Ὀδυσσεύς = ἐκ τοῦ ῥήματος ὀδύσσομαι (= ὀργίζομαι, μισῶ κάποιον).
Ο Ὀδυσσεύς ήταν υἱός τοῦ Λαέρτη, και σύζυγος τῆς Πηνελόπης. Ὁ μισούμενος ὑπό τῶν θεῶν ἐπειδή διέπραξε πολεμῶντας καί κάποια ἐγκλήματα πολέμου.
Στήν ῥαψωδία τ΄ 409 τῆς Ὀδυσσείας διαβάζουμε: «Πολλοῖσιν γάρ ἐγώ γε ὀδυσσάμενος τόδ’ ἱκάνω…τῷ δ’ Ὀδυσσεύς οὔνομα ἔστω ἐπώνυμον…». Ὁ πάππος τοῦ Ὀδυσσέως Αὐτόλυκος δηλώνει ὅτι φθάνει ὀδυσσάμενος (ὠργισμένος) μέ πολλούς, γιά αὐτό νά ὀνομασθῇ Ὀδυσσεύς ὁ ἐγγονός του.
ΠΗΓΗ: Θ. Φ. Πολυμέρη «ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΟΑ κυρίων ονομάτων και τοπωνυμιών των Ομηρικών Επών», εκδ. Αρχύτας, 2017. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 4.4.2018.
Οδυσσέας και Σειρήνες – του L. Belly, έργο του 1867, λάδι σε καμβά – Musée de l’Hôtel Sandelin, του αρχαίου Σιθιου – νυν Saint-Omer, Pas-de-Calais, Hauts-de-France Γαλλίας.
ΣΧΟΛΙΑ Γ. Λεκάκη:
- Ὀδυσσεύς -έως, Ἰων. Ὀδυσσῆος = ὁ βασιλεὺς τῆς Ἰθάκης οὗ αἱ τύχαι μετὰ τὴν πτῶσιν τῆς Τροίας ἐκτίθενται ἐν τῇ Ὀδυσσείᾳ· ὁ Ὅμηρ. ἔχει καὶ τὸν Ἐπικ. τύπον, Ὀδυσεύς· Αἰολ. γεν. Ὀδυσεῦς – Ὀδ. ω,398· αἰτ. Ὀδυσσέα (ἡ λήγουσα βραχεῖα πρὸ φωνήεντος) Ρ. 301· Ὀδυσσέα (αἱ δύο τελευτ. συλλ. ἀποτελοῦσι μίαν διὰ συνιζήσεως) – Σοφ. Αἴ. 104, Ὀδυσσῆ – Πινδ. Ν. 8.44. Ὀδυσσῆα Ι.74, 83, κ.α.· Οὑδυσσεύς, κατὰ κρᾶσιν ἀντὶ ὁ Ὀδ., Σοφ. Φ.572· ― πληθ. Ὀδυσσέας – Εὐρ. Ρῆσ. 866. ― Περὶ τῆς μυθικῆς ἐτυμολογίας τῆς λέξεως παρ’ Ὁμ. ἴδε ἐν λ. ὀδύσσομαι. Ἐπίθ. Ὀδύσσειος, Ὀδύσσεια, Ὀδύσσειον, ὁ εἰς τὸν Ὀδυσσέα ἀνήκων, Τζέτζ., κτλ.· Ἐπικ. Ὀδυσσήιος, Ὀδ. Σ. 353. – Λατ. Ulysses.
