Η Ἀμυμώνη ήταν από τις 4 (κόρες του βασιλιά Δαναού του Άργους), από την ηρωική γενιά του Επάφου και της συζύγου του, Ευρώπης (του Νείλου). Μαζί με τον πατέρα και τις ομοθαλείς αδελφές της (Αυτόματη / Αυτοματη / Αυτοματία, Αγαύη / Αγαυή και Σκαια), έφυγαν από την Λιβύη για την Ελλάδα, δραπετεύοντας από τους ξαδέλφους της, τους Αιγυπτιάδες, υιούς του Έλληνα βασιλιά Αίγυπτου, της χώρας που ομομάτισε Αίγυπτο, οι οποίοι ήθελαν να τις νυμφευτούν. Βάσει χρησμού, ο Δαναός προβλεπόταν να πεθάνει από τα χέρια του γαμπρού του.
Μαρμάρινος κορμός της Αμυμώνης, από μεγαλύτερη ομάδα, γλυπτού συμπλέγματος που θα περιλάμβανε και τον θεό Ποσειδώνα, 2ος αι. π.Χ. – Αρχαιολογικό Μουσείο Δήλου.
- ἀμύμων, ο: μῶμος, μῦμαρ, ἄμωμος, εὐγενής, ἔξοχος, τιμητικὸν ἐπίθετον ὡς ἀξιότιμος, ἐξοχώτατος, ἐκλαμπρότατος. Ο Ἀσκληπιὸς, ο Αἴγισθος. – ΠΗΓΗ: Ομ. Ὀδ.α,29, α,232. Ἐπιγράμμ. Ἑλλ. 451, 594. Ἡσυχ. κ.ά.
Άρα η Ἀμυμώνη είναι άμεμπτη, αθώα, άψογη, εξαιρετική, διακεκριμένη. Και ως τετοια δεν θα μπορούσε να είναι φόνισσα…
Η Αμυμώνη περιτριγυρισμένη από τέσσερις σάτυρους. Οινοχόη με τριφυλλόσχημο στόμιο. Έργο του αρχαίου Ζωγράφου του Αίσονα, 440-430 π.Χ.
Οι φυγάδες εκ Λιβύης, βρήκαν καταφύγιο στο Άργος, όπου ο βασιλιάς Γελάνωρ είχε προβλήματα έλλειψης νερού και παρέδωσε την βασιλεία στον Έλληνα ευγενή, Δαναό, που είχε την φήμη γνωστού κατασκευαστή υδραυλικών έργων (Δαναός = αυτός που δαμάζει τα νερά), ήδη στην Αίγυπτο είχε κάνει πολλά τεχνητά κανάλια στον Νείλο, για να ποτίζεται η γη. Την εποχή εκείνη, λοιπόν, η Αργολίδα υπέφερε από λειψυδρία διότι ο Ποσειδών, εξοργισμένος που ο ποτάμιος θεός Ίναχος (πρώτος βασιλιάς του Άργους) είχε ξαναπαραδώσει την γη στην θεά Ήρα[1], αποξηρανε όλες τις πηγές. Έτσι ο βασιλιάς έστειλε τις κόρες του, να αναζητήσουν νερο, για να κάμουν τις ιερές τελετές.
Η Αμυμώνη αποφάσισε να κυνηγήσει ένα ελάφι, αλλά κατά λάθος αστόχησε και χτύπησε έναν κοιμισμένο σάτυρο, με ένα βέλος ή δόρυ.[2]
- ή, κουράστηκε και αποικοιμήθηκε και την βρήκε κοιμισμένη ένας σάτυρος.[3]
Τότε ο σάτυρος προσπάθησε να την βιάσει… Πάνω στην ώρα, εμφανίσθηκε ο θεός Ποσειδών και ο σάτυρος ετράπη σε φυγή. Ο θεός την ρώτησε γιατί περιπλανιώταν μόνη στις ερημιές. Κι εκείνη του είπε την θέληση του πατέρα της. Για να την εντυπωσιάσει ο θεός της έδειξε μια πηγή. Σύμφωνα με άλλες πηγές, η τρίαινα του Ποσειδώνος, που έπεσε επάνω στον σάτυρο, καρφώθηκε στο έδαφος ή σε έναν βράχο, και όταν η Αμυμώνη πήγε και την τράβηξε έξω, ανάβλυσε νερό. Η πηγή ονομάσθηκε Αμυμώνιον ή Αμυμωνία – είναι η αργότερα γνωστή Λερναία, όπου βρήκε καταφύγιο η Ύδρα, την οποία φόνευσε ο Ηρακλής. Οι ιερές πηγές της λίμνης της Λέρνας και τα άφθονα πηγαδια των Δαναών, έκαναν το Άργος το «καλά ποτιζόμενο».
