Η εμβληματική αυτή φράση αποδίδεται στον κορυφαίο Γερμανό ποιητή, φιλόσοφο και φιλέλληνα Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε, (1749 – 1832), ο οποίος εκφράζει τον απόλυτο θαυμασμό του για την αρχαιοελληνική γλυπτική και αρχιτεκτονική. Περιγράφει πώς οι αρχαίοι Έλληνες κατάφεραν να δαμάσουν το σκληρό, άψυχο μάρμαρο (την πέτρα) και να του δώσουν πνοή, αρμονία, εσωτερικό ήθος και μια ακτινοβολία που μοιάζει με φως. Για εκείνον ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός αντιπροσώπευε το «Μέτρον», το Κάλλος, την απόλυτη ισορροπία ανάμεσα στη Φύση, το Σώμα και το Πνεύμα. Αναδεικνύει την ικανότητα του Ελληνικού Πνεύματος να μεταμορφώνει την ύλη σε ύψιστη αισθητική και πνευματική αξία, αφήνοντας μια κληρονομία που παραμένει αξεπέραστη ανά τους αιώνες. Εξ άλλου λίγο πριν κλείσει τα μάτια του για να βυθιστεί στο αιώνιο σκότος είπε: «Mehr Licht!» (= περισσότερο φως).
ΟΙ «ΜΕΤΑ–ΕΛΛΗΝΕΣ» ΕΚΑΝΑΝ ΤΟ ΦΩΣ ΠΕΤΡΑ!
(του Συντάκτη)
Σήμερα το να είσαι ΕΛΛΗΝΟΛΑΤΡΗΣ σημαίνει να είσαι θαυμαστής του ελληνικού «ΚΑΛΛΟΥΣ», ζηλωτής του Αρχαιοελληνικού Πνεύματος σε όλους τους τομείς και αναζητητής της Αλήθειας. Κάποιοι Μισέλληνες θεωρούν την σπουδή των Αρχαίων Ελληνικών «έγκλημα καθοσιώσεως»!
Ζούμε την εποχή που το ψέμα ενώνει τους ανθρώπους και η ειλικρίνεια τους χωρίζει!
Ζούμε στην εποχή του «ΜΕΤΑ» (Μετα-δημοκρατία, Μετα-καπιταλισμός, Μετα-μοντερνισμός, Μετα-μνήμη, Μετα-γνώση, Μετα-Ιστορία, Μετα-αλήθεια, Μετα-νεωτερικότητα κ.α.) και του «ΔΙΑ» (Δια-συνδεσιμότητα, Δια-θεματικότητα, Δι-επιστημονικότητα κ.ά.). Αντί να ζούμε στην εποχή του «ΠΡΙΝ/ΠΡΟ», να προ-λαμβάνουμε τα γεγονότα αντί να τα θεραπεύουμε, όπως μας δίδαξε ο Ιπποκράτης, και του «ΣΥΝ», να είμαστε ενωμένοι και όχι διχασμένοι, κατακερματισμένοι, πολωμένοι.
Εν ολίγοις η εποχή μας χαρακτηρίζεται από τον αναστοχασμό και την παραδοχή ότι όλα συνδέονται. Είμαστε σε διαρκή αναθεωρητική διάθεση και χάρη στην Τεχνολογία συνεχώς δικτυωμένοι μπροστά σε μια οθόνη (οθονιστές). Το connectivity (= Διασυνδεσμικότητα) έχει γίνει η καθημερινότητά μας και το κριτήριο της εποχής μας, με αποτέλεσμα να κυριαρχεί η Εικόνα («Εικονολάτρες») και να υποχωρεί ο Γραπτός ο Λόγος («λογολάτρες»).
Παρασκευή 11.9.2026 ξεκινά μια καινούργια σχολική χρονιά, τα προβλήματα όμως είναι παλιά και δεν έχουν αλλάξει από τη μεταπολίτευση μέχρι σήμερα (1974-2026) μάλλον έχουν διογκωθεί:
- Λιγότερα παιδιά, Νέα βιβλία, FinStart, ξένες γλώσσες κ.ά. με λιγότερους μαθητές λόγω του δημογραφικού, αλλά με νέες υποδομές, ψηφιακά εργαλεία και και σημαντικές αλλαγές στη διδασκαλία.
