Του Γιώργου Λεκάκη
Συνολικά 84 ανθρωποι, που έζησαν την Μέση Νεολιθική έως την Μέση Εποχή του Χαλκού (περίπου 4100 – 1230 π.Χ.), αναλύθηκαν για την κατανόηση αρχαίων στρατηγικών διατροφής και διαβίωσης, καθώς και τις επιπτώσεις τους, ώστε να αποκαλυφθεί πιθανή κοινωνική διαστρωμάτωση.
Τα υψηλά επίπεδα αζώτου, που ανιχνεύθηκαν στην ισοτοπική ανάλυση κολλαγόνου οστών ανθρώπων και ζώων, που ανακτήθηκε από περισσότερους από 30 αρχαιολογικούς χώρους στην βόρεια Πολωνία, δείχνουν ότι οι νεολιθικοί αγρότες λίπαναν τα χωράφια τους.
Τάφοι σε τύμβους Μέσης Εποχής του Χαλκού από την Κουγιάβια: Φωτογραφία του πεδίου του τάφου αρ. 200 στο Karczyn[2] / Witowy 21/22 στον 52ο παράλληλο [52.737588871174594, 18.365585968357657] στο Βοεβοδάτο Κουγιαβίας-Πομερανίας, στην κομητεία Ινόβροκλαβ. Κατά προσέγγιση διάταξη των ατόμων στους τάφους στην Krusza Podlotowa/ Klein-Kruscha / Μικρη Κρουσα, στον 52ο παράλληλο [52.74556773957932, 18.19988107762064].
Η επιστημονική μελέτη έδειξε επίσης ότι αυτοί οι πρώτοι αγρότες έτρωγαν λίγα ψάρια και άλλες τροφές γλυκού νερού. Στην συνέχεια, μεταξύ περίπου 2800 και 2200 π.Χ., πληθυσμοί όπως οι άνθρωποι του Πολιτισμού Corded Ware, από μια περιοχή κοντά στον ποταμό Δούναβη, έφτασαν στην Κουγιαβια[1], σημερινή βόρεια Πολωνία.
Οι νεοφερμένοι προσαρμόστηκαν στις τοπικές συνθήκες, αλλά διατήρησαν τα δικά τους διατροφικά πρότυπα, με βάση την κατανάλωση κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων.
Στην Εποχή του Χαλκού, οι αγρότες σε αυτήν την περιοχή άρχισαν να καλλιεργούν κεγχρί, το οποίο μπορεί να εισήχθη από έναν νέο πληθυσμό. «Το κεγχρί είναι μια προϊστορική υπερτροφή», δήλωσε ο κ. Pospieszny. «Είναι εξαιρετικά θρεπτικό και μπορεί να θρέψει μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων. Έχει πολύ σύντομη καλλιεργητική περίοδο. Αποτελεί καλή προστασία, για παράδειγμα, σε περίπτωση ξηρασίας, λόγω της υψηλής αντοχής του στις υψηλές θερμοκρασίες», εξήγησε.
Ωστόσο, ο κ. Pospieszny και οι συνάδελφοί του επιβεβαίωσαν την παρουσία δύο ξεχωριστών πληθυσμιακών ομάδων στην περιοχή, με βάση τα πρότυπα κατανάλωσης τροφίμων, τον υλικό πολιτισμό και τις πρακτικές ταφής. Μέσα σε αυτούς τους πληθυσμούς, ορισμένα άτομα κατανάλωναν περισσότερο κρέας, πιθανώς αντανακλώντας την αναδυόμενη κοινωνική διαφοροποίηση εντός των κοινοτήτων.
ΠΗΓΗ: L. Pospieszny «Ισοτοπικές γνώσεις σχετικά με τους μακροπρόθεσμους κοινωνικοοικονομικούς μετασχηματισμούς στην προϊστορική Κουγιαβια της Πολωνίας», Royal Society, Open Science, 13 (2): 250968, https://doi.org/10.1098/rsos.250968, Science in Poland, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 25.2.2026.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] Kujawy / Kujawien / Cuiavia περιοχή στην βορειοκεντρική Πολωνία, στην αριστερή όχθη του ποταμού Βιστούλα. Στην περιοχή αναπτύχθηκε ο “Πολιτισμός της γραμμικής ταινιωτής κεραμικής” και είχε τυροκομία πριν από 7.500 χρόνια!
[2] Σε σωστικές ανασκαφές για την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου Yamal-Europe, ανακαλύφθηκαν τα ερείπια ενός οικισμού του 2ου – 3ου αιώνα μ.Χ. με ένα συνολο εγκαταστάσεων για την προκαταρκτική επεξεργασία λιναριού και κάνναβης – μοναδικές στην Ευρώπη – ΠΗΓΗ: J. Bednarczyk “Everyday Life in the Roman Period” στο “Pipeline of archaeological treasures”, Poznan, 1998.
αρχαιοι ανθρωποι πριν 6.100 χρονια χρονων αρχαιοτερο λιπασμα χωραφια Λεκακης κουγιαβι Kujawy κουγιαβιεν Kujawien κουιαβια Cuiavia Πολωνια, οχθη ποταμος Βιστουλας Πολιτισμος της γραμμικης ταινιωτης κεραμικης αρχαιο τυρι αρχαια τυροκομια 7.500 6η χιλιετια 5500 πΧ σωστικες ανασκαφες κατασκευη αγωγος φυσικου αεριου Yamal Europe, ερειπια οικισμος 2ος – 3ος αιωνας μΧ εγκατασταση προκαταρκτικη επεξεργασια λιναρι κανναβη κανναβις μοναδικη Ευρωπη ανθρωπος πριν 6.000 χρονια λιπασματα χωραφι μεση Νεολιθικη Εποχη Χαλκου 4100 – 1230 πΧ κατανοηση αρχαια διατροφη διαβιωση επιπτωσεις κοινωνικη διαστρωματωση αζωτο ισοτοπικη αναλυση κολλαγονο οστων ανθρωπων ζωων, οστο ανθρωπου ζωου αρχαιολογικος χωρος βορεια Πολωνιας, νεολιθικοι αγροτες λιπανση πρωτοι ψαρια ψαρι τροφη γλυκο νερο 2800 2200 πΧ πληθυσμος Πολιτισμος Corded Ware, ποταμι Δουναβης, δουναβις ιστρος προσαρμογ συνθηκες, διατηρηση διατροφικα προτυπα, καταναλωση κρεας γαλακτοκομικα προιοντα γαλα αγροτης καλλιεργεια κεγχρι, κεχρι προιστορικη υπερτροφη superfood super food εξαιρετικα θρεπτικο καλλιεργητικη περιοδος προστασια, ξηρασια υψηλη αντοχη υψηλες θερμοκρασιες πληθυσμοι προτυπο τροφιμα υλικος πρακτικη ταφη κοινωνια διαφοροποιηση κοινοτητα Ισοτοπο κοινωνικοοικονομικος μετασχηματισμος προιστορια Κουγιαβια ταφος τυμβος καρζιν Karczyn / βιτοβι Witowy διαταξη νεκρος ατομο κρουζα ποντλοτοβα Krusza Podlotowa Πομερανια κομητεια Ινοβροκλαβ 52ος παραλληλος
