Του Γιώργου Λεκάκη
Η πόλη La Blanca στο San Marcos της Γουατεμάλα, στον 14ο παράλληλο [14.575770319070473, -92.1368486816626] στις όχθες του Ρίο Ναράνιο / Naranjo, συνορεύει με το Κοατεπέκε (Κετσαλτενάνγκο) στα βόρεια, την χασιέντα του Μπουένος Άιρες (Ρεταλχουλέου) στα ανατολικά, το Όκος και το Τεκούν Ουμάν στα δυτικά και τον Ειρηνικό Ωκεανό στα νότια, από την ακτή του οποίου απέχει 10 χλμ.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για την ΓΟΥΑΤΕΜΑΛΑ, ΕΔΩ.
Οι κάτοικοι της Λα Μπλάνκα διατηρούν παραδόσεις όπως ο εορτασμός του πολιούχου τους (18 Δεκεμβρίου), τις λιτανείες της Μεγάλης Εβδομάδας, την Ημέρα της Μητέρας, την Ημέρα του Παιδιού και τις χριστουγεννιάτικες εκδηλώσεις. Διοργανώνουν το φεστιβάλ «Torito» (του Μικρού Ταύρου)[1]. Οι κυρίαρχες γλώσσες είναι τα ισπανικά και τα mam / μαμ. Στην γη τους καλλιεργούν μπανάνες, και καλαμπόκι.
Νέα επιστημονική έρευνα παρουσιάζει και εντάσσει ένα πιθανό παράδειγμα μικρού κεραμικού αντικείμενου, της πρώιμης αρίθμησης με κουκκίδες, στην Μεση Αμερική, σε ένα αποσπασματικό κεραμικό ειδώλιο της Μέσης Προκλασσικής περιόδου, που χρονολογείται στο 750 – 650 π.Χ. από την La Blanca Γουατεμάλας, δηλαδή σε μια πόλη στις ακτές του Ειρηνικού, την οποία οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν ακούσει ποτέ!.. Κι όμως ήταν ένα πρώιμο αστικό κέντρο με ισχυρή παράδοση ειδωλίων!
Πρόκειται για ένα ειδώλιο χωρίς πρόσωπο. Εκεί που θα έπρεπε να υπάρχει ένα κεφάλι, ο πηλός στενεύει και γίνεται ένα επίπεδο, σαν γλωττίδας – γι’ αυτό και αυτού του είδους τα έργα τέχνης, ονομάσθηκαν «ειδώλια γλωττίδας». Εκεί, λοιπόν, κάποιος πάτησε 11 κουκκίδες, πριν το ψήσει, διαταγμένες σε τρεις στήλες (3–4–4).
- ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: Γ. Λεκάκης “Ο ΚΟΣΜΟΣ του 11”, ΕΔΩ.
Είναι γραφή; Ημερολόγιο; Είναι αριθμητικό συστημα; Και τι σχέση έχουν με τις εξελίξεις στην πρώιμη γραφή και την γραφική σημειογραφία της Αμερικής;
Οι μελετητές υποστηρίζουν ότι αυτό το μοναδικό αποσπασματικό ειδώλιο υποδηλώνει την σχέση μεταξύ αρίθμησης, σωμάτων και ταυτότητας στις αρχαίες μεσοαμερικανικές κοσμοθεωρίες.
Πάντως υπάρχει μια παραδοξότητα στο ίδιο το αντικειμενο: Ένα ανθρώπινο σώμα, στήθος και ομφαλός αποτυπωμένα με προσοχή, και στην συνέχεια, επάνω από το στήθος, τίποτα αναγνωρίσιμο! Απλώς μια «γλωττίδα» από πηλό, κενή. Εκτός από αυτά τα ένδεκα πιεσμένα σημάδια.
Περισσότερα από 300 από αυτά τα ειδώλια «γλωττίδας» έχουν βρεθεί στη Λα Μπλάνκα κατά τη διάρκεια δεκαετιών ανασκαφών. Οι επιστήμονες που εργάστηκαν σε αυτές, αρκετές δεκαετίες, λένε ότι η μορφή της γλωττίδας ήταν σκόπιμη, ουσιαστική και συνεπής. Οι γλωττίδες μερικές φορές έχουν «ωτοασπίδες». Μερικά έχουν κορδέλλες για το κεφάλι.
Η απουσία προσώπου δεν ήταν αποτυχία της τέχνης του καλλιτέχνη. Ήταν μάλλον το ζητούμενο.
Η προεξέχουσα γλωττίδα, χωρίς καθορισμένα χαρακτηριστικά, μπορεί να λειτουργούσε ως ένα είδος λευκής πλάκας – ένα κεφάλι απαλλαγμένο από μια σταθερή ταυτότητα, ανοιχτό σε άλλα είδη σημαδιών. Αλλά και πιθανόν, τα χαρακτηριστικά να εγγράφονταν, μετά την πώλησή τους σε συγκεκριμένο αγοραστή!