Ποσειδών, Αμυμώνη, και Έρως, μωσαϊκό στην Οικία Διονύσου, 2ος αιώνας μ.Χ. – Αρχαιολογικο Πάρκο Πάφου Κύπρου.
Η Αμυμώνη έσμιξε με τον Ποσειδώνα, και έτεκε τον Ναύπλιο[4], φημισμένο θαλασσοπόρο και πλοηγό, όπως λέει και το όνομά του (ναυς + πλους), που περιπλανήθηκε πολύ στις θάλασσες και με τα πλουτη που αποκόμισε ίδρυσε και ονομάτισε την πόλη του Ναυπλίου!
Οι Αιγυπτιάδες πρίγκηπες Βούσιρις, Εγκέλαδος, Λύκος και Δαΐφρων, έφτασαν στην Αργολίδα και ανάγκασαν τις Δαναΐδες σε γάμο. Η Αμυμώνη έγινε σύζυγος του Εγκέλαδου[5] ή του Μιδάμου[6].
Την πρώτη νύχτα γάμου, όλες σκότωσαν τον άνδρα τους, για να μην επαληθευτεί ο χρησμός και δολοφονηθεί ο πατέρας τους. Εκτός από την Αμυμώνη. Την ίδια ημέρα ο πατέρας τους Δαναός, οργάνωσε αγώνες δρόμου και τους βρήκε νέους συζύγους, από τους νικητές![7] Αλλά, όταν πέθαναν, τιμωρήθηκαν στον Τάρταρο για την δολοφονία των συζύγου τους, στον Κάτω Κόσμο, να ρίχνουν ασταμάτητα νερό σε έναν πίθο δίχως πάτο[8], έκτοτε γνωστός ως «ο πίθος των Δαναΐδων». Η Αμυμώνη, πριν πεθάνει, μεταμορφώθηκε σε πηγή, συνεχίζοντας να ευεργετεί το Άργος.[9]
Ποσειδών και Αμυμώνη, από αγγείο στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ακραγαντα Σικελίας Μεγάλης Ελλάδος.
Ένα ποτάμι στην Αργολίδα ονομαζόταν Αμυμώνη, ακόμη στα χρόνια του Παυσανία.[10]
Η Δαναΐς Αμυμώνη έγινε ο ομώνυμος χαρακτήρας ενός σατυρικού δράματος του Αισχύλου, με θέμα την αποπλάνησή της από τον Ποσειδώνα, το οποίο ακολούθησε την τριλογία που περιελάμβανε τις «Ικέτιδες». Έγινε και θέμα τραγωδιών και κωμωδιών άλλων συγγραφέων (τα κείμενα όλων των έργων έχουν χαθεί).[11]
Η δε σκηνή της συνάντησης της Αμυμώνης και του Ποσειδώνος απεικονιζόταν συχνάκις από τους αρχαίους καλλιτέχνες και ήταν πολύ δημοφιλής.
Ποσειδών και Αμυμώνη, τοιχογραφία στην Βίλα Καρμιανό στην Σταβια-Stabia Antiquarium.
Η Αμυμώνη εικονίζεται πάντα ως υδροχοος, με μια υδρία.
Ποσειδών και Αμυμώνη, σε ερυθρόμορφη πελίκη -450-430 πΧ. Ευρέθη στην Ρώμη, στην Villa Giulia.
