Η κρίση στα Ίμια

Του συγγραφέα Κωνσταντίνου Σπίνου

ΑΘΑΝΑΤΟΙ!!!

Κι αν πρέπει να πεθάνουμε για την Ελλάδα,
θεία είν’ η δάφνη! Μια φορά κανείς πεθαίνει.

Υποπλοίαρχε Χριστόδουλε Καραθανάση

Υποπλοίαρχε Παναγιώτη Βλαχάκο

Αρχικελευστή Έκτορα Γιαλοψέ

Υπηρετήσατε την πατρίδα με ήθος και εντιμότητα και επιβεβαιώσατε με την μέχρι θανάτου προσήλωση σας στην εκτέλεση καθήκοντος, την ανδρεία, την φιλοπατρία και την υπευθυνότητα σας!!!

Η θυσία σας τυγχάνει της αναγνωρίσεως όλων των λαών ανά τους αιώνες και αποτελεί τον ορισμό του στρατιωτικού καθήκοντος!!!

Όσα χρόνια κι αν περάσουν θα σας θυμόμαστε και θα σας τιμάμε!!!

ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ!!!

Τα Ίμια αποτέλεσαν μια τραγική στιγμή για την πατρίδα μας. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, ήταν μια επιχείρηση, η οποία είχε σχεδιασθεί από την πλευρά της Τουρκίας μερικούς μήνες νωρίτερα και είχε εμφανείς στόχους στην περιοχή του Ανατολικού Αιγαίου.

• ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΙΜΙΩΝ, ΕΔΩ.

Ο χειρισμός του θέματος από πλευράς Ελλάδος ήταν ο χειρότερος δυνατός. Αγνοήθηκαν όλα τα αρμόδια όργανα (ΚΥΣΕΑ – ΕΥΠ – Υπουργικό Συμβούλιο). Υποχώρηση, δειλία, αλλά και θράσος ήταν τα στοιχεία που διαχύθηκαν στην ατμόσφαιρα.

Μελανή σελίδα για την ιστορία θα μείνει η δήλωση του τότε υπουργού Εξωτερικών, ότι πρέπει να φυσήξει ένας αέρας να πάρει μακριά την σημαία (από Ελληνικό έδαφος) και να ησυχάσουμε, ενώ μνημείο δειλίας και ταπεινωτικής υποχώρησης ήταν η δήλωση του πρωθυπουργού ότι είμαστε μικρή χώρα και δεν μπορούμε να πολεμήσουμε.

Ο τελικός απολογισμός ήταν:

• Ταπείνωση και εξευτελισμός της ελληνικής σημαίας.
• Δημιουργία γκρίζων ζωνών.
• Αμφισβήτηση της κυριαρχίας μας σε 2.500 βραχονησίδες του Ελληνικού Αιγαίου.
• Βαρύ πλήγμα στην αξιοπρέπεια των Ενόπλων Δυνάμεων, οι οποίες εμποδίστηκαν να δράσουν.

Η ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ

Όλα ξεκίνησαν στις 25 Δεκεμβρίου 1995, όταν το τουρκικό φορτηγό πλοίο Φιγκέν Ακάτ προσάραξε σε αβαθή ύδατα κοντά στην Μικρή Ίμια (Ανατολική) και εξέπεμψε σήμα κινδύνου. Το Λιμεναρχείο Καλύμνου –το πλησιέστερο στην περιοχή– διέθεσε ρυμουλκό για να αποκολλήσει το τουρκικό πλοίο, αλλά ο πλοίαρχος αρνήθηκε, υποστηρίζοντας ότι βρισκόταν σε τουρκική περιοχή, επομένως η ελληνική πλευρά ήταν αναρμόδια και η τουρκική θα έπρεπε να αναλάβει.

Στις 28 Δεκεμβρίου δύο ελληνικά ρυμουλκά αποκόλλησαν τελικά το τουρκικό φορτηγό και το οδήγησαν στο λιμάνι Κιουλούκ της Τουρκίας.

Στις 29 Δεκεμβρίου το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών επέδωσε διακοίνωση στο αντίστοιχο ελληνικό και ανέφερε ότι οι συγκεκριμένες βραχονησίδες είναι καταχωρημένες στο κτηματολόγιο Μούγλα του νομού Αλικαρνασσού (νυν Μπόντρουμ) και ανήκουν στην Τουρκία.

Την 9^η Ιανουαρίου 1996, η Ελλάδα απάντησε στην τουρκική πρόκληση, εκφράζοντας την ανησυχία της, για την αμφισβήτηση για πρώτη φορά ελληνικού εδάφους, επισημαίνοντας ότι οι τουρκικοί ισχυρισμοί θα επηρεάσουν δραματικά τις σχέσεις των δύο χωρών.

