Του Γιώργου Λεκάκη
Πριν λίγο καιρό σας έγραφα πως οι άνθρωποι είχαν γραφή, πριν από 40.000 χρόνια… – ΔΙΑΒΑΣΤΕ το ΕΔΩ – Και είναι λογικό, αφού ζωγράφιζαν και έκαναν εικαστικά έργα, χιλιάδες χρόνια ενωρίτερα… ΤΩΡΑ, νέα επιστημονική έρευνα αποδεικνύει πως έγραφαν, ήξεραν γεωμετρία και κατέγραφαν αφηρημένες σκέψεις, πριν 60.000 χρόνια!..
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΑΝΑΤΡΟΠΕΣ, ΕΔΩ.
Η στατιστική ανάλυση των «σημαδιών», που έκαναν οι άνθρωποι σε τσόφλια αυγών στρουθοκαμήλου, πριν από περίπου 60.000 χρόνια, διαπίστωσε σύνολο που χαρακτηρίζεται από εγχάρακτες γραμμές διατεταγμένες σε επαναλαμβανόμενες οργανώσεις και ότι περισσότερο από το 80% των σχεδίων είχαν «κανονικότητες».
«Μιλάμε για ανθρώπους που δεν σχεδίαζαν απλώς γραμμές, αλλά τις οργάνωσαν, σύμφωνα με επαναλαμβανόμενες αρχές – παραλληλισμούς, πλέγματα, περιστροφές και συστηματικές επαναλήψεις», εδήλωσε η κ. S. Ferrara (του Πανεπιστημίου της Μπολόνια). Οι επιστημονες αναδημιούργησαν πρώτα τις χαρακτικές στα τσόφλια των αυγών, οι οποίες είχαν ανακαλυφθεί σε τρεις τοποθεσίες της εποχής Howiesons Poort (βραχοκαταφυγια Klipdrift και Diepkloof στην Νότια Αφρική και το Apollo 11 στην Ναμίμπια)[1] στην νότια Αφρική. Στην συνέχεια, επέλεξαν διακριτές γωνίες, ομάδες παράλληλων γραμμών και επαναλαμβανόμενη χρήση γραμμών, πλεγμάτων και μοτίβων (σε σχήμα διαμαντιού) ως μεταβλητές. Αυτές οι σημάνσεις αξιολογήθηκαν στην συνέχεια για μια συνολική αρμονία.
«Αυτές οι χαρακτικές είναι οργανωμένες και συνεπείς και δείχνουν να κυριαρχούνται από γεωμετρικές σχέσεις» (γεωμετρικά χαρακτηριστικά / sensu lato» είπε η κ. Ferrara. «Δεν υπάρχει μόνον μια διαδικασία επανάληψης σημαδιών. Υπάρχει πραγματικός οπτικο-χωρικός σχεδιασμός, σαν οι συγγραφείς να είχαν ήδη μια συνολική εικόνα της μορφής στο μυαλό τους πριν την χαράξουν», εξήγησε.
Λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις «μη τυχαίες ιδιότητές» τους – όπως η καμπυλότητα, ο παραλληλισμός και ο συν-τερματισμός – που παραμένουν συνεπείς σε διαφορετικές οπτικές γωνίες, καθώς και τις μετρικές τους ιδιότητες, συμπεριλαμβανομένων των κλίσεων των γωνιών, αποδεικνύεται ότι το σύνολο των χαραγμάτων χρησιμοποιεί συστηματικά σημαντικά γεωμετρικά χαρακτηριστικά.
Αυτά τα χαρακτηριστικά συνδυάζονται και ενσωματώνονται μέσω σύνθετων γνωστικών λειτουργιών, όπως:
- η επανάληψη και η ευθυγράμμιση παράλληλων γραμμών,
- η περιστροφή γραμμών (που δημιουργούν διασταυρώσεις με μεταβλητές γωνίες) και
- η «μετάφραση» συγκεκριμένων στοιχείων, που ενσωματώνονται σε οργανωμένες χωρικές διατάξεις.
Αυτές οι χαρακτικές αποτελούν επομένως μια πρώιμη γραπτή υλική έκφραση σύνθετης γραφικής αναπαράστασης, που μαρτυρά μια ανθρώπινη ικανότητα, ειδική για την οργάνωση της γεωμετρικής σκέψης.