Αργότερα, έγινε και νέα προσπάθεια από τον Αίγυπτο, ενώσεως των δύο βασιλείων: Αιγύπτου και Άργους (αυτές στην ιστορία λέγονταν επιγαμιαίες σχέσεις). Έστειλε τότε 50 Αιγυπτιάδες πρίγκηπες για 50 Δαναΐδες. Αλλά ο χρησμός ίσχυε ακόμη και δεν είχε εκπληρωθεί. Την πρώτη νύχτα γάμου, και αυτές εσκότωσαν τους άνδρες τους με μαχαίρι ή μια περόνη που είχαν κρυμμένη στα μαλλιά τους. Όλες οι αδερφές, εκτός από την Υπερμνήστρα (αυτή που είναι υπερ του μνηστήρος της), έκαναν το ίδιο στους συζύγους τους. Αλλά από τον επιζήσαντα σύζυγό της, Λυγκέα, έτεκε τον Άβα, τον πρώτο της δυναστείας των Δαναΐδων, που οδήγησε στον Περσέα, τον θρυλικό ιδρυτή των Μυκηνών.
Μετά, έθαψαν τα κεφάλια των δολοφονημένων στις όχθες του ποταμού Λέρνα. Τα δε σώματα έξω από τα τείχη της πόλεως. Και μετά από αυτό, οι Δαναΐδες υπεβλήθησαν σε τελετή εξαγνισμού στα νερά της λίμνης Λέρνας. Την ίδια μέρα ο πατέρας τους Δαναός, βρήκε νέους συζύγους για αυτές, ανάμεσα στους νικητές των αγώνων δρόμου![12] Αλλά, όταν πέθαναν, κι αυτές τιμωρήθηκαν για την δολοφονία των συζύγου τους, στον Κάτω Κόσμο, να ρίχνουν ασταμάτητα νερό σε έναν πίθο δίχως πάτο.[13]
- Με το ίδιο όνομα απαντάται και
- μια Ναϊάδα, κόρη του Ινάχου, αδελφή της Μεσσήδος, της Ιούς και της Υπερίας.
- Και ένα Φρούριο της Ήλιδας – ΠΗΓΗ: Πλ.2.252a.
ΠΗΓΗ: Γ. Λεκάκης “Λεξικο παραδοσεων”. Γ. Λεκάκης “Ελληνικη Μυθολογία”. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 3.4.2011.
Ποσειδών και Αμυμώνη, ζωγραφικό έργο του C. van Loo, του 1757.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Η Ήρα άλλωστε λατρευόταν προ Ποσειδώνος στην περιοχή.
[2] ΠΗΓΗ: Απολλόδωρος, II,1,4. (Ψευδο-Απολλόδωρος).
[3] ΠΗΓΗ: Υγίν., Μύθοι, 169.
[4] Υιοί του Ναυπλίου ήταν οι Παλαμήδης, Αίαξ, και Ναυσιμέδων.
[5] ΠΗΓΗ: Απολλόδωρος, II, 1, 5.
[6] ΠΗΓΗ: Υγίν., Μύθοι, 170.
[7] ΠΗΓΗ: Γκρέιβς, 2005 , σελ. 293-296.
[8] ΠΗΓΗ: Υγίν., Μύθοι, 168.
[9] Μεταγενέστερη εκδοχή, από τον Νόννο τον Πανοπολίτη.
[10] ΠΗΓΗ: Παυσ. II, 37, 1.
[11] Τίτλος δράματος του Αισχύλου, A. Fr.129, 130. Kai κωμωδίας του Νικοχάρη, Αθ.426e.
[12] ΠΗΓΗ: Γκρέιβς, 2005 , σελ. 293-296.
[13] ΠΗΓΗ: Υγίν., Μύθοι, 168.
αμυμωνη, αμεμπτη αρχαια ευεργετις ευεργετιδα ευεργετης ευεργεσια αργους αργος Λεκακης χαμενα βιβλια εργα ποταμωνυμικα
