Του Πέτρου Ιωαννίδη, καθηγητή φιλολόγου
Η ΠΑΛΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΛΗΘΗ
- «Το πρώτο βήμα για να αφανίσεις ένα έθνος, είναι να διαγράψεις τη μνήμη του. Να καταστρέψεις τα βιβλία του, την κουλτούρα του, την ιστορία του. Μετά να βάλεις κάποιον να γράψει νέα βιβλία, να κατασκευάσει μια νέα παιδεία, να επινοήσει μια νέα ιστορία… Δεν θα χρειαστεί πολύς καιρός για να αρχίσει αυτό το έθνος να ξεχνά ποιο είναι και ποιο ήταν. Ο υπόλοιπος κόσμος γύρω του θα το ξεχάσει ακόμη πιο γρήγορα». – Μ. Κούντερα, 1929-2023, «Το ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΓΕΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΗΘΗΣ», μυθιστόρημα.
- «Δεν χρειάζεται να κάψετε βιβλία για να καταστρέψετε έναν πολιτισμό. Απλά κάνετε τους ανθρώπους να πάψουν να τα διαβάζουν» – Ρ. Μπράντμπερι, Αμερικανός συγγραφέας, 1920-2012, «Φαρενάιτ 451», μυθιστόρημα).
ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ, ΑΛΛΑ ΚΑΤΑ ΚΑΚΗ ΜΑΣ ΤΥΧΗ ΑΓΝΟΟΥΜΕ ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΜΑΣ ΠΑΤΕΡΑΣ!
ΖΗΛΩΤΑΙ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ ΚΑΙ ΟΥΧΙ ΖΗΛΗΜΟΝΕΣ! Η «ΟΔΥΣΣΕΙΑ» ΤΗΣ ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ!
Δύο εβδομάδες απομένουν μέχρι να προβληθεί (16.7.26) στις ελληνικές κινηματογραφικές αίθουσες η πολυαναμενόμενη, πολυδιαφημιζόμενη νέα χολυγουντιανή κινηματογραφική υπερπαραγωγή «ΟΔΥΣΣΕΙΑ», του οσκαρικού Άγγλου σκηνοθέτη Κρ. Νόλαν. Πολύ μελάνι έχει χυθεί μέχρι σήμερα κι άλλο τόσο πρόκειται να χυθεί μετά την προβολή της, διχάζοντας το ελληνικό κοινό σε υποστηρικτές και επικριτές της ταινίας. Ο Νόλαν έχει δεχθεί δριμεία κριτική μεταξύ άλλων[1] από τον μεγιστάνα Έλ. Μασκ για την απόφασή του να επιλέξει την Κενυάτισσα ηθοποιό Λ. Νιόνγκο για το ρόλο της Ελένης και της Κλυταιμνήστρας, καθώς και τη φημολογούμενη επιλογή του τρανς ηθοποιού Έλ. Πέιτζ για τον ρόλο του Αχιλλέα, ένεκα της αυτόδηλης ιστορικής ανακρίβειας και των νεόκοπων δημοφιλών κινημάτων:
- Woke culture» (= κουλτούρα αφύπνισης),
- «Cancel culture (= κουλτούρα ακύρωσης),
- «Political correctness» (= πολιτικής ορθότητας) και
- «Disrupt Texts» (= διαγράψτε, διακόψτε τα κλασσικά κείμενα).
Κινήματα που εν ονόματι του Δικαιωματισμού οφείλουν να διαγράψουν κάθε ενοχλητική φωνή του παρελθόντος, ακόμη και με τη βία, στο όνομα μιας απόλυτης – δήθεν δημοκρατικής – μεσσιανικής αποστολής η οποία επιβάλλεται να επικρατήσει παντού.
Ο Μασκ ισχυρίστηκε ότι ο σκηνοθέτης «βεβήλωσε την Οδύσσεια» προκειμένου η ταινία του να είναι επιλέξιμη για τα βραβεία της Αμερικανικής Ακαδημίας. Σύμφωνα με τον ίδιο οι κανονισμοί της Διαφορετικότητας της Ισότητας, της Συμπερίληψης (Diversity, Equity, Inclusion, DEI) της Ακαδημίας ωθούν σε τέτοιες καλλιτεχνικές επιλογές.
Ο ΝΟΛΑΝ ΑΝΑΒΙΩΝΕΙ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΑΦΡΟΚΕΝΤΡΙΣΜΟΥ[2] ΥΠΟΠΡΟΪΟΝ ΤΗΣ ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΡΘΟΤΗΤΑΣ!
