Ο Μιλτιάδης, η μίλτος και η μιλτοπάρηος ναυς – της Β. Μπακάλη

Της Βίκυς Μπακάλη

Το όνομα Μιλτιάδης, συνδέεται
με το αρχαίο ουσιαστικό «ἡ μίλτος» (γένους θηλυκού). Η μίλτος είναι το ορυκτό
κιννάβαρις, το οποίο έχει κόκκινο χρώμα. Συνεπώς το όνομα Μιλτιάδης, σημαίνει
εκείνον που έχει κοκκινωπό πρόσωπο.

Υπάρχει η ποιητική λέξη
«μιλτοπάρηος» (μίλτος + παρειά), είναι ο ροδομάγουλος. Την λέξη χρησιμοποίησε ο
Όμηρος για πλοία τών οποίων τα πλευρά και οι πλώρες ήταν βαμμένες κόκκινες! («τῷ δ’ ἅμα νῆες ἕποντο
δυώδεκα μιλτοπάρῃοι», Ομ. Ιλ. Β,637). [και μαζί μ᾿ αυτόν ακολουθούσαν
δώδεκα καράβια με κοκκινοβαμμένα τα πλευρά τους.].

Υπάρχει επίσης το ρήμα μιλτόω
= βάφω κάτι κόκκινο με μίλτο. Το «σχοινίον το μεμιλτωμένον», ήταν αλειμμένο με
την κόκκινη βαφική ουσία «μίλτος». Με αυτό το σχοινί μάζευαν σωρηδόν τους
περιπλανώμενους στην αρχαία Αγορά και τους οδηγούσαν στην Πνύκα, την Εκκλησία
του Δήμου. Αυτό αναφέρεται από τον Αριστοφάνη στην κωμωδία του «Ἀχαρνῆς»[1].

Στην αρχαία Αθήνα, οι πολίτες
που περιπλανιούνταν άσκοπα στην Αγορά και δεν παρευρίσκονταν στις συνελεύσεις
τής Εκκλησίας του Δήμου στην Πνύκα, συχνά συγκεντρώνονταν με την χρήση ενός
κόκκινου σχοινιού. Το σχοινί αυτό ήταν βαμμένο με την συγκεκριμένη κόκκινη
μπογιά και χρησιμοποιείτο για να “μαρκάρει” τους πολίτες που δεν συμμετείχαν
στις συνελεύσεις. Όσοι είχαν κόκκινα σημάδια στα ρούχα τους, αντιμετώπιζαν
πρόστιμα ή άλλες κυρώσεις. Αυτή η πρακτική είχε ως στόχο να ενθαρρύνει την
συμμετοχή των πολιτών στις δημοκρατικές διαδικασίες και να διασφαλίσει ότι οι
αποφάσεις λαμβάνονταν με την συμμετοχή όσο το δυνατόν περισσοτέρων πολιτών.

ΠΗΓΗ: ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 28.9.2024.