Η αρχαιότερη γνωστή αυτοβιογραφία, γράφηκε πριν 4.400 χρόνια, από τον γραμματέα του Ταγχέρη! – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

O Khuwy ήταν υψηλόβαθμος αξιωματούχος και ευγενής της 5^ης Δυναστείας του Παλαιού Βασιλείου, ο οποίος έζησε περίπου το 2400 / 2381 – 2353 π.Χ. και υπηρέτησε ως γραμματεύς και «μοναδικός φίλος» του φαραώ Ταγχέρη (< Τανχέρης = μακρυχέρης[*], ο οποίος στα αιγυπτιακά παραφράσθηκε ως Djedkare Isesi).

• [*] √ΤΑΝ > ταναϝός, τείνω > ρ. τανύω, τανύς = μακρύς > ταναός (ταναή, ταναόν): ο εἰς μῆκος τεταμένος, μακρός, ὑψηλός, ὑψιτενής, αἰγανέη > τανύπεπλος: ἡ φοροῦσα πέπλον, μακρὰν ἐσθῆτα, ἀείποτε ὡς ἐπίθετον εὐγενῶν δεσποινῶν, όπως η Ωραία Ελένη και η Θέτις > τανηλεγής (τανηλεγές): ὁ εἰς μῆκος ἐκτείνων τινά, ἐπίθετον τοῦ θανάτου, ὁ λίαν ἀλγεινός > τανυστύς (ο), τάνυσις (η), τανυσμός (ο), τόξου κλπ. ΠΗΓΗ: Ομ. Ὀδ. φ,112, δ,305, β,100. Ομ. Ἰλ. Γ,228, Π,589. Ὕμν. Ὁμ. εἰς Δήμ. 454. Ἡσίοδ. Εὐρ. Βάκχ. 831.
• O Σέξτος Ιούλιος Αφρικανος αναφέρει ότι ο φαραώ Ταγχέρης εβασίλεψε για 44 χρόνια, ως ο 8^ος και προτελευταίος βασιλιάς της 5^ης Δυναστείας.

Ο επίσημος τίτλος του Khuwy ήταν «Επιστάτης των khentiu-she[1] του Μεγάλου Οίκου». Ο τάφος του εντοπίστηκε τον Απρίλιο του 2019 από μια τσεχική αρχαιολογική αποστολή υπό τον M. Megahed στην νεκρόπολη της Νότιου Σακάρα, κοντά στην κλιμακωτή πυραμίδα του φαραώ Djedkare. Ο τάφος του Khuwy, έχει σχήμα “L”.

Μέσα στον θάλαμο βρέθηκαν τα λείψανα μιας μούμιας. Η ανάλυση και η ραδιοχρονολόγησή τους έδειξαν ότι πρόκειται για μια από τις αρχαιότερες γνωστές αιγυπτιακές μούμιες, η οποία αποδεικνύει ότι οι τεχνικές ταρίχευσης υψηλής ποιότητας (με εξαιρετικό λινό και ρητίνες) υπήρχαν 1,000 χρόνια ενωρίτερα από ό,τι επίστευαν οι επιστήμονες μέχρι τότε!

ΤΩΡΑ βρέθηκε ότι ο τάφος έκρυβε και μία από τις αρχαιότερες γνωστές αυτοβιογραφίες παγκοσμίως αφού ήταν γραμμένη στους τοίχους του τάφου αυτού του αξιωματούχου, του Khuwy. Ο τάφος του Khuwy[2] εντοπίστηκε από Τσέχους αρχαιολόγους σε νεκρόπολη στην νότια Σακάρα, η οποία περιβάλλει την πυραμίδα του φαραώ Ταγχέρη.