- ὀδύσσομαι: Ἐπικ. ῥῆμα ἐν χρήσει μόνον ἐν τῷ μέσ. ἀορ. α΄ ὀδύσασθαι (ὁ Ἡσύχ. ἐκτὸς τοῦ μέσου ἀορίστου ἔχει καὶ ἀπαρέμφ. παθ. ἀορ. ὀδυσθῆναι ὅπερ ἑρμηνεύει: «ὀδύσασθαι. χολωθῆναι, θυμωθῆναι, ὀργισθῆναι»), καὶ ἅπαξ ἐν τῷ παθ. πρκμ. ὀδώδυσται· (ἴδε ἐν τέλ.). Χολοῦμαι, ὀργίζομαι ἐναντίον τινός, μέμφομαι, μισῶ, μετὰ δοτ. προσ., τῷ μὲν ἔπειτ’ ὀδύσαντο θεοὶ Ἰλ. Ζ. 138· ἰδίως ὡς μυθικὴ ἀρχὴ τοῦ ὀνόματος τοῦ Ὀδυσσέως, ὡς μισουμένου ὑπὸ θεῶν τε καὶ ἀνθρώπων, (πρβλ. Ἀχιλλεύς, ἄχος), τί νύ οἱ τόσον ὠδύσαο Ζεῦ; Ὀδ. Α. 62· τίπτε μοι ὧδε Ποσειδάων… ὠδύσατ’ ἐκπάγλως; Ε. 340· πολλοῖσιν γὰρ ἔγωγε ὀδυσσάμενος… ἱκάνω…· τῷ δ’ Ὀδυσεὺς ὄνομ’ ἔστω ἐπώνυμον (ὅπου λαμβάνει οἱονεὶ παθητ. σημασ., ἔχω παράσχει αἰτίαν δυσαρεσκείας) Τ. 407-9, πρβλ. Σοφ. Ἀποσπ. 408· οὕτω καὶ Βριάρεῳ… πατὴρ ὠδύσσατο θυμῷ Ἡσ. Θ. 617· ― ἀπολ., ὀδυσσαμένοιο τεοῖο Ἰλ. Θ. 37, 468· ― μεθ’ Ὅμ. κατ’ αἰτ., ὠδύσατο Ζῆνα Ὁμ. Ἐπιγράμμ. 6. 8· τί… ἐμὴν ὠδύσσαο νηδύν; Ἀνθ. Π. 9. 117. ― Ἐπικ. ῥῆμα, ὅπερ παραλαμβάνει ἅπαξ ὁ Σοφ. ― (Τὸ ο φαίνεται ὅτι εἶναι εὐφωνικὸν προθεματικὸν ὡς ἐν τῷ ὀδύρομαι, κτλ.· ὥστε ἡ ῥίζα εἶναι ΔΥΣ- > σανσκρ. dvish, dvèsh-mi (odi), dvish, dvesh-as (odium· ― ἴδε ἐν λέξ. δυσ-). – ΠΗΓΗ: LSJ.
οδυσσευς ρημα οδυσσομαι οργίζομαι, οργη μισω μισος οδυσσεας Λαερτης, Πηνελοπη μισουμενος υπο των θεων πολεμος εγκληματα πολεμου θεοι εγκλημα ραψωδία τ οδυσσεια οδυσσομενος ουνομα ονομα επωνυμον επωνυμο παππος οδυσσεως Αυτολυκος οδυσσαμενος ωργισμενος Πολυμερη ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΟΑ ομηρικα Επη ιωνικα οδυσσηος βασιλευς ιθακης ιθακη τυχες πτωσις πτωση Τροια ομηρος επικος τυπος, οδυσευς αιολικα οδυσευς ληγουσα βραχεια προ φωνηεντος φωνηεν οδυσσεα συνιζηση Σοφοκλης οδυσση Πινδαρος οδυσσηα Ουδυσσευς, κραση Ευριπιδης μυθικγ επιθετο οδυσσειος, οδυσσειον, Τζετζης οδυσσηιος, λατινικα αοριστος α οδυσασθαι ησυχιος μεσος απαρεμφατο παθητικος οδυσθηναι χολωθηναι, χολη θυμωθηναι, θυμος οργισθηναι παρακειμενος οδωδυσται χολουμαι, οργιζομαι μεμφομαι, μισω, οδυσαντο θεος ιλιας μυθολογια ανθρωπων, ανθρωπος αχιλλεες, αχος ωδυσαο Ζευ ζευς θεος διας Ποσειδαων Ποσειδωνας Ποσειδω εκπαγλως εγωγε αιτια δυσαρεσκεια Βριαρεως τεοιο ιλιαδα Ζηνας επιγραμμα νηδυν ανθολογια Παλατινη ευφωνικο προθεματικο οδυρομαι, ριζα ΔΥΣ- > σανσκριτικα dvish, dvèshmi odi, dvish, dveshas odium Σειρηνες μπελλυ Belly, εργο 19ος αιωνας μχ 1867, λαδι καμβας μουσειο Musee de l’Hotel Sandelin, Saint Omer αρχαιο Σιθιου σιθιον σιθιο SaintOmer, Pas de Calais, Hauts de France Γαλλιας γαλλια
