Του Γιώργου Λεκάκη
Ο καθηγητής Randall White, σε πρόσφατη ομιλία του για την τέχνη και τα μουσικά όργανα της απώτατης αρχαιότητας, είπε:
«Στην Νότια Γερμανία (νομίζω και στην Νότια Γαλλία, αλλά, κανείς ποτέ δεν έψαξε γι’ αυτό), έχουν βρεθεί θραύσματα αυλών (“φλάουτα” τα λένε οι Ευρωπαίοι) 40.000 χρόνων. Πρόκειται για τα γνωστά πνευστά μουσικά όργανα.
Στην Νότια Γαλλία, από ανασκαφές του 1920-1930 στο Σπήλαιο Isturitz, έχει βρεθεί αυλός 35.000 χρόνων.[1] Έχει γίνει ανακατασκευή του. Αυτός ο αυλός όταν παιχθεί από έναν επαγγελματία μουσικό, θα δείτε ότι είναι εκπληκτικό, τι ήχο μπορούν να παράγουν 4 τρύπες και τι έχουν να σου δώσουν!
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: Γ. Λεκάκη “Μουσικής Μύηση”.
 |
| Το σπήλαιο Isturitz στα Πυρηναία και ο 35.000 αυλός του. |
Σχόλιο:
Το σπήλαιο Isturitz ευρίσκεται στα Πυρηναία, μόλις 30 λεπτά από την ακτή, στην περιοχή των Βάσκων, Euskal Lur, κοντά στην προστατευμένη κοιλάδα του Arberoue. Έχει δώσει πολλά ευρήματα, από εκείνες τις μακρυνές εποχές…
Στο σπήλαιο του Hohle Fels[6], όπου βρέθηκε η περίφημη «Αφροδίτη του Hohle Fels» / «Venus Hohle Fels», ευρέθη και ένας αυλός εκεί κοντά, επίσης 31.000-35.000 χρόνων, όπως και η «Αφροδίτη».
 |
| Ο αυλός και η “Αφροδίτη” από το Σπήλαιο Hohler Fels, στην Σουηβία 31.000-35.000 χρόνων. |
Σχόλιο:
Το καρστικό σπήλαιο Hohler Fels βρίσκεται περίπου 1 χλμ. ανατολικά από την πόλη Schelklingen, στο Baden-Württemberg Alb-Donau-Kreis της κεντρικής Γερμανίας.
 |
| Ο αυλός από το Σπήλαιο Hohler Fels, στην Σουηβία 31.000-35.000 χρόνων. |
Σήμερα υπάρχουν στο σύνολο 7 ή 8, νομίζω αυλοί, που έχουν ευρεθεί στην νότια Γερμανία. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν χρονολόγηση με άνθρακα και έδειξε ότι οι αυλοί ήταν μεταξύ 42.000 και 43.000 ετών. Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο Journal of Human Evolution. Μια ομάδα με επί κεφαλής τον καθηγητή Tom Higham (του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης) χρονολόγησε οστά ζώων στα ίδια στρώματα εδάφους με τους αυλούς στο σπήλαιο Geissenklösterle στην Γιούρα της Σουηβίας στην Γερμανία – ΔΙΑΒΑΣΤΕ: “The first musical instruments discovered in the world”, Evertise, 6.5.2023.
 |
| Ο 43.000 χρόνων αυλός του Geibenklosterle Σουηβίας. |
Ο πιο θεαματικός, όμως, ίσως, είναι από το Geibenklosterle[4].
Ο αυλός αυτός φιλοτεχνήθηκε και είναι γλυπτός, εξ ολοκλήρου από ελεφαντόδοντο ενός μαμούθ! Πώς κάνεις έναν γλυπτό αυλό από ελεφαντόδοντο; Έκαναν ένα γλυπτό «καλάμι», σχήματος μολυβιού, αλλά από ελεφαντόδοντο! Έκοψαν την μέση, και εξόρυξαν την κάμαρα, στην μέση. Και μετά τα κόλλησαν ξανά μαζί. Με μια ολόκληρη σειρά από εγκοπές από την έξω πλευρά, η οποία ομοιάζει σαν να την έχουν τυλίξει με έναν τένοντα (ή σχοινί, ή κάτι τέτοιο γύρω του), για να το κρατήσουν όλο αυτό το τέχνεργο ενιαίο. Έχει γίνει και ανακατασκευή και αυτού του για να δούμε το πώς έμοιαζε…
Ο αυλός αυτός φιλοτεχνήθηκε και είναι γλυπτός, εξ ολοκλήρου από ελεφαντόδοντο ενός μαμούθ! Πώς κάνεις έναν γλυπτό αυλό από ελεφαντόδοντο; Έκαναν ένα γλυπτό «καλάμι», σχήματος μολυβιού, αλλά από ελεφαντόδοντο! Έκοψαν την μέση, και εξόρυξαν την κάμαρα, στην μέση. Και μετά τα κόλλησαν ξανά μαζί. Με μια ολόκληρη σειρά από εγκοπές από την έξω πλευρά, η οποία ομοιάζει σαν να την έχουν τυλίξει με έναν τένοντα (ή σχοινί, ή κάτι τέτοιο γύρω του), για να το κρατήσουν όλο αυτό το τέχνεργο ενιαίο. Έχει γίνει και ανακατασκευή και αυτού του για να δούμε το πώς έμοιαζε…
 |
| Ανακατασκευή του αυλού του Geibenklosterle. |
Δεν ξέρουμε πώς ήταν η μουσική, τότε, αλλά, τώρα σίγουρα ξέρουμε την ποιότητα του ήχου των οργάνων της. Δίνει μια ολόκληρη διάσταση για το τι σκέπτονταν, αυτοί οι Ευρωπαίοι, πριν από 40.000 χρόνια…».
