60) Παίρνουμε 50 δράμια κίνα, 50 δράμια συναμική[1], 50 δράμια αυγά χταποδιού, μια κουταλιά κατράμι[2], μια κουταλιά σκόνη στύψι[3], 50 δράμια ρεβέντι[4], 50 δράμια μάνα[5], 50 δράμια σιδηρούχο[6], 50 δράμια σιμμιγδάλι, 2 κουταλιές αλεύρι, 2 αυγά. Όλα αυτά θα τριφτούν καί θά ζυμωθούν, προτού τά ζυμώσουμε βγάζομε ολίγη σκόνη απ’ όλα αυτά ανακατεμένη. Θα γίνουν 200 χάπια ύστερα θά τά ρίξουμε στην σκόνη αυτήν γιά νά ξεραθούν. Τήν πρώτη εβδομάδα θά παίρνουμε από 4 καθημερινώς, κατόπιν από τρία (η άνωτέρω συνταγή είναι ένα από τά θαυμασιώτερα δυναμωτικά).
61) άλλο: θα βρασωμε καλά 50 δράμι κίνα, μισή οκά πέτσα ασκαμνιάς[7] και μια οκά κρασί αγνό, 100 δράμια ζάχαρι, και θά παίρvει ο ασθενής ένα ποτήρι τού κρασιού το μεσημέρι προ τού φαγητού.
62) άλλο: θά βράσωμε καλά 50 δράμια κίνα μέ μαλλιά Κουμπάκας[8], μήλα κυπαρισσιού, 3 φλούδες ασκαμνιάς, λίγο άπλυτο μαλλί αρνιού, ρίζα απαλουριάς[9] και 2,5 οκάδες νερό. Από αυτό θα παίρνη ο ασθενής από ένα ποτήρι το μεσημέρι πρό του φαγητού.
63) άλλο: θά βράσωμεν ύσωπον[10] και αφού τα στραγγίσουμε από ένα ψιλό πανί θά πίνη ο ασθενής από ένα φλυτζάνι τσαγιού κάθε πρωί.
64) άλλο: Παίρνουμε φύλλα από πολυτρίχι[11], όταν είναι ακόμη μικρά και δέν έχουν βγάλη άνθος καί τά κοπανίζουμε. Τον χυμό πού θά βγή τον βράζουμε μέ νερό. Από αυτό θά πίνουμε δυο ποτήρια κρασιού τήν ημέρα.
ΠΗΓΗ: π. Γυμνάσιος Λαυριώτης. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 3.5.1999.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΓΙΑΤΡΟΣΟΦΙΑ, ΕΔΩ.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Η σιναμική ή σέννα (Cassia angustifolia / Senna alexandrina) είναι φυσικό βότανο, που χρησιμοποιείται παραδοσιακώς ως ισχυρό καθαρτικό, για την αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας. Ανήκει στην οικογένεια των Χερσοπερίδων (Fabaceae). Είναι ιθαγενές της Βορείου Αφρικής και της Ινδίας, όπου σήμερα καλλιεργείται ευρέως. Στην αρχαία Αιγυπτο, τα φύλλα της σέννας χρησιμοποιούνταν για την θεραπεία γαστρεντερικών προβλημάτων και την ρύθμιση της εντερικής λειτουργίας.
[2] κατράμι ή κατράνι: Παχύρευστο, σκούρο και κολλώδες υγρό, που παράγεται από την ξηρή απόσταξη ή την ανθρακοποίηση ξύλου πεύκου χωρίς οξυγόνο.
[3] Η στύψη (αρχαία ελληνική στυπτηρία: διπλό θειικό άλας αργιλίου και καλίου) ή alum block είναι φυσικό ορυκτό προϊόν. Χρησιμοποιείται μετά το ξύρισμα. Έχει αντισηπτικές και αιμοστατικές ιδιότητες και εξαφανίζει το κάψιμο του ξυρίσματος. Καταπολεμά την λιπαρότητα και την ακμή. Γνωστό το φερώνυμο χωριό (Στύψη) Λέσβου, όπου εξορυσσόταν.
[4] ή ραβέντι / rhubarb (επιστημονική ονομασία γένους Rheum): Πολυετές ποώδες φυτό της οικογένειας των Πολυγονοειδών (Polygonaceae), με φαρμακευτική ρίζα όσο και βρώσιμους μίσχους (στην μαγειρική): Διεγερτικό υπακτικό (καθαρτικό) για την βραχυπρόθεσμη αντιμετώπιση της περιστασιακής δυσκοιλιότητας, με τανίνες για στυπτική δράση που βοηθά σε περιπτώσεις ήπιας διάρροιας, στομαχικό και χολαγωγό (για τη διευκόλυνση της πέψης) και σε μορφή εκχυλίσματος εφαρμόζεται τοπικά για την αντιμετώπιση του επιχείλιου έρπητα.