Συνολικώς, τα μοτίβα αντανακλούν ένα σύστημα κανόνων, μέσω των οποίων ο Homo sapiens στην εποχη Howiesons Poort οργάνωσε οπτικές μορφές, αποκαλύπτοντας τα γνωστικά θεμέλια της δομημένης γραφικής συμπεριφοράς.
Είναι η πρώτη ποσοτική γεωμετρική και χωρική ανάλυση χαραγμένων θραυσμάτων κελυφών αυγών στρουθοκαμήλου (EOES) από το αρχαίο τεχνοσύμπλεγμα Howiesons Poort (HP) της Αφρικανικής Ύστερης Μέσης Λίθινης Εποχής (MSA), για να αξιολογήσει εάν τα χαράγματα αυτά επιδεικνύουν γνήσια τυπική δομή και οπτικο-χωρική οργάνωση.
Οι επιστήμονες ισχυρίζονται ότι αποτελούν δείκτες αφηρημένης σκέψης.
ΠΗΓΗ: Decembrini V., κ.ά. «Earliest geometries: A cognitive investigation of Howiesons Poort engraved ostrich eggshells», PLoS One 21(2): e0338509, https://doi.org/10.1371/journal.pone.0338509, editor: I. Groman-Yaroslavski, University of Haifa, Zinman Institute of Archaeology, ISRAEL (παρελήφθη 7.7.2025, δημοσίευση PLOS One, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 11.2.2026.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] Η Howiesons Poort (HP) είναι μια τεχνολογική και πολιτιστική περίοδος (τεχνοσύμπλεγμα), που χαρακτηρίζεται από υλικά στοιχεία, με κοινά χαρακτηριστικά σχεδιασμού και συμβόλων, που βρίσκονται στην Νότια Αφρική, το Λεσότο, την Ζιμπάμουε και την Ναμίμπια. Ονομάσθηκε έτσι από τον αρχαιολογικό χώρο στο ομώνυμο βραχοκαταφυγιο (Howiesons’s Poort Shelter,) το οποίο ευρίσκεται κοντά στο Grahamstown στην Νότιο Αφρική, όπου ανακαλύφθηκε το πρώτο σύνολο αυτών των εργαλείων. Η Howiesons Poort, βάσει χρονολογικών συγκρίσεων μεταξύ πολλών τοποθεσιών, ξεκίνησε 64.800 χρόνια πριν από σήμερα και έληξε 59.500 χρόνια πριν. Στην αρχαιολογία ταξινομείται με βάση διακριτά και συγκεκριμένα τεχνολογικά υλικά. Αξιοσημείωτη εποχή για τα σχετικά πολύπλοκα εργαλεία της, τις τεχνολογικές καινοτομίες και τα πολιτιστικά αντικείμενα, που μαρτυρούν συμβολική έκφραση. Βασικότερη τοποθεσία το σπήλαιο Sibudu, αλλά τα σύνολα ευρίσκονται κυρίως σε τοποθεσίες νότια του ποταμού Limpopo. Τα αντικείμενα της εποχής περιεγράφησαν για πρώτη φορά το 1927 από τον P. Stapleton, έναν Ιησουίτη δάσκαλο στο Κολλέγιο St. Aidan, και τον J. Hewitt, έναν ζωολόγο και διευθυντή του τοπικού μουσείου του Albany.
Οι περιοχές όπου βρέθηκαν αντικείμενα της εποχής αυτής:
- Ν. Αφρική: ποταμος Klasies River Caves (ποταμοσπηλιες), Howieson’s Poort Shelter Sibudu Cave, Peers Cave (Skildegat), Diepkloof Rock Shelter, Nelson Bay Cave, Boomplaas Cave, Border Cave, Umhlatuzana, Rose Cottage Cave, Cave of Hearths (Σπηλαιο των Καρδιων), Sehonghong Moshebi’s Shelter / Ntloana Tsoana, Montagu, Duinefontein.
- Namibia: Apollo 11 Cave, Aar l, Bremen IC, Haalenberg, Pockenbanck
- Zimbabwe: Matopos Nswatugi.
