Κατ’ ειδήσεις εξ Άργους, από της παρελθούσης εβδομάδος ήρξαντο ενεργούμεναι πρός το δυτικόν μέρος της Ασπίδος και παρά τους πρόποδας αυτής υπό του αρχαιολόγου κ. Βολγκράφ ανασκαφαί πρός ανακάλυψιν του αρχαίου Σταδίου. Εκ των ανασκαφών τούτων κατά τα δύο προηγούμενα έτη εις το μέρος τούτο ουδέν ήλθεν εις φώς επικυρούν την γνώμην του αρχαιολόγου τούτου, ότι το στάδιον έκειτο εις τον μεταξύ της Ασπίδος και του προς δυσμάς ταύτης λοφίσκου χώρον.
Ο Παυσανίας όντως αναφέρει εν τω συγγράμματι του, ότι εις το μέρος τούτο έκειτο το αρχαίον Στάδιον, αλλά πού ακριβώς, η σκαπάνη θα το αποδείξη. Υπάρχει εν τούτοις και μια γνώμη, ότι το στάδιον έκειτο πρός την δυτικήν πλευράν του μικρού λοφίσκου.
Μετά τας δοκιμαστικάς επί της Ασπίδος ανασκαφάς ο κ. Βολγκράφ θα επιχειρήση τοιαύτας και εν τω κάτωθεν του Αμφιθεάτρου τόπω ενθα οι αγροί του κ. Χ. Παδουβάνου και Γ. Γιατράκου. Επί του μέρους τούτου ανεκαλύφθη κατά το παρελθόν έτος διαμέρισμα της αρχαίας αγοράς, αλλά και προ χρόνων επί της δημαρχίας του μακαρίτου Μιχ. Παπαλεξοπούλου ενεργηθεισών εκ μέρους του δήμου ανασκαφών ανακαλύφθη μεγαλοπρεπέστατος ναός, όστις κατά την γενικώς επικρατούσαν γνώμην είνε ο εν τω Παυσανία αναφερόμενος ναός του Ασκληπιού. «Κατελθούσι δε εντεύθεν και αύθις τραπείσιν επί την αγοράν, έστι μεν Κερδούς Φορωνέως γυναικός μνήμα, έστι δε ναός Ασκληπιού κτλ.» Δεν είνε λοιπόν δυνατόν να ήτο άλλο τι το οικοδόμημα τούτο ειμή ο ναός του Ασκληπιού, όστις τότε δεν ανασκάφη τελείως ελλείψει πιστώσεως εν τω προϋπολογισμώ του δήμου πρός τον σκοπόν τούτον.
Ο ναός του Απόλλωνος
Εκ των πρός ανακάλυψιν του αρχαίου σταδίου ενεργουμένων ανασκαφών ανεκαλύφθη ο ναός του Δειραδιώτου Απόλλωνος. Ήδη ήλθον εις φώς τρείς μικροί βωμοί και το παρά τούτοις φρέαρ ένθα εγίνετο αι θυσίαι, επ’ αυτών δε πλάκες με επιγραφάς ολίγον δυσαναγνώστους εξ ών όμως αποδεικνύεται ότι εκεί έκειτο ο ναός ούτος περί ού ο Παυσανίας κάμνει λόγον.
Ανιόντων δε εις την Ακρόπολιν έστι μεν της Ακραίας Ήρας το ιερόν, έστι δε ναός Απόλλωνος, όν Πυθαεύς πρώτος παραγενόμενος εκ Δελφών λέγεται ποιήσαι. Το δε άγαλμα το νύν χαλκούν έστιν ορθόν, Δειραδιώτης Απόλλων καλούμενος, ότι και ο τόπος ούτος καλείται Δειράς η δε μαντική (μαντεύεται γαρ έτι και εις ημάς ) καθέστηκε τρόπον τούτον, γυνή μεν προφητεύουσα έστιν, ανδρός ευνής ειργομένη, θυομένης δε εν νυκτί αρνός, κατά μήνα έκαστον, [γευσαμένη] δη του αίματος η γυνή κάτοχος εκ του θεού γίνεται.
- δειράς, η = πλαγιά, πρόποδες βουνού, συμπεριλαμβανομένης της υψηλής κοιλάδας, λόφου ή υψώματος, κορυφή, οροσειρά νιφοβόλος. Περιοχή του όρους Κυλλήνη, του Ισθμού της Κορίνθου, της αρκαδικής Τεγέας και του Άργους.
Η σκαπάνη λοιπόν του αρχαιολόγου μας απεκάλυψε πάν ό,τι ο Παυσανίας μνημονεύη εν τω συγγράμματι του είθε δε μετ’ ολίγον και το χαλκούν άγαλμα. Ο κ. Βολγκράφ ήδη εκκαθαρίζει το φρέαρ ένθα ευρίσκονται αναρίθμητα μικρά αγγεία και το οποίον φαίνεται να είνε βαθύτατον, διότι καίτοι έφθασαν οι εργάται εις βάθος 19 μ. πολύ απέχουσι να φθάσωσι εις τον πυθμένα. Ενεργουμένων των ανωτέρω ανασκαφών ο κ. Βολγκράφ επεχείρησε τοιαύτας και εις το όπισθεν του δημοτικού σχολείου οικόπεδον του δημάρχου κ. Κούζη επί σκοπώ ν’ ανακαλύψη αν και μέχρι του μέρους τούτου έφθανεν η αρχαία αγορά, αλλ’ εκ των ανασκαφών τούτων επείσθη ό,τι η κοινή γνώμη αναφέρει, ότι αύτη έκειτο μεταξύ των οδών στρατώνος και συνοικίας Κρεβασαρά.
