Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

23 C
Athens
Τετάρτη, 22 Απριλίου, 2026

Συμβολή στην ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ της ΓΕΩΡΓΙΑΣ / ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ – του Γ. Λεκάκη

Συμβολή στην ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

της ΓΕΩΡΓΙΑΣ / ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ

Αρχαία γεωπονικά βιβλία με τίτλο “Γεωπονικά” έγραψαν οι:

  • Αισχρίων / Αισχίων ο Σαμιος (4ος αιώνα π.Χ.)
  • Βίων ο Σολεύς (3ος αι. π.Χ.)
  • Γαληνός (2ος αι. μ.Χ.)
  • Δίδυμος (5ος – 6ος αι. μΧ),
  • Νέστωρ ο Λαρανδεύς (10ος αιώνας),
  • Πελαγόνιος (4ος αιώνα π.Χ.) και
  • Κωνσταντίνος Ζ’ Πορφυρογέννητος “ΓΕΩΠΟΝΙΚΑ” έκδοση που βασίστηκε στην συλλογη του Κασσιανου Βάσσου του Σχολαστικού (6ου αι. μΧ), η οποία ήταν επίσης ερανισματα από παλαιότερα έργα (έκδ. H. Beckh, Λειψία, 1895). Τα “Γεωπονικά” είναι μία συλλογή από 20 βιβλία που περιέχουν ερανίσματα από παλαιότερα έργα. Συντάχθηκαν με εντολή του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Ζ΄ Πορφυρογέννητου (10oς αι. μ.Χ.). Η νέα βυζαντινή συλλογή για την γεωργία ανατέθηκε σε κάποιον άγνωστον. Καλύπτει τις περισσότερες πτυχές της γεωργίας και της αγροτικής οικονομίας. Δίνονται συμβουλές για την γενική καλλιέργεια της γης, τα οπωροφόρα δέντρα, τις ελιές, τις συκιές, την αμπελοκαλλιέργεια, τα τρόφιμα, φρούτα, λαχανικά, την αποθήκευση και συντήρησή τους, συνταγές, φροντίδα κελαριού, βαρελιών, φελλών, προετοιμασία εδάφους, εργασίες αμπελώνων, οινοποίησης, γευσιγνωσία κ.α. Επίσης κατάλογος φαρμακευτικών οίνων με τις εφαρμογές και τους καθαγιασμούς τους.
    • Με πλήρη τιτλο “Geoponicorum sive de re rustica, libri XX. Cassiano Basso scholastico collectore. Antea Constantino Porphyrogenneto a quibusdam adscripti. Græce & Latine. Græca cum MSS. contulit, prolegomena, notulas, & indices adjecit Pet. Needham Coll. D. Joannis Cantabrig. Socius. Cantabrigiae, typis Academicis. Impensis A. & J. Churchill, επανακυκλοφόρησαν το 1704 με σχόλια, προλεγόμενα, σημειώσεις και ευρετήρια από τον Ι. Κανταβριανό, συνεργάτη των έκδ. Καιμπριτζ. Σε σχήμα 8o, σελ. xxii+532. Δίστηλο κείμενο στα ελληνικά και λατινικά. Σπάνιο βιβλίο.

“Γεωπονικά” (συλλογή κειμένων προ του 10ου αι.) έκδοση Bibliotheca Teubneriana, 1895, Λειψία / Lipsiae.

Γκρούνφελντ (Gruenfeld Ε.) «Οι συνεταιρισμοί από οικονομικής και κοινωνικής απόψεως», έκδ. Δ. Φραγκούλη, Πάτραι, 1932.

Δάσκαλος Γ. Χ. «Αστικοί και γεωργικοί συνεταιρισμοί. Ιστορία, αρχές, νομοθεσία, οργάνωση, οικονομία», εκδ. Σύγχρονη Εκδοτική, 1992.

Δούρος Ν.Π. «Γεωργικοί συνεταιρισμοί. Ελληνικά προβλήματα συνεργατισμού», εκδ. Ράνος, 1945.

