Tου Γιώργου Λεκάκη
Ένας ψυκτήρας (κρατήρας), που αποδίδεται στον «Ζωγράφο του Τρωίλου»[2], απομακρύνθηκε από την συλλογή του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης Νέας Υόρκης (MMA) τον Ιούνιο του 2026 (1986.11.12; BAPD 15922). Το ιστορικό του αντικειμένου κατεγράφη από το MMA ως εξής:
- Έως το 1982 (ή ίσως στα τέλη της δεκαετίας του 1970), ήταν στην κατοχή του Sandro Cimicchi, Βασιλεία, Ελβετία·
- έως το 1985, ήταν στην κατοχή του Christoph Leon, Βασιλεία, Ελβετία·
- το 1985 – 1986, στον οίκο δημοπρασιών Christie’s, Λονδίνου· από τον οποίο αποκτήθηκε το 1986 (μέσω αγοράς από δημοπρασία) από τον οίκο Christie’s επίσης στο Λονδίνο (αρ. 141), 16.7.1986.
Αλλά οι αναφορές στον ιστότοπο του MMA παραλείπουν την δημοσίευσή του στον αρχαιολογικό τόμο «Essays in Honor of D. von Bothmer»[1] (2002), έναν ακαδημαϊκό τιμητικό τόμο (festschrift) σε δύο μέρη (348 σελ. και ένας συνοδευτικός τόμος με πίνακες – εικονογράφηση), έκδ. Μουσείου Allard Pierson στο Άμστερνταμ (σειρά Al. Pierson, τ. 14) – επιμ.: A. J. Clark, J. Gaunt, B. Gilman. Κύρια Θέματα του τόμου είναι: Πρωτότυπες επιστημονικές μελέτες που εξετάζουν την αρχαία ελληνική κεραμική, τις αποδόσεις έργων σε συγκεκριμένους αγγειογράφους, την εικονογραφία, τον υλικό πολιτισμό και τις τεχνικές κατασκευής (όπως το γνωστό δοκίμιο της El. Simpson με τίτλο «The Andokides Painter and Greek Carpentry» / «Ο Ζωγράφος του Ανδοκίδη και η Ελληνική Ξυλουργική»).
Ωστόσο, ο εισαγγελέας του Μανχάτταν είπε ότι ο κρατήρ «διακινήθηκε παράνομα εκτός Ιταλίας από τον Fritz Bürki».
ΠΗΓΗ: Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης της Νέας Υόρκης (MMA), Looting matters, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 16.7.2026
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] Ο D. von Bothmer (1918 – 2009), ήταν ιστορικός της κλασσικής τέχνης γερμανικής καταγωγής και αμερικανικής υπηκοότητας, επί μακρόν έφορος του τμήματος Ελληνικής και Ρωμαϊκής Τέχνης στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης (Metropolitan Museum of Art). Θεωρείται κορυφαία αυθεντία στον τομέα των αρχαίων ελληνικών αγγείων.
[2] Ο λεγόμενος “Ζωγράφος του Τρωίλου” ήταν αρχαίος Αθηναίος αγγειογράφος της ερυθρόμορφης και μελανόμορφης τεχνικής (470 – 460 π.Χ.). Το όνομά του προέρχεται από μια υδρία που βρέθηκε στο Βούλτσι Ετρουριας (Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 99.7-21.4· BAPD 203082) και απεικονίζει τον Τρωίλο και την Πολυξένη. Φιλοτέχνησε αμφορεις, στάμνους, πελίκες, καλυκωτους κρατήρες, υδρίες και ληκυθους. Η θεματολογία του περιλαμβάνει την διένεξη για τον δελφικό τρίποδα, θεούς και θεές, τον Ηρακλή και τον Βούσιρι, τον θάνατο του Ορφέα, την Γιγαντομαχία και αθλητές. Μεταξύ των τόπων εύρεσης των έργων του συγκαταλέγονται η Ετρουρία (Βούλτσι, Τσερβετέρι), το Ορβιέτο, η Νόλα και το Ντουβανλί(*) της Μοισίας Θράκης, πόλεως των αρχαίων Οδρυσσών Θρακών. – ΔΙΑΒΑΣΤΕ επισης: Γ. Λεκάκης “Αρχαια θρακικά ελληνικά φυλα”, ΕΔΩ. Και J. Bouzek and Iv. Ondřejová “Sindos – Trebenishte – Duvanli. Interrelations between Thrace, Macedonia, and Greece in the 6th and 5th centuries BC”, Mediterranean Archaeology, vol. 1 (1988), pp. 84-94.
