Του Γιώργου Λεκάκη
Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σπάνιο κυκλαδικό νόμισμα – ένας ασημένιος στατήρας, κοπής περίπου το 530 π.Χ. στην Σέριφο (ή σε κάποιο άλλο, άγνωστο νομισματοκοπείο Κυκλαδων).
Ο τύπος ήταν προηγουμένως γνωστός, μόνο από ένα μοναδικό παράδειγμα, που υπήρχε στο Βρετανικό Μουσείο! – Το unique νόμισμα είναι το δεύτερο γνωστό παράδειγμα αυτού του τύπου και το μόνο δείγμα σε ιδιωτικά χέρια!
Τελικώς δημοπρατήθηκε από τον Οίκο Δημοπρασιών Ζυρίχης Ελβετίας «Obolos» στην 41η δημοπρασία (αρ. 135) του, που έγινε στις 22.2.2026 έναντι 8.500 ελβετικών φράγκων (CHF)…
Ένα εντυπωσιακό κομμάτι παρά την βαθειά δοκιμαστική κοπή!
Ο ασημένιος στατήρας (διαμέτρου 23 χλστ., βάρους 13,27 γραμμ.), κοπής σε μιλησιακό βάρος, εικονίζει αποτροπαϊκό γοργόνειο με προεξέχουσα γλώσσα (ας θυμηθούμε ότι από την Σέριφο έφυγε ο Περσέας για να σκοτώσει την Μέδουσα Γοργώ) και στην πίσω όψη, ακανόνιστο έγκοιλο τετράγωνο. Ένα νόμισμα μεγάλης σπανιότητας! Εντυπωσιακό κομμάτι!
Το νόμισμα αυτό προερχεται από τον E. S. G. Robinson, ο οποίος το απέκτησε, περίπου το 1950, από την Συλλογή Πετσαλη, στην οποία είχε περιέλθει, πολύ πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, και είχε αγοραστεί από μια κυρία, που ζούσε στο νησί της Μήλου…
Αυτή η αρχαιοκαπηλία έκανε αίνιγμα το νόμισμα για όλους τους μελετητές (η Σέριφος ήταν γνωστή για τους βατράχους[1] της – όπως λέγονται τα νομίσματά της, που κυρίως εικόνιζαν βάτραχο), οι οποίοι έγραψαν γι’ αυτό:
- Ο Schwabacher το δημοσίευσε το 1939, και το απέδωσε ελαφρώς διστακτικά στην Μήλο.
- Ο Jenkins, το 1955, παραδέχτηκε ότι η Μήλος ήταν μια πιθανή εκδότριά του, αλλά, παρ’ όλα αυτά, προτίμησε να το αποδώσει σε ένα αγνωστο νομισματοκοπείο στις Κυκλάδες.
- Ο Sheedy, το 2006 δεν το απέδωσε σε ένα συγκεκριμένο νησί. Υπαινίχθηκε ότι μπορεί να κόπηκε στην Σέριφο, αλλά δεν το συμπεριέλαβε στα νομίσματα που αποδίδονται σίγουρα σε αυτήν, τοποθετώντας το μόνο σε σύγκριση (ειδικώς επειδή το σταθμικό πρότυπο της Μιλήτου τον προβλημάτιζε – όπως προβλημάτισε και τους Schwabacher και Jenkins).
ΠΗΓΗ: ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 22.2.2026.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- HGC 6, 683.
- Jenkins G. T. “Greek Coins Recently Acquired by the British Museum”, NC 1955, σελ. 139-140.
- Schwabacher W. “Contributions to Greek Numismatics”, NC 1939, σελ. 19-20, 15.
- Sheedy σελ. 46, πίν. 20, 5.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] Η Σέριφος ήταν παροιμιώδης για τους “άφωνους βατράχους” της. Ο Περσευς, επιστρέφοντας στην Σέριφο με το κεφάλι της Μέδουσας, προσπαθούσε να κοιμηθεί, αλλά ο κρώξιμο των βατράχων τον ενοχλούσε. Ζήτησε τότε από τον πατέρα του, Δία, να τους κάνει να σωπάσσουν. Έκτοτε, οι βάτραχοι της Σερίφου έγιναν… βουβοί! Έτσι, παροιμιώδης φραση έκφραση “βάτραχος εκ Σερίφου” ή “βάτραχος Σερίφου” χρησιμοποιείτο για ανθρώπους άφωνους, ανόητους ή χωρίς ρητορική ικανότητα. Γι’ αυτό τον περίεργο, αλλά και μοναδικό λόγο επέλεξαν οι κάτοικοί της νησου τον βατραχο ως έμβλημά τους στα πρώτα νομίσματά (530 π.Χ.) τους. Γι’ αυτό ο βάτραχος θεωρείται “παράσημον” της νήσου. – ΠΗΓΗ: Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, Αιλιανός, Θεόφραστος, Λεξικο ΣΟΥΔΑΣ, Σβορώνος.
ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑ μοναδικο εξαιρετικα σπανιο αρχαιο νομισμα Σεριφου 6ος αιωνας πΧ Λεκακης μοναδικα σπανια αρχαια νομισματα εξαιρετικο νησος Σεριφος κυκλαδικο αρχαιος ασημενιος στατηρας, στατηρ κοπη 530 πΧ αγνωστο νομισματοκοπειο, κυκλαδονησι κυκλαδες κυκλαδων Βρετανικο Μουσειο unique ιδιωτης ιδιωτικη συλλογη Οικος Δημοπρασιων Ζυριχη Ελβετια δημοπρασια ελβετικο φραγκο εντυπωσιακο ασημι μιλησιακος σταθμικος κανονας βαρος εικονα γοργονειο προεξεχουσα εξω γλωσσα Περσεας περσευς Μεδουσα Γοργω ακανονιστο εγκοιλο τετραγωνο σπανιοτητα αποτροπαικο ρομπινσον Robinson, 1950, συλλογη Πετσαλη, Πετσαλης αγορα νησι Μηλος αινιγμα 1939, εκδοση σταθμικο προτυπο μιλητος ιωνια βατραχος παροιμιωδης αφωνος βατραχος κεφαλι Μεδουσας, υπνος κρωξιμο θορυβος βατραχων ενοχληση θεος διας, ζευς σιωπη βατραχοι βουβος παροιμια φραση εκφραση Σεριφου ανθρωπος αφωνος, ανοητος ρητορικη ικανοτητα ρητωρ ρητορας περιεργο, μοναδικο κατοικοι νησος εμβλημς παρασημον παρασημο Πλινιος ο Πρεσβυτερος, Αιλιανος, Θεοφραστος, Λεξικον ΣΟΥΔΑ Σβορωνος
