Του Γιώργου Λεκάκη
Νέα χρονολόγηση σε μια τοποθεσία δίπλα σε παλαιολίμνη στην έρημο Νεφούντ, στην αρχαία Χερσόνησο του Άρεως > Αραβία, καθώς και μια σύγκριση 704 λεπίδων Λεβαλουά, τοποθετεί έναν πληθυσμό της Λεβαντίνης βαθύτερα στην έρημο, από ό,τι μπορεί να επιβεβαιώσει οποιοδήποτε απολίθωμα επί του παρόντος.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΑΡΑΒΙΑΣ, ΕΔΩ.
Το Στρώμα Η στο Jebel Katefeh-1 / JKF-1 είναι μια λωρίδα από αργιλώδη άμμο. Αυτό που την κάνει ενδιαφέρουσα είναι η θέση της. Από κάτω βρίσκεται άμμος που μεταφέρεται από τον άνεμο – υπογραφή του ξηρού Nefud. Επάνω από αυτό βρίσκονται ιζήματα παλαιολίμνης. Τα αντικείμενα βρίσκονται ακριβώς στην στιγμή, που μια λεκάνη ερήμου στην έκταση της νυν βόρειας Σαουδικής Αραβίας άρχισε να γεμίζει ξανά με νερό. Κάποιος έκοβε χαλαζίτη σε αυτήν την ακτογραμμή καθώς σχηματιζόταν…
Το JKF-1 είναι ένας υπαίθριος χώρος στην λεκάνη Jubbah της ερήμου Nefud, ο οποίος ανασκάφηκε τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Φιλοξενεί ένα από τα μεγαλύτερα δημοσιευμένα σύνολα της Μέσης Παλαιολιθικής περιόδου από την βόρεια Αραβία. Το πρόβλημά του ήταν πάντα η χρονολόγηση. Η παλαιότερη χρονολόγηση τοποθετεί την κατοίκηση κάπου μεταξύ περίπου 90.000 – 50.000 χρόνια πριν! Αλλά η Νοτιοδυτική Ασία πριν 90.000 χρόνια και η ίδια περιοχή πριν 50.000 χρόνια κατοικούνταν από διαφορετικά είδη ανθρωπων. Άρα, ποιος άφησε τα εργαλεία;
Κατανομή Βασικών Αρχαιολογικών και Απολιθωμένων Τοποθεσιών σε όλην την Μέση Ανατολή και την Ανατολική Αφρική (Olson et al. 2001). Συγκεκριμένα σύμβολα και ένα λεπτομερές υπόμνημα διαφοροποιούν τις τοποθεσίες με απολιθώματα Homo sapiens και Νεάντερταλ. Η ένθεση περιγράφει λεπτομερώς την πολύπλοκη περιοχή του Λεβάντε. Οι πληροφορίες του βασικού χάρτη χρησιμοποιούν βαθυμετρικά και τοπογραφικά δεδομένα από την Ομάδα GEBCO (2019) και τους Jarvis et al. (2008), τα οποία συντέθηκαν με ArcMap 10.5 και GIMP 2.10.38.
Έτσι, μια ομάδα με επί κεφαλής τους J. Blinkhorn και H. Groucutt έσκαψε μια δεύτερη τάφρο 5 μ. από την πρώτη, στο ίδιο στρωματογραφικό πλαίσιο, και ανέλυσε δείγματα με φωταύγεια. Η τοποθεσία είναι γεμάτη με λαγούμια αλεπούς. Τα ζώα ανακάτευαν το ίζημα. Το αποτέλεσμα: Η κατοίκηση καταλήγει περίπου στα 60.000 – 50.000 χρόνια πριν. Αυτό λέει πολλά. Στην Ανατολική Μεσόγειο και το όρος Ζάγκρος, οι πρωτανθρωποι που χρονολογούνται με ασφάλεια σε αυτό το χρονικό παράθυρο είναι οι Νεάντερταλ, και υπάρχουν πολλοί από αυτούς: οι Κεμπάρα, Αμούντ, Ντεντερίγιε, Σοβάκ, Έιν Κασίς και Σούκμπα στα δυτικά, Σανιντάρ, Μπισιτούν και Γουέζμε στα βορειοανατολικά.
Τα απολιθώματα του Homo sapiens της περιοχής είναι όλα αρχαιότερα:
- στο Σκουλ 130.000 – 100.000 χρόνια πριν,
- στο Καφζέ 110.000 – 90.000 χρόνια πριν, και
- στο αλ-Γουστα, ένα οστό δακτύλου του H. sapiens, χρονολογείται 90.000 – 85.000 χρόνια πριν.
Κανείς δεν έχει βρει ποτέ οστούν Νεάντερταλ στην Αραβία! Αλλά στα 55.000 χρόνια πριν, το πλησιέστερο ειδος ανθρωπου που μπορούμε να ονομάσουμε ήταν οι Νεάντερταλ, αρκετές εκατοντάδες χιλιόμετρα βόρεια…
ΠΗΓΗ: S. Groucutt, κ.ά. “The Middle Palaeolithic in the desert and its implications for understanding hominin adaptation and dispersal”, https://doi.org/10.1016/j.quaint.2013.03.043, Quaternary International, Vol. 300, / Special issue “The Middle Palaeolithic in the Desert“, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 25.6.2013.
Levant Zagros, hominins Neanderthals, Kebara, Amud, Dederiyeh, Shovakh, ‘Ein Qashish Shukbah Shanidar, Bisitun Wezmeh Homo sapiens fossils Skhul Qafzeh al-Wusta, πρωτη φορα Νεαντερταλ Βορεια Αραβια, κατοικηση πριν 55.000 χρονια Λεκακης Νεαντερταλς λιμνη Νεφουντ, λεπιδα Λεβαλουα Λεβαντινη απολιθωμα τζεμπελ κατεφεχ κατεφε Jebel Katefeh λωριδα αργιλωδης αμμος ανεμος, ξηρο Nefud ιζημα παλαιολιμνη αντικειμενο λεκανη ερημος αρχαια Σαουδικη Αραβια νερο χαλαζιτης ακτογραμμη αρχαιολογικος χωρος τζουμπα Jubbah ανασκαφη μεγαλυτερο δημοσιευμενο συνολο Μεση Παλαιολιθικη εποχη περιοδος χρονολογηση παλαιοτερη 90.000 – 50.000 χρονων χρονια πριν Νοτιοδυτικη Ασια ειδη ανθρωπων εργαλεια απολιθωματα Μεση Ανατολη ανατολικη Αφρικη Homo sapiens Λεβαντε ταφρος στρωμα φωταυγεια λαγουμι αλεπου ζωα 60.000 – 50.000 γεωχρονολογια ανατολικη Μεσογειος ορος Ζαγκρος, ζακρος πρωτανθρωποι Κεμπαρα, Αμουντ, Ντεντεριγιε, Σοβακ, ειν Κασις Σουκμπα Σανινταρ, Μπισιτουν Γουεζμε χομο σπαιενς Σκουλ 130.000 100.000 Καφζε 110.000 90.000 αλ Γουστα οστο οστουν δακτυλο 85.000 οστα 55.000 ειδος ανθρωπου ανθρωπος
