Του Γιώργου Λεκάκη
Η αρχαία ελληνική πόλη της Σμύρνης έγινε «διπλά νεωκόρος»(*) επί Αδριανού!
Ο φιλέλλην αυτοκράτορας εξόδεψε «10 εκατομμύρια» δραχμές στην Σμύρνη, για να ανοικοδομήσει:
- την αγορά σιτηρών,
- ένα υπέροχο γυμνάσιο, και
- έναν «ναό, που να φαίνεται από μακριά»!
Οι ευεργεσίες του Αδριανού μαρτυρούνται από μια ευρεθείσα επιγραφή, η οποία αναφέρει τα δώρα του αυτοκράτορος, μεταξύ των οποίων:
- 1.500.000 δραχμές,
- 98 στήλες για τον στολισμό του γυμνασίου,
- χορήγηση φορολογικής απαλλαγής στους κατοίκους!
- καθιέρωση ιερού διαγωνισμού (τα γνωστά ως «Αδριάνεια Ολύμπια»(**) – ΔΙΑΒΑΣΤΕ: Γ. Λεκάκης «Ολυμπιακοί Αγώνες») με διαγωνισμό και απαγγελία θρησκευτικών ύμνων! Οι ιεροί αγώνες διεξάγονταν στο στάδιο της Σμύρνης, όπου ανακαλύφθηκαν δύο βωμοί αφιερωμένοι στον Ολύμπιο Αδριανό!
- ανοικοδόμηση του αρχαίου ελληνικού θεάτρου, στους βορειοδυτικούς πρόποδες του όρους Πάγου – νυν καλουμένου Kadifekale – ΔΙΑΒΑΣΤΕ: Γ. Λεκάκης “Αρχαία θέατρα της Μικράς Ασίας”, στο Ημερολόγιο 2022 του ΤΑΣΕΗ «Ελληνικό Θέατρο & Μικρασιατική Καταστροφή», έκδ. 2021.
- και του σταδίου στα δυτικά της πόλεως.
Ο Πολέμων, ανθύπατος κατά την Ρωμαϊκή Εποχή επί βασιλείας Αδριανού (117 – 138 μΧ), ήταν αυτός που παρείχε βοήθεια στην πόλη, από τον αυτοκράτορα.
Αλλά από τις αρχαίες ελληνικές και αυτές τις κατασκευές που εκτίσθησαν στην Σμύρνη κατά την ρωμαϊκή περίοδο, ελάχιστα ίχνη έχουν απομείνει…
Μόνον η αρχαία Αγορά της Σμύρνης είναι καλά διατηρημένη. [Η Αγορά ανοικοδομήθηκε με την υποστήριξη του Ρωμαίου αυτοκράτορα Μάρκου Αυρήλιου μετά τον σεισμό του 178 μ.Χ.].
ΠΗΓΗ: Γ. Λεκάκης «Η άγνωστη Μικρά Ασία». Following Hadrian, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 24.10.2023.
Τρεις πιθανοί δημόσιοι χώροι και αρκετές τοιχογραφίες ανακαλύφθηκαν στην αγορά της Σμύρνης, από μια ομάδα ερευνητών με επί κεφαλής τον Ak. Ersoy (του Πανεπιστημίου της Σμύρνης Katip Celebi). Οι πρόσφατα αποκαλυφθέντες χώροι χρονολογούνται στον 5ο και 6ο αιώνα μ.Χ. Δύο από αυτούς έχουν ψηφιδωτά δάπεδα, ενώ ο τρίτος έχει μαρμάρινο δάπεδο. Οι τοιχογραφίες με τις επιγραφές βρέθηκαν στην αγορά και στο θέατρο. «Αυτή είναι η πρώτη φορά που βρίσκουμε τοιχογραφίες σε αυτούς τους χώρους. Μέχρι τώρα, δεν είχαμε συναντήσει ποτέ κάτι παρόμοιο στην αγορά της Σμύρνης ή γύρω από το θέατρο», εδήλωσε ο κ. Ersoy. – ΠΗΓΗ: “Ancient Smyrna excavations reveal new spaces and rare wall paintings”, Türkiye Today, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 31.8.2026.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
- Syme R. «Journeys of Hadrian», εκδ. dr. R. Hbelt GmbH, University of Cologne, Βόννη, 1998.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
(*) Κύζικος, Πέργαμος, Σμύρνη, Έφεσος και Σάρδεις προωθήθηκαν ως περιφερειακά κέντρα της αυτοκρατορικής λατρείας (θεσμός νεωκόρου). – ΠΗΓΗ: A. Birley “Restless Emperor”.
(**) Βαρβίλληα ἐν Ἐφέσῳ v δʹ v Ἁδριάνεια ἐν Ἐφέσῳ v Ὀλύμπια ἐν Σμύρνῃ v βʹ v Ἁδριανὰ Ὀλύμπια ἐν Σμύρνῃ v βʹκοινὰ Ἀσίας ἐν Σμύρνῃ vv Αὐγούστεια ἐν Περγάμῳ Ὀλύμπια ἐν Κυζικῷ v Διδύμεια ἐν Μειλήτῳ v βʹ – IG II² 3169/70 Attica.
- Και: Ὀλυμπίων κοινῶν τῆς Ἀσίας, ․․․c.10․․․ τῆς Ἀσίας, Σμυρναίων ․․. c.15․․․․․․ ἱερεὺς θεοῦ Ἁδριανοῦ Πανελληνίου καὶ – IG II² 3623 Attica.
- Και: Ὀλυμπίεια ἐν Ἀθήναις. τὰ ἐν Σμύρνᾳ Σμύρνῃ κοινὰ Ἀσίας – Hesperia 17 (1948) 43,35 Attica. – ΠΗΓΗ: Γ. Λεκάκης «Ολυμπιακοί Αγώνες».