Η επιχειρηματολογία του Νόλαν ότι η ταινία αποτελεί προϊόν μυθοπλασίας που ανήκει στη σφαίρα της μυθολογικής φαντασίας καταρρέει από την απόφαση να γυριστεί η ταινία στην πραγματική ιστορική τοποθεσία και να διατηρηθούν τα ιστορικά στοιχεία/ονόματα των πρωταγωνιστών. Ας θυμηθούμε τον θόρυβο που δημιουργήθηκε από την παραγωγή «ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ» του Νέτφλιξ και πώς αντέδρασε η αιγυπτιακή κυβέρνηση.
ΑΙΔΩΣ ΑΡΓΕΙΟΙ ή ΑΧΡΕΙΟΙ!
Η απόφαση να δοθεί κρατική επιχορήγηση ύψους 6,5 εκατομμυρίων ευρώ, μέσω του ΕΚΚΟΜΕΔ (= Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας) που υπάγεται στο Υπουργείο Πολιτισμού, υπήρξε ατυχής και ακατανόητη στην ξεκάθαρη προσπαθεια πολιτιστικής «κακοποίησης». (Βλέπε σχετικό έγγραφο-ντοκουμέντο δημοσιευμένο στην Διαύγεια και στο “Ποντικι”.
Τα χρήματα των Ελλήνων φορολογουμένων θα έπρεπε να αξιοποιηθούν καλύτερα από το να καταστεί η Ελλάδα συνένοχη στην «καλλιτεχνική» νύξη ότι η Ελένη δεν ήταν Σπαρτιάτισσα και ότι η «μῆνις» του Αχιλλέα οφειλόταν περισσότερο στο γεγονός ότι ο Αγαμέμνονας επέλεξε ως σύνευνο τηn Βρισηίδα αντί για εκείνον. Το ελληνικό κράτος βγαίνει εκτεθειμένο, γιατί οι υπεύθυνοι δεν προέβησαν στον απαραίτητο προέλεγχο του σεναρίου, πριν αποφασίσουν να καταβάλουν την οικονομική στήριξη, ή ακόμη χειρότερα ίσως επικροτούν την πολιτιστική «κακοποίηση» που επιχειρεί ο Νόλαν.
ΕΚΑΣ ΟΙ ΒΕΒΗΛΟΙ, ΟΙ ΑΜΥΗΤΟΙ, ΟΙ ΑΜΑΘΕΙΣ, ΟΙ ΗΜΙΜΑΘΕΙΣ, ΟΙ ΟΣΦΥΟΚΑΜΠΤΕΣ!
Όσοι δεν θέλουν να ξεχάσουν αυτά που ξέρουν και όσοι δεν ξέρουν αυτά που οφείλουν να ξέρουν, για να μην τους κοροϊδεύουν, προτείνω αντί να δουν την «αναθεωρημένη» Οδύσσεια του Νόλαν, η οποία προσβάλλει την ελληνική ιστορία και υποτιμά τον ελληνικό πολιτισμό, να αφιερώσουν χρόνο και να μελετήσουν τα ίδια τα ομηρικά έπη από μια έγκυρη μετάφραση που σέβεται το πρωτότυπο (προτείνεται η μετάφραση της Οδύσσειας του Κ. Δούκα)
Ας θυμηθούμε τι τιμωρία επεφύλαξε ο Οδυσσέας στους μνηστήρες που προσέβαλαν το βασίλειό του και έτρωγαν το βιος του και ας αναρωτηθούμε τι τιμωρία θα πρότεινε σήμερα γι’ αυτούς που «αρμέγουν» τον κρατικό κορβανά, προσβάλλοντας το σύνολο του Ελληνισμού με τις πράξεις τους ή μάλλον με την απραξία τους!
ΠΟΛΛΑΠΛΟ ΒΙΒΛΙΟ: ΕΠΙΛΟΓΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΠΑΚΕΤΩΝ
Στις 30 Ιουνίου 2026 ολοκληρώνεται η διαδικασία για την επιλογή διδακτικών βιβλίων στα Γυμνάσια και στην Α᾽ Λυκείου για το σχολικό έτος 2027-2028.
Η ΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣΥΝΗ… ΠΑΕΙ ΣΥΝΝΕΦΟ!
Από περιέργεια ανέτρεξα στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Διδακτικών Βιβλίων (ΨΒΔΒ) «ΜΕΛΙΣΠΗ» για να δω το περιεχόμενο του βιβλίου «Ομήρου Οδύσσεια», που πρόκειται να διδαχθεί στην Α’ Γυμνασίου, βιβλίο μαθητή / μαθήτριας, σελ. 136 από συγγραφική ομάδα.