Τον νοσηλευόμενο στο Ωνάσειο Πρωθυπουργό της Ελλάδος Α. Παπανδρέου διαδέχθηκε την 19^η Ιανουαρίου ο Κ. Σημίτης, μετά από σκληρές εσωκομματικές διαμάχες. Την 22^α Ιαν 1996 ορκίσθηκε νέα κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Κ. Σημίτη.

ΤΑ ΙΜΙΑ ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Τα Ίμια – ΣΧΟΛΙΟ Γ. Λεκάκη: Στην πραγματικότητα λέγονται ΛΗΜΝΙΑ / ΛΙΜΝΙΑ – είναι δύο μικρές ακατοίκητες βραχονησίδες μεταξύ του νησιωτικού συμπλέγματος των Δωδεκανήσων και των νοτιοδυτικών ακτών της Τουρκίας. Απέχουν 3,8 ναυτικά μίλια από την Αλικαρνασσό Τουρκίας, 5,5 ν.μ. από την Κάλυμνο και 2,5 ν.μ. από το πλησιέστερο ελληνικό έδαφος, την βραχονησίδα Καλόλιμνος.

Τα Ίμια μαζί με όλο το Δωδεκανησιακό σύμπλεγμα κατελήφθησαν από την Ιταλία κατά την διάρκεια του Ιταλου-τουρκικού πολέμου του 1911. Με την Συνθήκη των Παρισίων το 1947 η Ιταλία τα παρεχώρησε στην Ελλάδα. Το Τουρκικό κράτος είχε αποδεχτεί το καθεστώς επικυριαρχίας της Ελλάδας στα νησιά αυτά. Η ελληνικότητα των Ιμίων επιβεβαιώνεται από:

• α. Την Συνθήκη της Λωζάννης (άρθρα 12, 15 και 16) με την οποία η Τουρκία παραιτήθηκε κάθε κυριαρχικού δικαιώματος επί όλων των νησιών που βρίσκονται πέραν των 3 ναυτικών μιλίων από την ασιατική ακτή, πλην της Ίμβρου, της Τενέδου και των Λαγουσών. Συνεπώς παραιτήθηκε κάθε κυριαρχικού της δικαιώματος και επί των Ιμίων που βρίσκονται σε απόσταση 3,7 μίλια από τις τουρκικές ακτές.
• β. Την Ιταλο-Τουρκική Συμφωνία του Ιανουαρίου 1932 και του συμπληρωματικού αυτής Πρωτοκόλλου της 28^ης Δεκ. 1932, στο οποίο αναφέρονται ως ένα από τα σημεία ιταλικής κυριαρχίας από τα οποία θα υπολογίζεται η μέση γραμμή για το διαχωρισμό των χωρικών υδάτων μεταξύ Ιταλίας και Τουρκίας.
• γ. Την Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947 (άρθρο 14), με την οποία η κυριαρχία επί των Δωδεκανήσων, συμπεριλαμβανομένων των Ιμίων, περιήλθε από την Ιταλία στην Ελλάδα.

Την προαναφερθείσα νομική επιχειρηματολογία συμπληρώνει η έμπρακτος, ειρηνική και συνεχής άσκηση κυριαρχίας επί των Ιμίων από την Ελλάδα, αδιαλείπτως από το 1947, χωρίς η Τουρκία να την αμφισβητήσει ποτέ μέχρι την κρίση του 1996.

ΚΟΡΥΦΩΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Την 31^η Ιανουαρίου (Τετάρτη), η κρίση κορυφώθηκε. Στις 00:30, μετά τα μεσάνυχτα διατάχθηκε μερική στρατιωτική επιστράτευση στις δυνάμεις του Έβρου και των νήσων του Αιγαίου. Την 01:40 ο Σημίτης ενώ προήδρευε του ΚΥΣΕΑ (Κυβερνητικό Συμβούλιο Εσωτερικών και Άμυνας), ενημερώθηκε ότι η τουρκική τηλεόραση ανακοίνωσε την αποβίβαση Τούρκων καταδρομέων στην Δυτική Ίμια (εκτάσεως 25 στρ.), τα οποία δεν φυλάσσονταν. Ο Έλληνας πρωθυπουργός ζήτησε να επιβεβαιωθεί η πληροφορία.

