Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

23.7 C
Athens
Πέμπτη, 30 Απριλίου, 2026

ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΟΙΝΟΥΣΣΩΝ

  • ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ – ΛΕΞΕΙΣ:

δρακώνα, μαύρη σιδηρούχος πέτρα των Οινουσσών.

έμπολας, ο ελεύθερος χώρος μεταξύ δύο κατοικιών, με χρήση περάσματος ή αποχέτευσης και απορροής ομβρίων.

Καταγωνιά, γωνιαία δοκάρια της στέγης, που ορίζουν τις κλίσεις.

Κηρίσι, κλειδωσιά της στέγης από ξύλο ή σίδηρο.

Κοντοράς, μαραγκός.

Κουτρουλογύρι, περιμετρικό στηθαίο της στέγης που ορίζει την υδρορροή.

λίτρα ή ίσκα, η λευκή πέτρα.

Μακάσι, λοστός που με την βοήθεια της βαριάς ανοίγει τους όγκους της πέτρας.

Μακρυνάρι, επίμηκης κατοικία με αντίστοιχη στέγη δύο κλίσεων. [σ.σ.: η λεγόμενη αρβανίτικη].

Μαπούνι, στήριγμα / μεντεσές σε πέτρα, μέσα σε υποδοχή κλεισμένη με μολύβι.

Μάσκα, πέτρινος πεσσός ή επένδυση πεσσού με λεπτότερο πέτρινο στοιχείο.

Ματσόλα, πλατύ σφυρί.

Μπαμπάς, το κεντρικό κάθετο στοιχείο στα ζευκτά της στέγης.

Μπάσα, πέτρινη βάση πεσσού.

μπουρμπούλι ή γλάστρα, κεραμεικό σκεύος ως κάλυμμα στην κορυφή της στέγης.

Νερά, τα επίπεδα που ορίζουν οι κλίσεις στις στέγες.

Νύχι, πελέκημα για την ένωση ξύλων μεταξύ τους.

παραμίνα (η), μακρύς λοστός, έως και 2 μ., με κατάλληλα διαμορφωμένο άκρο, (στομοσιά) για την διάνοιξη οπών όπου τοποθετούσαν το μπαρούτι.

ρικάντα, (τα) (ή τουβλωτές), εξωτερικά περιθώρια τούβλου, γύρω από τα παράθυρα.

σέτα ή σέντα (η), στένεμα της τοιχοποιίας στον όροφο για την τοποθέτηση των δοκών του πατώματος.

σκουρέτα (τα), τεγίδες ξυλείας επί των οποίων στερεώνονται τα κεραμίδια.

Τετράγωνο, κατοικία με αντίστοιχη στέγη τεσσάρων κλίσεων.

τρόκαλος ή τροκάλι, οπή της τοιχοποιίας για την υποδοχή δοκού.

Τσίτωμα, αρμολόγημα τοιχοποιίας.

Φλόκος, δοκάρι της στέγης για ενδιάμεση στήριξη στις καταγωνιές.

Φουντάνα, δεξαμενή ή στέρνα.

Πονοκέτα, σιδερένιος ελκυστήρας της τοιχοποιίας.

ΠΗΓΗ: Ν. Σκουτέλης – Φλ. Ζανόν «Η αρχιτεκτονική κληρονομιά των Οινουσσών», έκδ. Ναυτικό Μουσείο Οινουσσών, 1999. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 7.5.2000.

ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΟΙΝΟΥΣΩΝ ΟΙΝΟΥΣΣΩΝ ντοπιολαλια ιδιολαλια λεξικο γλωσσικο ιδιωμα Οινουσων Οινουσσων Χιου χιος δρακωνα, μαυρη σιδηρουχος πετρα σιδηροπετρα εμπολας, ελευθερος χωρος κατοικια χρηση περασμα αποχετευση απορροη ομβριων υδατων ομβρια υδατα καταγωνια γωνιαιο δοκαρι στεγη κλιση κηρισι, κλειδωσια ξυλο σιδηρο σιδερο κοντορας, μαραγκος κουτρουλογυρι, στηθαιο υδρορροη λιτρα ισκα, λευκη ασπρη μακασι, λοστος βαρια ογκος πετρας μακρυναρι, επιμηκης οικια αρβανιτικη αρβανιτες μαπουνι, στηριγμα / μεντεσες υποδοχη μολυβι μασκα, πετρινος πεσσος επενδυση πεσσου πετρινο στοιχειο ματσολα, πλατυ σφυρι μπαμπας, ζευκτο μπασα, πετρινη βαση μπουρμπουλι γλαστρα, κεραμεικο κεραμικο σκευος καλυμμα κορυφη νερα νυχι, πελεκημα ενωση ξυλων παραμινα μακρυς λοστος, ακρο, στομοσια διανοιξη οπη μπαρουτι ρικαντα, τουβλωτη περιθωρια τουβλο παραθυρο σετα σεντα στενεμα τοιχοποιια οροφος δοκος πατωμα κτισιμο κτιστης σκουρετο τεγιδα ξυλεια κεραμιδι τετραγωνο, κλισεις τροκαλος τροκαλι, τοιχος τσιτωμα, αρμολογημα φλοκος, δοκαρι στηριξη γωνια φουντανα, φοντανα δεξαμενη στερνα πονοκετα, σιδερενιος ελκυστηρας αρχιτεκτονικη κληρονομια Οινουσσιωτες εκδοση Ναυτικο Μουσειο Οινουσσιωτικα

author avatar
Γιώργος Λεκάκης

Σχετικά Άρθρα

O μαστιχοφόρος σκίνος του Δίκτα-Γιούχτα Κρήτης

Του ιατρού πνευμονολόγου-φυματιολόγου Στυλιανού Θ. Μητρόπουλου Η πολύ ενδιαφέρουσα ανάρτηση στο...

ΕΞΑΦΑΝΙΣΜΕΝΑ ΧΩΡΙΑ ΚΙΣΣΑΜΟΥ ΧΑΝΙΩΝ ΚΡΗΤΗΣ: Το Καρυδάκι, που δεν έχει καρυδιές!

Το Καρυδάκι ήταν χωριό της σημερινής Κοινότητος Βλάτος. Το...

Θέρμος, το παναιτωλικό ιερό, η ακρόπολις συμπάσης της Αιτωλίας!

Ο Θέρμος είναι από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της...

Οι μαστιχιές της Λέρου – συγγενείς των μαστιχόδενδρων της Χίου!

Υπάρχουν στιγμές που η φύση σου αποκαλύπτεται όχι μέσα...

Στο Περού ζούσαν και άτριχα σκυλιά! Βρέθηκαν στην πυραμίδα Χουαρμέι – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη Το Κάστρο του Χουαρμέι είναι ένας αρχαιολογικός...

 

Εγγραφείτε στο Newsletter μας
Εγγραφείτε τώρα στο Αρχείο Πολιτισμού για να:
• Μαθαίνετε πρώτοι για νέα άρθρα και ενημερώσεις.
• Εξερευνήσετε μοναδικές πολιτιστικές ιστορίες από την Ελλάδα και τον κόσμο.

• Λάβετε απευθείας ενημερώσεις στο email σας για ενδιαφέροντα θέματα.

Subscription Form