Το αρχαιολογικό Μουσείο Καρπάθου θα στεγαστεί στην δυτική πτέρυγα του Eπαρχείου, κτηριακό συγκρότημα της περιόδου της ιταλοκρατίας. Η έκθεση, που βρίσκεται στο τελικό στάδιο προετοιμασίας, προβλέπεται να εγκαινιαστεί στο τέλος του 2005.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΚΑΡΠΑΘΟΥ, ΕΔΩ.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ, ΕΔΩ.
Στην πρώτη αίθουσα θα γίνεται εισαγωγή στην έκθεση με την βοήθεια χρονολογικού-ιστορικού διαγράμματος και προβολή διαφανειών με τα μνημεία του νησιού. Η ενότητα των προϊστορικών χρόνων θα περιλαμβάνει λίγα ευρήματα νεολιθικής εποχής (λεπίδες οψιανού, όστρακα και εκμαγείο λίθινου ειδωλίου γυναικείας θεότητας, σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο), ευρήματα από μινωική αγροικία στην νότια Κάρπαθο, ευρήματα από πρόσφατη ανασκαφή στο μινωικό /μυκηναϊκό οικισμό των Πηγαδίων, στην οποία αποκαλύφθηκαν τρεις κεραμικοί κλίβανοι, ταφικό σύνολο από την νεκρόπολη του οικισμού, καθώς και αναπαράσταση τάφου της ΥΕ ΙΙΙΑ/ΙΙΙΒ εποχής από τις Βωνιές της Αρκάσας. Με αφορμή τα εκθέματα θα σχολιαστούν η αγροτική οικονομία και ζωή, οι εμπορικές και πολιτισμικές επαφές, η βιοτεχνική δραστηριότητα, η καθημερινή ζωή και τα ταφικά έθιμα και δοξασίες.
Στην δεύτερη ενότητα, των ιστορικών χρόνων, τα εκθέματα κατανέμονται γεωγραφικά στις τρεις αρχαίες πόλεις του νησιού, την Κάρπαθο (πιθανώς στο σημερινό Απέρι):
- την Αρκέσεια και
- την Βρυκούντα, και
- στο Ποτίδαιον, τα σημερινά Πηγάδια, επίνειο και εδαφικό εξάρτημα κατά τους ελληνιστικούς χρόνους της πόλεως Καρπάθου.
Τα εκθέματα (κυρίως αγγεία ελληνιστικών χρόνων, τμήματα γεωμετρικών αγγείων και ταφικό σύνολο κλασσικών χρόνων από το Απέρι, λίγα γλυπτά από το Πηγάδια, μακέτα της ρωμαϊκών χρόνων δεξαμενής στα Ριά του Λευκού) θα συνοδεύουν κείμενα που θα αναφέρονται στην ιστορία του νησιού, την τοπογραφία των αρχαίων πόλεων, καθώς και σε σημαντικές ιστορικές επιγραφές της Καρπάθου.
Η τελευταία ενότητα θα περιλαμβάνει αντιπροσωπευτικά ευρήματα από τις παλαιοχριστιανικές βασιλικές και οικισμούς της Καρπάθου (αγγεία, αμφορείς, νομίσματα, αρχιτεκτονικά μέλη, προβολή διαφανειών με ψηφιδωτά δάπεδα), με την βοήθεια των οποίων θα τονίζεται η οικονομική και καλλιτεχνική άνθηση του νησιού αυτή την περίοδο. Αναφορά στην βυζαντινή Κάρπαθο θα γίνει με προβολή των σπάνιων ανεικονικών εκκλησιών της Ολύμπου (8ος – 9ος αι.) και με την έκθεση, σε τεχνητή κόγχη, αποτοιχισμένης τοιχογραφίας με παράσταση Δέησης του 13ου αι. Την εικόνα θα συμπληρώνουν ιστορικά στοιχεία για την εποχή, κατά την οποία το νησί υπαγόταν στους Κορνάρους (14ος – 16ος αι.), την πειρατεία, την τοπογραφία του νησιού, όπως απεικονίζεται σε χάρτες περιηγητών του 15ου και 16ου αι.
Το Μνημείο
Στα Πηγάδια Καρπάθου, σε περίοπτη θέση, βρίσκεται το συγκρότημα των τριών κτηρίων του Επαρχείου Καρπάθου. Πρόκειται για χαρακτηριστικά κτήρια της εποχής της ιταλοκρατίας που χτίστηκαν κατά την χρονική περίοδο 1926 – 1936. Έχουν επίπεδη στέγη και είναι φτιαγμένα με την μεικτή κατασκευή των Ιταλών (λιθοδομή με οριζόντια και κατακόρυφα στοιχεία από ελαφρά οπλισμένο σκυρόδεμα). Τα κτήρια αυτά αποτελούσαν το ιταλικό διοικητήριο και παρόμοια είχαν κτίσει οι Ιταλοί σε κάθε νησί της Δωδεκανήσου για να κάνουν αισθητή την παρουσία τους. Σήμερα ανήκουν στο Ελληνικό Δημόσιο. Ανήκουν στην κατηγορία κτηρίων με χαρακτηριστικά «Διεθνούς Στυλ» και ορισμένα στοιχεία ανατολίτικου εκλεκτικισμού.