- Ο Σχολικός Χάρτης αλλάζει υπό την πίεση του δημογραφικού, εκατοντάδες σχολικές μονάδες συγχωνεύονται, υποβιβάζονται ή καταργούνται. Ζοφερή η κατάσταση της χώρας. Δεν μιλάμε για Δημογραφική Υποχώρηση αλλά για Καθίζηση. Αναστέλλεται η λειτουργία, 275 σχολικών μονάδων λόγω έλλειψης μαθητών.
- Μειώθηκαν κατά 30% μέσα σε μια δεκαετία (2016-2026) οι μαθητές της Α’ Δημοτικού στα δημόσια σχολεία. Τι προβλέπεται αραγε να συμβεί την επόμενη δεκαετία (2027-2037;) Η Ελλάδα αργοπεθαίνει. Τα σχολεία αδειάζουν. Το πολιτικό σύστημα κυνηγάει ψήφους.
«ΑΕΙ ΤΑ ΠΕΡΥΣΙ ΒΕΛΤΙΩ» – ΣΧΟΛΙΟ Γ. Λεκάκη: Έμεινε παροιμιωδώς να το λέμε έως σήμερα “Κάθε πέρυσι και καλύτερα”.
(Ρήση των Αθηναίων την εποχή της Μακεδονικής κυριαρχίας σε αναπόληση της παλιάς τους αίγλης/δόξας).
Εδώ ταιριάζει το τραγούδι «ΥΔΡΟΧΟΟΣ» του Νίκου Παπάζογλου σε στίχους Μανώλη. Ρασούλη:
«ΟΛΑ ΤΡΙΓΥΡΩ ΑΛΛΑΖΟΥΝΕ ΚΙ ΟΛΑ ΤΟ ΙΔΙΟ ΜΕΝΟΥΝ»
Νέα εκπαιδευτική πρωτοβουλία με την αγγλική ονομασία «FinStart» (= Finance Start) αντί του ελληνικού όρου Economics, στοχεύει στην ενίσχυση της οικονομικής παιδείας των νέων στην Ελλάδα.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε περίπου 40.000 μαθητές της Α’βάθμιας και της Β’θμιας Εκπαίδευσης με αξιοποίηση σύγχρονων ψηφιακών τεχνολογιών και της τεχνητής Νοημοσύνης. Κεντρικός πυλώνας της πρωτοβουλίας είναι η καλλιέργεια δεξιοτήτων για τη σωστή διαχείριση των χρημάτων και τη λήψη υπεύθυνων αποφάσεων από νεαρή ηλικία. Με συνολικό προϋπολογισμό (4) εκατ. ευρώ! Θα βγάζουμε τώρα μαθητές εγγράμματους στα χρηματοοικονομικά!
Για να μάθει όμως κάποιος να διαχειρίζεται σωστά τα χρήματά του, πρέπει πρώτα να τα έχει για να τα διαθέσει!
Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στην τελευταία θέση της Ε.Ε,. μαζί με την Βουλγαρία όσον αφορά το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε όρους αγοραστικής δύναμης (βλ. επίσημα στοιχεία Eurostat), που διαμορφώθηκε στο 68% του Ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Αγαθές oι προθέσεις, οι πρωτοβουλίες και οι υποσχέσεις για το «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» του ΥΠΑΙΘΑ. Δεν συμβαδίζουν όμως με τα πρόσφατα απογοητευτικά αποτελέσματα του προγράμματος ΡΙSΑ 2025 για την τριετία (2023-2025) που δημοσιεύθηκαν και δείχνουν ότι οι Έλληνες μαθητές δεν καταλαβαίνουν απλά κείμενα και μαθηματικά. Άρα πρέπει να επανεξετάσουμε την ουσία και τη σημασία της εκπαίδευσης. Επόμενη προγραμματισμένη διεξαγωγή του PISA το 2029.
