Ο ήρωας της προκατακλυσμιαίας μυθολογίας Παλαμήδης, ο αντίπαλος νους του Οδυσσέα, έδωσε το αλφάβητο στους ανθρώπους – των Στ. Μητρόπουλου – Γ. Λεκάκη

Του ιατρού πνευμονολόγου-φυματιολόγου Στυλιανού Θ. Μητρόπουλου

ΣΧΟΛΙΑ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γιώργος Λεκάκης

Ο Οδυσσέας, για να αποφύγει την στράτευσή[1] του στον Τρωικό πόλεμο, προσποιείται τον τρελλό:

• φορά κουρέλια,
• ζεύει βόδι και άλογο (ή όνο) μαζί – ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: Γ. Λεκάκης “Περι όνων”, ΕΔΩ.
• οργώνει την άμμο αντί για χωράφι,
• σπέρνει αλάτι αντί για σπόρο…

Οι Αχαιοί νομίζουν ότι είναι τρελλός, μα ο μόνος που δεν πείθεται ειναι ο Παλαμήδης…

• ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΠΑΛΑΜΗΔΗ, ΕΔΩ.

Ο Παλαμήδης (γιος του Ναυπλίου) για να ξεσκεπάσει τον Οδυσσέα, παίρνει τον μικρό Τηλέμαχο και τον τοποθετεί μπροστά στο άροτρο. Τότε ο Οδυσσευς, για να μη σκοτώσει το παιδί του, σταματά κι έτσι αποκαλύπτεται η προσποίηση[4]. Από εκείνην την στιγμή ο Οδυσσέας μισεί θανάσιμα τον Παλαμήδη[2]. Γι’ αυτό αργότερα τον συκοφαντεί και τον οδηγεί στον θάνατο. Η σκηνή δείχνει την σοφία, την ευφυΐα, την τόλμη, αλλά και την αδυναμία (ακόμη και αυτού του Οδυσσέα!) να τους ξεγελάσει όλους, και κυρίως την αρχή της έχθρας, που θα οδηγήσει στην δολοφονία του Παλαμήδη…

• ΗΘΙΚΟΝ ΔΙΔΑΓΜΑ: Κανείς δεν μπορεί ξεγελάσει τους πάντες…

Στην αρχαία γραμματεία, ο Παλαμήδης είναι ο αντίπαλος νους (= αντίνους) του Οδυσσέα. Αυτή η σκηνή είναι η πρώτη τους σύγκρουση:

«Ο Παλαμήδης αποκαλύπτει την προσποίηση του Οδυσσέα, τοποθετώντας τον μικρό Τηλέμαχο μπροστά στο άροτρο». Ευρωπαϊκό υφαντό[3], 16^ος – 17ος αιώνας. Σκηνή από τον μύθο του Παλαμήδη με την αναγνώριση του Οδυσσέα προσποιούμενου τον τρελλό, μέσω του Τηλεμάχου. Το υφαντό αποδίδει τον Οδυσσέα με το άροτρο, το παράλογο ζεύγος ζώων (βόδι – άλογο), τον Παλαμήδη που τον σταματά, τον μικρό Τηλέμαχο στο έδαφος, τους στρατιώτες και μάρτυρες στο βάθος και το τοπίο που δίνει θεατρικότητα και αφήγηση (αναγεννησιακή / μπαρόκ ερμηνεία του μύθου βασισμένη σε κείμενα Απολλοδώρου, Υγίνου και τραγικών. Οι καλλιτέχνες της Αναγέννησης αγαπούσαν σκηνές, όπου η εξυπνάδα και η μοίρα συγκρούονται.

Τέλος, γεγονότα της προκατακλυσμιαίας Μυθολογικής Ηρωικής εποχής με τον ήρωα Παλαμήδη, ο οποίος παραδίδει το αλφάβητο στους μεθηρωικους ανθρώπους, σήμερα γίνεται αντιληπτό ως πέρασμα της γραφής της 2^ης χιλιετίας π.Χ. (γραμμικη γραφη) στην 1^η χιλιετία (την συμφωνογραφή των Φοινίκων και την επαναφορά στον ελληνικό χώρο του ξεχασμένου αλφαβήτου των Ελλήνων).

