ΑΜΜΩΝΙΟΥ “ΠΕΡΙ ΟΜΟΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΛΕΞΕΩΝ”

ΛΕΞΙΚΟΝ ΑΜΜΩΝΙΟΥ

ΠΕΡΙ ΟΜΟΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΛΕΞΕΩΝ
Ο Αμμώνιος ήταν ο δάσκαλος του Πλουτάρχου.

[1] άβαξ καί αβάκιον διαφέρει. άβαξ μέν γάρ, εφ’ ού τὰ πράγματα παρατιθέασιν· αβάκιον δέ, εφ’ ού ψηφίζουσιν.
[2] αβέβηλα καί βέβηλα διαφέρουσιν, άμφω επ’ αγαθώ λαμβανόμενα. αβέβηλα μέν γὰρ τὰ ιερὰ καί άψαυστα καί μὴ βάσιμα· βέβηλα δέ τὰ όσια μέν, ουχ ιερὰ δέ, οίον βάσιμα όντα. καί τούτο μέν, ὡς ερρήθη, ει επ’ αγαθώ άμφω λαμβάνοιντο· η γὰρ κοινὴ χρήσις τού βεβήλου τὴν εναντιωτάτην έχει καί τώ αβεβήλω διαφοράν.
[3] άγγελος καί εξάγγελος καί αυτάγγελος διαφέρουσιν. άγγελος μέν γὰρ πᾶς ὁ αγγέλλων τὰ έξωθεν. εξάγγελος δέ ὁ τὰ ένδοθεν τοίς έξω διαγγέλλων, ὃν Θουκυδίδης (7, 73, 3) διάγγελον είρηκεν· ‘ήσαν γάρ τινες τώ Νικία διάγγελοι’. αυτάγγελος δέ ὁ “τὰ” αφ’ ἑαυτού διαγγέλλων καί μὴ ὑφ’ ἑτέρου.
[4] άγειν καί φέρειν διαφέρει. άγεται μέν γὰρ τὰ έμψυχα· φέρεται δέ τὰ άψυχα. (Όμηρος δ,622)· ‘οι δ’ ήγον “μέν μήλα”, φέρον δ’ ευήνορα οίνον’.
[5] αγχιστείς καί συγγενείς καί οικείοι διαφέρουσιν. αγχιστείς μέν γάρ, οίς επειδάν τις εκ τού γένους αποθάνη συγχωρεί ὁ νόμος αντιποιείσθαι τῶν τούτου δικαίων· συγγενείς δέ οι όντες εκ τού αυτού γένους, ου καλούμενοι δέ ὑπὸ τῶν νόμων επί τὰ αγχιστικὰ δίκαια· οικείοι δέ οι κατ’ επιγαμίαν επιμιχθέντες τώ οίκω.
[6] αγροίκος καί άγροικος διαφέρει. προπερισπωμένως μέν ὁ εν αγρώ κατοικῶν, προπαροξυτόνως δέ ὁ σκαιὸς τοὺς τρόπους.
[7] άγριος καί αγρείος διαφέρει. άγριος μέν γάρ εστιν ὁ ὠμός, αγρείος δέ ὁ αγροίκος.
[8] αγνοείν καί αμφιγνοείν διαφέρει. αγνοείν μέν γάρ εστι τὸ καθόλου μηδέν ειδέναι, αμφιγνοείν δέ τὸ έν τισιν επιδιστάζειν.
[9] αγωνοθέται μέν επί τῶν σκηνικῶν λέγονται, αθλοθέται δέ επί τῶν γυμνικῶν.
[10] αγρονόμος εὰν μέν παροξύνωμεν έσται ὁ εν αγροίς νέμων, εὰν δέ προπαροξύνωμεν έσται ὁ εν αγροίς νεμόμενος. τὰ γὰρ προπαροξυνόμενα χαίρουσιν αναλύεσθαι εις πάθη.
[11] αγόραιος καί αγοραίος διαφέρει. αγόραιος εὰν προπαροξυτόνως σημαίνει τὸν πονηρὸν τὸν εν αγορᾷ τεθραμμένον, εὰν δέ προπερισπωμένως τὸν εν αγορᾷ τιμώμενον.