Γιατί οι Έλληνες μαθητές «πατώνουν» στις εξετάσεις PISA – Δύο ειδικοί εξηγούν στο «iefimerida» την ανησυχητική πτώση των επιδόσεων.
«ΟΙ ΕΞΥΠΝΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΓΝΩΜΗ, ΟΙ ΗΛΙΘΙΟΙ ΔΕΝ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΠΟΤΕ»
(Γκαίτε)
ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ = Η ΠΡΟ–ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
(του Συντάκτη)
ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕΓΑΛΩΝ ΑΛΗΘΕΙΩΝ!
Η Ελληνική Μυθολογία η οποία έχει βάρβαρα κακοποιηθεί και υποβιβαστεί αποτελεί τη ΣΥΜΒΟΛΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΜΥΣΤΗΡΙΩΝ αποκαλύπτοντας με τα σύμβολα και τις αλληγορίες της ΑΝΑΛΛΟΙΩΤΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΝΟΜΟΥΣ ΦΥΣΙΚΟΥΣ και ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥΣ.
«τὸ δὲ ἀποκεκρυμμένον καὶ ἄγνωστον τοῖς πολλοῖς τῆς ἐν ἀβάτοις ἐξῃρημένης τῶν θεῶν οὐσίας ἐκφαντικὸν τοῖς φιλοθεάμοσιν τῶν ὄντων παρέδοσαν. καὶ οὕτω δὴ τῶν μύθων ἕκαστος δαιμόνιος μέν ἐστιν κατὰ τὸ φαινόμενον, θεῖος δὲ κατὰ τὴν ἀπόρρητον θεωρίαν».
(Πρόκλος ο Διάδοχος, 412 – 485, «Υπομνήματα εις τας Πλάτωνος Πολιτείας», 1.78.30 – 1.79.2)
(= Οι παλαιοί παρέδωσαν σε όσους αγαπούν να αντικρίζουν την αλήθεια των όντων, αυτό που είναι κρυμμένο και άγνωστο στους πολλούς: την αποκάλυψη της θείας ουσίας, η οποία είναι ξεχωριστή και βρίσκεται σε τόπους απρόσιτους. Έτσι λοιπόν, κάθε μύθος είναι δαιμόνιος – ανήκει στη σφαίρα των πνευμάτων/διαμέσων ως προς το εξωτερικό του φαινόμενο / την επιφανειακή του όψη και θεϊκός ως προς την κρυφή/μυστική του ερμηνεία/απόρρητη θέασή του).
Κάθε μύθος πρέπει να ανάγεται στο ανώτατο συνειδησιακό επίπεδο, ήτοι το εκθεωτικόν.
ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΟΣ
- α) Η Διφυΐα των μύθων: Το απόσπασμα εισάγει μια κλασσική διάκριση της Αρχαίας Γραμματείας ανάμεσα στο φαινόμενον (την εξωτερική ιστορία ενός μύθου) και την απόρρητον θεωρίαν (το βαθύτερο, κρυφό νόημα).
- β) Οι φιλοθεάμονες των όντων: είναι εκείνοι που δεν αρκούνται στην επιφάνεια των πραγμάτων αλλά αναζητούν την αληθινή ουσία, το «όντως ον».
- γ) Η θεία ουσία ὡς έν αβάτοις: η θεότητα παρουσιάζεται ως υπερβατική, απρόσιτη και άγνωστη για το ευρύ κοινό («τοῖς πολλοῖς»). Η πρόσβαση σε αυτήν επιτυγχάνεται μόνο μέσω της αποκωδικοποίησης των ιερών μύθων.
Το συγκεκριμένο χωρίο φανερώνει πως η ύστερη αρχαιότητα αντιμετώπιζε τη Μυθολογία όχι ως απλό παραμύθι αλλά ως ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ για μυημένους.
