8 δόντια του Homo erectus δείχνουν ότι πριν 324.000 χρόνια ζούσε και στην νότια Κίνα και ήταν πολύ πιο προσαρμόσιμος απ’ όσο πιστεύαμε – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

Ο Homo erectus αποτελεί ένα από τα είδη ανθρωπων (hominins) με την μακροβιότερη παρουσία, έχοντας γεωγραφική εξάπλωση από την Αφρική έως την ανατολική Ευρασία, πριν από 1.900.000 χρόνια περίπου έως και πριν από 108.000 χρόνια. Παρά ταύτα, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά στην κατανόησή μας σχετικά με τις προσαρμοστικές ικανότητες αυτού του είδους, και την διάρκεια της παρουσίας του στην Κίνα.

Έχουν διατυπωθεί υποθέσεις για τις οικολογικές προτιμήσεις του είδους, βασισμένες στα περιβάλλοντα τύπου «ανοικτού δάσους – λιβαδιού» (mosaic habitats), που εντοπίστηκαν στις θέσεις Trinil, Sangiran και Ngandong (στην Ιάβα Ινδονησίας)· ωστόσο, τα άμεσα δεδομένα από μετρήσεις σταθερών ισοτόπων άνθρακα στην Ασία παραμένουν περιορισμένα.

Composite landscape with two giant fossil teeth superimposed on karst scenery, labeled 'Naxian' (top) and 'Baxian' (bottom), with a Macquarie University logo.

Photo: K. Westaway.

Σε νέα μελέτη, παρουσιάσθηκε ένα πλούσιο χρονικό και περιβαλλοντικό πλαίσιο για 9 δόντια αυτού του είδους ανθρωπων – 8 εκ των οποίων ταυτοποιήθηκαν μορφολογικά και γενετικά ως Homo erectus – τα οποία βρέθηκαν σε δύο γειτονικά σπήλαια στην επαρχία Γκουανγκξι στην νότια Κίνα. Χρησιμοποιήθηκαν 43 ραδιομετρικές χρονολογήσεις, που προέκυψαν από 5 διαφορετικές τεχνικές, για να διαμορφωθεί ένα χρονολόγιο της παρουσίας του Homo erectus στην εν λόγω περιοχή. Επί πλέον, αναλύθηκαν σταθερά ισότοπα (συμπεριλαμβανομένων των «συμπλεκόμενων» ή clumped ισοτόπων), καθώς και ιχνοστοιχεία από τα δόντια, προκειμένου να προσδιορισθούν τα επικρατούντα περιβάλλοντα και οι συμπεριφορικές αποκρίσεις του είδους.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι:

  • ο Homo erectus ήταν παρών στην νότια Κίνα μεταξύ 324.000 και 184.000 χρόνων πριν από σήμερα – χρονική περίοδος σημαντικά πιο πρόσφατη από εκείνη που είχε καθοριστεί προηγουμένως για απολιθώματα που αποδίδονται αναμφίβολα στον Homo erectus στην ίδια περιοχή (περίπου 400.000 χρόνων).

Τα στοιχεία υποδεικνύουν ότι το είδος επιβίωνε σε κλειστά οικοσυστήματα τροπικών δασών (περιβάλλοντα που θεωρούνταν έως τώρα ότι αποτελούσαν αποκλειστικό πεδίο του Homo sapiens) και ότι διέθετε ικανότητα για μακροπρόθεσμη μετακίνηση και οικολογική ευελιξία. Τα ευρήματα αυτά αμφισβητούν τις επικρατούσες υποθέσεις σχετικά με τις οικολογικές προτιμήσεις και τους περιορισμούς στην συμπεριφορά του Homo erectus.

ΠΗΓΗ: K. E. Westaway «Rainforest adaptation in late Homo erectus from southern China», Nature (2026), ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 18.11.2026.

Teeth found Naxian Baxian caves, σπηλιες ναξιαν μπαξιαν σπηλαια σπηλαιο δοντια Homo erectus χομο ερεκτους πριν 324.000 χρονια νοτια Κινα προσαρμογη ειδη ανθρωπων ανθρωπου hominins γεωγραφικη εξαπλωση αφρικη ανατολικη Ευρασια, 1.900.000 χρονων 108.000 100.000 110.000 κατανοηση προσαρμοστικες ικανοτητες ειδος, οικολογικες προτιμησεις περιβαλλον ανοικτο δασος – λιβαδι mosaic habitats τρινιλ Trinil, σανγκιραν Sangiran νγκαντονγκ Ngandong Ιαβα Ινδονησια σταθερο ισοτοπο ανθρακας αρχαια Ασια περιβαλλοντα δοντι γενετικη επαρχια Γκουανγκσι Guangxi ραδιομετρικη χρονολογηση χρονολογιο παρουσια σταθερα ισοτοπα συμπλεκομενωνα clumped ισοτοπα ιχνοστοιχεια συμπεριφορα 320.000 184.000 180.000 απολιθωμα 400.000 επιβιωση κλειστο οικοσυστημα τροπικο δασος χομο σαπιενς Homo sapiens ικανοτητα μακροπροθεσμη μετακινηση οικολογικη ευελιξια ευρημα αμφισβητηση ανατροπη οικολογια περιορισμος

author avatar
Γιώργος Λεκάκης

Σχετικά Άρθρα

Συμβολή στην βιβλιογραφία του ισλαμισμού – του Γ. Λεκάκη

Ισλάμ: Θύμα ή θύτης; Ιράν, το ζωντανό παράδειγμα Το περιεχόμενο...

Έκθεση «Η Αρχαία Αρμενία» στο Μουσείο Ακρόπολης Αθηνών

Αρχαία Αρμενία. Ένας πολιτισμός με ιδιαίτερη ιστορική διαδρομή, σε...

Το σπήλαιο Χοιροσπηλιά Αιτωλοακαρνανίας έχει κατοίκηση 30.000 χρόνων

Το σπήλαιο Χοιροσπηλιά (κοινό όνομα σπηλαίων στην δυτική Αιτωλοακαρνανία...