[12] αδεὴς καί αδαὴς διαφέρει. διὰ μέν γὰρ τού «ε» ὁ άφοβος, διὰ δέ τού «α» ὁ αμαθής.
[13] άελλα καί θύελλα διαφέρει. άελλα μέν άημα συνεστραμμένον, θύελλα δέ άελλα θύουσα καί ὁρμῶσα.
[14] ἆθλος καί ἆθλον διαφέρει. αρσενικῶς μέν γὰρ τὸν αγῶνα δηλοί, ουδετέρως δέ τὸ έπαθλον· ‘ούτος μέν δὴ άεθλος αάατος εκτετέλεσται’ (Ομ. χ,5), επί δέ τῶν επάθλων. ‘αέθλια πόσ’ ανελόντες’ (Ομ. Ψ,736).
[15] Ἀθήναι καί Ἀττικὴ διαφέρει. Ἀθήναι μέν γὰρ η πόλις εστίν, Ἀττικὴ δέ ἥ τε πόλις καί η χώρα.
[16] αιτῶ καί αιτούμαι διαφέρει. τὸ μέν γὰρ αιτῶ επί τού εισάπαξ τι λαβείν καί μὴ αποδούναι, τὸ δ’ αιτούμαι επί τώ χρήσασθαι εις απόδοσιν. Μένανδρος εν τώ Ὕμνιδι (fr. 410 Koerte2) διαστέλλει· ‘ου πύρ γὰρ †αιτῶ† ουδέ λοπάδ’ “αιτούμαι”’.
[17] αιδὼς καί αισχύνη διαφέρει, ότι η μέν αιδώς εστιν εντροπὴ πρὸς ἕκαστον ὧν σεβασμίως τις έχει, αισχύνη δ’ εφ’ οίς ἕκαστος ἁμαρτὼν αισχύνεται ὡς μὴ δέον τι πράξας. καί αιδείται μέν τις τὸν πατέρα, αισχύνεται δέ ὃς μεθύσκεται. διαστέλλει δέ καί Ἀριστόξενος ὁ μουσικὸς (fr. 42a Wehrli) τὴν διαφορὰν εν τώ πρώτω Νόμων παιδευτικῶν. φησί γὰρ διαφορὰν τήνδε νομιστέον αιδούς τε καί αισχύνης, ότι η μέν αιδὼς πρὸς ηλικίαν, πρὸς αρετήν, πρὸς εμπειρίαν, πρὸς ευδοξίαν. ὁ γὰρ επιστάμενος αιδείσθαι πρὸς ἑκάστην τῶν ειρημένων ὑπεροχῶν προσέρχεται ούτω διακείμενος ου διὰ τὸ ημαρτηκέναι τι, αλλὰ διὰ τὸ σέβεσθαι καί τιμᾶν τὰς ειρημένας ὑπεροχάς. η δ’ αισχύνη πρῶτον μέν πρὸς πάντα άνθρωπον, έπειτα επί τοίς νομιζομένοις αισχροίς.
