Η άγνωστη αρχαία ελληνική πόλη Σία, σε υψόμετρο 1.050 μ.! – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη

Η αρχαία ελληνική πόλη Σία(*)ευρίσκεται σε μια ορεινή και τραχειά περιοχή της Πισιδίας, σε υψόμετρο 1.050 μ.!

(*) Ας σημειωθεί ότι με αυτό το όνομα υπάρχουν και άλλες πόλεις:

• Σιά, και στην επαρχία Λευκωσίας στην Κύπρο, στον 34ο παράλληλο [34°57′18.59515″N 33°23′24.72731″E], 25 χλμ. νότια της πρωτεύουσας Λευκωσίας και 320 χλμ. ΝΑ. της Αττάλειας!
• Συΐα, αρχαία κρητική πόλη (> νυν Σούγια Χανίων). Και
• Συΐα, αρχαία κρητική πόλη στον νομό Λασυθίου.
• ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΠΙΣΙΔΙΑΣ, ΕΔΩ.

Σήμερα είναι κοντά στο μικρό χωριό Καράοτ, στην περιοχή Μπουτσάκ της Πισιδίας (νυν Μπουρντούρ) στην έκταση που καταλαμβάνει νυν η ΝΔ. Τουρκία.

Ιδρύθηκε μάλλον γύρω στον 2ο αιώνα π.Χ. Η μεγαλύτερη ανάπτυξή της έγινε τον 3^ο – 4^ο αιώνα μ.Χ., όταν ήταν ένα κοινωνικοοικονομικό κέντρο.

Αναπαράσταση της αρχαίας ελληνικής πόλεως, Σίας Πισιδίας!

Ο οικισμός συνεχίστηκε μέχρι και την Ύστερη Ρωμαϊκή περίοδο τουλάχιστον!

Είναι μια από τις καλύτερα διατηρημένες αρχαίες πόλεις της Μικράς Ασίας – και της Πισιδίας φυσικά (μαζί με την Σαγαλασσό, την αρχαία ελληνική πρωτεύουσα της περιοχής). Το απρόσιτο της θέσης της, έκανε πολλές αρχαίες κατασκευές να επιβιώσουν, όπως:

• τα τείχη της,
• οι διώροφοι πύργοι,
• η πύλη εισόδου,
• τα ερείπια λουτρών (πιθανώς χρονολογούνται στον 3ο αιώνα),
• οι μνημειώδεις τάφοι,
• η περιοχή της νεκρόπολης,
• δύο εκκλησίες και
• τα υδραυλικά συστήματα δεξαμενών σε σπίτια.

Στα Ν. έκειτο η Μαξιμανούπολις και στα ΝΔ. η Αριασσός.

Η απομακρυσμένη τοποθεσία της έχει διασφαλίσει την αξιοσημείωτα καλή διατήρηση των ερειπίων. Δεν έχουν πραγματοποιηθεί ανασκαφές. Έχουν διεξαχθεί διάφορες επιφανειακές έρευνες (από τον 19ο αιώνα έως σήμερα).

• Το Καράοτ είναι ένα πολύ μικρό χωριό, που απέχει 78 χλμ. από την Μπουρντούρ. Η αρχαία πόλη απέχει 2,5 χλμ. από το χωριό Καραότ. Για να φτάσετε σε αυτήν, η πλοήγηση θα σας οδηγήσει στον πλησιέστερο χωματόδρομο προς το βουνό. Αφήνετε το όχημά σας εκεί και περπατάτε 600 μ. Συνεχίζετε να περπατάτε σε ένα φαρδύ χωματόδρομο. Βράχοι με κόκκινα σημάδια υποδεικνύουν το σωστό μονοπάτι (κάθε 150 – 200 μ.). Τελικώς, θα φτάσετε σε μια διασταύρωση όπου στρίβετε δεξιά και θα βρεθείτε στην αρχαία πόλη (37.265300613900905, 30.599900069845198). Συνολικώς 45 χλμ. (ευθεία απόσταση) από την Αττάλεια.

Το Μπουτσάκ (τ. Bavlu) στον 37^ο παράλληλο [37°27′33″N 30°35′43″E] είναι μια πόλη στην νυν επαρχία Μπουρντούρ, μιας περιοχής με 35 χωριά, που ευρίσκεται στο 44^ο χλμ. του αυτοκινητόδρομου Μπουρντούρ – Αττάλειας, Το προηγούμενο όνομα της περιοχής ήταν Ογκουζάν / Oğuzhan. Ο κάτοικος ή ο καταγόμενος εξ αυτής λέγεται Μπουτσακης / Μπουτσιδης (το επίθετο υπάρχει ακόμη και σήμερα μεταξύ Ελλήνων).