Μόνο ένα ειδώλιο La Blanca, από τις αρκετές χιλιάδες που βρέθηκαν, έφερε ποτέ σημάδια με τέτοιες κουκκίδες… Εξαιρετικά σπάνιο, λοιπόν.
Υπάρχουν λίγα γνωστά παραδείγματα μεσοαμερικανικής αρίθμησης που προηγούνται της Ύστερης Προκλασσικής περιόδου (300 π.Χ. – 250 μ.Χ.).
ΠΗΓΗ: J. Guernsey «Numbers and Bodies: Potential Early Numeration on a Middle Preclassic Figurine from La Blanca, Guatemala», Cambridge University Press, Latin American Antiquity, DOI: https://doi.org/10.1017/laq.2025.1014627, Απρ. 2026, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 1.5.2026.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
- Municipio de La Blanca en San Marcos, Γουατεμάλα, 3.12.2025.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] Το El Torito στην Γουατεμάλα είναι ένα σύνολο παραδοσιακών εορτών και χορών, σε πολλές πόλεις και χωριά, με την μορφή τοπικών θρησκευτικών πανηγύρεων (fiestas patronales). Σε αυτές, κατασκευάζεται ένας σκελετός ταύρου από ξύλο ή σύρμα, γεμάτος πυροτεχνήματα. Ένας άνθρωπος τον σηκώνει στους ώμους του και τρέχει ή χορεύει ανάμεσα στο πλήθος, ενώ τα πυροτεχνήματα εκρήγνυνται. Οι θεατές τον αποφεύγουν ή τον «πειράζουν», δημιουργώντας ένα παιγνίδι κυνηγητού. Αλλαχού είναι απλώς λαϊκός χορός με μάσκες και χαρακτήρες. Οι χορευτές φορούν και ιδιαίτερες στολές. Συνοδεύονται από μαρίμπα, τύμπανα ή παραδοσιακά πνευστά. Συχνά αναπαριστάνουν ιστορίες από την αποικιοκρατια, με γαιοκτήμονες / αφεντικά, εργάτες γης, και ζώα, που είχαν πολλές συγκρούσεις.
αρχαιο ειδωλιο εντεκα ενδεκα 11 κουκκιδες Λεκακης αρχαια ειδωλια 11 στιγμες στιγματα κουκκιδα dots λα μπλανκα La Blanca αγιος μαρκος San Marcos Γουατεμαλα, 14ος παραλληλος Ριο Ναρανιο / Naranjo, Κοατεπεκε Κετσαλτενανγκο χασιεντα Μπουενος αιρες Ρεταλχουλεου οκος Τεκουν Ουμαν Ειρηνικος Ωκεανος κατοικοι παραδοσεις εορτασμος εορτη γιορτη πανηγυρι εορτες γιορτες πανηγυρια πολιουχος 18 Δεκεμβριου Δεκεμβριος λιτανεια Μεγαλη Εβδομαδα Ημερα της Μητερας, Παιδιου χριστουγεννα εκδηλωσεις φεστιβαλ τοριτο Torito γλωσσα ισπανικα διαλεκτος mam / μαμ καλλιεργεια μπανανα καλαμποκι μικρο κεραμικο αντικειμενο πρωιμη αριθμηση Μεση Αμερικη αποσπασματικο κεραμικο Προκλασσικη περιοδος 8ος 7ος αιωνας 750 – 650 πΧ πρωιμο αστικο κεντρο παραδοση ειδωλιων κεραμικη κεραμικης χωρις προσωπο απροσωπο κεφαλι, πηλος γλωττιδα εργο τεχνης, ονομα ειδωλια γλωττιδας ψησιμο 3 τρεις στηλες 3 – 4 – 4 γραφη Ημερολογιο αριθμητικο συστημα εξελιξη γραφικη σημειογραφια Αμερικης μοναδικο σχεση αριθμηση αριθμητικη σωμα ταυτοτητα αρχαιες μεσοαμερικανικες κοσμοθεωριες κοσμοθεωρια παραδοξοτητα παραδοξο αντικειμενα ανθρωπινο στηθος ομφαλος σημαδια σημαδι ανασκαφη μορφη σκοπιμη, συνεπης ωτοασπιδα κορδελλα κορδελα απουσια προσωπου αποτυχια τεχνη καλλιτεχνης προεξεχουσα καθορισμενα ακαθοριστα χαρακτηριστικα λευκη πλακα σταθερη πωληση αγορα υστερη 300 250 μΧ 4ος 3ος κοσμος 11 El Torito ελ τοριτο παραδοσιακες χορος πολεις χωριο θρησκευτικη πανηγυρις fiestas patronales κατασκευη σκελετος ταυρος ξυλο συρμα, πυροτεχνηματα ανθρωπος ωμοι πυροτεχνημα εκρηξη πειραγμα παιχνιδι παιγνιδι κυνηγητο λαικος μασκα χαρακτηρας χορευτης στολη φορεσια μαριμπα, τυμπανο παραδοσιακα πνευστα αναπαρασταση ιστορια αποικιοκρατια, γαιοκτημονας, εργατης, ζωα συγκρουση γαιοκτημονες αφεντικο εργατες γης, ζω