«ΟΜΗΡΟΣ Ο ΠΑΝΤΑ ΕΙΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ ΣΙΓΗΣΑΣ»
«περὶ τούτου δὲ Ἀπολλώνιος ὁ Τυανεὺς ἔφη ‘ὁ πάντα εἰπὼν καὶ πάντα σιγήσας’. διὰ τοῦτο γινώσκων ὁ Πλάτων τὸ βάθος τῶν θεωρημάτων ποικίλον παρεκελεύετο μὴ ἀναγινώσκειν τοὺς νέους τὸν Ὅμηρον, ἵνα μὴ τῇ φράσει προσέχοντες οἰηθῶσι εἶναι τὸν νοῦν κατὰ τὴν φράσιν καὶ οὕτως ἐπιμείνωσιν ἔχοντες· ἀγαπᾷ γὰρ τῶν νέων ἡ ἀκοὴ σώζειν τῶν οἰκείων διδασκάλων τὴν φωνήν· νομίζει γὰρ ἀληθῆ λέγειν αὐτὸν ἄνδρα θεὸν τρῶσαι, καὶ πολλάκις τοῦτο οὕτως ἔχειν οἰόμενος ταῦτα διαπράξασθαι βουληθείη».
[Δαυίδ ο Αρμένιος ή Ανίκητος, Νεοπλατωνικός φιλόσοφος του 5ου αιώνα μ.Χ. μαθητής του Ολυμπιόδωρου του Νεωτέρου (υπόμνημα εις την Πορφυρίου εισαγωγήν, σελ. 106,9)]
[= Γι’ αυτόν τον λόγο ο Απολλώνιος ο Τυανεύς (3-98) είπε: «(Όμηρος) αυτός που τα είπε όλα και τα αποσιώπησε όλα». Επειδή λοιπόν ο Πλάτων γνώριζε ότι το βάθος των θεωρημάτων είναι ποικίλο και βαθύ, συμβούλευε να μη διαβάζουν οι νέοι τον Όμηρο, ώστε να μην προσέχουν μόνο τη διατύπωση και νομίσουν ότι το νόημα είναι ταυτόσημο με τη λέξη ή τη φράση και έτσι παραμείνουν σε αυτή την πλάνη· διότι η ακοή των νέων αγαπά να διατηρεί τη φωνή των δικών τους δασκάλων· επειδή νομίζει ότι είναι αλήθεια όταν λέεικάποιος ότι ένας θνητός πλήγωσε θεό, και πολλές φορές, επειδή νομίζει ότι έτσι έχουν τα πράγματα, θα μπορούσε να θελήσει να διαπράξει και ο ίδιος τέτοια έργα).
«ΤΑΥΤΑ ΔΕ ΕΓΕΝΕΤΟ ΜΕΝ ΟΥΔΕΠΟΤΕ, ΕΣΤΙ ΔΕ ΑΕΙ»
(Απόσπασμα του Σατουρνίνου Σαλλουστίου Σεκούνδου, 4ος μ.Χ. από το έργο του «Περί θεών και κόσμου», IV, 9,5)
(= Οι Μύθοι δεν περιγράφουν ιστορικά γεγονότα του παρελθόντος, αλλά εκφράζουν διαχρονικές, αιώνιες πραγματικότητες για την ανθρώπινη ψυχή, τη φύση και το σύμπαν).
Το «ποτέ» δείχνει ότι δεν ανήκουν στην ιστορία, ενώ το «αεί» δηλώνει ότι η ουσία τους αναπαράγεται συνεχώς στο παρόν και στο μέλλον!
ΚΑΛΗ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ!
ΠΗΓΗ: από την στήλη του συγγραφέως «ΕΤΥΜΟΛΟΓΩ ΑΡΑ ΥΠΑΡΧΩ – “ἄπιτε”!» άρθρο με τίτλο « Ἐξ Οὐσιοπαιδείας ἄρχεσθαι & Τυποπαιδείας παύεσθαι», στην εφη. «Εβδόμη», ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 14.9.2026.
Γκαιτε ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΕΤΡΑ ΦΩΣ
