Αρχαία χρυσά κοσμήματα, μυροδοχεία, κ.ά. βρέθηκαν στον αρχαίο Εχίνο στην Φθιώτιδα

Η οικοδομική δραστηριότητα εντός του σημερινού Αχινού, ο οποίος είναι κτισμένους στα ερείπια του αρχαίου Εχίνου[1] ή Εχινούντος επέβαλε την διενέργεια πολλών σωστικών ανασκαφών κατά τα τελευταία χρόνια.

Η έρευνα, αν και αποσπασματική από την φύση της, έχει συμβάλει αποφασιστικά στην αποκάλυψη εκτεταμένων τμημάτων της αρχαίας νεκρόπολης, στην διερεύνηση πολλών οικιστικών συνόλων και τέλος στην αποσαφήνιση της πορείας της οχύρωσης της κάτω πόλης.

Οι σωστικές ανασκαφές στη νότια πλευρά του λόφου της ακρόπολης του αρχαίου Εχίνου, έφεραν στο φως λείψανα δημοσίων οικοδομημάτων, που προσδιορίζουν πιθανότατα την ύπαρξη του κέντρου των ελληνιστικών – ρωμαϊκών χρόνων της πόλης στο σημείο αυτό.

Σημαντικό εύρημα ρωμαϊκών χρόνων αποτελεί και η αποκάλυψη των λειψάνων ενός ηρώου, που καταστράφηκε από σεισμό τον 3ο αι. μ.Χ.

Οι εκσκαφές θεμελίων για την ανέγερση οικοδομών στον δυτικό χαμηλό λόφο, αλλά και στο πεδινό τμήμα στα νότια της Παλαιάς Εθνικής Οδού Λαμίας – Βόλου, είχαν ως αποτέλεσμα την αποκάλυψη πολλών τμημάτων του νεκροταφείου του Εχίνου, η χρήση των οποίων ξεκινά από τον 5ο αι. π.Χ. και συνεχίζεται μέχρι τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες.

Κατά τελευταία χρόνια, οι σωστικές ανασκαφές στην περιοχή της αρχαίας νεκρόπολης έφεραν στο φως κιβωτιόσχημους και λαξευτούς θαλαμωτούς τάφους. Οι τελευταίοι περιείχαν ομαδικές ή διαδοχικές ταφές. Περισσότερες από μια διαδοχικές χρήσεις είχαν και οι κιβωτιόσχημοι τάφοι. Η χρήση τους κλιμακώνεται από τον 3ο π.Χ. μέχρι τον 1ο μ.Χ. Τα κτερίσματα ήταν στην πλειονότητά τους πήλινα και γυάλινα αγγεία, ειδώλια, μεταλλικά αντικείμενα και κοσμήματα. Έχουν βρεθεί πολλά από τα γνωστά σχήματα αγγείων της ελληνιστικής κυρίως εποχής (μυροδοχεία, πινάκια, λάγηνοι, λυχνάρια, κλπ.). Αξιοσημείωτη είναι η παρουσία ειδωλίων, που με την ποικιλία των μορφών τους και την ποιότητά τους, μαρτυρούν την λειτουργία ενός ιδιαίτερα σημαντικού εργαστηρίου κοροπλαστικής. Από το νεκροταφείο του Εχίνου προέρχονται επίσης αξιόλογα χρυσά κοσμήματα.

ΠΗΓΗ: ΥΠΠΟΑ, 5.2.1979. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 5.2.2009.