Ζωγράφος Δ. Λ. «Ιστορία της ελληνικής γεωργίας», Αθήναι, 1923.

  • Του ιδίου «Ιστορία των αποξηραντικών μεθόδων της κορινθιακής σταφίδος», εκ του Εθν. Τυπογραφείου, 1935.

Ινστιτούτο Συνεταιριστικών Ερευνών και Μελετών «Συνεταιρισμοί και ενιαία ευρωπαϊκή αγορά», πρακτικά συνεδρίου, 1992.

Κλήμης Α. «Οι συνεταιρισμοί στην Ελλάδα», α΄τ., εκδ. Ι. Πιτσιλός, β΄ τ., εκδ. ΠΑΣΕΓΕΣ, γ΄ τ. έκδ. του συγγραφέως, δ΄ και ε΄ τ. εκδ. ΣΕΚΑΠ.

Κρεσέντσι (Crescenzi) Π. ντε[1] “Opus ruralium commodorum”, 1305.

Κρουσταλλάκη-Μπεβεράτου Σ. «Αγροτικοί συνεταιρισμοί, θεσμός οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης», έκδ. της Διεύθυνσης Μελετών και Προγραμματισμού της Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδος, 1990.

ΜΑΡΙΤΣΑΣ Κ. Δ. “ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΑ”, β΄ εκδ. εκδ. Ι. Ν. Σιδέρης, Αθήνα, 1937, σχημα 8ο, σελ. 172 +1 αναδ. πίν.

Μίχας Αθαν. Π.[2] «Ο τοκογλύφος ρουφάει το αίμα του γεωργού».

Νίψος Μ. Ι.[3] “Agrorum quae sit inspectio”[4].

  • του ιδίου “De mensuris”.

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΗΛΙΟΥ, Γεωργική
Βιβλιοθήκη Πηλίου, Βόλος, όλα σε σχήμα 8ο:

  • Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΑΙΑΣ ΠΗΛΙΟΥ, Γεωργική Βιβλιοθήκη Πηλίου – αρ. 1, Βόλος, Ταμείο Προνοίας Ελαιοπαραγωγής Πηλίου, 1923, σελ. 62 + 12 πίν. + εξώφ.
  • ΤΑ ΧΗΜΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ και η χρησιμότης των δια την ελαίαν, την άμπελον και τα οπωροφόρα, Γεωργική Βιβλιοθήκη Πηλίου – αριθ. 2, Βόλος, Ταμείο Προνοίας Ελαιοπαραγωγής Πηλίου, 1924 σχημα 8ο, σελ. 46 + 1 πίν. + εξώφ.
  • Ο ΨΕΚΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΠΗΛΙΟΥ κατά το 1924. Γεωργική Βιβλιοθήκη Πηλίου – αρ.
    12, Βόλος, 1925 σχημα 8ο, σελ. 100 + 4 αναδ. πίν.

Παναγιωτόπουλος Γ. Δημ. «Γεωργική εκπαίδευση και ανάπτυξη. Η Ανώτατη Γεωπονική Σχολή Αθηνών στην ελληνική κοινωνία, 1920-1960», εκδ. «Ελληνικά Γράμματα».

Πάνου Δ. Θ. «Οι γεωργικοί συνεταιρισμοί έως την ίδρυση της Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδος».

Παπαγεωργίου Κ. Λ. «Αγροτικοί Συνεταιρισμοί», εκδ. Ιδρύματος Ευγενίδου, 1987.

Παπαγεωργίου Κ. (επιμ.) «40 Χρόνια Σ.Ε.Κ.Ε. (Συνεταιριστική Ένωση Καπνοπαραγωγών Ελλάδος)», 1989.

ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ Ευστ. Ι. “ΟΛΙΓΑΙ ΛΕΞΕΙΣ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΝ ΕΛΛΑΔΙ ΓΕΩΡΓΙΑΣ.”, τυπογραφείο Αδελφών Φορτούνα, Αθήνα, 1875 σχημα 8ο, σελ. 17+1 χ.α.
+2 λ.

