Στην Μεγάλη Πόλη του Ηρακλή βρέθηκαν ένας δωρικός ελληνικός ναός, και μαρμάρινο γλυπτό της θεάς Αφροδίτης! – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

Η Ηρακλεόπολις η Μεγάλη (λατινικά: Heracleopolis Magna)[1], πρωτεύουσα της 20ης νομής της αρχαίας Αιγύπτου, ευρίσκεται περίπου 15 χλμ. Δ. της σύγχρονης πόλης του Μπένι Σουέφ, στον 29^ο παράλληλο [29.08529553267512, 30.93470354022306].

• ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για την ΗΡΑΚΛΕΟΠΟΛΙ, ΕΔΩ.

Πτολεμαϊκά ελληνικά κείμενα από την Ντεντερα και το Εντφού αναφέρουν ότι κοντά στη Μεγάλη Ηρακλεόπολη έγινε μια μάχη, μεταξύ του Ώρου και του Σηθ.

Στην δεύτερη αίθουσα με κιονοστοιχίες του Ναού του Εντφού, μια τελετουργική σκηνή απεικονίζει την θεϊκή ενθρόνιση, που τελείται από τον Χερισχέφ, στην οποία ο Μακεδόνας Πτολεμαίος Δ΄ λαμβάνει το στέμμα του Ατέφ από τον ίδιο τον Χερισχέφ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: Γ. Λεκάκη«ΘΗΒΑ, η θαυμάσια πόλη: Η Εκατόμπυλος Θήβα Αιγύπτου, και η Επτάπυλος Θήβα Βοιωτίας», ημερολόγιο 2025, έκδ. Φροντιστήριον Θηβαϊκής Αρχαιογνωσίας, έκδ. 2024.

ΤΩΡΑ, Ένα επαναχρησιμοποιημένο πέτρινο κομμάτι-μπλοκ, με σκαλισμένο το όνομα του φαραώ Ευσέβιος[2] (βασίλευσε κατά την 12η Δυναστεία, 1878; – 1840 π.Χ.), ανακαλύφθηκε στην κεντρική Αίγυπτο, στην αρχαία ελληνική Μεγάλη Πόλη του Ηρακλή[3], την πρωτεύουσα της Αιγύπτου κατά την 9η και 10η Δυναστεία. Η επιγραφή περιλαμβάνει τους τίτλους στέψης και γέννησής του.

Βρέθηκαν επίσης:

• δωρικος ελληνικος ναος, δομικά στοιχεία του οποίου επαναχρησιμοποιήθηκαν τον 6^ο αιώνα μ.Χ. στα θεμέλια της βασιλικής και σε πλατφόρμες για τους τεράστιους πυλώνες της (παραπάνω φωτ.),

• κεφαλή ενός μαρμάρινου γλυπτού της Αφροδίτης, της θεάς του έρωτα και της ομορφιάς του ελληνικού πανθέου,
• μια βασιλική δέλτος / cartouche με το όνομα Όσιρις Να Ριφ (θεός που λατρευόταν στην περιοχή στα τέλη της φαραωνικής περιόδου και την πτολεμαϊκή μακεδονική εποχή).
• ίχνη βασιλικής ρωμαϊκής εποχής,
• θραύσματα επιτοίχιων αγαλμάτων και
• κεραμικά καλούπια για την κατασκευή ρωμαϊκών νομισμάτων.

Οι πρώτες ανασκαφές εδώ έγιναν από τον Ed. Naville, το 1891 – 1892. Και το 1904 εμφανίσθηκε ο Flinders Petrie…

Ο αρχαιολογικός χώρος βρίσκεται σήμερα σε πολύ κακή κατάσταση και απειλείται από τα υπόγεια ύδατα.