Διαβάζοντας την Εισαγωγή διαπίστωσα:
- Α) Ο Όμηρος αυτοσυστήνεται ως τυφλός (σελ. 10) λέγοντας τι σημαίνει το όνομά του (ο μη ορών).
Στηn ραψωδία της Οδύσσειας, χ, στ. 347-348, ο Όμηρος δια στόματος του αοιδού Φήμιου δίνει την ετυμολογία του Ομήρου: «Αὐτοδίδακτος δ᾽ εἰμί, θεός δέ μοι ἐν φρεσίν οἴμας παντοίας ἐνέφυσεν». (= Είμαι αυτοδίδακτος και άπειρα τραγούδια / ωδές / άσματα μέσα στο νου μου, μου έβαλε ο θεός)
Ο Όμηρος ετυμολογείται από τα: ἡ οἴμη = η ωδή, το άσμα, το τραγούδι + το ρήμα ἀρῶ ή ἀραρίσκω = συναρμόζω, συνάπτω, συναρμολογώ, εφαρμόζω. Άρα ὁ τάς οἴμας ἀραρώς = αυτός που συναρμολόγησε/συνέδεσε τις ραψωδίες < ράπτω ὠδές.
Και στην Ραψωδία θ, στ. 479-481:
«Πᾶσι γάρ ἀνθρώποισιν ἐπιχθονίοισιν ἀοιδοί τιμῆς ἔμμοροί εἰσι καί αἰδοῦς, οὕνεκ᾽ἄρα σφέας οἴμας μοῦσ᾽ἐδίδαξε φίλησε δέ φῦλον ἀοιδῶν». (= γιατί οι αοιδοί απ’ όλους τους ανθρώπους είναι μέτοχοι/απολαμβάνουν τιμή και σεβασμό, εξ αιτίας του ότι η Μούσα τούς δίδαξε τα τραγούδια / τις ωδές / τα άσματα και αγάπησε το γένος του ξέχωρα απ’ όλα τα άλλα).
Απόδειξη ότι ο Όμηρος και ο Οδυσσέας είναι το ίδιο πρόσωπο, αφού είναι αοιδοί, και οι αοιδοί είναι θεόσοφοι και θεοδίδακτοι, γιατί οι θεοί ήταν δάσκαλοί τους, άρα αποκλείεται να είναι μαθητές και δάσκαλοι.
- Β) Ως προς τον τόπο καταγωγής του αναφέρονται επτά πόλεις με επικρατέστερες την Χίο και την Σμύρνη της τότε Ιωνίας και με λιγότερες πιθανές την Αθήνα, το Άργος, την Κολοφώνα της Ιωνίας, την Ρόδο και την Σαλαμίνα (σελ. 10). Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ, βιβλίο 16, επίγραμμα 298, 1 αναφέρει: «Ἑπτά πόλεις μάρναντο σοφήν διά ρίζαν Ὁμήρου, Σμύρνα, Χίος, Κολοφών, Ίθάκη, Πύλος, Άργος, Ἀθῆναι»![3]
- Γ) Η έμμετρη νεοελληνική μετάφραση, σε ιαμβικό 15σύλλαβο, του Ζ. Σίδερη, νομικού, συγγραφέα και μεταφραστή της Οδύσσειας (1939), από την Σάμο, (1871-1933) έχει αποκλίσεις από το πρωτότυπο, κάνει παραλείψεις ή προσαρμόζει νοήματα.
Ρώτησα την Τεχνητή Νοημοσύνη πόσοι μαθητές ξαναδιαβάζουν την Οδύσσεια μετά το Γυμνάσιο και τι μου απάντησε: Δεν υπάρχουν επίσημες στατιστικές ή μετρήσεις που να καταγράφουν τον ακριβή αριθμό των μαθητών. Ωστόσο, έρευνες φιλαναγνωσίας δείχνουν ότι το ποσοστό όσων επιστρέφουν οικειοθελώς στα ομηρικά έπη είναι εξαιρετικά μικρό. Πολλοί μαθητές συνδέουν το κείμενο με την υποχρεωτική αποστήθιση και το άγχος των εξετάσεων, κάτι που αποτρέπει τη μελλοντική ανάγνωση για ευχαρίστηση.
ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕΓΑΛΩΝ ΑΛΗΘΕΙΩΝ!