Βιβλιογραφια:

• Χρονικά των ανασκαφών στην περιοχή του Αχινού, Αρχαιολογικο Δελτίο: 34 (1979), 185, 35 (1980), Β, 238, 36 (1981), Β, 233, 43 (1988), Β, 213-216, 44 (1989), Β, 167, 47, (1992), Β, 190, 48 (1993), Β, 214-216, 49 (1994), Β, 313, Αθήνα, 2000
• Μπούγια Π. «Σύνολα κεραμικών κτερισμάτων από το ελληνιστικό νεκροταφείο του Αχινού», Στ’ Επιστημονική Συνάντηση για την Ελληνιστική κεραμική., Αθήνα, 2000
• Παπακωνσταντίνου Μ.-Φ. «Τα Ελληνιστικά Λυχνάρια του Εχίνου», Ε’ Επιστημονική Συνάντηση για την Ελληνιστική Κεραμική, 2000, 333 κ. έ., Αθήνα, 2000.
• Παπακωνσταντίνου Μ.-Φ. “ΕΧΙΝΟΣ: Ιστορικό περίγραμμα, μνημειακή τοπογραφία και αρχαιολογικά ευρήματα μιας αρχαίας θεσσαλικής πόλης στον Αχινό Φθιώτιδος», στην ΦΘΙΩΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ., Πρακτικά του 1ου Συνεδρίου Φθιωτικής Ιστορίας, Λαμία, 2002.
• Σταμούδη Αικ. «Τα Ελληνιστικά πινάκια από τον Αχινό», στ’ Επιστημονική Συνάντηση για την Ελληνιστική Κεραμική», 2000.

ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ Γ. Λεκάκη:

[1] Η λέξις εχίνος είναι μυκηναϊκή ελληνική: ekino / ekhinos. Με το ίδιο όνομα βρίσκουμε και αρχαία ελληνική πόλη στην Ακαρνανία.

• ἐχῖνος (ὁ, οὐχὶ ἐχίνος ὡς ἐν Ἀνεκδ. Ὀξ. 2. σ. 67. 170) = ἀκανθόχοιρος (ἐχῖνος χερσαῖος, Erinaceus Europaeus,  ὁ θαλάσσιος ἐχῖνος, ἀχινός – ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΑΧΙΝΟΥ, ΕΔΩ – ἐκτὸς τῶν γνωστῶν ἐσθιομένων ἐχίνων ὑπάρχουσι καὶ «ἄλλα… δύο γένη τό τε τῶν σπατάγγων καὶ τὸ τῶν καλουμένων βρυσῶν· γίνονται δὲ οὗτοι πελάγιοι καὶ σπάνιοι». τὸ ὄστρακον τοῦ θαλασσίου ἐχίνου, ὅπερ πολλάκις ἐχρησίμευε ὡς δοχεῖον ἢ ποτήριον ἐν ᾧ ἐτίθεντο φάρμακα. ἀγγεῖον, δοχεῖον, ὑδρία, εἶδος χύτρας. τὸ ἀγγεῖον ἐν ᾧ κλειόμεναι ἐσφραγίζοντο αἱ μαρτυρικαὶ ἀποδείξεις ὑπὸ τῶν διαιτητῶν, ὅπως ὑπάρχωσι πρόχειροι ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελε γίνῃ ἔφεσις τῆς ἀποφάσεως αὐτῶν (μετάλλινο ή πήλινο δοχείο στο οποίο κλείνονταν και σφραγίζονταν από τους διαιτητές οι μαρτυρικές αποδείξεις έως την ημέρα της δίκης ή της εφέσεως, οπότε το άνοιγαν). Ακανθῶδες κέλυφος καρπῶν τινων, οἷον τοῦ καστάνου. οἱ τραχηλικοὶ σπόνδυλοι τοῦ κεστρέως, ὁ ἀληθὴς στόμαχος τῶν μυρηκαστικῶν ζῴων, ἔνθα κυρίως γίνεται ἡ πέψις, καλούμενος οὕτως ἐκ τῆς τραχείας αὐτοῦ ἐσωτερικῆς ἐπιφανείας· ὁ πρόλοβος, ἐπὶ τῶν ποηφάγων πτηνῶν. τὰ πρὸς ἑκάτερα τὰ μέρη τοῦ χαλινοῦ ὀξέα ἄκρα, ἅπερ δι’ αἰφνιδίου συσπάσεως τῶν ἡνιῶν ἐπίεζον τὸ στόμα (Λατ. frena lupata) – ἐχήνια, ὑποστόμια. ἐν τῇ ἀρχιτεκτονικῇ, ᾠοειδὲς κόσμημα εἰς τὸ ἄνω μέρος Δωρικῶν καὶ Ἰωνικῶν κιονοκράνων (πιθαν. ἐκ τοῦ σχήματος αὐτοῦ). εἶδος πλακοῦντος – ΠΗΓΗ: Αἰλ. π. Ζ. 14.7. Ἀθήν. 91Α-Ε. 306F. 647Α. Ἀριστ. π. τὰ Ζ. Ἱστ. 4.5,2 και Ἀθηναίων Πολιτ. 75.11 καὶ 21, και π. Ζ. Μορ. 3.14,8. Ἀριστοφ. Ἀποσπ. 251, Εἰρ. 1086. Σφ. 1436. Ἀρχίλ. 83. Ἄρχιππ. ἐν «Ἰχθύσιν» 5. Βιτρούβ. 4.3. Δημοσθ. 1180.24, 1265.15. Ἐπίχ. 26. Ἐρωτιαν. τῶν παρ’ Ἱππ. Λέξ. Συναγ. Εὐθύδικ. 298D. Εὔπολις ἐν Ἀδήλ.23. Ἡσύχ. Θεοφρ. Ἀποσπ. 175. Ἱππ. 663,40. Ἴων παρ’ Ἀθην. 91Ε. Ξεν. Ἱππ. 10. Ξενοκρ. 43. Ὁρατ. Σάτ. 1.6,117. Πολυδ. Ϛ΄,91. Φώτ.  6.