(*) Ένα από τα 4 κατεστραμμένα χωριά (Τσαφαρλί, Ντουβανλί, Οκτσουλού και Ορουτσλού) στην επαρχία Παζαρτζίκ, που μετά το πέρας του Ρωσοτουρκικού Πολέμου (1877 – 1878), πρόσφυγές τους εγκαταστάθηκαν στο Οκτσουλού, το οποίο έγινε γνωστό ως Γιορουκλέρ – νυν χωριό Μποριμέτσκοβο.
psykter column-krater αρχαιος ελληνικος ψυκτηρας επαναπατρισμος κλεμμενων αρχαιων αρχαιοτητων Ιταλια συλλογη Μητροπολιτικο Μουσειο Τεχνης Νεας Υορκης ψυκτηρ Τεχνη Νεα Υορκη κρατηρας Ζωγραφος του Τρωιλου Τρωιλος ΗΠΑ αντικειμενο καταγραφη MMA 1982 1970 κατοχη κιμικι κιμιτσι Cimicchi, Βασιλεια, Ελβετια 1985, λεον Leon, οικος δημοπρασιων δημοπρασια δημοπρασιες Christie, κριστι κριστις Λονδινο αγορα 1986 δημοσιευση αρχαιολογικος τομος Essays in Honor of D. von Bothmer ακαδημαικος τιμητικος τομος Allard Pierson πιρσον αμστερνταμ ολλανδια αρχαια ελληνικη κεραμικη αποδοση εργων αγγειογραφος, εικονογραφια, υλικος πολιτισμος τεχνικη κατασκευη Ζωγραφος του Ανδοκιδη Ανδοκιδης Ξυλουργικη εισαγγελεας Μανχατταν Μανχαταν κρατηρ διακινηση παρανομη παρανομα μπουρκι Burki μποτμερ μποθμερ Bothmer ιστορικος κλασσικη τεχνη γερμανος αμερικανος εφορος ελληνικη Ρωμαικη Τεχνη αρχαια ελληνικα αγγεια σινδος Sindos τρεμπενιστε Trebenishteαρχαίος αρχαιος Αθηναιος αγγειογραφος ερυθρομορφος μελανομορφος 5ος αιωνας 470 – 460 πΧ ονομα υδρια Βουλτσι Ετρουριας Ετρουρια Λονδινο, Βρετανικο Μουσειο απεικονιση Πολυξενη. αμφορεας, σταμνος, σταμνα πελικη, καλυκωτος ληκυθος διενεξη δελφοι δελφικος τριποδας, θεοι θεες, θεος θεα Ηρακλη Βουσιρις, θανατος Ορφεας, Γιγαντομαχια αθλητης ευρημα εργο τεχνης Βουλτσι, Τσερβετερι Ορβιετο, Νολα Ντουβανλι Θρακη μακεδονια Macedonia, Duvanlij ελλαδα 6ος Μοισια Θρακης, πολις πολη αρχαιοι Οδρυσσες Θρακες κατεστραμμενα χωρια Τσαφαρλι, Οκτσουλού Ορουτσλου επαρχια Παζαρτζικ, Ρωσοτουρκικος Πολεμος 19ος μχ 1877 – 1878 θρακες προσφυγες εγκατασταση Γιορουκλερ χωριο Μποριμετσκοβο Borimechkovo Pazardzhik Russo-Turkish War Cafarli, Duvanli, Okçullu, Oruçlu Oruclu Okcullu Yörükler Yorukler
