Του καθηγητού Ξενοφώντος Μουσά
Το επίθετο της Σελήνης Κυνθία (Cynthia / Συνθια) της Άρτεμης είναι αρχαιοελληνικό που αποδίδεται στην Σελήνη, λόγω της σύνδεσής της με τη θεά Άρτεμη.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΚΥΝΘΙΑΣ, ΕΔΩ.
Η ονομασία προέρχεται από τα εξής:
- Ο Κύνθος: Πρόκειται για το βουνό στο νησί της Δήλου. Σύμφωνα με τη μυθολογία, η Λητώ κατέφυγε εκεί για να γεννήσει τα δίδυμα παιδιά της, τον Απόλλωνα και την Άρτεμη. – ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΔΗΛΟΥ, ΕΔΩ.
- Το Επίθετο: Η λέξη Κυνθία σημαίνει κυριολεκτικά «αυτή που κατάγεται από τον Κύνθο».
- Η Ταύτιση: Καθώς η Άρτεμις ταυτίστηκε στην αρχαιότητα με τη Σελήνη (όπως ο αδελφός της ο Απόλλων με τον Ήλιο), το επίθετο πέρασε και στο ίδιο το ουράνιο σώμα.
Η χρήση του ονόματος «Κυνθία» για την Σελήνη έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής στην κλασσική και αναγεννησιακή ποίηση, όπου οι λογοτέχνες χρησιμοποιούσαν το όνομα ως αλληγορία για το φεγγάρι.
Ένας οχυρωμένος οικισμός του Κύνθου βρίσκεται στην δυσπρόσιτη κορυφή λόφου, στα 112 μ. Τα λείψανα της οχύρωσης εκτείνονται στο οροπέδιο κορυφής του βουνού σε έκταση 400 τ.μ. Το συγκρότημα καλύπτεται εν μέρει από το αρχαίο ιερό του Δία Κυνθίου και της Αθηνάς Κυνθίας.
Η ΝΑΣΑ και οι αστρονόμοι διεθνώς χρησιμοποιούν το επίθετο Κυνθία για την Άρτεμη και, για παράδειγμα, λένε το κοντινότερο της τροχιάς ενός δορυφόρου της Σελήνης περικύνθιο αντι περισελήνιο. Εμείς βέβαια δεν γνωρίζουμε το όνομα αυτό της Σελήνης.
ΠΗΓΗ: ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 4.4.2026.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ Γ. Λεκάκη:
- κύνθιος (κυνθία / κυνθιάς, κυνθίον) από το ὄρος Κύνθος τῆς Δήλου Κυκλάδων, ἔνθα ἐγεννήθησαν ὁ Ἀπόλλων καὶ ἡ Ἄρτεμις· ὅθεν ὁ Δήλιος Ἀπόλλων καλεῖται Κύνθιος / Κυνθογενής.
«Κύνθιον παρὰ κρημνόν, ἔνθα κελαινεφἔ[1] ἀργιβρένταν[2] λέγοντι Ζῆνα καθεζόμενον κορυφαῖσιν ὕπερθε φυλάξαι» την γέννηση της Αρτέμιδος και του Απόλλωνος [fr. 60b. 14].
Κύνθος, Κύνθιος προσωνυμία και του Διός στην Δήλο και της θεας Αθηνάς, επίσης στην Δήλο και της Αρτέμιδος και στην Πάρο. – ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: Γ. Λεκάκης «Τα επίθετα της θεάς Αρτέμιδος». Και η ποιητική ονομασία της Δήλου.
Κυνθάνω σημαίνει κεύθω, δηλ. κρύβω, καλύπτω (συνήθως χρησιμοποιείται σε / για τάφους). Κύνθος το βουνό που κάλυψε την γέννα της Λητούς, από τα μάτια της θεάς Ήρας. Αλλά και η Σελήνη, επειδή μας κρύβει ένα μέρος της!!! Απίστευτη αρχαια αστρονομική γνώση!