[18] αίνος καί παροιμία διαφέρει. ὁ μέν γὰρ αίνός εστι λόγος κατὰ αναπόλησιν μυθικὴν απὸ αλόγων ζῴων ἢ φυτῶν πρὸς ανθρώπ†ους† ειρημένος, ὥς φησι Λούκιος Τάρραιος εν τώ πρώτω Περί παροιμιῶν (fr. 1 p. 75 Linnenkugel), οίον απὸ μέν αλόγων ζῴων ὡς παρ’ Ἀρχιλόχω (fr. 89 D.3)· ‘αίνός τις ανθρώπων όδε, ὡς ἆρ’ αλώπηξ τε καετὸς ξυνωνίην έθεντο’, καί τὰ ἑξής. καί πάλιν όταν λέγη (fr. 81, 1-2)· ‘ερέω τιν’ ὑμίν αίνον, ὦ Κηρυκίδη, αχνυμένη σκυτάλη’, είτ’ επιφέρει (fr. 81, 3-6)· ‘πίθηκος ᾔει θηρίων αποκριθείς μούνος αν’ εσχατιήν. τώ δ’ ἆρ’ αλώπηξ κερδαλή συνήντετο πυκνὸν έχουσα νόον’. καί Ἡσίοδος (opp. 202sq.) ‘νύν δ’ αίνον βασιλεύσιν ερέω νοέουσι καί αυτοίς· ὧδ’ ἵρηξ προσέειπεν αηδόνα ποικιλόδειρον’. απὸ δέ φυτῶν, ὡς παρὰ Καλλιμάχω (fr. 194, 6-8 Pf.) ‘άκουε δὴ τὸν αίνον. έν κοτε Τμώλω δάφνην ελαίην εικὸς οι πάλαι Λυδοί λέγουσι θέσθαι’, καί τὰ ἑξής. καί έστιν αίνος εξηπλωμένη παροιμία μετὰ διηγήσεως απαρτίζουσα τὸ νοούμενον πρὸς παραμυθίαν τε καί ὠφέλειαν ανθρώπων· παροιμία δέ, ἣ τὴν απὸ κεφαλαίου επί τὸ χείρον αναφορὰν έχει ενδέουσαν τού αίνου, καί τὴν έξωθεν εκδεχομένη μετάβασιν. οίον· ‘μένε βούς ποτε βοτάνην’ καί ‘†άκισσος† μετ’ Ἀνθεστήρια’.
[19] αίθε καί ὤφελον διαφέρει. τὸ μέν γάρ εστιν απαρέμφ[ατον] προσώπων· τὸ δ’ ὤφελον εμφαίνει πρόσωπα, οίον· ὤφελον εγώ, ὤφελες σύ, ὤφελεν εκείνος. διὸ τὸ αίθε εστίν επίρρημα, τὸ δ’ ὤφελον ῥήμα.
[20] αικίαι καί ύβρεις διαφέρουσιν. αικίαι μέν γάρ εισιν αι άνευ προπηλακισμού πληγαί· καθὰ καί Δημοσθένης ὁ ῥήτωρ φησίν (or. 21, 7)· ‘ύβρισμαι μέν εγώ, προπεπηλάκισται δέ σῶμα τουμόν’.
[21] αιπόλος καί ποιμὴν διαφέρει. αιπόλος μέν γὰρ ὁ επί τῶν αιγῶν τεταγμένος νομεύς, ποιμὴν δέ ὁ επί τῶν προβάτων.
[22] ακταί καί θίνες διαφέρουσιν. ακταί μέν γάρ εισιν οι πετρώδεις τόποι τής θαλάσσης, θίνες δέ οι αμμώδεις.
[23] ακόντιον δόρατος διαφέρει. ακόντιον μέν γὰρ τὸ ακοντιζόμενον έλαττον δόρατος, δόρυ δέ τὸ μείζον ω εκ χειρὸς εχρῶντο. παρὰ δέ Ὁμήρω καί τὸ δόρυ προϊέναι (Υ 438 cf. Ε 656).
[24] ακαιρία ασχολίας διενήνοχεν. ακαιρία μέν γάρ εστιν ένδεια καιρού επιτηδείου, ασχολία δέ η περί τι άλλο αναστροφή.
[25] ακαρὴς σὺν τώ «ς» καί ακαρή άνευ τού «ς» διαφέρει. ακαρή μέν γὰρ άνευ τού «ς» σημαίνει τὸ βραχύ, οίον (FCG IV 600 M. = fr. ad. 580 K.) ‘ουδ’ όσον ακαρή τής τύχης επίσταμαι’. ακαρὴς δέ σημαίνει τὸ παρὰ βραχὺ όν, (FCG IV 600 M. = fr. ad. 581 K.)·  ‘κατέπεσον ακαρὴς τώ δέει’.
[26] αληθές καί άληθες διαφέρει. αληθές μέν γὰρ ὀξυτόνως τὸ εναντίον τώ ψεύδει, άληθες δέ προπαροξυτόνως τὸ κατ’ επερώτησιν λεγόμενον.