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Το 78% του πληθυσμού είναι αγρότες. Καλλιεργούν 300.000 στρ. Στο ορεινό τμήμα (περιοχή Μελί – Ακσού), καλλιεργούνται ελιές, σύκα, σταφύλια, ροδάκινα, φιστίκια, σουσάμι, εσπεριδοειδή και λαχανικά. Στις πεδιάδες, καλλιεργούνται κυρίως καλλιεργούμενα φυτά, δημητριακά και φρούτα. Η οπωροκαλλιέργεια είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένη στα χωριά Καραπινάρ, Ιντσιρντερέ και Κιζίλτζααγάτς, καθώς και στις πόλεις Κοτζαάλιλερ και Κιζίλκαγια. Εξάγονται δε σε χώρες της Μέσης Ανατολής. Καλλιεργείταικαι καπνός (τύπου Βιρτζίνια με μεγάλα φύλλα) και αποστέλλεται στα Άδανα για επεξεργασία.

Ανεπτυγμένη και η κτηνοτροφία (γαλακτοπαραγωγά και βοοειδη, εκτροφή αιγών, προβάτων και πουλερικών). Υπάρχουν 16.970 βοοειδή, 24.500 πρόβατα, 71.200 κατσίκες και 450.000 κοτόπουλα. Τυροκομεία και πολλά κέντρα συλλογής γάλακτος προμηθεύουν με τυρί ξενοδοχεία στην Αττάλεια, ακόμη και την Κωνσταντινούπολη. Ιδιαίτερο τοπικό τυρί το pide. Υπάρχουν και 3.000 κυψέλες μελιισσών!

Το Μπουτσάκ έχει γνωρίσει σημαντική ανάπτυξη λόγω της εγγύτητάς του με την Αττάλεια. Συνορεύει με την επαρχία Σπάρτης στα ανατολικά.

ΚΟΥΖΙΝΑ

Η τοπική κουζίνα φημίζεται για τα πιάτα τέστι και σις κεμπάπ, το ψωμί kömbe (Çanak ekmeği), το γκάιμακ (καϊμακι), η πάστα καρυδιού, π χαλβάς κολοκύθας και η πουτίγκα.

ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

Εκτός της αρχαίας ελληνικής πόλεως, στο χωριό Çamlık, ευρίσκονται:

• τα ερείπια μιας άλλης αρχαίας ελληνικής πόλης, τα Κρεμνά των Πισιδών Έλλήνων.
• Στα νοτιοανατολικά της περιοχής, ο ποταμός Aksu Çayı, που εκβάλλει στην Μεσόγειο Θάλασσα, κοντά στην Αττάλεια. Έχει φράγμα που σχηματίζει την λιμνοδεξαμενή Karacaören – όπου ψαρεύουν σε γλυκό νερό κυπρίνους, πέρκες, κέφαλοι και γατόψαρα).
• Άλλες λίμνες η Kargı, άλλη στο Heybeli και άλλη στο Kuşbaba. Πανέμορφη η λίμνη Saida. Άλλωστε η περιοχή ανήκει στην λεγομένη «Περιοχή των Λιμνών Ανατολικής Μεσογείου».
• Στα δυτικά ευρίσκονται τα σελτζουκικά καραβανσεράια Susuz Han και İncir Han < χάνι < αρχ. ελληνική λέξη ξενος, ξενίζω = φιλοξενώ).

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η περιοχή έχει αυτοκινητοβιομηχανία (ακμαίο εμποριο ανταλλακτικών αυτοκινήτων). Και περισσότερες από 3.000 μικρές βιομηχανικές επιχειρήσεις (επισκευής μηχανοκίνητων οχημάτων, αμαξωματων, ηλεκτρολογικές αυτοκινήτων, επισκευής μοτοσυκλεττών, μπαταριών, ελαστικών, κλπ.). Λόγω των άφθονων δασων της περιοχής, διαθέτει εργαστήρια που ειδικεύονται σε τόρνους, βαφές, κατασκευή επίπλων, ξυλουργικές και μεταλλικές κατασκευές, κ.ά. Πολλά εργαστήρια εξάγουν ξυλεία. Η περιοχή διαθέτει ένα εργοστάσιο τσιμέντου (As Cement) με ημερήσια δυναμικότητα 6.000 τόνων, εργοστάσια τούβλων, πλαστικών, μπαταριών, εμβόλων, μαρμάρου[1], σκαλωσιών, ψυκτικών, κ.ά.

Τέλος, το ποσοστό αλφαβητισμού στο Μπουτσάκ είναι αρκετά υψηλό: 99% (όπως συμβαίνει και σε όλο το νυν Μπουρντούρ)!

