Ο άγνωστος πυθαγόρειος φιλόσοφος Δημόφιλος που έγραψε «Πυθαγορείων βίου θεραπεία» – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

Ο Δημόφιλος ο γνωμολόγος, ήταν αρχαίος Έλλην φιλόσοφος, της Σχολής των Πυθαγορείων.

• ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΩΝ, ΕΔΩ.

Έγραψε ένα έργο με τίτλο «Πυθαγορείων βίου Θεράπεια», για την ηθική στην πράξη (πρακτική ηθική), έργο του οποίου σώζονται μόνον ελάχιστα μέρη, σε μια επιλογή, που ονομάζεται «Γνωμικὰ ὁμοιώματα», η οποία, παρ’ ότι είναι αποσπασματική, καταδεικνύει την αριστεία του πρωτότυπου βιβλίου.[1]

Κι ενώ δεν ξέρουμε τίποτε γι’ αυτόν, για την ζωή και το έργο του, στην Ευρώπη, ήδη από το… 1638 (!!!) κυκλοφορούσαν τα έργα του:

Ιδού:

• Το 1638 εκδόθηκε βιβλίο με τίτλο «Δημόφιλος[2], Δημόκριτος[3] και Σέκουντιος[4], αρχαίοι φιλόσοφοι: ηθικές απόψεις / Demophili, Democritis et Secundi veterum philosophorum sententiae morales», επιμ. L. Holste[5]. Υπάρχει στην Βιβλιοθήκη της Βαυαρίας. – ΔΕΙΤΕ το ΕΔΩ.
• To 1638 επίσης επανεξεδόθη από το τυπογραφείο (excudebat) του τυπογράφου, εκδότη, και βιβλιοπώλη Ιωσήφ Μασκάρδο / Mascardus (1594 – 1666), σε 120 σελ. Αντίτυπο ευρίσκεται στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. – ΔΕΙΤΕ το ΕΔΩ.
• Το 1639 επανεξεδόθη με τον τίτλο «Demophili, Democratis, et Secundi, veterum philosophorum Sententiae morales, nunc primum editae a Luca Holstenio (επιμ.), εκδ. J. Maire / Ioannis Maire, Iuxta exemplar Romae impressum, Lugduni Batavorum, Ex officina, σελ. 120, σχ. 12^ο. Υπάρχει στην Βιβλιοθήκη της Βικτώρια. – ΔΕΙΤΕ το ΕΔΩ.
• Τέλος, το 1670 νέα έκδοση με τίτλο «DEMOPHILI, DEMOCRATIS, ET SECUNDI, veterum Philisophorum Sententiae Morales» και τον υπότιτλο «a Luca Holstenio editae. Juxta exeplar Romae impressum. Editio secunda accuratior. Cantabrigiae, ex officina J. Hayes, Celeberrimae Academiae Typographi, imp. Joann. Greed», σε σχ. 16o, σελ. 35+1. Δίστηλο κείμενο στα ελληνικά και λατινικά. Τυπώθηκε στην Ρώμη σε β΄ έκδοση, πιο ακριβή, εκδ. Cambridge, από το εργαστήριο του J. Hayes, την περίφημη Ακαδημία Τυπογράφων, τυπ. Joann. Greed. Περιέχει τα έργα:
  • Δημοφίλου εκ των Πυθαγόρειων βίου θεραπεία.
  • Δημοκρίτου φιλοσόφου γνώμαι χρυσαί.
  • Σεκούνδιου «Φιλόστρατος εν βίοις σοφίς». Του ιδίου «γνώμαι: τι εστί κόσμος, ημέρα, Θεός, ήλιος, σελήνη, άνθρωπος, πλούτος, πενία, γήρας, ύπνος κ.α.». Και
  • Ιωάννου του Πεδιασίμου του Βουλγαρίας Χαρτοφύλακος «Πόθος: περί γυναικός αγαθής».

Τέλος, το βιβλίο υπάρχει και στην Amazon.

ΠΗΓΗ: Γ. Λεκακης «Ελληνικη Βιβλιογραφια».

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

• Pecz V. (επιμ.) «Αρχαίο Λεξικό» εκδ. Εταιρεία Φράνκλιν, Βουδαπέστη, 1902 1904.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Βλ. W. Smith (επιμ.) «A Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology», εκδ. Little, Brown & Comp., Βοστώνη, 1867.