[27] ἁλοᾶν καί αλοιᾶν διαφέρει. ἁλοᾶν μέν γὰρ δασέως τὸ επί τής ἅλω πατείν καί τρίβειν τοὺς στάχυας, αλοιᾶν δέ ψιλῶς τὸ τύπτειν. Ἀριστοφάνης (ran. 149)· ‘η μητέρ’ ἠλοίησεν η πατρὸς αγαθόν’, αφ’ ού καί μητραλοίαν φαμέν καί πατραλοίαν.
[28] αλλοίωσις ἑτεροιώσεως διαφέρει. αλλοίωσις μέν γὰρ ου μόνον μεταχαρακτηρισμός, αλλὰ καί τής πρότερον ὑπολήψεως οίησις ἑτέρα· ἑτεροίωσις δέ, όταν αφ’ ἑτέρου χρώματος εις ἕτερον μεταβάλλη.
[29] ἁλίπαστον καί ἁλίσπαρτον διαφέρει. τὸ μέν γὰρ ἁλί πεπασμένον κρέας ἢ ιχθὺν έλεγον ἁλίπαστον, ἁλίσπαρτον δέ τὴν ἁλί εσπαρμένην χώραν ὥς τινων φθονερῶν τούτο ποιούντων. όθεν καί ὁ βίος τοὺς ᾐκισμένους καί δυσθεραπεύτως έχοντας τὰ σώματα ἁλισπάρτους καλεί.
[30] άλλος καί ἕτερος διαφέρει. ἕτερος μέν γὰρ επί δυοίν, άλλος δέ επί πλειόνων.
[31] άλλο καί αλλοίον διαφέρει. τὸ μέν γὰρ άλλο επί προσώπου, τὸ δέ αλλοίον επί φύσεως.
[32] ἁματροχιὰ καί ἁρματροχιὰ διαφέρει. ἁματροχιὰ μέν γάρ εστιν η ταυτοσυνδρομὴ τῶν ἁρμάτων·  ‘τῇ δ’ είχε Μενέλαος ἁματροχιὰς αλεείνων’ (Ψ 422). ἁρματροχιὰ δέ ὁ τύπος καί η εγχάραξις τού τροχού η επί τής γής· ‘ουδέ τι πολλή γίνεται επισσώτρων ἁρματροχιὴ κάτω’ (Ψ 504 sq.).
[33] αμυγδαλή καί αμυγδάλη διαφέρουσιν. αμυγδαλή μέν γὰρ περισπωμένως τὸ δένδρον δηλοί· αμυγδάλη δέ παροξυτόνως τὸν καρπόν, καθὰ καί Εὔπολις (II p. 525 M. = fr. 253 K.) εν Ταξιάρχοις φησί· ‘δίδου μασᾶσθαι Ναξίας αμυγδάλας’.
[34] ἅμα καί ὁμού διαφέρει. ἅμα μέν γάρ εστι χρονικὸν επίρρημα, ὁμού δέ τοπικόν. Σόλων μέν γὰρ ἅμα εγένετο Ἀναχάρσιδι τώ Σκύθη, είπερ κατὰ τὸν αυτὸν χρόνον ἤκμασαν, ὁμού μέντοι ουκέτι· ου γὰρ εν τώ αυτώ τόπω εγεννήθησαν, αλλ’ ὁ μέν Ἀθήνησιν, ὁ δέ εν Σκυθία. καί Όμηρος διαστέλλει (Δ 450sq. Θ 64 sq.) ‘ένθα δ’ ἅμ’ οιμωγή τε καί ευχωλὴ πέλεν ανδρῶν ὀλλύντων καί ὀλλυμένων’, κατὰ τὸν αυτὸν χρόνον. καί (Γ 1)  ‘αυτὰρ επεί κόσμηθεν ἅμ’ ηγεμόνεσσιν ἕκαστοι’, (Ψ 362)  ‘οι δ’ ἅμα πάντες εφ’ ἵπποιιν μάστιγας ασισον’. επιτροπικῶς δέ τὸ (ο 365)· ‘τῇ ὁμού ετρεφόμην’, καί πάλιν (μ 67) ‘άλλοθ’ ὁμού πίνακάς τε νεῶν καί σώματα φωτῶν’, αντί τού εν αυτώ τώ τόπω. καί (Λ 126 sq.) ‘τού περ δὴ δύο παίδε λάβε κρείων Ἀγαμέμνων εν ἑνί δίφρω εόντας, ὁμού δ’ έσχον ὠκέας ἵππους’. έσθ’ ότε δ’ ὁ ποιητὴς τὸ ὁμού καί επί χρονικού τάσσει επιρρήματος, ὥς φησιν Ἀσκληπιάδης· ‘ει δὴ ὁμού πόλεμός τε δαμᾷ καί λοιμὸς Ἀχαιούς’ (Α 61), ει μὴ άρα τις είποι καί νύν τὸ ὁμού εν τώ αυτώ τόπω, οίον ‘εν Τροία ό τε λοιμὸς καί ὁ πόλεμος δαμάζει τοὺς Ἀχαιούς.’
