ΑΠΑΝΤΑ Ωκέλλου – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

Η α΄ έκδοσις του πολύκροτου έργου του Ωκέλλου «Περὶ τῆς του παντὸς φύσεως», έγινε το 1539.

Ιδού τι λέγει αυτό, περί Έρωτος, όπως σώζεται στο βιβλίο του “Η τέχνη της υγιεινής διατηρήσεως του ανθρωπίνου σώματος και της μακροβιότητος αυτού” – πιο γνωστό ως “Μακροβιωτική” του ιατρού Αχελωίδου, έργο εκδοθέν το 1847 (τυπ. Γκαρπολα):

Το 1670 κυκλοφόρησε ξανακυκλοφόρησε με τίτλο “ΩΚΕΛΛΟΣ Ο ΛΕΥΚΑΝΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ, περί της του παντός φύσεως” ερμηνεία από τον Βερονέζο Ludovico Nogarola εκδ. Καιμπριτζ, σε σχημα 16o, σελ. 51+1 λ. Ήταν δίστηλο κείμενο στα ελληνικά και τα λατινικά. Πλήρης τίτλος “Ocellus Lucanus Philosophus De Universi Natura, interprete Ludovico Nogarola Com. Veronensi. Ejusdem Nogarole Annorationes in Ocellum, & Epistola de viris illustribus italis qui Graece scripserunt. Editio nova, collatione exemplarium melior, emendatior & auctior facta. Cantabrigiae, ex officina J. Hayes, Celeberrimae Academiae Typographi, imp. Joann. Greed, Bibliopolae Cantab”.

Αλλά το 1787 κυκλοφόρησε και το βιβλίο του Ιωάννη ΤΖΑΝΕΤΟΥ(*) με τίτλο «Κατά Ὠκέλλου περί τῆς τοῦ παντός φύσεως», εξεδόθη στην Βιέννη, από τον Josef Baumeister (Ιωσήφ / Ιώσηπο Βαουμεϊστέρω). Έφερε τον επεξηγηματικό υπότιτλο «πόνημα τοῦ εὐγενεστάτου ἄρχοντος μέγα κλωτζιάρη Ἰωάννου Τζανέτου, ἀφιερωθέν τῷ Ὑψηλοτάτῳ, Εὐσεβεστάτῳ καί Γαληνοτάτῳ Αὐθέντῃ καί Ἡγεμόνι πάσης Οὐγγροβλαχίας κυρίῳ κυρίῳ Ἰωάννῃ Νικολάῳ Πέτρου Μαυρογένῃ, θεωρηθέν καί ἀκριβῶς διορθωθέν παρά Γεωργίου Βεντότη(**)». Ήταν σε σχήμα 8^ο, και είχε 301 σελίδες.

• Rudolph A. F. με σχόλια, 1801.
• Taylor Th. the Platonist, αγγλική μεταφραση, 1831.
• Mullach F. W. A. στα Fragmenta philosophorum graecorum, i., 1860.

Ο Λευκανὸς Ώκελος / Ώκελλος, ήταν (πιθανόν) μαθητής, του Πυθαγόρα. Από τα έργα του διασώθηκαν μόνον τα αποσπάσματα που συνέλεξε ο συγγραφέας Στοβαίος.

Στο έργο του υποστηρίζει ότι το σύμπαν είναι άκτιστο και αιώνιο: «Κάθε φύση που έχει μια εξέλιξη έχει τρία όρια και δύο διαστήματα. ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: Γ. Λεκακη: “Ο κοσμος του 3”, ΕΔΩ. Τα τρία όρια είναι:

• η γένεση,
• το ύψος της ύπαρξης και
• το τέλος της ύπαρξης.

Τα διαστήματα είναι:

• η εξέλιξη από γενιά σε ύψος της ύπαρξης και
• από το ύψος της ύπαρξης στο τέλος της ύπαρξης.

Αλλά το σύμπαν δεν δείχνει ενδείξεις τέτοιων ορίων και διαστημάτων, γιατί δεν το αντιλαμβανόμαστε να ανατέλλει σε ύπαρξη ή να γίνεται· ούτε να γίνεται καλύτερο και μεγαλύτερο· ούτε να γίνεται μικρότερο και χειρότερο. Αντίθετα, συνεχίζει πάντα να επιμένει με τον ίδιο τρόπο και είναι διαρκώς ίσο και παρόμοιο με τον εαυτό του».

Ισχυρίζεται επίσης ότι οι τρεις μεγάλες διαιρέσεις του σύμπαντος αντιστοιχούν στα τρία είδη όντων:

• θεοί,
• άνθρωποι και
• δαίμονες

και, τέλος, ότι η ανθρώπινη φυλή με όλους τους θεσμούς της (οικογένεια, γάμος και τα παρόμοια) πρέπει να είναι αιώνια. Υποστηρίζει έναν ασκητικό τρόπο ζωής, με σκοπό την τέλεια αναπαραγωγή της φυλής και την εκπαίδευσή της σε όλα όσα είναι ευγενή και όμορφα.