Το νυν χωριό Αχινός ευρίσκεται στα βόρεια παράλια του Μαλιακού κόλπου, 11 χλμ. Α.-ΝΑ. από την Στυλίδα και 34 χλμ. Α. από την Λαμία, στον 38^ο παράλληλο [38.892210935548846, 22.724628225676373]. Η ακρόπολίς του κείται στους πρόποδες της Όθρυος. Η πόλις ιδρύθηκε από τους Θηβαίους επί θηβαϊκής ηγεμονίας. Τα αρχαιότερα ίχνη κατοίκησης ανάγονται στην Μέση Εποχή του Χαλκού. Το πρώτο ανασκαφικά τεκμηριωμένο εύρημα μυκηναϊκών χρόνων είναι ένας κιβωτιόσχημος τάφος, που περιείχε αγγεία της Υστεροελλαδικής ΕΙΙΒ περιόδου.

Στον λόφο της ακρόπολης, σώζονται και ερείπια του μεσαιωνικού κάστρου του Αχινού. Σε σχετικά καλή κατάσταση διασώζεται μόνον ένας μεσαιωνικός πύργος (μήκους 5,70 μ., πάχους τοίχων 1 μ. και μέγιστου ύψους 13 μ.). Αλλά μέσα στο χωριό, υπάρχουν πολλά υπολείμματα των τειχών.

Επί ελεεινής Φραγκοκρατίας το χωριό ήταν φέουδο αρχικώς της Βαρωνίας του Ζητουνίου και αργότερα του Δουκάτου των Αθηνών (της ακόμη πιο ελεεινής Καταλανικής Εταιρείας).

Αναφέρεται από την περίοδο της οθωμανοκρατίας. Επισημως μετά την απελευθέρωση το 1835, προσαρτήθηκε στον τότε Δήμο Φαλάρων (αρχαίο όνομα της Στυλίδος).

Εάν φτάσετε έως εδώ, επισκεφθείτε και τις Πηγές του Αγίου Δημητρίου [38.90850040628313, 22.71630362138156], περί τα 2 χλμ. ΒΔ. του Αχινού- παραπάνω φωτ. Η Φθιώτιδα φημίζεται για τα καλά και ευεργετικά νερά της. – ΔΙΑΒΑΣΤΕ Γ. Λεκάκη: “Οι 755 έως τώρα γνωστές ιαματικές πηγές της Ελλάδος”.