[35] αμφότεροι καί ἑκάτεροι διαφέρουσιν. αμφότεροι μέν γὰρ ερούμεν, όταν εν τώ αυτώ κατὰ τὸ αυτὸ πράττωσιν· ‘αμφότεροι τὴν δοκὸν μίαν οὖσαν φέροντες’. ἑκάτεροι δέ, επειδὰν χωρίς ἑκάτερος τὸ ἑαυτού πράττη, οίον· ‘ἑκάτερος αυτῶν δοκὸν φέρων’, ἤτοι όταν ἑκάτερος αυτῶν μίαν φέρη κατ’ ιδίαν.
[36] αμύνεσθαι καί αμύνειν διαφέρει. αμύνεσθαι μέν γάρ εστι τὸ κολάζειν τοὺς προαδικήσαντας, αμύνειν δέ τὸ βοηθείν.
[37] ἁμαρτάνει ὁ πλημμελῶν, διαμαρτάνει δέ ὁ αποτυγχάνων.
[38] άμητος καί αμητὸς διαφέρει. άμητος μέν γὰρ προπαροξυτόνως σημαίνει αυτὰ τὰ θερίσματα, τούτ’ έστι τὸν καρπόν· ὀξυτόνως δέ ὁ καιρὸς τού θερισμού, ὥσπερ καί ὁ τρυγητὸς τού τρυγᾶν.
[39] άμαθος καί ψάμαθος διαφέρει. άμαθος μέν γὰρ η εν πεδίω κόνις, ψάμαθος δέ η παραθαλασσία άμμος.
[40] ανακείσθαι καί κατακείσθαι διαφέρει. ανάκειται μέν γὰρ ὁ ανδριὰς καί η εικὼν τώδε κατὰ τιμήν, κατάκειται δέ ὁ ευωχούμενος.
[41] ανδραγάθημα καί ανδρία διαφέρει. ανδραγάθημα μέν γάρ εστιν, ει καί τὴν ψυχικὴν αρετὴν έχει μαρτυρούσαν· ανδρία δέ δύναμις επαινουμένη.
[42] ανοχὴ καί επικηρυκεία διαφέρει. ανοχὴ μέν γάρ εστιν η εν πολέμω διά τινα χρείαν αναβολὴ [τής μάχης] κατὰ συνθήκην κοινὴν τού μὴ επιέναι αλλήλοις· επικηρυκεία δέ, όταν οι ἕτεροι πέμπωσι τοὺς αιτησομένους ανοχὰς ἢ σπονδὰς ἢ ειρήνην.
[43] ανάμνησις καί ὑπόμνησις διαφέρει. ανάμνησις μέν γάρ εστιν όταν τις έλθη εις μνήμην τῶν παρελθόντων, ὑπόμνησις δέ όταν ὑφ’ ἑτέρου εις τούτο προαχθῇ.
[44] αντίρρησις καί ανασκευὴ διαφέρει. αντίρρησις μέν γὰρ λέγεται η μετὰ προσώπου καί εις λεπτὰ τομή, ανασκευὴ δέ ὡς απροσώπως εκφερομένη καί όλου ανατροπή.