[5] manna cannelata: Αποξηραμένος φυτικός χυμός, που συλλέγεται από τον κορμό του δένδρου φράξινος ο όρνος (Fraxinus ornus, κοινώς μελιά ή φράξος). Χρησιμοποιείται παραδοσιακως ως ήπιο καθαρκτικό (υπακτικό) για την αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας, καθώς και σε περιπτώσεις όπου απαιτούνται μαλακά κόπρανα, όπως σε αιμορροΐδες, ραγάδες πρωκτού ή μετά από επεμβάσεις στην περιοχή του ορθού. Λόγω της ήπιας δράσης του, χρησιμοποιείτο παραδοσιακως και στην παιδιατρική.
[6] Ferrous: Χημικές ενώσεις και άλατα, που περιέχουν δισθενή σίδηρο (Fe²⁺). Χρησιμοποιούνται ως δραστικές ουσίες για την πρόληψη και αντιμετώπιση της σιδηροπενίας και της σιδηροπενικής αναιμίας.
[7] ασκαμνιά ή σκαμνιά / συκαμινιά: Η λαϊκή ονομασία της μουριάς (επιστημονική ονομασία Morus). Οι καρποί (τα σκάμινα) βγάζουν χυμό, από τα ώριμα μαύρα μούρα, που χρησιμοποιούνταν παραδοσιακως στην φαρμακευτική (συκαμινόμελι ή σιρόπι) για γαργάρες σε φλεγμονές του στόματος και του λαιμού, καθώς και ως ήπιο καθαρκτικό (υπακτικό). Τα φύλλα της λευκής μουριάς χρησιμοποιούνται στην βοτανοθεραπεία και σε σύγχρονα συμπληρώματα διατροφής, βοηθούν στην ρύθμιση του σακχάρου του αίματος μετά τα γεύματα.
[8] Η οκουμπάκα (Okoubaka aubrevillei) είναι ένα μεγάλο δένδρο της Δυτικής Αφρικής. Ο αποξηραμένος φλοιός του χρησιμοποιείται ευρέως στην βοτανοθεραπεία και την ομοιοπαθητική, για την αποτοξίνωση του οργανισμού και την αντιμετώπιση τροφικών δηλητηριάσεων, γαστρεντερικών λοιμώξεων, διάρροιας και δυσπεψίας.
[9] Η απαλουριά / παλιουριά / παλιούρι ή «αγκάθι του Χριστού» είναι ένας αγκαθωτός θάμνος της ελληνικής υπαίθρου με έντονη παραδοσιακή φαρμακευτική χρήση. Οι αποξηραμένοι καρποί, τα φύλλα και η ρίζα του χρησιμοποιούνται για την αποτοξίνωση και την υγεία του ουροποιητικού συστήματος, και βοηθούν στην αντιμετώπιση των λίθων (πέτρας) στα νεφρά και την κύστη. Παραδοσιακως χρησιμοποιείται επίσης για την ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης, καθώς και σε εξωτερικές κομπρέσες για ρευματικούς πόνους.
[10] ύσσωπος (Hyssopus officinalis): Είναι ένα πολυετές αρωματικό και φαρμακευτικό φυτό της οικογένειας των Χειλανθών (Lamiaceae), γνωστό από την αρχαιότητα για τις ιδιότητές του στο αναπνευστικό και το πεπτικό σύστημα. Είναι αποχρεμπτικό, αντιβηχικό και αντισηπτικό. Χρησιμοποιείται παραδοσιακως για την ανακούφιση από τον παραγωγικό βήχα, την βρογχίτιδα, το κρυολόγημα, την συμφόρηση και τον πονόλαιμο (και ως γαργάρα). Δρα ως άφυσο και αντισπασμωδικό, βοηθώντας στην δυσπεψία, το φούσκωμα, τις εντερικές κράμπες και είναι ορεκτικό. Χρησιμοποιείται και στην αρωματοποιία, στην παρασκευή παραδοσιακών λικέρ (λ.χ. Chartreuse) και ως αρωματικό στην μαγειρική.
[11] αδίαντο ή “κόμη της Αφροδίτης” (επιστημονική ονομασία: Adiantum capillus-veneris – αδίαντο = αυτό που δεν βρέχεται): Πολυετές, υγρόφιλο είδος φτέρης. Χρησιμοποιείται από την αρχαιότητα στην βοτανοθεραπεία για παθήσεις του αναπνευστικού και για την ενδυνάμωση των μαλλιών. Μαλακώνει τον ερεθισμένο βλεννογόνο. Χρησιμοποιείται ως αφέψημα ή σιρόπι για την ανακούφιση από τον βήχα, την βρογχίτιδα, την ρινική συμφόρηση, το κρυολόγημα και το άσθμα.
ΠΗΓΗ: Γ. Λεκακης “Λεξικο παραδοσεων”.
Λαικα δυναμωτικα γιατροσοφια λαικη παραδοσικη ιατρικη δυναμωτικο γιατροσοφι
