Του Γιώργου Λεκάκη
Τρεις θέσεις με αρχαίες βραχογραφίες (σουηδικά: Hällristningar) πλοίων έχουν εντοπιστεί στο χωριό Boglösa στον 59ο παράλληλο [59.594830314175674, 17.179066569635168], ΝΑ. του Enköping[1] της Uppland Ουψάλας στην κεντρική Σουηδία! – ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΣΟΥΗΔΙΑΣ, ΕΔΩ. Είναι σκαλισμένες σε έναν βράχο με ανατολική κλίση, περίπου 1 χλμ. ΒΔ. της εκκλησίας της Boglösa. Αποτελούν τμήμα ενός ευρύτερου συνόλου βραχογραφιών. Χρονολογούνται στην σουηδική Εποχή του Χαλκού (περιπου 1500 – 500 π.Χ.) και στην σουηδική Εποχή του Σιδήρου.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΒΡΑΧΟΓΡΑΦΙΩΝ, ΕΔΩ.
Πρόκειται για τις εξής θέσεις:
- Boglösa Kyrka, κοντά στην εκκλησία του χωριού·
- Brandskogen, 900 μ. δυτικά του Boglösa Kyrka· και
- Rickeby, κοντά στην εκκλησία.
Περιλαμβάνουν αφηρημένες απεικονίσεις ανθρώπων, ζώων και συμβόλων. Μαζί τους συναντώνται αποτυπώματα πελμάτων, κύκλοι, τροχοί, δακτύλιοι, γραμμικά σχέδια πλοίων, σπείρες και ασαφείς μορφές, καθώς και αλληλεπιδράσεις μεταξύ των επί μέρους ομάδων των απεικονίσεων. Ως εκ τούτου, παρουσιάζουν μεγάλη ομοιότητα με άλλες βραχογραφίες της ιδίας Εποχής στο νότιο τμήμα της Σουηδίας.
Ανάμεσα στις βραχογραφίες που απεικονίζουν πλοία, ξεχωρίζει το λεγόμενο «Πλοίο του Brandskogen» (Brandskogsskeppet), με μήκος 4,13 μ. και ύψος 0,6 μ.! Το Brandskogsskep [59.60331432223279, 17.166806792664744] ανακαλύφθηκε το 1925 από τον ερευνητή βραχογραφιών E. Kjellén, ο οποίος ζούσε στην περιοχή. Το συμπαγές σκαρί του (το οποίο απεικονίζεται με μοναδικό, φυσικό τρόπο) φέρει στις άκρες του κεφαλές ταράνδων (ή άλκεων). Το πλήρωμα αποτελείται από 6 κωπηλάτες. Η παράσταση αυτή χρονολογείται στις αρχές της Εποχής Σιδήρου. Απεικονίζει, λοιπόν, ένα μικρό σκάφος ως προσφορά προς τους θεούς. Ο δωρητής είναι πιθανότατα το πρόσωπο που εικονίζεται κάτω από το πλοίο, το οποίο φαίνεται να το μεταφέρει. Το Αρχαιολογικό Ινστιτούτο του Πανεπιστημίου της Ουψάλα εκτιμά ότι η απεικόνιση «πρέπει να σχετίζεται με κάποια θρησκευτική τελετουργία ή να θεωρείτο ιερή ναυς». Υπό αυτή την έννοια, η παράσταση μπορεί να συνδεθεί με πραγματικά πλοία που προσφέρονταν ως αφιερώματα, όπως το «Πλοίο του Nydam» (Nydam-skeppet). Το γεγονός ότι τα πλοία είχαν ήδη αποκτήσει σημαντικό μέγεθος κατά την Εποχή Χαλκού τεκμηριώνεται από μια δεύτερη βραχογραφία στο Brandskogen. Αυτή η στυλιζαρισμένη (και, συνεπώς, παλαιότερη) απεικόνιση εικονίζει ένα πλοίο με πλήρωμα 79 ατόμων! Ποιοι ήταν εκείνοι οι ικανοί ναυτικοί και ναυπηγοί που μπορούσαν και διαχειρίζονταν ένα τέτοιο πλοίο εκείνην την εποχή;
Πρόκειται για μερικά από τα καλύτερα διατηρημένα βραχογραφήματα της Εποχής Χαλκού στην Σουηδία. Το Enköping αναφέρεται από το 1250 μ.Χ. Τότε, όπως και σήμερα, το Enköping βρισκόταν δίπλα σε εύφορες γεωργικές εκτάσεις κοντά στην λίμνη Mälaren, γεγονός που οδήγησε στην ανάπτυξη ενός εύπορου αγροτικού πληθυσμού. O ποταμός Enköpingsåsen και ο κόλπος της λίμνης Μέλαρεν, που συναντιόντουσαν κατά τους προϊστορικούς χρόνους, πιστεύεται ότι αποτελούσαν εμπόδιο για το εμπόριο και τις μεταφορές ακόμη έως και τον Μεσαίωνα. Γι’ αυτό γίνονταν εδώ μεταφορτώσεις. Ο τόπος έγινε εμπορικος σταθμος. Και γι’ αυτό άρχισαν να εγκαθίστανται και άνθρωποι. Σε αυτό οφείλεται η πρώιμη ιστορία του Ένκεπινγκ, που είναι ακόμη σε μεγάλο βαθμό άγνωστη και φυσικά αυτό απεικονίζουν και οι βραχογραφίες του.