[45] αναβάλλεσθαι καί ὑπερτίθεσθαι διαφέρει. αναβάλλεσθαι μέν γάρ εστι τὸ προΐεσθαι καί παριέναι τὸν επιτήδειον καιρὸν τῶν πράξεων, ὑπερτίθεσθαι δέ τὸ επιμένειν τὸν ίδιον καιρὸν τῶν πράξεων.
[46] ανακωχὴ καί ανοκωχὴ διαφέρει. ανακωχὴ μέν γάρ εστιν η επί τῶν νεῶν αναχώρησις, η δέ διὰ τού ο ανοκωχὴ – ανοχὴ μακρὰ πολέμου· διοκωχὴ δέ καί ακωχὴ διάλειψίς τις καί άνεσις.
[47] ανάλγητος καί αναλγὴς διαφέρει. ανάλγητος μέν γάρ εστιν ὁ ανεπίστρεπτος τού καθήκοντος, αναλγὴς δέ ὁ μὴ αλγῶν.
[48] άντικρυς καί αντικρὺ διαφέρει. αντικρὺ μέν γὰρ τὸ επ’ ευθείας καί εξ εναντίας, χωρίς τού ς ὡς τὸ καταντικρύ· άντικρυς δέ τὸ διαρρήδην καί φανερῶς, καί τὸ επ’ ευθείας τοπικόν.
[49] αναβάτης καί επιβάτης διαφέρει. αναβάτης μέν γὰρ επί ἵππου, επιβάτης δέ επί νηός.
[50] αναστήναι καί εγερθήναι διαφέρει. αναστήναι μέν επί έργον, εγερθήναι δέ εξ ύπνου.
[51] αναγόμενοι καί αναχθέντες διαφέρει. ανήγοντο μέν γὰρ οι πλέοντες, αναγόμεναί τε αι νήες, ουκ αναχθείσαι· ανήχθησαν δέ τινες εις τὸ στρατηγείον.
[52] ανεψιοί καί εξανεψιοί διαφέρουσιν. ανεψιοί μέν γάρ εισιν οι τῶν αδελφῶν παίδες, εξανεψιοί δέ οι τῶν ανεψιῶν παίδες.
[53] αναγκάζειν καί βιάζεσθαι διαφέρει. αναγκάζειν μέν γάρ εστιν επί εμψύχου· βιάζεσθαι δέ καί επί αψύχου, οίον ‘βιάζεσθαι τὴν ναύν’.
[54] άναρχον καί αναίτιον διαφέρει, ότι τὸ μέν αναίτιον πρὸς ἕτερον λέγεται, τὸ δ’ άναρχον πρὸς ἑαυτό.
[55] άντρον μέν τὸ αυτοφυές κοίλωμα, σπήλαιον δέ τὸ χειροποίητον.
[56] άνοια καί αφροσύνη διαφέρει. ανόητος μέν γάρ εστιν ὁ μηδέν νοῶν· άφρων δέ ὁ νοῶν μέν, ου φρονίμως δέ διοικῶν.
[57] άξονες και κύρβεις διαφέρουσιν. οι μεν γαρ άξονες ήσαν τετράγωνοι, οι δε κύρβεις τρίγωνοι. και οι μεν άξονες είχον τους ιδιωτικούς νόμους εγγεγραμμένους, οι δε κύρβεις τας δημοσίας ιεροποιΐας και ει τι έτερον τοιούτον.
[58] αξιόχρεως μέν εστιν ὁ επιλύσαί τι ικανός, αξιόπιστος δέ ὁ πιστεύεσθαι άξιος.
[59] αξίωμα μέν εστι τὸ καθ’ ὑπερβολὴν διαπρέπον, αξία δέ η εκ δοκιμασίας ευαρέστησις.
[60] αποστάσιος απροστασίου διαφέρει. αποστασίου μέν δίκην έλεγον, ὁπότε απελεύθερος κρίνοιτο ὡς αποστὰς τού δεσπότου· απροστασίου δέ, ὁπότε μέτοικος εγκαλοίτο ὡς μὴ έχων προστάτην.
