Του Γιώργου Λεκάκη
Όταν πήγαινα στο χωριό της μητέρας μου, το Πλατύ Ημαθίας, άκουγα έκπληκτος τους εντόπιους, όταν εκπλήττονταν από κάτι ή όταν ήθελαν να εκφράσουν απορία, να λένε ένα επιφώνημα «ι», πολλάκις παρατεταμένη «ιι» που θα κατέληγε, εάν γραφόταν, με ένα ερωτηματικό ή θαυμαστικό. Πώς όμως να γραφόταν; Με ποια ορθογραφία;
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΗΜΑΘΙΑΣ, ΕΔΩ.
Το θεώρησα άλλη μια παραξενιά / ιδιαιτερότητα της τοπικής μακεδονικής διαλέκτου.
Άλλωστε, ποιος έχει μελετήσει τα ελληνικά επιφωνήματα… Που με δυο μόνον γράμματα ή και με ένα πολλές φορές, λένε και εκφράζουν τόσα πολλά, και κυρίως συναισθήματα…
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΕΠΙΦΩΝΗΜΑΤΩΝ, ΕΔΩ.
Πέρναγαν τα χρόνια και η δική μου απορία για την σημασία αυτού του μακεδονικού επιφωνήματα «ι», δεν μου λυνόταν…
Όμως έμεινα άναυδος όταν το συνάντησα στα LSJ:
- «το οἷος / ιων. οἵη, σε κύρια πρόταση, χρησιμεύει ως επιφώνημα και εκφράζει έκπληξη, θαυμασμό, που ισχυροποιείται με το δή: «οἷον δὴ τὸν μῦθον ἐπεφράσθης ἀγορεῦσαι» – δηλ. «τί λόγος σού ‘ρθε, λοιπόν, να αγορεύσεις / ξεστομίσεις τον μύθο»! στην Ομήρου «Οδύσσεια»!
Έτσι βρήκα και την ορθογραφία του και το μέτρο του!
Με άλλα λόγια, οι σημερινοί Μακεδόνες της Ημαθίας ομιλούν και εκφράζονται ομηρικά, χωρίς να το ξέρουν – κι αυτό είναι το σπουδαιότερο!
Δεν ξέρω αν αυτό το επιφώνημα το εκφράζουν και αλλαχού στην Μακεδονία.
ΠΗΓΗ: Γ. Λεκακης «Συγχρονης Ελλαδος περιηγησις». ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 4.4.2013.
μακεδονικο επιφωνημα ι ομηρικο Λεκακης μακεδονικα επιφωνηματα ομηρικα χωριο Πλατυ Ημαθιας, απορια, ερωτηματικο θαυμαστικο παραξενια ιδιαιτεροτητα τοπικη μακεδονικη διαλεκτος ντοπιολαλια ελληνικα ελληνικο γραμμα συναισθημα μακεδονια οιος ιωνικα οιη, κυρια προταση, χρηση εκφραση εκπληξη, θαυμασμος ισχυροποιηση δη οιον μυθος επεφρασθης αγορευσαι λογος αγορευση Ομηρου Οδυσσεια ομηρος ομηρικη ομηρικα Μακεδονες Ημαθια ομιλια
