Του Γιώργου Λεκάκη
Ο Διόδωρος Σικελιώτης ήταν αρχαίος Έλλην (80 π.Χ. – 20 π.Χ.) ιστορικός και συγγραφέας. Εγεννήθη στο Αγύριο (Agira) Σικελίας. Κυριότερο έργο του, η «Ιστορική Βιβλιοθήκη», αποτελούμενο από 40 βιβλία, κατόπιν παραγγελίας των Ρωμαίων, εξ αιτίας του οποίου χαρακτηρίστηκε «επιφανής συγγραφεύς της Ελληνικής Ιστορίας» (βλ. Ιερωνύμο[1]).
Σημαντικός διότι στις πηγές του, έχει έργα, που δεν έχουν διασωθεί πια. Πηγές του οι:
- Αγαθαρχίδης (Ασιατικά),
- Διονύσιος Σκυτοβραχίων (ελληνικοί μυθοι),
- Δούρης ο Σάμιος (Αγαθοκλής Συρακούσιος),
- Εκαταίος Αβδηρίτης (Ιστ. Αιγύπτου),
- Έφορος ο Κυμαίος (Ιστ. έως 340 π.Χ.),
- Ηρόδοτος,
- Θεόπομπος ο Χίος (Ελληνικά, Φιλιππικά, 411 – 394 π.Χ.),
- Θουκυδίδης,
- Ιερώνυμος Καρδιανός (Πόλεμοι Διαδόχων 323 – 272 π.Χ.),
- Κλείταρχος (Μ. Αλεξάνδρου),
- Κτησίας ο Κνίδιος (Ιστ. Ασσυρίας – Περσίας),
- Μανέθων (Αιγύπτιος ιερέας – Αιγυπτιακά),
- Μεγασθένης (Ινδία, έως 300 π.Χ.),
- Πολύβιος (Παγκοσμια Ιστορις 264 – 146 π.Χ.),
- Ποσειδώνος (Παγκοσμια Ιστορις 146 – 79 π.Χ.),
- Σιληνός από την Καλή Ακτή (Ιστ. Σικελίας, Αννίβα),
- Τίμαιος ο Ταυρομένιος (Ιστορια Σικελίας, Ιταλίας, Ηπείρου, Ελλάδος, Συρίας, Αγαθοκλής, Πύρρος),
- Φιλίνος ο Ακραγαντίνος (Ιστ. Σικελίας), κ.ά.
![]() |
| ΑΡΙΣΤΕΡΑ: Η έκδοσις του Ιακώβου, από το χειρόγραφο του Βατικανού. ΔΕΞΙΑ: Η έκδοσις του 1775 στην Ρωσία. |
ΕΚΔΟΣΕΙΣ του ΔΙΟΔΩΡΟΥ:
- 1472: ελληνικό κείμενο της «Ιστορικής Βιβλιοθήκης», με λατινική μετάφραση, που έκανε ο Poggio Bracciolini, για τα πρώτα πέντε βιβλία (1-5), έκδ. Μπολόνια.
- 1539: Τα βιβλία της «Ιστορικής Βιβλιοθήκης» (16-20) εκδόθηκαν από τον J. Vincentius Opsopoeus στην Βασιλεία Ελβετίας.
- 1548: Diodoro Sículo «Biblioteca histórica. Obra complete» εκδ. Gredos, Μαδρίτη Ισπανίας.
- 1559: Τα βιβλία 1-5 και 11-15 της «Ιστορικής Βιβλιοθήκης» εξεδόθησαν με τίτλο «Βιβλιοθήκης ἱστορικῆς βίβλοι πεντεκαίδεκα ἐκ τῶν τεσσαράκοντα» εξεδόθη στην Γενεύη Ελβετίας, από τον Henri Estienne. Σε folio (324 x 205 χλστ.), 847 σελ. τίτλο στα ελληνικά και λατινικά, με ξυλόγραφο τυπογραφικό σήμα. Θεωρείται η πρώτη πλήρης έκδοση.
- 1744: «HISTOIRE UNIVERSELLE DE DIODORE DE SICILE» μτφρ. στα γαλλικά από τον αββά Terrasson, τ. quatrième, LIVRE QUINZIÈME, Παρίσιοι.
- 1746: Bibliotheca historica.
- 1775: Η «Ιστορική Βιβλιοθήκη» στα ρωσικά, εκδ. στην Αγία Πετρούπολη – βλ. Γ. Λεκάκης “Κωνσταντινούπολη και Αγία Πετρούπολη”.
- 1814: Siculus, Diodorus, H. Valesius, I. Rhodomannus, F. Ursinus «The Historical Library of Diodorus the Sicilian in Fifteen Books to which are added the Fragments of Diodorus», μτφρ. G. Booth. Εκδ. J. Davis, Λονδίνο.
- 1816: σε μετάφραση Iacopo da San Cassiano[2], εκδ. Biblioteca Apostolica Vaticana, Vat. lat., fol. 2r (χειρόγραφο του 15ου αι.).
- 1822: Διοδώρου του Σικελιώτου Βιβλιοθήκης Ιστορικής τα Σωζόμενα / Diodori Siculi Bibliothecae historicae quae supersunt: ad optimorum librorum fidem accurate edita, editio stereotypa, Λειψια / Lipsiae, εκδότης ex officina Caroli Tauchnitii; v. ; 14 εκατ. ΕΔΩ.
- 1829: Diodori Siculi Bibliotheca historica / Bibliothecae historicae quae supersunt: ad optimorum librorum fidem accurate edita, editio stereotypa, Λειψια / Lipsiae, εκδ. Sumtibus et Typis C. Tauchnitii, 6 v. ; 14 εκατ. ΕΔΩ.
- 1870: Αναγνώσματα εκ Διοδώρου του Σικελιώτου, εις χρήσιν της Α’. τάξεως των Γυμνασίων, εκδοθέντα υπό Ν. Β. Νάκη, εν Αθήναις, εκ του Τυπογραφείου Ν. Γ. Πάσσαρη, 1χ.α.+1λ.+159+1λ. σελ. , ; 18 εκατ.
- 1890: Schmidt B. (1837-1917) “Κερκυραϊκές Μελέτες: Συνεισφορές στην Τοπογραφία της Κέρκυρας και στην Εξήγηση του Θουκυδίδη, του Ξενοφώντα και του Διόδωρου / Korkyraeische Studien: Beiträge zur Topographie Korkyras und zur Erklärung des Thukydides, Xenophon und Diodoros, mit zwei Karten, με δυο χαρτες, στα γερμανικά, Λειψία / Leipzig, εκδ. Druck und Verlag von B. G. Teubner, [4], 102 σελ. 24 εκατ.
(*) Ο Κατάλογος όπως σε όλα τα λήμματα του ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ συνεχώς εμπλουτίζεται.
ΠΗΓΗ: Schreiber 147, Renouard (Estienne), σελ. 117, αρ. 1, Adams D-472, Brunet, II, στ. 715, Hoffmann, I, σ. 558, Οικονομόπουλος, σελ. 497-8, Λαγανάς 118. Γ. Λεκάκης «Ελληνική Βιβλιογραφία». ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 3.6.2019.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Βλ. Χατζηθεόκλητος Κλήτος «Ιερωνύμου Απομνημονεύματα», επανέκδ. Εστία, 1991.
[2] Μεταφραστής του πάπα Πίου Β΄.