ΠΗΓΗ: εφημ. «Νέον Άστυ», 25.7.1904. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 25.7.2004.
Στη δυτική πλαγιά του λόφου της Ασπίδος ιδρύθηκαν κατά τους ιστορικούς χρόνους, σε τέσσερα διαδοχικά άνδηρα, τα ιερά του Απόλλωνος Δειραδιώτου ή Πυθίου και της Αθηνάς Οξυδερκούς. Η αρχική χρήση του χώρου ανάγεται στον 8ο αιώνα π.Χ., οι βασικές διαμορφώσεις όμως έγιναν στους αρχαϊκούς, κλασσικούς και ελληνιστικούς χρόνους (6ος – 3ος αι. π.Χ.). Ο ναός του Απόλλωνος πρέπει να ήταν πώρινος με δωρικούς και ιωνικούς κίονες και βρισκόταν στο κεντρικό άνδηρο. Στα ανατολικά του υπήρχε μνημειακός Βωμός με κλίμακα και στα βόρεια Στοά, Μαντείο και Δεξαμενές. Στο βορειοανατολικό άνδηρο υπήρχε περιστύλιο, το οποίο περιέβαλε σειρά δωματίων, στεγασμένη δεξαμενή και υπόγειος αγωγός που κατέληγε σε φρέαρ. Το συγκρότημα έχει ερμηνευθεί ως Ασκληπιείο. Στο ανατολικό άνδηρο σώζονται τα ίχνη μιας θόλου, διαμέτρου 6 μ., η οποία πρέπει να ανήκε στο ιερό της Αθηνάς Οξυδερκούς. Πάνω από τα ερείπια του ναού του Απόλλωνος ιδρύθηκε στις αρχές του 6ου αιώνα μ.Χ., κατά την παλαιοχριστιανική περίοδο, μία τρίκλιτη επισκοπική Βασιλική. Ολόκληρος ο λόφος οχυρώθηκε κατά την Κλασσική εποχή (5ος – 4ος αι. π.Χ.).
ΠΗΓΗ: ΥΠΠΟΑ, ΕΦΑ ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ.
αρχαιος ναος Ασκληπιου αργος ανασκαφη ελλειψει πιστωσεως σταδιο ΣΤΑΔΙΟΝ αργους αργος αρχαιοι ναοι ασκληπιος αργους ανασκαφες ελλειψη πιστωσεων αργολις Ασπιδα προποδες αρχαιολογος Βολγκραφ ανασκαφαι αρχαιο αρχαιολογια ασπις λοφισκος αρχαιολογικος χωρος Παυσανιας αμφιθεατρο θεατρο αγρος Παδουβανος Γιατρακος διαμερισμα αγορα δημαρχια δημαρχος Παπαλεξοπουλος δημος μεγαλοπρεπεστατος ναος, Κερδω Φορωνεως Φορωνεας Φορωνευς γυναικα μνημα, οικοδομημα ασκληπιειο πιστωση προυπολογισμος Δειραδιωτης Απολλωνας βωμος φρεαρ θυσια πλακα επιγραφη δυσαναγνωστη ακροπολις ακροπολη ακραια ηρα επιθετα ηρας αθηνας απολλωνα ιερον, ιερο Πυθαευς πυθαεας Δελφοι χαλκουν χαλκινο αγαλμα ορθο Δειρας μαντικη μαντεια προφητης ανδρας θυομενη νυκτι νυκτα αρνος, αρνι γευση αιμα κατοχος θεου θεος αγγειο βαθος δημοτικο σχολειο οικοπεδο Κουζης στρατωνας συνοικια Κρεβασαρα Κρεβασαρας Κραβασαρα Κραβασαρας Καραβαν σαραι εφημεριδα Νεον αστυ δειραδα πλαγια βουνο υψηλη κοιλαδα λοφος υψωμα κορυφη οροσειρα νιφοβολος ορος Κυλληνη, ισθμος Κορινθου, κορινθος κορινθια αρκαδικη Τεγεα αρκαδια Ασπις ιδρυση ιστορια ανδηρο ιερα Πυθιος θεα Αθηνα Οξυδερκης χρηση 8ος αιωνας πΧ αρχαικα κλασσικα ελληνιστικα χρονια 6ος – 3ος πωρινος δωρικος ιωνικος κιονας μνημειακος κλιμακα στοα Μαντειο δεξαμενη περιστυλιο, δωματιο στεγασμενη υπογειος αγωγος συγκροτημα θολος διαμετρος οξυδερκεια ερειπια μΧ παλαιοχριστιανικη περιοδος, εποχη τρικλιτη επισκοπικη Βασιλικη λοφος οχυρωση Κλασσικη 5ος – 4ος