Πρόκειται για μία σύνθεση τριών κτηρίων, τοποθετημένων σε σχήμα Π, σχηματίζοντας και οριοθετώντας έτσι την πλατεία Αλ. Παπάγου. Το κεντρικό κτήριο είναι υψηλότερο (έως 4 ορόφους), δεσπόζοντας έτσι με τον όγκο του και την μορφολογία του. Τα άλλα δύο κτήρια, με τον όγκο τους (έως 2 ορόφους) και την μορφολογία τους (πέρκολες στον όροφο κ.α.) πλαισιώνουν το κεντρικό χωρίς να το ανταγωνίζονται.
Και τα τρία κτήρια συνδέονται μεταξύ τους με ημιυπαίθριους χώρους και καμάρες, σχηματίζοντας έτσι ένα σύνολο που αγκαλιάζει την πλατεία. Ένα σύνολο με πολύ «δυνατή» κάτοψη και μορφολογία με πλήρη και κενά για το φως, τον αέρα και την θέα. Παρατηρώντας το συγκρότημα από την πλατεία, διακρίνουμε την συμμετρία και τον τονισμό του κεντρικού του άξονα, που είναι το υψηλότερο σημείο του κτηρίου, με το ρολόι και τον ιστό της σημαίας.
Το συγκρότημα χαρακτηρίσθηκε ως ιστορικό διατηρητέο το 1997, καθότι πρόκειται για αξιόλογα κτήρια της εποχής της ιταλοκρατίας στα Δωδεκάνησα και είναι σημαντικά για την μελέτη της αρχιτεκτονικής.
ΠΗΓΗ: Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 1.10.2005.
αρχαιολογικο Μουσειο Καρπαθου αρχαιολογια Καρπαθος Eπαρχειο κτηριακο συγκροτημα ιταλοκρατια εκθεση, ιστορια μνημεια νησιου προιστορια ευρηματα νεολιθικη εποχη λεπιδα οψιανος, οψιδιανος οστρακο οστρακα εκμαγειο λιθινο ειδωλιο γυναικεια θεπτητα Βρετανικο Μουσειο ευραμα μινωικη κρητη αγροικια νοτια Καρπαθος, ευρημα ανασκαφη μινωικος μυκηναικος οικισμος Πηγαδια αρχαιος κεραμικος κλιβανος, ταφικο συνολο νεκροπολη αναπαρασταση ταφου ΥΕ ΙΙΙΑ ΙΙΙΒ Βωνιες Αρκασα εκθεμα αγροτικη οικονομια ζωη εμποριο πολιτισμος βιοτεχνια καθημερινη ταφικα εθιμα δοξασιες ταφικο εθιμο δοξασια αρχαιες πολεις νησι Απερι Αρκεσεια βρυκους Βρυκουντα, Ποτιδαιον, Ποτιδαιο επινειο ελληνιστικα χρονια πολη αγγειο γεωμετρικο συνολο κλασσικα χρονια κλασσικη γλυπτο μακετα ρωμαικη δεξαμενη Ρια Λευκο τοπογραφια επιγραφη παλαιοχριστιανικη βασιλικη οικισμοι αγγεια, αμφορεας, νομισμα αρχιτεκτονικη ψηφιδωτο δαπεδο οικονομια καλλιτεχνια βυζαντιο βυζαντινη σπανια ανεικονικη εκκλησια Ολυμπος ανεικονικοι ανεικονικος ανεικονικο 8ος 9ος αιωνας μχ κογχη, αποτοιχισμενη τοιχογραφια παρασταση Δεησης δεηση 13ος εικονα Κορναροι κορναρος 14ος 15ος 16ος πειρατεια, χαρτης περιηγητες μνημειο κτηριο κτηρια Ιταλια ιταλοι 1926 1936 20ος επιπεδη στεγη μεικτη κατασκευη λιθοδομη οριζοντια κατακορυφα στοιχεια ελαφρα οπλισμενο σκυροδεμα ιταλικο διοικητηριο Δωδεκανησου χαρακτηριστικα Διεθνες Στυλ ανατολιτικος εκλεκτικισμος σχημα Π πι πισχημο πλατεια Παπαγου περκολα καμαρα κατοψη μορφολογια συμμετρια ρολοι ιστορικο διατηρητεο 1997, Δωδεκανησα εφορεια Αρχαιοτητων Δωδεκανησος
