Στο Εσωτερικό Αρχιπέλαγος του
Ιονίου, το πολύνησο ανάμεσα σε Λευκάδα – Ιθάκη – Ακαρνανία, αρχαιολογικά
ευρήματα της Μέσης Παλαιολιθικής εποχής μαρτυρούν ότι πριν από 200.000 – 45.000 χρόνια στην περιοχή ζούσαν ομάδες του Ανθρώπου του Νεάντερταλ. Οι μόνιμοι και
εποχικοί υγρότοποι σε καρστικές λεκάνες στο Μεγανήσι, την Θηλειά, την Άτοκο και
το Αρκούδι και σπήλαια σε Λευκάδα, Κυθρό και Πλαγιά ήταν σημεία αναφοράς για
τους προϊστορικούς κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες.
Πολύτιμα ευρήματα προέρχονται
από το Σπήλαιο του Πάνθηρα, στην βόρεια ακτή της νησίδας Κυθρός, απέναντι από
το νότιο Μεγανήσι.
 |
| Το Σπήλαιο του Πάνθηρα, στον Κυθρό. |
Το σπήλαιο εντοπίσθηκε το
2010, κατά την Επιφανειακή έρευνα του Εσωτερικού Αρχιπελάγους του Ιονίου, και
ανασκάπτεται συστηματικά από το 2015, υπό την διεύθυνση της καθηγήτριας Νένας
Γαλανίδου, προσφέροντας μαρτυρίες για τον τρόπο ζωής και τις συνθήκες διαβίωσής
των ομάδων της Μέσης Παλαιολιθικής εποχής.
Κατοικήθηκε εποχικά σε
περιόδους με χαμηλή θαλάσσια στάθμη, οπότε ο Κυθρός ήταν ενωμένος με τα άλλα
μικρά νησιά και την απέναντι ακτή του ηπειρωτικού κορμού. Σήμερα διατηρείται
μία μόνο αίθουσα από το αρχικό ευρύχωρο σπήλαιο, η οροφή του οποίου έχει
καταρρεύσει σφραγίζοντας και διατηρώντας σε εξαιρετική κατάσταση διατήρησης
λίθινα και οστέινα ευρήματα. Η αρχαιολογική σκαπάνη αποκαλύπτει λίθινα εργαλεία,
πυρήνες και αποκρούσματα που λαξεύτηκαν με την τεχνική Levallois και
χρησιμοποιήθηκαν στο κυνήγι, τον τεμαχισμό και επεξεργασία της τροφής και την
κατεργασία των υποπροϊόντων του κυνηγιού. Τα προσφιλή θηράματα των κατοίκων του
σπηλαίου ήταν πλατόνια, ζαρκάδια και αγριογούρουνα. Στα μεσοδιαστήματα της
ανθρώπινης κατοίκησης το σπήλαιο αποτελούσε και ενδιαίτημα λεοπάρδαλης Panthera pardus – ιερό ζώο του θεού Διονύσου – την παρουσία και την δύναμη της οποίας φαίνεται πως γνώριζαν καλά οι
προϊστορικοί άνθρωποι. Την συλλογή της πανίδας συμπληρώνουν οστά από χερσαίες
χελώνες και λιγοστά οστά από αρκούδα και λύκο και μαρτυρούν την βιοποικιλότητα
του κεντρικού Ιονίου την εποχή εκείνη.
ΠΗΓΗ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ,
ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 3.12.2021.