ΠΥΡΡΟΣ Δ. “Βοτανική πρακτική προσηρμοσμένη εἰς τήν ἰατρικήν καί οἰκονομίαν, μεθ’ ὅσης ἐπιμελείας συνερανισθεῖσα, ἐκ διαφόρων σοφῶν συγγραφέων, καί συντεθεῖσα κατ’ ἀλφάβητον καί κατά τό σύστημα τοῦ σοφοῦ Λινναίου, νῦν πρῶτον ἐκδίδεται εἰς δύω τόμους” εκδ. Α. Αγγελίδης, Αθήνα,  1838. ΠΟΛΥ ΣΠΑΝΙΟ. Σχ. 8ο, σελ. ιδ΄ + 208 και 198. Με κατάλογο συνδρομητών, το πορτραίτο του Πύρρου, αναδιπλούμενος πίνακας, 200 λιθογραφίες εκτός κειμένου επιχρωματισμένες με το χέρι. Π- ΠΗΓΗ: Ηλιού 1838, Λαγανάς 992 (τ. Α΄). Ο α΄ τόμος είναι αφιερωμένος στην βασίλισσα Αμαλία, που θα πρωτοστατήσει αργότερα στην δενδροφύτευση της Αθήνας, και ο β΄ στον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη! Στην αφιερωτική επιστολή προς τον τελευταίο ο συγγραφέας απαντά καθώς φαίνεται με αρνητικά σχόλια για την ποιότητα της εικονογράφησης: «…Γνωρίζω, ὅτι τά βιβλία μου ταῦτα πρῶτα ὄντα, δέν εἶναι ὡσάν ἐκεῖνα τῶν λαμπρῶν Παρισίων, μήτε ὡσάν τῆς ἄνω καί κάτω Γερμανίας, μήτε μέ χρυσολαμπροστίλβοντα χρώματα, καθώς τά θέλουσι μερικά ἀνθρωπάρια μέ πολλάς φρένας. Ἐγώ χωρίς νά φείδωμαι κόπους πολλούς καί ἔξοδα πολλά, καί χωρίς νά δώσω ἀκρόασιν εἰς κανένα, ἔκαμα ταῦτα πρός ὄφελος τῶν πλησίον μου, ἀφίνων τά λοιπά νά τά ἐκτελέσωσιν οἱ γινώσκοντες τά τέλεια…». Η γενικά άτεχνη επιχρωμάτιση των λιθογραφιών παρουσιάζει διαφορές από αντίτυπο σε αντίτυπο.

ROEDING G. C. “Η ΣΜΥΡΝΑΙΚΗ ΣΥΚΗ εν Σμύρνη και Αμερική”, “κατά μετάφρασιν υπό Κωνστ. Τζήρου”, υπουργείον Γεωργίας, τμήμα Α’ Γεωργίας, Γεωργικόν Δελτίον, επιμελεία του επιθεωρητού της Γεωργίας, περίοδος β΄, έτος πρώτον, τεύχος Θ’, Ι’, ΙΑ’, ΙΒ’, Αθήνα, εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, 1911, σχ. 8ο, σελ. 80.

ΣΑΚΑΝΤΑΝΗΣ Κ. Β. “ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ” (επιμ.  σχέδια Χρ. Μπότσογλου), Αθήνα, 1972 & 1977, σχημα 4ο, σελ. 424 + 3 έγχρωμοι πίνακες & 4 + (425)-876.

Συνεταιριστική Αλληλεγγύη (ΑΣΑ) και Κέντρο Μελετών «Αλ. Μπαλτατζής», «Μνήμη Αλ. Μπαλτατζή, 1904-1987», τιμητική έκδ., 1987.

Τσουδερός Ι. Ε. «Οι γεωργικοί συνεταιρισμοί εν τω πλαισίω της ελληνικής κοινωνικής διαρθρώσεως».

