Του Γιώργου Λεκάκη
Απολιθωμένα υπολείμματα του αρχαιότερου γνωστού είδους χελωνας γένους Testudo (μιας σωζόμενης ομάδας μεσογειακών χελωνών, η οποία λέγεται testudinidae) από το τέλος του Μειόκαινου (Βαλεσιανής περιόδου, MN 10) βρέθηκαν στην Μακεδονία[1]. Είναι κατ’ ελάχιστον 9.000.000 χρόνων!
- ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΧΕΛΩΝΩΝ, ΕΔΩ.
Testudo hellenica sp. nov. from Ravin de la Pluie (Greece, late Miocene). Holotype, LGPUT RPl 16. A. Carapace in dorso-lateral view. Note the very obtuse scapula and the deep nuchal notch. B1. Anterior plastral lobe. B2. Interpretative drawing. C. Right lateral view of the carapace. D1. Posterior shell border with suprapygal-pygal configuration. D2. Interpretative drawing. E. Left humerus in lateral view. Scale: 2 cm.
Το υλικό που μελετήθηκε είναι ένα μικρό, σχεδόν πλήρες καβούκι με μια σαφώς διακριτή άρθρωση (την λεγομένη υποξιφιπλαστική). Αυτό υποστηρίζει την sensu stricto γενική ταξινόμηση. Αυτό το νέο χερσαίο δείγμα της οικογένειας testudinidae χαρακτηρίζεται από ένα πιθανό στενό, επίμηκες κέλυφος με πενταγωνικό pygal και ένα μακρύ, υπερυψωμένο στο οπίσθιο μέρος, φακοειδές και στρογγυλεμένο ραχιαίο επιπλαστικό χείλος. Αυτά τα μοναδικά χαρακτηριστικά διαφέρουν από εκείνα άλλων γνωστών μεσογειακών αρθρωτών μορφών του ζώου και επιτρέπουν την ανακοίνωση ενός νέου είδους χελώνας, που ονομάσθηκε Testudo hellenica sp. nov.
Αυτή η ταξινομική ομάδα είναι φυλογενετικά κοντά σε δύο ελληνικά είδη, το σωζόμενο T. marginata και το απολιθωμένο T. marmorum (Τουρολιανής περιόδου, 7.300.000 χρόνια πριν).
Το Testudo sensu stricto (δηλαδή, Testudo με άρθρωση) ορίζεται και περιορίζεται στο είδος μικρής χελώνας, με μια κινητική άρθρωση. Με βάση μοριακά δεδομένα η Testudo p. p. είναι μονοφυλετική και περιορίζεται στα τρία υπάρχοντα είδη χελώνας, τα οποία κατανέμονται γεωγραφικά μεταξύ της περιοχής της Μεσογείου, του Καυκάσου και του Ιράν:
- Testudo graeca,
- Testudo marginata και
- Testudo kleinmanni.
Αυτή η μεσογειακή ομάδα είναι ο κλάδος του στέμματος. Αυτό υποστηρίζεται από μια συνολική ανάλυση στοιχείων (μορφολογικά και μοριακά δεδομένα), που προκύπτουν από τον τελευταίο κοινό πρόγονο των τριών παραπάνω ειδών, που εκτιμάται ότι έζησε μεταξύ 8.000.000 – 7.000.000 χρόνων.[2]
Το αρχαιότερο μαρτυρημένο απολίθωμα με υποξιφιπλαστική άρθρωση ήταν έως τώρα το Testudo marmorum, από τα κλασσικά στρώματα του Πικερμίου Αττικής, μια γνωστή Τουρολιανής εποχής τοποθεσία, που χρονολογείται πριν από 7,35 έως 7,28 εκατομμύρια χρόνια.[3]
ΠΗΓΗ: Garcia G., Kostopoulos D. S., κ.ά. «The earliest known crown-Testudo tortoise from the late Miocene (Vallesian, 9 Ma) of Greece», PLoS ONE 15(4): e0224783, https://doi.org/10.1371/journal.pone.0224783, (ελήφθη 22.2.2018. Έγινε αποδεκτό 21.10.2019) editor M. Rabi, Eb. Karls Universitat Tubingen, GERMANY, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 8.4.2020.
- ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: Garcia G. Kostopoulos D. S., Koufos G. D., κ.ά. «Testudines» στο Koufos G. D. και Kostopoulos D. S. (επιμ) «Palaeontology of the Upper Miocene vertebrate localities of Nikiti (Chalkidiki Peninsula, Macedonia, Greece)», Géobios 49 (1–2): 23–27, 2016.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] Στην θέση που λέγεται Φαράγγι της Βροχής [Ravin de la Pluie / RPI] στην Μακεδονία, της βόρειας Ελλάδας. Θέση με ευρήματα του ύστερου Μειόκαινου βάσει ανασκαφών στην κοιλάδα του Αξιού, κοντά στις δύο άλλες πλουσιότερες τοποθεσίες σπονδυλωτών της Βαλέσιας εποχής, στα χωριά Ξηροχώρι και Πεντάλοφο Θεσσαλονίκης. ΠΗΓΗ: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0224783.g002
[2] Βλ. Vlachos & Rabi.
[3] Βλ. Böhme, κ.ά.
αγνωστο ειδος χελωνας, Μακεδονια, πριν 9.000.000 χρονια Testudo hellenica Λεκακης αγνωστα ειδη χελωνας, 9 εκατομυυρια χρονια ελληνικη ελληνικο απολιθωμενα υπολειμματα απολιθωμα αρχαιοτερο γνωστο ειδος σωζομενη ομαδα μεσογειακη χελωνες, testudinidae, Μειοκαινο Βαλεσιανη περιοδος υλικο καβουκι διακριτη αρθρωση υποξιφιπλαστικη sensu stricto ταξινομηση χερσαια δειγμα οικογενεια testudinidae τεστουντινιδαι στενο επιμηκες κελυφος πενταγωνικο πυγαλι μακρυ υπερυψωμενο φακοειδες στρογγυλεμενο ραχιαιο επιπλαστικο χειλος μοναδικα χαρακτηριστικα μεσογειακες αρθρωτο μορφη ζωο νεο ταξινομικη ομαδα φυλογενετικη ελληνικα ειδη, απολιθωμα Τουρολιανη εποχη παλαιολιθικη 7.300.000 7,3 χρονων γενος ηλικια αρθρωση μικρη κινητικη αρθρωση μονοφυλετικη Μεσογειος, Καυκασος Ιραν μεσογειακη ομαδα κλαδος μορφολογια μοριακα δεδομενα προγονος 8 8.000.000 – 7 7.000.000 αρχαιοτερο απολιθωματα κλασσικο στρωμα Πικερμι Αττικης, αττικη 7,35 7.350.000 7,28 7.280.000 Ελλαδα ελλαδας κωστοπουλος μειοκαινο Miocene παλαιοντολογια νικητη χαλκιδικης χαλκιδικη Nikiti Chalkidiki Peninsula, Macedonia, Greece Φαραγγι Βροχης Ravin de la Pluie βορεια ευρημα υστερο ανασκαφη κοιλαδα Αξιου, αξιος ποταμος πλουσιοτερες τοποθεσιες σπονδυλωτων Ξηροχωρι Πενταλοφο Πενταλοφος θεσσαλονικης θεσσαλονικη