 |
| Ο 43.000 χρόνων αυλός του Geibenklosterle Σουηβίας. |
Σχόλιο:
Το Geibenklosterle επίσης της Σουηβίας, στην έκταση της νυν Γερμανίας, έχει δώσει ευρήματα ανθρώπου 43.000-30.000 χρόνων. Ευρέθησαν σε αυτό αντικείμενα κατασκευασμένα από άνθρωπο, από κέρατα, κόκκαλα και ελεφαντόδοντο. Στο σπήλαιο αυτό ευρέθη και ένας ακόμη αυλός, από οστούν πουλιού. Αμφότερα, θεωρούνται τα αρχαιότερα γνωστά μουσικά όργανα, και είναι ηλικίας 43.000 – 42.000 χρόνων![2]
- Εκτός από τα σπήλαια της Σουηβίας, άλλες ασφαλείς αρχαιολογικές μαρτυρίες μουσικών οργάνων, προέρχονται από Γαλλία και Αυστρία και είναι ηλικίας 30.000 χρόνων.[3]
Άρα, αφού ο αρχαιότερος αυλός, που έχει βρεθεί, έως τώρα, είναι 43.000 χρόνων, ο εφευρέτης του, ο θεός Παν, κατά τους Έλληνες συγγραφείς, θα έζησε στην Αρκαδία πριν, περίπου 50.000 χρόνια…
ΠΗΓΗ: ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 1.10.2028. Απόδοση-μετάφραση ομιλίας: Θεμ. Γ. Λεκάκης. Σχόλια: Γ. Λεκάκης.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- N. J. Conard, κ.ά. “Eine Mammutelfenbeinflöte aus dem Aurignacien des Geissenklösterle” στο Archäolog, Korrespondenzblatt. 34, 2004.
- Του ιδίου κ.ά. “New flutes document the earliest musical tradition in southwestern Germany”, Nature, 24.6.2009, doi:10.1038/nature08169.
- J. Hahn “Die Geißenklösterle-Höhle im Achtal bei Blaubeuren I. Fundhorizontbildung und Besiedlung im Mittelpaläolithikum und im Aurignacien” στο Forsch. u. Ber. z. Vor- und Frühgesch, Baden-Württemberg, τ. 26, Stuttgart, 1988.
- Earliest music instruments found, BBC (25..5.2012).
- Th. Higham, κ.ά. “Wissenschaftliche Originalveröffentlichung – Testing models for the beginnings of the Aurignacian and the advent of figurative art and music: The radiocarbon chronology of Geißenklösterle”, Journal of Human Evolution, 8.5.2012, doi:10.1016/j.jhevol.2012.03.003
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] βλ. Σχ. D. Buisson “Les flûtes paléolithiquesd’Isturitz (Pyrénées-Atlantiques)”, στο Bulletin de la Société préhistorique française, 1990, 10-12 (HS), σελ. 420-433.
[2] βλ. Th. Highama, κ.ά. «Testing models for the beginnings of the Aurignacian and the advent of figurative art and music: The radiocarbon chronology of Geißenklösterle”στο Journal of Human Evolution, τ. 62, Issue 6, Ιουνίου 2012, σελ. 664-676. Και Akshaya B. S. «Earliest Musical Instrument Discovered», Inter. Bus. Time, 26.5.2012.
[3] βλ. N. J. Conard, κ.ά. «New flutes document theearliest musical tradition in southwestern Germany», στο περ. Nature, τ. 460, σελ. 737–740 (6.8.2009).
[4] Το Geißenklösterle είναι ένα βραχοκαταφύγιο στην κοιλάδα Achtal. Αυτό το ημισπήλαιο βρίσκεται νότια του Weiler, του Blaubeuren στην περιοχή Alb-Donau της Βάδης-Βυρτεμβέργης, στον 48ο παράλληλο [48° 23′ 54″N, 9° 46′ 20″ E]. Σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα από την Άνω Παλαιολιθική περίοδο έχουν βρεθεί σε αυτό, όπως:
- Η αρχαιότερη γνωστή ξυλόγλυπτη απεικόνιση ανθρώπου – ΑΛΛΑ ΔΙΑΒΑΣΤΕ για το 700.000 χρονων πρωτογλυπτο της Μακεδονιας, ΕΔΩ – και
- ενα από τα αρχαιότερα σωζόμενα μουσικά όργανα.
