Του Γιώργου Λεκάκη
Tο ζωικό λίπος ήταν μια πολύτιμη πηγή διατροφής και θερμίδων για τις πρώτες ανθρώπινες κοινωνίες. Τα στοιχεία για ομάδες ανθρώπων, που έσπασαν οστά ζώων για να εξάγουν μυελό, χρονολογούνται εκατοντάδες χιλιάδες, εάν όχι εκατομμύρια, χρόνια πριν.
Ωστόσο, οι Νεάντερταλ πήγαν αυτήν την διαδικασία ένα βήμα παραπέρα, δημιουργώντας εξελιγμένα «εργοστάσια» αποκομιδής λίπους, πριν από 125.000 χρόνια (Μεσοπαγετώδης περίοδος).
Μια ομάδα Ολλανδών και Γερμανών αρχαιολόγων έκανε την ανακάλυψη στην λιμναία τοποθεσία Neumark Nord 2[1] στην Γερμανία, όπου παλαιότερες ανασκαφές έχουν αποκαλύψει σημαντικές δραστηριότητες κυνηγιού και σφαγής από τους Νεάντερταλ. Η ομάδα προσφάτως αποκάλυψε δεκάδες χιλιάδες οστά ζώων στην άκρη του νερού από τουλάχιστον 172 μεγάλα θηλαστικά, συμπεριλαμβανομένων ελαφιών, αλόγων και βουβαλιών.
Οι ειδικοί πιστεύουν ότι οι κάτοικοι συνέθλιβαν σκόπιμα τα οστά σε μικροσκοπικά θραύσματα και στην συνέχεια τα θέρμαιναν σε νερό. Αυτό επέτρεπε στο λίπος να διαρρεύσει και να επιπλεύσει στην επιφάνεια, όπου στην συνέχεια μπορούσε εύκολα να συλλεχθεί και να αποθηκευτεί!
Αυτή η ανακάλυψη μετατοπίζει σημαντικά την κατανόηση των επιστημόνων σχετικώς με τις διατροφικές στρατηγικές των Νεάντερταλ, ωθώντας τον χρονο για αυτό το είδος πολύπλοκης, απαιτητικής σε εργασία διαχείρισης πόρων, δεκάδες χιλιάδες χρόνια πίσω!
«Αυτό ήταν εντατικό, οργανωμένο και στρατηγικό», εδήλωσε ο επί κεφαλής ερευνητής L. Kindler (του Πανεπιστημίου J. Gutenberg στο Μάιντς). «Οι Νεάντερταλ διαχειρίζονταν σαφώς τους πόρους με ακρίβεια, σχεδιάζοντας κυνήγια, μεταφέροντας πτώματα και αποσυνθέτοντας λίπος σε μια συγκεκριμένη περιοχή εργασίας / σε ένα «εργοστάσιο». Κατανοούσαν τόσο την θρεπτική αξία του λίπους, όσο και τον τρόπο αποτελεσματικής πρόσβασης σε αυτό».
Τα πτώματα των ζώων μεταφέρθηκαν σε αυτήν την τοποθεσία για την εξαγωγή των θρεπτικών συστατικών των οστών τους, ιδιαιτέρως του οστικού λίπους. Αυτό το «εργοστάσιο λίπους» αποτελεί μια καλά τεκμηριωμένη περίπτωση αποκομιδής λίπους, που προηγείται της Άνω Παλαιολιθικής, με μια ειδική τοποθεσία, που αφιερώθηκε στην εξαγωγή θρεπτικών σημαντικών λιπιδίων να αποτελεί μια σημαντική προσθήκη στην γνώση μας για τις προσαρμογές των Νεάντερταλ…
ΠΗΓΗ: L. Kindler, κ.ά. «Large-scale processing of within-bone nutrients by Neanderthals, 125,000 years ago», Science Advances, Vol 11, Issue 27, DOI: 10.1126/sciadv.adv1257, Πανεπιστήμιο του Λάιντεν, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 2.7.2025.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] Το Neumark Nord (= Νέα Βόρεια Αγορά) βρίσκεται στην ανατολική Γερμανία, απέχει 10 χλμ. νότια της πόλεως Halle της Vogtlandkreis Σαξονίας-Άνχαλτ, στον 50ό παράλληλο [50°40′N 12°21′E]. Η περιοχή καλύφθηκε από τους παγετώνες Saalian, κατά την διάρκεια του Θαλάσσιου Ισοτοπικού Σταδίου (MIS) 6.
Ο αρχαιολογικός χώρος Neumark-Nord 1 έχει ονομαστεί «The Land of the elephants».
Πριν 125.000 χρονια ανθρωπος αρχαιο παλαιολιθικο οργανωμενο εργοστασιο συλλογης αποθηκευσης λιπους, αρχαια παλαιολιθικη διατροφη Λεκακης
