Του Γιώργου Λεκάκη
Τα πρώιμα στελέχη του βακτηρίου Yersinia pestis που προκαλεί την πανώλη δεν διέθεταν τους παράγοντες λοιμογόνου δράσης, που απαιτούνται για την βουβωνική μορφή, μέχρι πριν από περίπου 3.800 χρόνια.
Στοιχεία για ένα ξέσπασμα πανώλης πριν από περίπου 5.500 χρόνια έχουν εντοπιστεί σε δείγματα DNA που ελήφθησαν από τα λείψανα κυνηγών-τροφοσυλλεκτών, που είχαν ταφεί σε 4 νεκροταφεία της Ανατολικής Ίδης / Ουστ-Ίντα, στην όχθη του ποταμού Ανγκάρα, βορειοδυτικά της λίμνης Βαϊκάλης, της παλαιότερης και βαθύτερης λίμνης στον κόσμο, στην νοτιοανατολική Σιβηρία.
Ένα δεύτερο ξέσπασμα πιθανότατα συνέβη μεταξύ 400 και 600 ετών αργότερα.
Οι ερευνητές υποδηλώνουν ότι οι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες μολύνθηκαν από το βακτήριο της πανώλης (Yersinia pestis) μέσω της σφαγής ή της κατανάλωσης ωμών μαρμότων, ενός είδους σκίουρου, που μπορεί να λειτουργήσει ως «δεξαμενή» για την πανώλη σήμερα.
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για την ΠΑΝΩΛΗ, ΕΔΩ.
Η ασθένεια πιθανότατα εξαπλώθηκε στην συνέχεια από άτομο σε άτομο με την μορφή πνευμονικής πανώλης, η οποία επηρεάζει τους πνεύμονες. Τουλάχιστον τα 2/3 (39%) των νεκρών σε δύο από τα νεκροταφεία της μελέτης ήταν κάτω των 15 ετών (ηλικίας 8 έως 11 ετών) κατά την στιγμή του θανάτου τους και πολλοί από αυτούς μοιράζονταν τάφους με αδέλφια ή άλλα μέλη της οικογένειας.
Αυτά τα ευρήματα δείχνουν ότι:
- οι επιδημίες πανώλης συνέβησαν ενωρίτερα από ό,τι πιστεύαμε προηγουμένως και ήταν πράγματι θανατηφόρες.
- η εμφάνιση επιδημιών σε κοινότητες κυνηγών-τροφοσυλλεκτών του μέσου Ολόκαινου, πολύ έξω από την σφαίρα της Ύστερης Νεολιθικής Ευρώπης, αμφισβητεί την άποψη ότι οι υψηλότερες πυκνότητες πληθυσμού και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής κατά την νεολιθική γεωργική μετάβαση ήταν προϋποθέσεις για επιδημίες πανώλης.
ΠΗΓΗ: R. Macleod (Πανεπιστημιο Οξφόρδης), κ.ά. «Lethal plague outbreaks in Lake Baikal hunter-gatherers 5,500 years ago», Nature, vol. 654, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 17.6.2026.
Baikal καταναλωση ωμος σκιουρος ωμοφαγια πριν 5.500 χρονια, χρονων αρχαιοτερη πανωλη ανθρωπος Λεκακης 5.000 πανωλις πρωιμο στελεχος βακτηριο Yersinia pestis παραγοντας λοιμογονος δραση βουβωνικη 3.800 Λετονια ξεσπασμα πανωλης DNA λειψανα κυνηγοι τροφοσυλλεκτες ταφος νεκροταφειο ανατολικη ιδη Ουστ ιντα / Ust-Ida, Ust Ida UstIda ποταμος Ανγκαρα / Angara, λιμνη Βαικαλη, παλαιοτερη βαθυτερη νοτιοανατολικη Σιβηρια μολυνση σφαγη μαρμοτα ασθενεια ατομο πνευμονικη πνευμονες νεκροι 8χρονο παιδι 11χρονο νεκρο νεκρος θανατος ταφη οικογενεια κρανιο 10χρονη 10χρονο κοριτσι ευρημα επιδημια θανατηφορος θανατηφορα επιδημιες κοινοτητα μεσο Ολοκαινο υστερη Νεολιθικη Ευρωπη πυκνοτητα πληθυσμου πληθυσμος αλλαγη τροπος ζωης γεωργικη μεταβαση γεωργια προυποθεση