«Ὅτι μὲν οὖν ἡ παλαιὰ φυσιολογία καὶ παρ’ Ἕλλησι καὶ βαρβάροις λόγος ἦν φυσικὸς ἐγκεκαλυμμένος μύθοις, τὰ πολλὰ δι’ αἰνιγμάτων καὶ ὑπονοιῶν ἐπίκρυφος, καὶ μυστηριώδης θεολογία τά τε λαλούμενα τῶν σιγωμένων ἀσαφέστερα τοῖς πολλοῖς ἔχουσα καὶ τὰ σιγώμενα τῶν λαλουμένων ὑποπτότερα, κατάδηλόν ἐστιν τοῖς Ὀρφικοῖς ἔπεσι καὶ τοῖς Αἰγυπτιακοῖς καὶ Φρυγίοις λόγοις». (= Είναι ολοφάνερο ότι η παλαιά φυσική επιστήμη και στους Έλληνες και στους βαρβάρους ήταν φυσικός λόγος κρυμμένος βαθιά σε μύθους..). – Πλούταρχος ο Χαιρωνεύς, 50-120, «Περί τῶν ἐν Πλαταιαῖς Δαιδάλων, Fragment 157, 16-21.
Όσοι πιστεύουν ακόμα ότι είναι παιδιά του Ομήρου, σέβονται τον πατέρα τους και τιμούν τον ελληνικό πολιτισμό. οφείλουν να μποϊκοτάρουν την ταινία. Δεν μας τιμά, αντίθετα μας υποτιμά. Δεν μας προβάλει αντίθετα μας προσβάλλει. Όσοι είστε Ελληνόψυχοι και Ελληνόβουλοι να δώσετε ένα μάθημα στον Νόλαν και σε κάθε Νόλαν ότι δεν μπορεί να παίζει με την ιστορία μας.
Ευτυχισμένος αυτός που έκανε το ταξείδι του Οδυσσέα! Δυστυχισμένος όποιος θα δει την ταινία!
Η ΘΕΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ
Και να θυμάστε το επίγραμμα από την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ, (βιβλίο 16, επίγραμμα 301):
«Εἰ θεός ἐστιν Ὅμηρος ἐν άθανάτοισι σεβέσθω εἰ δ᾽αὖ μή θεός ἐστι, νομιζέσθω θεός εἶναι». (= Αν ο Όμηρος είναι θεός ας λατρεύεται / τιμάται ανάμεσα στους αθανάτους· και αν πάλι δεν είναι θεός, ας θεωρείται πως είναι θεός).
ΠΗΓΗ: εφημ. «ΕΒΔΟΜΗ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ», από την στήλη του Π. Ιωαννίδη «ΕΤΥΜΟΛΟΓΩ
ΑΡΑ ΥΠΑΡΧΩ – ἄπιτε!», 27.6.2026. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 28.6.2026.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Προσωπική Ανοικτή επιστολή του γράφοντος στον σκηνοθέτη Κρ. Νόλαν – ΔΙΑΒΑΣΤΕ την ΕΔΩ.
[2] αφροκεντρισμός: προπαγανδιστική θεωρία που πρεσβεύει πως κοιτίδα του πολιτισμού και ειδικότερα του Δυτικού είναι η Αφρική και φορείς πολιτισμού τα μαύρα αφρικανικά έθνη και όχι τα λευκά. Μαύρες οι ρίζες του Ελληνικού Πολιτισμού και όχι λευκές! Υποστηρικτής ο M. Bernal, Άγγλος εβραϊκής καταγωγής (1937-2013) με το βιβλίο του «ΜΑΥΡΗ ΑΘΗΝΑ». Πολέμιος η M. Lefkowitz, (1935), Αμερικανίδα ακαδημαϊκός φιλόλογος που αντέκρουσε τις θεωρίες του Μπερνάλ στο βιβλίο της «Not Out of Africa: How Afrocentrism Became an Excuse to Teach Myth As Histoy».
ΣΧΟΛΙΟ Γ. Λεκάκη:
[3] Στην μελέτη μου «Αρχαίοι σχολιαστές του Ομήρου και άλλες πηγές για τα ομηρικά» (έκδ. Συλλόγου Φιλομήρων Ιθάκης «Ευχήν Οδυσσεί», 2012), αναφέρεται από αρχαίους συγγραφείς ότι “μυριάδες πόλεις έριζαν για την καταγωγή του Ομήρου”.
ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΟΔΥΣΣΕΑΣ Νολαν ΑΙΔΩΣ ΑΡΓΕΙΟΙ ΑΡΓΟΣ
