολύ σπάνιος και είδος πολυτελείας.
Λένε ότι η σαμπάνια / champagne είναι ονομαστό γαλλικό λευκό αφρώδες κρασί. Και η αρχική του προέλευση είναι από την Καμπανία / Champagne της ΒΑ. Γαλλίας. Αυτό είναι το 1/3 της αλήθειας. Το υπόλοιπο είναι ότι όλα ξεκίνησαν από την Καμπανία Μακεδονίας, από όπου η οινοποιία διδάχθηκε στην Καμπανία / Campania Μεγάλης Ελλάδος / Κάτω Ιταλίας, και από όπου πέρασε στην Γαλλία… Ο καμπανίτης οίνος μαρτυρείται από το 1889 στην εφημερίδα “Ακρόπολις”.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΚΑΜΠΑΝΙΑΣ, ΕΔΩ.
Στα λατινικά το αγγείο αυτό λέγεται situla / situlus / sitella / sitla – ΠΗΓΗ: Πλαύτ. Cas. 2,6,7. Vopisc. Firm. 4,5. Χρησιμοποιείτο για την ψύξη και το σερβίρισμα του κρασιού στα συμπόσια. Το εν λογω είναι κατασκευασμένο από σχεδόν άχρωμο γυαλί. Στην συνέχεια εφαρμόστηκαν ζώνες από επιχρυσωμένη και γραπτή διακόσμηση… Το αγγειο είναι εξαιρετικά ασυνήθιστο, τόσο για το σχήμα του, όσο και για την διακόσμησή του…
- Συγκρινεται με τα μεταλλικά παραδείγματα, όπως ο χάλκινος κάδος της Προυσιαδος εκτίθεται στην γκαλερί του Met για την ελληνική τέχνη του 4ου π.Χ. αιώνα.
- Ο υάλινος κάδος / κουβας με τις ασημένιες λαβές ανήκει στην υστερη Κλασσική ή Πρώιμη Ελληνιστική εποχή, τέλη 4ου – αρχές 3ου αιώνα π.Χ. είναι ελληνικός και έχει διαστάσεις 26,7 x 20,3 x 17,1 εκατ. Είναι…“δώρο” του Φιλανθρωπικού Ιδρύματος B. and A. Aronson, προς το μουσείο, στην μνήμη του αγαπημένου της συζύγου, B. Aronson, το 2000. Το ερώτημα παραμένει: Από ποιο μέρος της Ελλάδος είναι κλεμμένο; Η αρχαιοκαπηλία εξαφανίζει την ταυτότητα των αντικειμένων και συνεπώς και την ταυτότητα των ανθρώπων, των λαών και των πολιτισμών…
- Αλλά, μας λένε ότι αυτό το έργο τέχνης αποκαταστάθηκε τον Σεπτέμβριο του 2022 και δεν βρίσκεται πλέον στην συλλογή του μουσείου Met… Δηλ. πού ευρίσκεται;
- όπου κι αν βρίσκεται, αφού είναι “Greek”, χωρίς νόμιμα παραστατικά εξόδου από την Ελλάδα, πρέπει να επαναπατρισθεί στην χώρα μας…
ΠΗΓΗ: “Glass situla (bucket) with silver handles – Greek late 4th–early 3rd century BCE”, Met / Metropolitan Museum of Art. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 3.1.2023.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
- Ignatiadou D. “Diaphanēs hyalos gia zēn aristokrataia tēs archaias Makedonias (Colourless glass for the élite in ancient Macedonia)”, σελ. 107–8, 171 αρ. 1, εικ. 66, Thessalonikē: Archaiologiko Institouto Makedonikon kai Thrakikon Spoudōn, 2013.
- Lightfoot Ch. S. “Ancient Glass at the Metropolitan Museum of Art: Two Recent Acquisitions.” Annales du 15e Congrès de l’Association Internationale pour l’Histoire du Verre, Jennifer Price, επιμ. σελ. 18–22, εικ. 3–4, Nottingham: Association internationale pour l’histoire du verre, 2001.
- Metropolitan Museum of Art “One Hundred Thirtieth Annual Report of the Trustees for the Fiscal Year July 1, 1999 through June 30, 2000.” Annual Report of the Trustees of the Metropolitan Museum of Art, 130: σελ. 18, 2000.
- Phipps El. “Cochineal Red: The Art History of a Color”, The Metropolitan Museum of Art Bulletin, 67(3): σελ. 6, 9, εικ. 7, 2010.
- Picón C. A.. “Recent Acquisitions, A Selection: 2000-2001.” The Metropolitan Museum of Art Bulletin, 59(2): σελ. 10, 2001. Και του ιδίου “Art of the Classical World in the Metropolitan Museum of Art: Greece, Cyprus, Etruria, Rome”, αρ. 230, σελ. 194, 450, New York: The Metropolitan Museum of Art, 2007.
- Picón C. A. kai Seán Hemingway “Pergamon and the Hellenistic Kingdoms of the Ancient World no. 194, p. 255, New York: The Metropolitan Museum of Art, 2016.
- Triantafyllidis P. “A Unique Glass Psykter from Lithovouni in Aetolia, Greece”, Journal of Glass Studies, Vol. 53: σελ. 56, αρ. 54, 2011.
- von Saldern, Axel. “Antikes Glas”, σελ. 144, fig. 112, Munich: Beck, 2004.
αρχαιοι ελληνες αρχαια σαμπανιερα Λεκακης τριανταφυλλιδης λιθοβουνι αιτωλια περγαμος, κυπρος, ελλαδα ετρουρια ετρουσκοι