ΠΗΓΗ: Γ. Λεκάκης “Συγχρονης Ελλαδος περιηγησις”.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
Ὁμ. Ὕμν. εἰς Ἀπόλλ. 26. Καλλ. εἰς Δῆλ. 10. Ἀριστοφ. Νεφ. 596. Ἀνθ. Π. 15,25,9. Ησύχ. AP 15.25.9 (Besant.).
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] κελαινεφής (-ές) < κελαινονεφής = ο ἔχων μέλανα νέφη, ἐπίθετον τοῦ Διός, περιτετυλιγμένος εἰς μέλανα νέφη, κεκαλυμμένος ὑπὸ νεφῶν, “παρὰ πατρὶ κελαινεφεῖ” – Ομ. Ἰλ. Φ.520, Ο.46, Ὀδ. ν,147 – “ἐπικαλοῦμαι ὑμᾶς οὐρανοκευθμωνοδιαίτους, ἐνδομύχους, κελαινεφεῖς” = “σε επικαλούμαι, εσύ που κατοικείς στα βάθη του ουρανού, που είσαι κρυμμένος στα πιο ενδόμυχα / μυστικά μέρη, περιτριγυρισμένος από μαύρα σύννεφα – ΠΗΓΗ: P IV 1352.
[2] ἀργιβρέντας (< βρέμω, βροντή) = ἀργικέραυνος, αυτός που ρίχνει αργούς / λαμπερούς κεραυνούς / βροντές, ἀναξιβρέντας – ΠΗΓΗ: Pi.Fr.52m.9. Oxy. 1792 ; cf. . (Pae. 12.9)
Κυνθια Σεληνη θεα αρτεμις αρτεμη επιθετο επιθετα Σεληνης σινθια Cynthia αρτεμιδος αρχαιοελληνικο συνδεση ονομα κυνθος βουνο νησι νησος Δηλου ελληνικη μυθολογια, Λητω καταφυγιο γεννα διδυμα παιδια απολλωνας αρτεμιδας λεξη αρχαιοτητα αδελφος απολλων ηλιος ουρανιο σωμα κλασσικη αναγεννησιακη ποιηση, λογοτεχνια χρηση αλληγορια φεγγαρι αρχαιος οχυρωμενος οικισμος Κυνθου δυσπροσιτη κορυφη λοφος υψομετρο λειψανα οχυρωση οροπεδιο συγκροτημα αρχαιο ιερο Δια διος Κυνθιου Αθηνας Κυνθιας nasa ΝΑΣΑ αστρονομια κοντινοτερο σημειο τροχια δορυφορος περικυνθιο περισεληνιο κυνθιας, κυνθιον κυνθιο γεννηση Δηλιος Κυνθογενης, κρημνος κελαινεφε αργιβρενταν Ζηνας καθεζομενον κορυφαισιν υπερθε φυλαξαι φυλακας φυλαξη προσωνυμια Διας ζευς θεα Αθηνα Παρος ποιητικη ονομασια κυνθανω κευθω, κρυβω καλυπτω ταφος ομηρος ομηρου υμνος εις απολλωνα Καλλιμαχος αριστοφανης Ανθολογια Παλατινη, Ησυχιος κελαινεφης κελαινονεφης μελαν νεφος μαυρο επιθετον περιτετυλιγμενος μελανα νεφη, κεκαλυμμενος υπο νεφων, πατερας ιλιας οδυσσεια επικληση επικαλουμαι υμας ουρανοκευθμωνοδιαιτος, ενδομυχος, κελαινεφεις κατοικια ουρανος κρυμμενος ενδομυχα / μυστικα μερη, μαυρα συννεφα αργιβρεντας βρεμω, βροντη αργικεραυνος, αργος λαμπερος κεραυνος / βροντες, αναξιβρεντας παπυρος οξυρρυγχος πισω σκοτεινη πλευρα σεληνης φεγγαριου αρχαια αστρονομικη γνωση αρχαιες αστρονομικες γνωσεις αστρονομια αρχαιοαστρονομια