[2] Πολλάκις οι βιβλιογράφοι των συγχέουν με τον Δημόφιλο τον κωμικό / Demophilus (Comicus)! Πρόκειται για αρχαίο κωμικό ποιητή της «μέσης κωμωδίας» (που έζησε περί το 300 π.Χ.) και για τον οποίο επίσης δεν ξέρουμε τιποτε – αναφέρεται στα Ασινάρια (= των Όνων) του Πλαύτου.

• Τέλος, υπάρχει και άλλος αρχαίος Έλλην συγγραφέας με αυτό το όνομα, ένας ιστορικός, σύγχρονος του προηγούμενου, ο οποίος επιμελήθηκε την πρώτη Παγκόσμια Ιστορία, που γράφτηκε από τον πατέρα του, τον Έφορο τον Κυμαίο («Ιστορικό Κοινών Πράξεων»). Το έργο έχει χαθεί. Καλύπτει την περίοδο από την επιστροφή των Ηρακλειδών, απογονων του Ηρακλή, δηλ. των Δωριέων (επισήμως το 1104 π.Χ.) μέχρι την πολιορκία της Περίνθου από τον Φίλιππο Β’ της Μακεδονίας (340 π.Χ.) σε 29 βιβλία. Το 30ό εγράφη από τον Δημόφιλο. Διασωθεί σε αποσπάσματα από τον Διόδωρο Σικελιώτη. Το βιβλίο αφηγείται τα γεγονότα του 11ετή Τρίτου Ιερού Πολέμου, ξεκινώντας με την κατάληψη και λεηλασία του ναού των Δελφων από τον Φιλόμηλο τον Φωκαέα (357 π.Χ. ). Ο Βόσιος την περιλαμβάνει στο βιβλίο του «De Historicis Græcis». – ΠΗΓΗ: ΣΟΥΔΑΣ, Αθήναιος.

[3] Πρόκειται για τον Θράκα Δημόκριτο τον Αβδηρίτη / Democritus Abderita.

[4] Σεκούνδιος ο Σιωπηλός σοφος, ο «Αθηναίος»[*] κυνικός φιλόσοφος ζούσε εν Αθηναις, τον 2ο αι. μ.Χ. Ήταν διακεκριμένος και περίφημος διδάσκαλος φιλοσοφίας. Σιωπηλός, διότι είχε πάρει όρκο σιωπής, τον οποίο δεν τον παρέβη ποτέ, ούτε όταν ο αυτοκράτωρ Αδριανός τον απείλησε να τον σκοτώσει εάν δεν μιλούσε. Εν τέλει, ο Αδριανός δεν πραγματοποίησε την απειλή του και ο Σεκούνδιος εδέχτη να γράψει απαντήσεις σε 20 ερωτήσεις. Οι απαντήσεις αυτές – εν είδει γνωμικών – διασώθηκαν στο έργο «Vita Secundi Philosophi» («Η ζωή του φιλοσόφου Σεκούνδιου») που ήταν πολύ δημοφιλές έως και τον Μεσαίωνα.

[*] Ίσως ο Σεκούνδος ο Αθηναίος να ήταν άλλο πρόσωπο.

[5] Ο Λ. Χόλστεν  [λατ. Χολστένιους / Holstenius / Holstenio / Olstenio] (1596 – 1661) ήταν Γερμανός ουμανιστής λόγιος, βιβλιοθηκάριος και γεωγράφος. Τα κύρια θέματά του, εκτός από την γεωγραφία, ήταν η φιλοσοφία (ιδιαίτερα ο νεοπλατωνισμός), η ελληνική και λατινική πατερολογία και η παπική ιστορία. Έγινε διευθυντής της Βιβλιοθήκης του Βατικανού το 1653, από τον πάπα Ιννοκέντιο Ι΄. Άφησε την ιδιωτική του βιβλιοθήκη, η οποία αριθμούσε πάνω από 3.000 τόμους, στην Βιβλιοθήκη της Αγγελικής στην Ρώμη, μια βιβλιοθήκη που διοικούνταν από το Τάγμα των Αυγουστινιανών, η οποία ήταν ανοικτή στο κοινό από το 1605 και θεωρούνταν κέντρο επιστήμης και έρευνας. Και μερικά τα χειρόγραφά του στην πατρίδα του, το Αμβούργο (1616 – το 1623), που περιήλθε στην Εθνική Βιβλιοθήκη Αυστρίας, μέσω του ανεψιού του, Peter Lambeck, όπου και φυλάσσεται ως Cod. 9660.

αγνωστος πυθαγορειος φιλοσοφος Δημοφιλος Πυθαγορειων βιου θεραπεια Λεκακης χαμενα βιβλια αρχαια