ΠΗΓΗ: Γ. Λεκάκης “Η αγνωστη Μικρα Ασια”. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 4.5.1999.

ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:

[1] Τα τελευταία χρόνια, έχουν ανακαλυφθεί και τεθεί σε λειτουργία πλούσια κοιτάσματα μαρμάρου, εντός των ορίων της περιοχής. Η παραγωγή μαρμάρου έχει γίνει η κινητήρια δύναμη της βιομηχανίας του Μπουτσάκ. Τα εργοστάσια μαρμάρου παράγουν μάρμαρο τραβερτίνη, για εξωτερικες επνδυσεις.

αγνωστη αρχαια ελληνικη πολη Σια πισιδιας, υψομετρο Λεκακης πισιδια χωματοδρομος μονοπατι πεζοπορια μονοπατια πεζοποριαα πεζοπορικη διαδρομη πολις ονομα επαρχια Λευκωσιας Κυπρος, 34ος παραλληλος λευκωσια ατταλεια αγνωστες αρχαιες ελληνικες πολεις 1.000 μετρα ορεινη τραχεια περιοχη Πισιδιας, χωριο Karaot / Καραοτ, Bucak / Μπουτσακ Μπουρντουρ Τουρκια 2ος αιωνας πΧ 3^ος – 4^ος αιωνας μΧ κοινωνικοοικονομικο κεντρο οικισμος υστερη Ρωμαικη εποχη περιοδος καλυτερα διατηρημενες Πισιδια Σαγαλασσος απροσιτη κατασκευη τειχη αρχαιος διωροφος πυργος πυλη ερειπια λουτρο μνημειωδης ταφος νεκροπολη εκκλησια συστημα δεξαμενη σπιτι απομακρυσμενη καλη διατηρηση ερειπια ανασκαφη 19ος Μπουτζακ Ογκουζαν Oguzhan αγροτες καλλιεργεια Μελι Ακσου ελια συκο σταφυλι ροδακινο φιστικι σουσαμι, εσπεριδοειδη λαχανικα φυτο δημητριακα φρουτα οπωροκαλλιεργεια χωρια Καραπιναρ, Ιντσιρντερε Κιζιλτζααγατς, Κοτζααλιλερ Κιζιλκαγια Καρα πιναρ, Ιντσιρ ντερε Κιζιλτζα αγατς, Κοτζα αλιλερ Κιζιλ καγια εξαγωγη Μεση Ανατολη καπνος καπνα τυπου Βιρτζινια φυλλο αδανα επεξεργασια κτηνοτροφια γαλακτοπαραγωγη βοοειδη, εκτροφη αιγα προβατο πουλερικα βοδια προβατα, κατσικα κοτοπουλο τυροκομειο γαλα τυρι ξενοδοχειο Κωνσταντινουπολη κυψελη μελισσα μπαβλου Bavlu 37^ος Σπαρτη τσαμλικ camlık, Κρεμνa / Kremna Πισιδεις αρχαιοι ελληνες ποταμος αξου Aksu cayı, Μεσογειος Θαλασσα, φραγμα λιμνοδεξαμενη Karacaoren καρακαορεν ψαρεμα ψαρια γλυκο νερο κυπρινος, περκα, κεφαλος γατοψαρο λιμνες καργκι Kargı, χειμπελι Heybeli κουσμπαμπα Kusbaba Περιοχη Λιμνων Ανατολικης Μεσογειου τοπικη κουζινα πιατο μαγειρικη γαστρονομια τεστι σις κεμπαπ, ψωμι kombe canak ekmegi τσανακ εκμεκ γκαιμακ καιμακι παστα καρυδιου καρυδι χαλβας κολοκυθας κολοκυθα πουτιγκα σελτζουκοι καραβανσεραι σουσουζ χαν Susuz Han incir χανι ετυμολογια χανιου χανιων ξενος ξενιος ξενοδοχειο ξενων αυτοκινητοβιομηχανια εμποριο ανταλλακτικα αυτοκινητων βιομηχανια επισκευη μηχανοκινητο οχημα αμαξωμα αυτοκινητων, μοτοσυκλεττα μπαταρια ελαστικα δασος εργαστιριο τορνος, βαφη επιπλα ξυλουργικες και μεταλλικες κατασκευες ξυλεια εργοστασιο τσιμεντο τουβλο πλαστικα εμβολο μαρμαρο σκαλωσια ψυκτικα αλφαβητισμος κοιτασμα μαρμαρου, παραγωγη εργοστασια τραβερτινης, επνδυση Μαξιμανουπολις αριασσος. Μαξιμανουπολη αρχαια κρητικη πολις Συια Σουγια Χανιων χανια κρητης αρχαιοι Κρητες Μικρα Ασια