Ο 40.000 χρόνων “λατρευτής”, ξυλόγλυπτο που βρέθηκε στο Geißenklösterle.
Το 2017, εγγράφηκε στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO ως μέρος του χώρου «Bestandteil der Weltkulturerbestätte Höhlen und Eiszeitkunst der Schwäbischen Alb / Σπηλαία και Τέχνη της Εποχής των Παγετώνων στην Σουηβια».
Το 1990, ένας αυλός από κόκκαλο κύκνου whooper (μήκους 12,6 εκατ. – γνωστός ως Αυλος-1) – παρακάτω φωτ. – βρέθηκε στο σπήλαιο.
Οι Hahn και Münzel παρουσίασαν επίσης έναν δεύτερο, πολύ αποσπασματικό αυλό από κόκκαλο πτηνού (Αυλος-2). Και τα δύο δείγματα προέρχονται από τον Αρχαιολογικό Ορίζοντα / στρώμα II (Άνω Ωρινακια εποχή). Παρουσιάζουν προσεκτικά κατασκευασμένες εγκοπές και ρηχές οπές για τα δάκτυλα, οι οποίες επιτρέπουν μια σαφή ερμηνεία των ευρημάτων ως αυλακώσεις. Αργότερα, ένας άλλος αυλός (Αυλος-3) εντοπίσθηκε στο Geißenklösterle, κατασκευασμένος από δύο κοίλα θραύσματα ελεφαντόδοντου μαμούθ, που στη συνέχεια κολλήθηκαν μεταξύ τους. Ανακτήθηκε και αυτός από το στρωμα AH II της Άνω Ωρινακιας εποχής. (Ένα μέρος του αυλού-3 είχε ήδη δημοσιευτεί από τον Hahn το 1988 ως ένα θραύσμα από ελεφαντόδοντο διακοσμημένο με μια σειρά από εγκοπές, αλλά δεν μπορούσε ακόμη να ταυτοποιηθεί ως αυλός λόγω ελλειπουσών τμημάτων). Πιο πρόσφατη έρευνα έχει διαπιστώσει ότι αυτοι οι αυλοί είναι περίπου 43.000 – 42.000 χρονων, καθιστώντας τους τα δεύτερα αρχαιότερα γνωστά μουσικά όργανα (μετά τον αυλό από το Divje babe).
[6] Ο οστέινος αυλος του Φελς ευρέθη το 2008 στο κοντινό σπήλαιο του Geißenklösterle. Υπάρχουν πολλά άλλα θραύσματα με σαφή χαρακτηριστικά αυλου σε αυτο το σπήλαιο, όπως και στο σπήλαιο Vogelherd. Ο αυλος είναι κατασκευασμένος από οστουν γύπα, και είναι ηλικίας 40.000 – 35.000 χρόνων. Εκτίθεται στο Μουσείο Προϊστοριας του Blaubeuren. – βλ. άρθρο των Conard, Malina και Münzel, 2009.
Γουαιτ, τεχνη, μουσικα οργανα, Γερμανια, Γαλλια, αυλος, φλαουτο, πνευστα, πνευστο, Πυρηναια, ανασκαφες, σπηλαιο Ιστουριτζ, Βασκοι, Βασκια, Λουρ, Χολε Φελς, Αφροδιτη, Βαδη Βυρτεμβεργη, Δουναβης, γλυπτο, ελεφαντοδοντο, μαμουθ, μαμμουθ, καλαμι, σχοινι, Σουηβια, κερατα, κοκκαλα, κερας, κοκκαλο, οστουν, οστο, πουλι, Αυστρια, Παν, Αρκαδια Swabian Jura 42.000 43.000 χρονια οστα ζωων αυλοι σπηλαιο Geissenklösterle Geissenklosterle Γιουρα Σουηβια Γερμανιας κοκκαλο πτηνο αρχαιολογια στρωμα ανω Ωρινακια εποχη κατασκευη εγκοπη ρηχη οπη δακτυλα, ευρημα αυλακι Geißenklosterle, κοιλο θραυσμα ελεφαντοδοντο μαμουθ, κολληση Hahn 1988 θραυσμα ελεφαντας διακοσμηση εγκοπες, αυλοι 40.000 αρχαιοτερο γνωστο μουσικο οργανο Divje babe οστεινος Φελς 2008 σπηλαιο φογκελχερντ Vogelherd οστουν γυπας, 35.000 χρονων Μουσειο Προιστορια Blaubeuren