Στο προσκήνιο τον επανέφερε αρχικώς ο Φίλων ο Βυζάντιος (3ος – 2ος αι. π.Χ. που έζησε στην Αλεξάνδρεια), όταν έγραψε για την αλληλογραφια Αρχύτα – Πλάτωνος. Στο βιβλίο του “Επιστολές” υπάρχουν δύο απόκρυφες επιστολές, τις οποίες ο Αρχύτας φέρεται να έστειλε στον Πλάτωνα, ανέφερε ότι είχε μιλήσει με τους απογόνους του Ωκελλου, και απέστειλε στον Πλάτωνα 4 βιβλία του Λευκανού φιλοσόφου.

Σήμερα, οι ειδικοί δεν θεωρούν βέβαιον ότι έγραψε το εν λόγω σύγγραμμα, εξ ου και Ψευδο-Ώκελλος. Όπως καταλαβαίνετε, για όλα τα παραπάνω ο Ώκελλος έπρεπε να χαθεί από προσώπου γης και να γραφτούν βιβλία κατά αυτού…

ΩΚΕΛΛΟΥ ΠΕΡΙ ΕΡΩΤΟΣ. ΕΔΩ.

ΠΗΓΕΣ: Legrand (18ος αι.) 1202, Ελληνική Βιβλιοθήκη, 1249. ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΩΝΑΣΕΙΟΥ ΙΔΡ. ΒΕΡΓΟΣ. Γ. Λεκάκης “Κωνσταντινούπολη και Αγία Πετρούπολη”. Γ. Λεκάκης «Ελληνική βιβλιογραφία». ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 5.10.2015.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

• Διογενης Λαερτιος.
• Encyclopædia Britannica, 11η έκδ. Cambridge University Press, Καιμπριτζ.
• Zhmud L. “What is Pythagorean in the Pseudo-Pythagorean Literature?”, Philologus, 163 (1): 72–94, doi:10.1515/phil-2018-0003, 29.5.2019.
• Zeller Ed. “History of Greek Philosophy”.
• de Heyden-Zielewicz J. στο Breslauer philologische Abhandlungen, viii. 3, 1901.
• Harder R. Ocellus Lucanus [Neue philologische Untersuchungen], vol. 1, εκδ. Weidmann, Βερολίνο, 1926.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

(*) Ο Ι. Τζανέτος καταγόταν από την οικογένεια του Ι. Λέσβιου.

(**) Ο Γεώργιος Βεντότης επιμελήθηκε την γαλλική μετάφραση, που ήταν και η πρώτη στην γλώσσα αυτή. Τίτλοι και κείμενο ήταν στα ελληνικά και γαλλικά σε αντικρυστές σελίδες.

 συγγραμμα, πυθαγορειος, Ωκελλος λευκανος, Περι της του παντος φυσεως, 16ος αιωνας μχ 1539, πολυκροτο βιβλιο 18ος 1787, Ωκελος, φυση, Ιωαννης ΤΖΑΝΕΤΟΣ, Κατα Ωκελλου, Βιεννη, Βαουμειστερος, Μπαουμαιστερ, πονημα, κλωτζιαρης, αυθεντης, ηγεμονας, Ουγγροβλαχια, Μαυρογενης, Βεντοτης, Λευκανος Ωκελος, Λευκανιος Ωκελλος, μαθητης του Πυθαγορα, Πυθαγορας, Φιλων ο Βυζαντιος, αλεξανδρεια επιστολες, Αρχυτας, Πλατωνας, Πλατων, Λεσβιος, ελληνικα, γαλλικα 1670 17ος ΩΚΕΛΛΟΣ Ο ΛΕΥΚΑΝΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ, φυση ερμηνεια βερονα ιταλια Βερονεζος νογκαρολα Nogarola εκδοση Κεμπριτζ, κειμενο ελληνικη λατινικη αποκρυφη επιστολη αρχυτας Πλατωνας, βιβλια πυθαγορειοι ψευδοπυθαγορειοι  λευκανια  χαμενα βιβλια αποσπασμα συγγραφεας Στοβαιος εργο συμπαν ακτιστο αιωνιο εξελιξη τρια ορια δυο διαστηματα οριο γενεση, υψος υπαρξη τελος υπαρξης διαστημα γενια οριον ανατολη καλυτερο μεγαλυτερο μικροτερο χειροτερο ιδιος τροπος ισο εαυτος τρεις μεγαλες διαιρεσεις τρια 3 ειδη οντων ον οντα θεοι ανθρωποι δαιμονες θεος ανθρωπος δαιμονας δαιμων ανθρωπινη φυλη θεσμος θερμοι οικογενεια, γαμος αιωνια ασκητικος τροπος ζωης, σκοπος τελεια αναπαραγωγη εκπαιδευση ευγενη ομορφα ευγενια ευγενεια ομορφια Ψευδοωκελλος Ψευδωκελλος Ψευδοκελλος  Λευκανος ωκελλος, ωκελος, πυθαγορειος, ΠΕΡΙ ΕΡΩΤΟΣ, Λευκανος Ωκελος, πυθαγορειοι, ΠΕΡΙ ΕΡΩΤΑ, ερως, ερωτας πυθαγορας, Μακροβιωτικη, ιατρος Αχελωιδης, 1847, Λευκανια μακροβιοι μακροβιοτης μακροβιοτητα αγορα αρχαιων βιβλιων απο τον Πλατωνα τεχνη της υγιεινης διατηρησεως του ανθρωπινου σωματος και της μακροβιοτητος αυτου υγιεινη διατηρηση ανθρωπινο σωμα