Του Γιώργου Λεκάκη
Για το σπήλαιο Wonderwerk της Νότιας Αφρικής σας έχω αναφέρει πολλά – ΔΙΑΒΑΣΤΕ τα και ΕΔΩ.
Η καύση και η χρήση φωτιάς – και κατ’ επέκταση η πυροτεχνολογία – είναι μια καινοτομία, που στήριξε κρίσιμες συμπεριφορικές και βιολογικές εξελίξεις στο ανθρωπινο γένος Homo.
ΤΩΡΑ, βρέθηκαν σε αυτό – και μάλιστα σε δύο σημεία-αποθέσεις – και στοιχεία για την αρχαιότερη χρήση φωτιάς από αρχανθρωπους, από μια ομάδα ερευνητών με επί κεφαλής τον M. Chazan (του Πανεπιστημίου του Τορόντο).
Η ανακάλυψη αυτή ωθεί την γνωστή χρήση της φωτιάς κατά εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια πίσω: Ίχνη χρήσης φωτιάς που βρέθηκαν χρονολογούνται πριν από 1.700.000 – 1.800.000 χρόνια (Πρώιμο Πλειστόκαινο – Αχελαία περίοδος). Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μια μέθοδο χρονολόγησης βασισμένη στην φωταύγεια, με φασματοσκοπία υπερύθρου μετασχηματισμού Fourier (FTIR), σε καμένα οστά από σβώλους, που ανασύρθηκαν από κουκουβάγιες (Tyto alba), από τα ίδια αρχαιολογικά στρώματα του σπήλαιου με την φωτια.
Είναι από τα πρώτα αρχεία παλαιοπυρκαγιάς στον κόσμο.
- Θυμίζω ότι στο Σπήλαιο Πετραλώνων Χαλκιδικής βρέθηκε στάχτη φωτιάς 1.100.000 χρόνων – ΔΙΑΒΑΣΤΕ και ΕΔΩ – ΔΕΙΤΕ σχετικό βίντεορεπορτάζ του Γ. Λεκάκη, ΕΔΩ.
Αλλά οι ερευνητές δεν πιστεύουν ότι ο Homo erectus, ο οποίος χρησιμοποίησε το σπήλαιο πριν από περίπου 1,8 εκατομμύρια χρόνια, άναψε αυτές τις φωτιές. «Δεν πρόκειται για ανάφλεξη φωτιάς από ανθρωπο. Είναι συλλογή φωτιάς στο τοπίο», εξήγησε ο κ. Chazan. «Αυτό υποδηλώνει ότι η χρήση φωτιάς από τον Homo erectus ήταν μόνο περιστασιακή», πρόσθεσε.
ΠΗΓΗ: M. Dolores Marin-Monfort, κ.ά. «New evidence for Early Pleistocene use of fire at Wonderwerk Cave (South Africa)», https://doi.org/10.1371/journal.pone.0347480, PLOS One, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 1.6.2026.
αρχαιος ανθρωπος αρχαια χρηση φωτιας πριν 1.800.000 χρονια Λεκακης αρχαιοι ανθρωποι φωτια σπηλαιο Wonderwerk Νοτια Αφρικη καυση πυροτεχνολογια καινοτομια, συμπεριφορικη βιολογικη εξελιξη ανθρωπινο γενος Homo χομο συμπεριφορα βιολογια αποθεση αρχαιοτερη αρχανθρωπος, πρωτανθρωπος 1.700.000 πρωιμο Πλειστοκαινο – Αχελαια περιοδος παλαιολιθικη εποχη χρονολογηση φωταυγεια, φασματοσκοπια υπερυθρος μετασχηματισμος FTIR καμενα οστα σβωλος, κουκουβαγια Tyto alba αρχαιολογια πρωτα σπηλαιο Πετραλωνων Χαλκιδικης σταχτη 1.100.000 χρονων 1,8 1,7 1,1 εκατομμυρια χρονια εκατομμυριων χρονων Homo erectus, χομο ερεκτους φωτιες αναφλεξη περιστασιακη