Χρονολογούμενος γύρω στο 2400 π.Χ., αποτελεί έναν από τους αρχαιότερους υπόγειους, διακοσμημένους ταφικούς χώρους. Αν και το μεγαλύτερο μέρος της ανωδομής που είχε κατασκευαστεί επάνω από τον τάφο δεν διασώθηκε, οι αρχαιολόγοι βρήκαν λίθινες πλάκες με επιγραφές, οι οποίες κάποτε κάλυπταν τους τοίχους του. Σε αυτές, ο Khuwy περιέγραφε την ζωή και τα επιτεύγματά του. Στα διάφορα θραύσματα μιας επιγραφής αυτοπαρουσίασης (βιογραφικού χαρακτήρα), μεταξύ άλλων, εξάρει την ηθική του ακεραιότητα, δηλώνοντας: «Ποτέ δεν πήρα τίποτε από κανέναν άνθρωπο».

Ο Khuwy υπηρέτησε ως αξιωματούχος υπό έξι διαφορετικές διοικητικές Αρχές, ενώ αναφέρει ονομαστικά τον Ταγχέρη και την σύζυγό του, βασίλισσα Σεβαστή[3].

Το κείμενο, αν και ελλιπές και όχι πλήρως ευανάγνωστο, υποδηλώνει ότι ο Khuwy ενδέχεται να διατηρούσε στενή σχέση με το βασιλικό ζεύγος.

Στην ίδια επιγραφή γίνεται μνεία στον τάφο, την ταφή και τους ταφικούς ιερείς.

Τα σύντομα αυτά αποσπάσματα που έχουν διασωθεί υποδηλώνουν ότι ο Khuwy περιέγραφε τις προετοιμασίες για την αιώνια κατοικία του, καθώς και τις ρυθμίσεις για την λατρεία του μετά θάνατον, έχοντας λάβει συγκεκριμένα προνόμια από τον βασιλιά και την βασίλισσα.

Πρόκειται, λοιπόν, για μια «ιδεατή» βιογραφία.

Τέλος, ο Khuwy προειδοποιεί να μην διαπραχθεί καμμία κακόβουλη πράξη εις βάρος του τάφου ή των ανθρώπων που έχουν ενταφιαστεί σε αυτόν.

Η ποιότητα του τάφου και η εξαιρετική λιθοδομή του υποδηλώνουν ότι η κατασκευή τους ήταν έργο κάποιου βασιλικού εργαστηρίου.

ΠΗΓΗ: H. Vymazalová «The Biographical Inscription from the Tomb of Khuwy at Djedkare’s Royal Necropolis», https://doi.org/10.1177/03075133261498063, Journal of Egyptian Archaeology, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 28.10.2026.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

• Baker D. «The Encyclopedia of the Pharaohs», Vol. I – Predynastic to the Twentieth Dynasty 3300 – 1069 BC, εκδ. Stacey International, 2008.
• Megahed M., κ.ά. «Exploration of the pyramid complex of King Djedkare: season 2018», στο Prague Egyptological Studies 2019 (23).
• Waddell W. G. «Manetho», Loeb classical library, 350, εκδ. Harvard University Press – W. Heinemann, Cambridge, Massachusetts, London, 1971.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Οι Khentiu-she (ḫntjw-š) / κεντιοι / χεντιοι ήταν μια επαγγελματική ομάδα ανθρώπων στην αρχαία Αίγυπτο, επί Παλαιού Βασιλείου, οι οποίοι συνδέονταν στενά με τα βασιλικά ανάκτορα και τα συγκροτήματα των πυραμίδων. Η παρουσία τους τεκμηριώνεται ιδιαιτερως στους παπύρους του Αμπουσίρ, οι οποίοι παρέχουν πολύτιμα στοιχεία σχετικά με την διοίκηση των ναών κατά το Παλαιό Βασίλειο. – ΠΗΓΗ: P. Andrássy «The Khentiu-she». Εκτός και αν οι κεντιού ΔΕΝ είναι επαγγελματική ομάδα, αλλά πρόκειται για εθνική ομάδα αρχαίων τεχνιτών, δηλ. τους κεφτιού – Κρήτες.

[2] ΠΗΓΗ: Megahed and Vymazalová 2019.