Την 04:00 απονειώθηκε από την φρεγάτα Ναβαρίνο, ελικόπτερο για τον εντοπισμό των Τούρκων, υπό συνεχή βροχή και χαμηλή ορατότητα. Τα μέλη του πληρώματος έχοντας πλήρη ενσυναίσθηση της επικινδυνότητας της αποστολής ετοίμασαν τα προσωπικά τους αντικείμενα με την επιθυμία να δοθούν στις οικογένειές τους. Ο κυβερνήτης Καραθανάσης έβγαλε ακόμα και την βέρα του για να δοθεί στην γυναίκα του. Η πτήση εκτελέστηκε χωρίς να έχει την υπογραφή από τον Κυβερνήτη. Λίγα λεπτά αργότερα το ελικόπτερο προσπαθεί να προσεγγίσει την δυτική Μεγάλη ΙΜΙΑ.

Την 04:50 επαληθεύθηκε η παρουσία Τούρκων στην Δυτική Ίμια.

Η Ελληνική κυβέρνηση βρέθηκε προ του διλήμματος να χρησιμοποιήσει βία για την ανακατάληψη της βραχονησίδος, ενέργεια που πιθανόν να οδηγούσε σε θερμό επεισόδιο, περιορισμένης κλίμακας στρατιωτική αντιπαράθεση ή ακόμα και σε γενικευμένη πολεμική σύρραξη, ή να αποδεχθεί την πρόταση των ΗΠΑ για αμοιβαία αποχώρηση από τις βραχονησίδες, ανδρών σημαιών και πλοίων (no men, no flags, no ships). Ο Πρωθυπουργός απέκλεισε τον βομβαρδισμό και ρώτησε εάν είναι δυνατή η ανακατάληψη των Δυτικών Ιμίων εντός 45 λεπτών. Ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ απάντησε ότι είναι αδύνατο να εκτελεστεί η αποστολή στο τιθέμενο χρονικό όριο. Η Ελλάδα πιεζόταν από τις διορίες των ΗΠΑ. Ο Πρωθυπουργός αποδέχθηκε τελικά το σχέδιο των ΗΠΑ.

Την 05:01 το ελικόπτερο κατέπεσε στην θάλασσα με αποτέλεσμα τον θανάσιμο τραυματισμό, του κυβερνήτη Υποπλοιάρχου Χριστοδούλου Καραθανάση, του συγκυβερνήτη Υποπλοιάρχου Π. Βλαχάκου και του χειριστού ραντάρ Αρχικελευστή Έκτ. Γιαλοψού.

• ΑΚΟΥΣΤΕ το σχετικό τραγούδι του Γ. Λεκάκη, ΕΔΩ.

ΤΟ ΤΕΛΟΣ

Την 07:12 της 31^η Ιανουαρίου 1996, αποχώρησε από την βραχονησίδα της Ανατολικής Ίμιας η ομάδα των βατραχανθρώπων του Πολεμικού Ναυτικού, παίρνοντας μαζί και την σημαία. Ταυτοχρόνως εγκατέλειψαν την βραχονησίδα της Δυτικής Ίμιας οι 10 Τούρκοι καταδρομείς. Στις 10:00 τα ελληνικά και τουρκικά πολεμικά πλοία αποχώρησαν από την θαλάσσια περιοχή.

Ο Υποπλοίαρχος Χρ. Καραθανάσης, ο Υποπλοίαρχος Π. Βλαχάκος και ο Αρχικελευστής Έκτ. Γιαλοψός εξασφάλισαν αιώνια δόξα και έλαβαν την θέση που τους αρμόζει στο πάνθεο των Ελλήνων ηρώων. Ο Περικλής στον επιτάφιο λόγο τον οποίο εκφώνησε για να τιμήσει τους νεκρούς του δευτέρου έτους του Πελοποννησιακού πολέμου, χαρακτήρισε τον θάνατο για την υπεράσπιση της πατρίδος ως τον πιο τιμητικό. Εάν κλείσουμε για μια στιγμή τα μάτια μας, θα δούμε τους ήρωες μας να πορεύονται σε μια ατέλειωτη σειρά μαζί με άλλους Έλληνες πολεμιστές. Οι στολές και τα όπλα μπορεί να διαφέρουν, το πιστεύω τους όμως είναι πάντοτε ένα. Υπέρτατο καθήκον η σωτηρία της πατρίδος.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

30 χρόνια μετά την κρίση των Ιμίων έχουμε αντιληφθεί τι κάναμε λάθος; Διορθώσαμε τα κακώς κείμενα; Συμπληρώσαμε τις ελλείψεις μας; Η επόμενη κρίση θα το δείξει, ευελπιστώ να μην επαναλάβουμε τα ίδια λάθη.