– ΠΗΓΗ: Δημοσθένης. Γ. Λεκακης “Συγχρονης Ελλαδος περιηγησις”.

αρχαια χρυσα κοσμηματα, αρχαιο μυροδοχειο αρχαιος Εχινος Φθιωτιδα λεξις μυκηναικη ελληνικη μυκηναικες ελληνικες λεξεις ekino / ekhinos πολη Ακαρνανια ανεκδοτα παπυρος οξυρρυγχος ακανθοχοιρος χερσαιος, Erinaceus Europaeus,  θαλασσιος αχινος εσθιομενος γενος σπαταγγοι βρυσοι πελαγιος σπανιος οστρακον δοχειον ποτηριον φαρμακα αγγειον, οστρακο ποτηρι φαρμακο αγγεια δοχειο υδρια, ειδος χυτρας χυτρα αγγειο μαρτυρικη αποδειξις διαιτητης εφεσις αποφασις μεταλλινο πηλινο δικαστης μαρτυρια αποδειξη δικη εφεση ακανθωδες κελυφος καρπος καστανο τραχηλικος σπονδυλος κεστρεως, αληθης στομαχος στομαχι μυρηκαστικα ζωα πεψη πεψις, τραχεια προλοβος, ποηφαγα πτηνα χαλινος ηνιο στομα Λατινικα frena lupata φρενα εχηνιο υποστομιο αρχιτεκτονικη ωοειδες κοσμημα δωρικο ιωνικο κιονοκρανο σχηματος πλακουντας πλακους αιλιανος. αθηναιος αριστοτελης αριστοφανης αρχιλοχος αρχιππος ιχθεις Βιτρουβιος Δημοσθενης ερωτιανος ιππος Λεξικο Ευθυδικος ευπολις ησυχιος θεοφραστος ιπποκρατης ιων Ξενοφων Ξενοκρατης ορατιος Φωτιος χωριο Μαλιακος κολπος Στυλιδα Λαμια, 38^ος παραλληλος ακροπολις ορος οθρυς πολις ιδρυση Θηβαα θηβαικη ηγεμονια αρχαιοτερη κατοικηση Μεση Εποχη Χαλκου ανασκαφη ευρημα μυκηναικα χρονια κιβωτιοσχημος ταφος, αγγειο Υστεροελλαδικη ΕΙΙΒ περιοδος λοφος ακροπολη ερειπια μεσαιωνικο καστρο αχινου μεσαιωνικος πυργος τειχη φραγκοκρατια φεουδο βαρωνια Ζητουνιου ζητουνι Δουκατο Αθηνων αθηνα καταλανικη Εταιρεια καταλανοι καταλανια ισπανια ιβηρικη οθωμανοκρατια απελευθερωση 19ος αιωνας μχ 1835, Δημος Φαλαρων φαλαρα ονομα Στυλις Πηγες του Αγιου Δημητριου νερο νερου χρυσο κοσμημα Φθιωτις αχινος Εχινους σωστικες ανασκαφες νεκροπολη οικιστικο συνολο οχωρωση δημοσιο οικοδομημα ελληνιστικα ρωμαικα ηρωο ηρωον καταστροφη σεισμος 3ος αιωνας μΧ νεκροταφειο 5ος πΧ λαξευτος θαλαμωτος αρχαιοι ταφοι ομαδικη διαδοχικη ταφη χρηση 1ος κτερισμα πηλινο γυαλινο ειδωλιο μεταλλικο αντικειμενο ελληνιστικη εποχη πινακιο λαγηνος λυχναρι ειδωλια ποιοτητα εργαστηρι κοροπλαστικη Αρχαιολογικο Δελτιο κεραμικα κτερισματα ελληνιστικο Ελληνιστικη κεραμικη λυχναρια αρχαιολογια θεσσαλικη θεσσαλια πρακτικα Συνεδριο Φθιωτικη Ιστορια πινακια Θηβαιοι μυκηναικο