ΠΗΓΗ: ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 26.6.2026.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

• Ἀπολλωδώρου, Βιβλιοθήκης Ἐπιτομή, 3.7.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ – ΣΧΟΛΙΑ Γ. Λεκάκη:

[1] Και ο άλλος ανυπέρβλητος ήρωας, Αχιλλεύς, έκανε τεχνάσματα (ντύθηκε γυναικεία και πήγε στην Σκύρο) για να αποφύγει την στράτευση. Ο Όμηρος είναι στην ουσία ειρηνιστής και αντιπολεμικός επικός συγγραφέας.

[2] Εάν ο Οδυσσέας ήταν πραγματικά τρελλός, ο Παλαμήδης θα γινόταν ο ηθικός αυτουργός μια παιδοκτονίας – της δολοφονίας του υιού του, Τηλεμάχου. Αυτό ο Οδυσσέας δεν του το συγχώρησε ποτέ!

[3] παλαμάομαι = εξυφαίνω > παλαμούτι / μπαλαμούτι = εφεύρεση, εξαπάτηση απατηλά λόγια…

[4] Ο Μπ. Μπρεχτ παράλλαξε αυτήν την σκηνή στο σπουδαίο έργο του “Ο ΚΥΚΛΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΜΩΛΙΑ”.

ηρωας προκατακλυσμιαια ελληνικη μυθολογια Παλαμηδης ναυπλιος ναυπλιο αργολιδα αργολις αντιπαλος νους Οδυσσεας, αρχαιο ελληνικο αλφαβητο ανθρωποι παλαμαομαι εξυφαινω παλαμουτι ετυμολογια μπαλαμουτι εφευρεση, εξαπατηση απατηλα λογια ηρωες αντνους Οδυσσεα, ανθρωποτητα αποφηγη στρατευσης Τρωικος πολεμος, τρελλος τρελος κουρελια, ζευξη βοδι αλογο ιππος ονος οργωμα αμμος χωραφι, σπορα αλατι αλας σπορος αχαιοι τρελλα τρελα ξεσκεπασμα Τηλεμαχος αροτρο Οδυσσευς, παιδι παιδοκτονια παιδοκτονος αποκαλυψη προσποιηση μισος θανασιμο συκοφαντια θανατος σκηνη σοφια, ευφυια, τολμη, αδυναμια ξεγελασμα εχθρα δολοφονια αρχαια ελληνικη γραμματεια, αντινοος συγκρουση κατακλυσμος Μυθολογικη Ηρωικη εποχη ηρως αλφαβητα μεθηρωικοι ανθρωποι 2^η χιλιετια πΧ γραμμικη γραφη 1^η συμφωνογραφη Φοινικες φοινικικο φοινικικη γραφη επαναφορα αρχαιος ελληνικος χωρος αρχαια ελλαδα ξεχασμενο Ελληνων ευρωπαικο υφαντο, ευρωπη 16^ος – 17ος αιωνας μΧ μυθος αναγνωριση υφαντα παραλογο ζευγος ζώων στρατιωτες μαρτυρες θεατρικοτητα αφηγηση αναγεννησιακη μπαροκ ερμηνεια απολλοδωρος, Υγινος τραγικοι καλλιτεχνες αναγεννηση σκηνες, εξυπναδα μοιρα αχιλλευς, αχιλλεας τεχνασμα γυναικειο ντυσιμο ενδυση γυναικεια γυναικα Σκυρος βορειες σποραδες μαγνησια θεσσαλια στρατος ομηρος ειρηνιστης αντιπολεμικος επικος συγγραφεας ηθικος αυτουργος συγχωρεση παραλλαγη μπρεχτ κυκλος με την κιμωλια