ΠΗΓΗ: ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 24.1.2026.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

• Έλλης Αθ. – Μιχ. Ιγναντίου, «ΙΜΙΑ», εκδ. Λιβανη, Αθήνα, 2009.
• Λυμπέρης Χρ. ναύαρχος ε.α. «Πορεία σε Ταραγμένες Θάλασσες», εκδ. Ποιότητα, Αθήνα, 2009. Του ιδίου «Οψόμεθα την Αλήθεια καθώς εστί 1994″.
• Κρασσάς Ιω. αντιστράτηγος ε.α. «Κρίση στα Ίμια» άρθρο.

κριση ιμια Ελλαδα, θεια δαφνη θανατος υποπλοιαρχος Καραθανασης Βλαχακος αρχικελευστης Γιαλοψος σπινος πατριδα ηθος εντιμοτητα προσηλωση καθηκον ανδρεια, φιλοπατρια υπευθυνοτητα θυσια στρατιωτικο τραγικο επιχειρηση, Τουρκια ανατολικο Αιγαιο χειρισμος χειροτερος οργανο ΚΥΣΕΑ – ΕΥΠ – Υπουργικο Συμβουλιο υποχωρηση, δειλια, θρασος ιστορια δηλωση υπουργος Εξωτερικων, υπεξ αερας ελληνικη σημαια Ελληνικο εδαφος ταπεινωση πρωθυπουργος πολεμος εξευτελισμος γκριζες ζωνες αμφισβητηση κυριαρχια βραχονησιδες γκριζα ζωνη βραχονησιδα αξιοπρεπεια Ενοπλες Δυναμεις 25 Δεκεμβριου 1995 Δεκεμβριος τουρκικο φορτηγο πλοιο Φιγκεν Ακατ αβαθη υδατα Μικρη ανατολικη σημα κινδυνου SOS λιμεναρχειο Καλυμνος ρυμουλκο αποκολληση πλοιαρχος αρνηση τουρκικη περιοχη 28 Κιουλουκ Τουρκιας 29 διακοινωση κτηματολογιο Μουγλα νομος Μποντρουμ Αλικαρνασσος 9 Ιανουαριου 1996, Ιανουαριος Ελλας προκληση, ανησυχια ελληνοτουρκικες σχεσεις Ωνασειο Πρωθυπουργος της Ελλαδος Παπανδρεου 19 Σημιτης, ΠΑΣΟΚ 22 κυβερνηση ακατοικητη νησακι νησιδιο μικρονησι Λημνια λιμνια νησιωτικο συμπλεγμα Δωδεκανησα Καλολιμνος δωδεκανησων καταληωη Ιταλια ιταλοτουρκικος 20ος αιωνας μχ 1911 Συνθηκη Παρισιων παρισι γαλλια 1947 παραχωρηση επικυριαρχια νησια ελληνικοτητα Λωζαννης Λωζανης Λωζαννη ελβετια παραιτηση κυριαρχικο δικαιωμα μικρα ασια ιμβρος Τενεδους Λαγουσες τουρκικες ακτες ΙταλοΤουρκικη Συμφωνια 1932 Πρωτοκολλο 28 1932, μεση γραμμη διαχωρισμος χωρικα υδατα ΑΟΖ Ειρηνης 1947 νομικα 31 στρατιωτικη επιστρατευση δυναμεις νομος εβρου θρακη Κυβερνητικο Συμβουλιο Εσωτερικων αμυνας τηλεοραση αποβιβαση Τουρκων καταδρομεις δυτικη αφυλκτη απονειωση φρεγατα Ναβαρινο, ελικοπτερο Τουρκοι βροχη πληρωμα ενσυναισθηση επικινδυνη αποστολη προσωπικα αντικειμενα επιθυμια οικογενεια κυβερνητης βερα γαμος γυναικα πτηση υπογραφη μεγαλη ΙΜΙΑ ελληνικη κυβερνηση διλημμα βια ανακαταληψη θερμο επεισοδιο, αντιπαραθεση πολεμικη συρραξη, προταση ΗΠΑ αμοιβαια αποχωρηση ανδρες πλοιο no men, no flags, no ships βομβαρδισμος αρχηγος ΓΕΕΘΑ αδυνατο διορια θαλασσα θανασιμος τραυματισμος συγκυβερνητης χειριστη ρανταρ 31 βατραχανθρωποι ΠΝ Πολεμικο Ναυτικο ελληνικα τουρκικα πολεμικα πλοια ηρωας Περικλης επιταφιος λογος νεκρος νεκροι Πελοποννησιακος θανατος υπερασπιση τιμητικος ηρωες ελληνες πολεμιστες ελλης Ιγναντιου, ναυαρχος Λυμπερης αντιστρατηγος Κρασσας λεκακης βελης