Θεοφανίδης Στ. Μ. (εποπτεία και συντονισμός) «30 Χρόνια Σ.Ε.Κ.Ε. (Συνεταιριστική Ένωση Καπνοπαραγωγών Ελλάδος)», 1978.

ΠΕΡΙΟΔΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ:

«ΔΗΩ», περιοδικό για την οικολογική γεωργία.

«Εβδομαδιαίο γεωργικό επαγγελματικό και οικογενειακό περιοδικό», έκδ. του εκδ. οίκου Κόττα[5], 1834.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Ιταλός γεωπόνος (1230 – 1320), μελετητής διαφόρων καλλιεργειών στην Ιταλία. Το έργο του, γραμμένο στα λατινικά, θεωρείται η πρώτη αξιόλογη πραγματεία αγροτικής οικονομίας, στα νεώτερα χρόνια.

[2] διδ. νομικής, δημοσιογράφος και συγγραφεύς, από το Λεωνίδιο Αρκαδιας (γενν. 1892).

[3] ή Νίψιος ή Νύψος Μάρκος Ιούνιος Λατίνος γεωμέτρης (5ος αι. μ.Χ.).

[4] πραγματεία σχετική με τον καθορισμό των ορίων της αγροτικής ιδιοκτησίας.

[5] Το περιοδικό ίδρυσε ο Ιωάννης Γεώργιος, βαρώνος Κόττα φον Κόττεντορφ (1796-1863).

 βιβλιογραφια γεωργιας  βιβλιογραφια γεωπονιας γεωπονια γεωπονικα βυζαντινος αυτοκρατωρ αυτοκρατορας Κωνσταντινος Ζ Πορφυρογεννητος ΓΕΩΠΟΝΙΚΑ τσωρτσιλ Churchill, 1704 18ος αιωνας μχ εκδοση σχολαστικος συλλεκτης βασσος Βασος σχολια, προλεγομενα, σημειωσεις ευρετηριο Κανταβριανος εκδοσις εκδοση εκδοσεις Καιμπριτζ διστηλο κειμενο βυζαντινα ελληνικα λατινικα βυζαντινη συλλογη γεωργια  βυζαντιο συγγραφη αγνωστος συγγραφεας αιτημα βιβλια αγροτικη οικονομια συμβουλες τροφιμα, φρουτα, λαχανικα αποθηκευση αποθηκη συντηρηση συνταγες, φροντιδα κελλαρι βαρελι φελλος προετοιμασια εδαφους, εργασιες αμπελωνες οινοποιηση γευσιγνωσια καταλογος φαρμακευτικος οινος εφαρμογη καθαγιασμος σπανιο βιβλιο ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΕΩΡΓΙΑ γεωπονια ΓΕΩΠΟΝΙΑ Λεκακης συμβουλη τροφιμο φρουτο, λαχανικο συνταγη κελαρι βαρελια εδαφος, εργασια αμπελωνα οινος φαρμακευτικοι οινοι Λεωνιδιο Αρκαδια Ιταλος γεωπονος 13ος 14ος 1230 – 1320, μελετητης καλλιεργεια Ιταλια εργο πρωτη αξιολογη πραγματεια αγροτικης οικονομιας, νιψιος Νυψος λατινος γεωμετρης γεωμετρια 5ος πραγματεια ορια αγροτια ιδιοκτησια περιοδικο ιδρυση βαρωνος κοτα Κοττα φον Κοττεντορφ Κοτεντορφ 18ος 19ος ΤΑΜΕΙΟ ΠΡΟΝΟΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΗΛΙΟ ορος γεωργικη Βιβλιοθηκη Πηλιον βολος, μαγνησια ΕΛΑΙΑ ελια ελαιοπαραγωγη ΧΗΜΙΚΟ ΛΙΠΑΣΜΑ χρησιμοτητα ελαια αμπελος οπωροφορα, αμπελι οπωροφορο ελαιοδενδρο ΨΕΚΑΣΜΟΙ τυπογραφειο Αδελφων Φορτουνα Αδελφοι Φορτουνας ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ ΛΕΞΙΚΟΝ Μποτσογλου καλλιεργεια γης, συκια αμπελοκαλλιεργεια γεωπονικα βιβλια αισχριων / Αισχιων ο Σαμιος σαμος βιων ο Σολευς σολοι κυπρος γαληνος διδυμος 5ος – 6ος αιωνας μΧ νεστωρ ο Λαρανδευς λαρανδα λυκαονια 10ος πελαγονιος συλλογη κειμενων εκδοση εκδοσις εκδοσεις βιβλιοθηκη Bibliotheca Teubneriana, 19ος αιωνας μχ 1895, Λειψια / Lipsiae 3ος 4ος πΧ αποξηρανση μεθοδος κορινθιακη σταφιδα ρεντινγκ ROEDING ΣΜΥΡΝΑΙΚΗ ΣΥΚΗ ΣΜΥΡΝΕΙΚΗ Σμυρνη αμερικη μεταφραση Τζηρος υπουργειον υπουργειο Γεωργιας, Γεωργικον Δελτιον, Γεωργικο Δελτιον επιμελεια επιθεωρητης Γεωργιας, αθηνα, Εθνικο Τυπογραφειου, 1911 συκια συκο συκα ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ ΠΥΡΡΟΣ πυρρος Βοτανικη πρακτικη ιατρικη οικονομια επιμελεια συνερανισθεισα, σοφοι συγγραφεις κατ’ αλφαβητον συστημα σοφος Λινναιος πρωτη εκδοσιςι Αγγελιδης, Αθηνα σπανια καταλογος συνδρομητης πορτραιτο αναδιπλουμενος πινακας, λιθογραφια επιχρωματισμενη χερι ηλιου λαγανας βασιλισσα Αμαλια, δενδροφυτευση Αθηνας, αθηνων Πετρομπεης Μαυρομιχαλης επιστολη συγγραφεας αρνητικα σχολια ποιοτητα εικονογραφηση βιβλια Παρισι ανω κατω Γερμανια χρυσολαμπροστιλβοντα χρωματα, ανθρωπαριο φρενες εξοδα ακροαση οφελος ατεχνη επιχρωματιση λιθογραφιες αντιτυπο