ΠΗΓΗ: El-Leithy (Ανώτατο Συμβουλιο Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου), «A Cartouche of Senusret III, a Head of Aphrodite, and the Remains of a Roman Basilica Discovered in Ancient Heracleopolis Magna», La Brújula Verde, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 1.6.2026.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

• Γ. Λεκάκης “Συγχρονης Ελλαδος περιηγησις”.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Στα αρχαία αιγυπτιακά ήταν γνωστή σαν Henen nesut, Nen Neşu, ή Hwt nen Neşu = «Το σπίτι του βασιλικού παιδιού». Κατά την ρωμαϊκή εποχή ήταν γνωστή ως Εχνάσια (από το κοπτικό “Hnas” και το αραβικό “Ahnas”). Νυν ο αρχαιολογικός χώρος είναι γνωστός σαν Ιχνασίγια Ουμ ελ Κιμάμ και Ιχνασίγια ελ Μαντινά.

Κείται 250 χλμ. ΝΑ. της Αλεξάνδρειας, 110 χλμ. ΝΔ. του Καΐρου και 170 χλμ. Δ. από τον Κόλπο του Σουέζ.

[2] ΠΗΓΗ: Αιγύπτιος ιερέας Μανέθων. Φαραώ γνωστός στην ιστορία και ως Σέσοστρις Γ > Sesostris III, Khakaure Senusret III / Senwosret III / Σενγουόσρετ Γ΄.

[3] Ο Ηρακλής, ταυτισθηκε με τον αρχαίο αιγυπτιακό αντίστοιχό του, Χερισέφ / Hesif.

Beni Suef Μεγαλη Πολη του Ηρακλη αρχαιος δωρικος ελληνικος ναος, μαρμαρινο γλυπτο θεα Αφροδιτη Λεκακης Μεγαλη Πολις Ηρακλεους δωρικοι ελληνικοι ναοι, μαρμαρο γλυπτα Αφροδιτης Ηρακλεοπολις πρωτευουσα νομος αρχαια Αιγυπτου, Μπενι Σουεφ, 29^ος παραλληλος πτολεμαικα ελληνικα μακεδονικα κειμενα δενδερα Ντεντερα Εντφου Ηρακλεοπολη μαχη, ωρος Σηθ αιθουσα κιονοστοιχια τελετουργικη σκηνη απεικονιση θεικη ενθρονιση, τελετη Χερισχεφ, αρχαιος Μακεδονας Πτολεμαιος Δ στεμμα Ατεφ επαναχρηση πετρινο κομματι μπλοκ, σκαλισμενο ονομα αρχαιοι ελληνες φαραω ελληνας φαραώ Ευσεβιος 12η Δυναστεια, 19ος αιωνας 1878 – 1840 2η χιλιετια πΧ κεντρικη Αιγυπτος, 9η 10η Δυναστεια στεψη γεννηση δωριεις δομικα στοιχεια 6^ος αιωνας μΧ θεμελια βασιλικη πλατφορμα τεραστιος πυλωνας κεφαλη γλυπτικη ερωτας ομορφια ελληνικο πανθεο πανθεον βασιλικη δελτος / καρτους cartouche οσιρις ΝαΡιφ θεος λατρεια φαραωνικη περιοδος πτολεμαικη μακεδονικη εποχη ρωμαικη θραυσμα επιτοιχιο αγαλμα κεραμικο καλουπι κατασκευη ρωμαικο νομισμα ανασκαφες ναβιλ 19ος 1891 – 1892 ανασκαφες φιλντερς πετρι Flinders Petrie αρχαιολογικος χωρος απειλη υπογεια υδατα αιγυπτιακα χενεν νεσουτ Henen nesut, νεν νεσου Nen Nesu, Hwt nen Nesu σπιτι βασιλικο παιδι Εχνασια κοπτικα χνας Hnas αραβικα ανχας Ahnas αρχαιολογια Ιχνασιγια Ουμ ελ Κιμαμ ιχνασια ελ Μαντινα αλεξανδρεια Καιρο Κολπος Σουεζ αιγυπτιος ιερεας Μανεθων μανεθωνας ιστορια Σεσοστρις Γ Σεσωστρις Sesostris III, Khakaure Senusret III / Senwosret III / Σενγουοσρετ Γ αιγυπτιακος Χερισεφ / Hesif