Το Afzeliiplan επί Βίκινγκς ήταν αγορά και περίπου στο σημείο που βρίσκεται σήμερα το Stora Torget, βρισκόταν τότε ένα λιμάνι. Με την πάροδο των αιώνων, η ακτογραμμή έχει μετακινηθεί νότια, λόγω της ανύψωσης της γης, μετά την εποχή των παγετώνων.
ΠΗΓΗ: Γ. Λεκακης «Συγχρονης Ελλαδος περιηγησις». ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 4.4.2018.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
- Almgren B. «Lebendige Vorzeit. Felsbilder der Bronzezeit aus Schweden», εκδ. Joint-Publication of the Archaeological Institute of the University of Uppsala and the State Museum for Nature and Man, Oldenburg, 1980.
- Kjellén E. – A. Hyenstrand «Hällristningar och bronsålderssamhälle i sydvästra Uppland / Petroglyphs and Bronze Age society in νοτιοδυτικά Uppland» (= Upplands fornminnesförenings tidskrift, Vol. 49), Upplands fornminnesförening / περιοδικό της Uppland Archaeological Society, Uppsala, 1977.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] Η πόλη είναι γνωστή διότι ο πρύτανης Βάλτερους στο Ένκεπινγκ [59.63703083010362, 17.07797202992943], αναφέρεται σε μια επιστολή συνδιαλλαγής, που εκδόθηκε από τον Αρχιεπίσκοπο Στέφαν (1164 – 1167). Αυτό το έγγραφο του 12ου αι. είναι, το παλαιότερο σωζόμενο γραπτό έγγραφο της Σουηδίας!
αρχαιες βραχογραφιες πλοιων αρχαιο πληρωμα ατομα 3.500 χρονων χρονια πριν Λεκακης Walterus prepositus de enescopinge Αρχαια βραχογραφια πλοιου πληρωματα ατομων, σουηδικα Hallristningar πλοιο Boglosa 59ος παραλληλος Enkoping απλαντ Uppland κεντρικη Σουηδια σκαλισμενη βραχος εκκλησια σουηδικη Εποχη Χαλκου 1500 – 500 εποχη Σιδηρου αφηρημενη απεικονιση ανθρωπων, ζωα συμβολο αποτυπωμα πελμα κυκλος, τροχος, δακτυλιος γραμμικα σχεδια πλοια σπειρα ασαφης μορφη αλληλεπιδραση απεικονιση νοτια μηκος υψος 20ος αιωνας μχ 1925 ερευνητης βραχογραφιων συμπαγες σκαρι μοναδικο φυσικο ακρα κεφαλη ταρανδος αλκη κωπηλατες κωπηλατης παρασταση κουπι μικρο σκαφος προσφορα θεοι δωρητης προσωπο εικονα μεταφορα δωρεα αρχαιολογικο Ινστιτουτο Πανεπιστημιο Ουψαλα θρησκευτικη τελετουργια ιερη ναυς ιερο πλοιο πραγματικο αφιερωμα νινταμ νυνταμ Nydam μεγεθος τεκμηριο Brandskogen στυλιζαρισμενη καλυτερο διατηρημενο βραχογραφημα 13ος 1250 ευφορη γεωργια λιμνη Malaren, ευπορος αγροτικος πληθυσμος ποταμος Enkopingsasen κολπος Μελαρεν, προιστορια εμποδιο εμποριο μεταφορες οικονομια Μεσαιωνας μεταφορτωση εμπορικος σταθμος εγκαταση ανθρωποι πρωιμη ιστορια ενκεπινγκ, αγνωστη Βικινγκς Βικινγκ αγορα στορα τοργκετ Stora Torget, αρχαιο λιμανι ακτογραμμη μετακινηση ανυψωση γης, παγετωνων παγετωνες παγετωνας παγετων πρυτανης Βαλτερους επιστολη συνδιαλλαγη αρχιεπισκοπος Στεφαν εγγραφο 12ος αρχαιοερο παλαιοτερο σωζομενο γραπτο κειμενο Σουηδιας