author avatar
Γιώργος Λεκάκης

Σχετικά Άρθρα

Αγκαλιασμένο ζευγάρι, νεολιθικής εποχής, βρέθηκε στην Μάνη! – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη Η νύμφη Δυρώ ονομάτισε μια ολόκληρη περιοχή...

Ιατρική αρχαία, λαϊκή και σύγχρονη: Από τον Χείρωνα και τον Αχιλλέα, στον «Κοκκαλά» της Καισαριανής

Του ιατρού πνευμονολόγου-φυματιολόγου Στυλιανού Θ. Μητρόπουλου Η αδυναμία πρόσβασης του προσφυγικού...

Μολύκρειον: Με το μοναδικό αρχαίο στάδιο της δυτικής Ελλάδος! – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη Το Μολύκρειον είναι σήμερα ένας μικρός πεδινός...

Στο Περού ζούσαν και άτριχα σκυλιά! Βρέθηκαν στην πυραμίδα Χουαρμέι – του Γ. Λεκάκη

Του Γιώργου Λεκάκη Το Κάστρο του Χουαρμέι είναι ένας αρχαιολογικός...

 

Εγγραφείτε στο Newsletter μας
Εγγραφείτε τώρα στο Αρχείο Πολιτισμού για να:
• Μαθαίνετε πρώτοι για νέα άρθρα και ενημερώσεις.
• Εξερευνήσετε μοναδικές πολιτιστικές ιστορίες από την Ελλάδα και τον κόσμο.

• Λάβετε απευθείας ενημερώσεις στο email σας για ενδιαφέροντα θέματα.

Subscription Form