[3] Η Set-ib-Heru, ήταν η Σεβαστή και αναφέρεται με τα προσωνύμια: «Σεβαστή και αγαπητή από όλους τους θεούς», «Φίλη του Ώρου», «Αυτή που βλέπει τον Ώρο και τον Σετι», «Μεγάλη κατοχος του σκήπτρου χετες», «Αυτή που χαίρει μεγάλης εκτίμησης», «Αγαπημένη της Αθώρ κάθε μέρα», και «Σύζυγος και αγαπημένη του βασιλιά». Ήταν η πρώτη βασίλισσα που έφερε ορισμένα επίθετα, και η πρώτη που απεικονίστηκε με τον φτερωτό ηλιακό δίσκο και δύο ουραίους όφεις (γνωστές σήμερα ως κόμπρες).

αρχαιοτερη αυτοβιογραφια γνωστη, γραφη πριν 4.400 χρονια, χρονων γραμματεας φαραω Ταγχερης Λεκακης ριζα ΤΑΝ- ταναϝος, τεινω τανυω, τανυς = μακρυς > ταναος ταναη ταναον μηκος τεταμενος, μακρος, υψηλος, υψιτενης, αιγανεη > τανυπεπλος φορεμα πεπλον, πεπλο πεπλος μακρα εσθητα, επιθετο ευγενης δεσποινα Ωραια Ελενη Θετις θετιδα τανηλεγης τανηλεγες εκταση επιθετα θανατου, θανατος λιαν αλγεινος > τανυστυς τανυσις τανυση τανυσμος τοξο Ομηρος υμνος ομηρου ομηρικος θεα Δημητρα ησιοδος Ευριπιδης αρχαια βιογραφια, 2400 3η χιλιετια πχ γραμματευς Khuwy κουβυ υψηλοβαθμος Αιγυπτος αξιωματουχος ευγενης 5^η Δυναστεια Παλαιο παλιο Βασιλειο 2400 / 2381 – 2353 πΧ υπηρετης μοναδικος φιλος Τανχερης τανυχερης μακρυχερης, αιγυπτιακα παραφραση Djedkare Isesi σεξτος Ιουλιος Αφρικανος βασιλιας 8^ος βασιλευς επισημος τιτλος Επιστατης khentiushe Μεγαλος Οικος ταφος 2019 αρχαιολογια νεκροπολη Νοτιος νοτια Σακαρα, κλιμακωτη πυραμιδα σχημα L ταφικος θαλαμος λειψανα μουμια αναλυση ραδιοχρονολογηση αρχαιοτερες γνωστες αιγυπτιακες μουμιες, τεχνικη ταριχευση υψηλη ποιοτητα εξαιρετικο λινο ρητινη τοιχος νεκροπολις Σακκαρα, αρχαιοτερος υπογειος, διακοσμηση ανωδομη κατασκευη λιθινη πλακα επιγραφη ζωη επιτευγματα θραυσμα επιγραφες αυτοπαρουσιαση βιογραφικο σημειωμα χαρακτηρας ηθικη ακεραιοτητα,  χρηματισμος διοικητικη Αρχη συζυγος βασιλισσα Setibhor κειμενο ελλιπες βασιλικο ζευγος ταφη ταφικος ιερεας αποσπασμα προετοιμασια ρυθμιση λατρεια μετα θανατον θανατο προνομια ιδεατη προειδοποιηση κακοβουλη πραξη ποιοτητα εξαιρετικη λιθοδομη βασιλικο εργαστηριο εγκυκλοπαιδεια Encyclopedia μανεθων Manetho Khentiu she ḫntjwš κεντιου χεντιου επαγγελματικη ομαδα καστα βασιλικα ανακτορα συγκροτημα παπυρος Αμπουσιρ παπυροι Abusir διοικηση ναος SetibHeru Set ib Heru προσωνυμια αγαπητη θεοι φιλη ωρος σετ Σετι μεγαλη κατοχος σκηπτρο χετες εκτιμηση αγαπημενη θεα Αθωρ καθε μερα πρωτη βασιλισσα επιθετα, απεικονιση φτερωτος ηλιακος δισκος ουραιος οφις ουραιο φιδι κομπρα