ΠΗΓΗ: Γ. Λεκακης “Λεξικο παραδοσεων”.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
- Jacobs Z., κ.ά. “Single-grain OSL chronologies for the Still Bay and Howieson’s Poort industries and the transition between them: Further analyses and statistical modelling”, Journal of Human Evolution, 107: 1–13, doi:10.1016/j.jhevol.2017.02.004, Ιούν. 2017.
- Lombard M. “The Howiesons Poort of South Africa: what we know, what we think we know, what we need to know”, Southern African Humanities, 17 (1): 33–55, 2005.
- Wadley L. “The Howieson’s poort industry of Sibudu cave”, Goodwin Series, 122–133, 2008.
- Stapleton P, Hewitt, J “Stone implements from a rockshelter at Howieson’s Poort near Grahamstown”, South African Journal of Science, 24: 574–87, 1927. Των ιδίων “Stone implements from Howieson’s Poort, near Grahamstown”, South African Journal of Science. 25: 399–409.
ΑΝΑΤΡΟΠΗ αρχαιοι παλαιολιθικοι ανθρωποι παλαιοτερη αρχαιοτερη γραφη γεωμετρια καταγραφη αφηρημενες σκεψεις, πριν 60.000 χρονια Λεκακης Howiesons Poort HP τεχνολογικη πολιτιστικη περιοδος τεχνοσυμπλεγμα αρχαια υλικα στοιχεια, κοινα χαρακτηριστικα σχεδιασμος συμβολα νοτια Αφρικη Λεσοτο, Ζιμπαμπουε Ναμιμπια αρχαιολογικος χωρος βραχοκαταφυγιο Howiesons’s Poort Shelter, γκραχαμσταουν Grahamstown νοτιος συνολο εργαλειο 65.000 64.800 χροννων 60.000 59.500 αρχαιολογια ταξινομηση διακριτα τεχνολογια πολυπλοκα τεχνολογικες καινοτομια πολιτιστικα αντικειμενα, συμβολικη εκφραση σπηλαιο σιμπουντου Sibudu, συνολα τοποθεσιες ποταμος λιμποπο Limpopo 20ος αιωνας μχ 1927 Ιησουιτης δασκαλος Ιησουιτες δασκαλοι Κολλεγιο ζωολογος μουσειο αλμπανι αλμπανυ ματοπος ΑΝΑΤΡΟΠΕΣ ανθρωπος αφηρημενη σκεψη στατιστικη αναλυση σημαδι τσοφλι αυγο στρουθοκαμηλου, στρουθοκαμηλος σχεδιο κανονικοτητα γραμμη οργανωση επαναλαμβανεμενη αρχη παραλληλισμος, πλεγμα περιστροφη συστηματικη επαναληψη αναδημιουργια χαρακτικη τσοφλια αυγων, διακριτη γωνια παραλληλες γραμμες επαναλαμβανομενη χρηση γραμμων, πλεγματα μοτιβο σχημα διαμαντιου μεταβλητη σημανση αρμονια χαρακτικες οργανωμενη συνεπεα γεωμετρικες σχεσεις οπτικοχωρικος σχεδιασμος, συγγραφεας εικονα μορφη χαραξη μη τυχαια ιδιοτητα καμπυλοτητα, παραλληλισμος συντερματισμος τερματισμος οπτικη γωνια μετρικες ιδιοτητες, κλιση γωνια χαραγμα συστηματικα σημαντικα γεωμετρικα χαρακτηριστικα χαρακτηριστικο συνθετες γνωστικες λειτουργιες ευθυγραμμιση διασταυρωση μεταβλητες γωνιες στοιχειο χωρικη διαταξη πρωιμη γραπτη υλικη γραπτη εκφραση συνθετη γραφικη αναπαρασταση ανθρωπινη ικανοτητα, γεωμετρικη σκεψη μοτιβα συστημα κανονων, κανονας χομο σαπιενς Homo sapiens οπτικες μορφες, γνωστικα θεμελια δομημενη γραφικη συμπεριφορα πρωτη ποσοτικη γεωμετρικη χωρικη αναλυση θραυσμα κελυφος αφρικανικη υστερη Μεση Λιθινη Εποχη τυπικη δομη χωρικη δεικτης