[61] αποκήρυκτος καί εκποίητος διαφέρει. αποκήρυκτος μέν γάρ εστιν ὁ επί αδικήματι ὑπὸ τού πατρὸς εκβληθείς τής οικίας· εκποίητος δέ ὁ δοθείς ὑπὸ τού πατρὸς εις υιοθεσίαν άλλω, ὃ λέγουσιν ‘εισποιητὸς γέγονεν’.
[62] απολογείσθαι καί απολογίζεσθαι διαφέρει. απολογείσθαι μέν γάρ εστι τὸ επί τώ λόγω τὴν κατηγορίαν ανασκευάζειν, απολογίζεσθαι δέ τὸ αποδούναι τὸν λόγον τῶν δαπανημάτων. καί γὰρ τὸ ἁπλούν λογίζεσθαι· καί λογισταί οι αριθμηταί.
[63] αποδρᾶναι καί αποφεύγειν διαφέρει. αποδρᾶναι μέν γάρ εστι τὸ αναχωρήσαντά τινα άδηλον είναι όπου εστίν· αποφεύγειν δέ τὸ δήλον μέν είναι όπου εστί, μὴ δύνασθαι δέ επιληφθήναι. λέγει δέ Ξενοφῶν τὴν διαφορὰν εν τῇ Ἀναβάσει (1,4,8)· ‘οὔτ αποδεδράκασιν – οίδα γὰρ όπου οίχονται – οὔτε αποπεφεύγασιν’.
[64] απὸ καί παρὰ διαφέρει. η μέν γὰρ από τίθεται επί τῶν αψύχων, οίον ‘απ’ Ἀθηνῶν’· η δέ παρά επί τῶν εμψύχων, οίον ‘παρὰ Σωκράτους’. οι δέ εναλλάσσοντες ἁμαρτάνουσιν ἢ αλλαγῇ προθέσεως χρῶνται, ὡς καί Όμηρος (Ξ,28)· ‘παρὰ νηῶν ανιόντε’ αντί τού απὸ τῶν νηῶν. ὡς καί αλλαχού (sc. Ε,700) φησι κυρίως· ‘οὔτέ ποτε προτρέποντο μελενάων απὸ νηῶν’.
[65] απελεύθερος καί εξελεύθερος διαφέρει. απελεύθερος μέν γάρ εστιν ὁ εκ δούλου ἠλευθερωμένος· εξελεύθερος δέ ὁ γενόμενος διὰ χρέα προσήλυτος ἢ κατὰ άλλην τινὰ αιτίαν δουλεύσας, είτα ελευθερωθείς. ἤδη μέντοι καί αδιαφόρως χρῶνται τοίς ὀνόμασιν.
[66] αποφορὰ καί εισφορὰ διαφέρει. αποφορὰ μέν γάρ εστι τὰ ὑπὸ τῶν δούλων τοίς δεσπόταις παρεχόμενα χρήματα, ἣν καί αναφορὰν καλούσιν· εισφορὰ δέ τὰ ὑπὸ τῶν πολιτῶν.
[67] αποκριθήναι καί αποκρίνασθαι διαφέρει. αποκριθήναι μέν γάρ εστι τὸ αποχωρισθήναι, αποκρίνασθαι δέ τὸ ερωτηθέντα λόγον δούναι.
[68] απονίψασθαι καί κατὰ χειρὸς ύδωρ αιτήσαι διαφέρει. απονίψασθαι μέν γάρ εστι μετὰ τὸ φαγείν, κατὰ χειρὸς δέ ύδωρ αιτήσαι πρὸ τού φαγείν καί μετὰ τὸ φαγείν.
[69] αποφορὰ καί αναφορὰ διαφέρει. αποφορὰ μέν γάρ εστιν ὁ νύν καλούμενος φόρος, αναφορὰ δέ ὁ απὸ τῶν ευωδῶν ἢ δυσωδῶν αναφερόμενος ατμός.
[70] απέθανε καί τέθνηκε διαφέρει. απέθανε μέν νύν, τέθνηκε δέ πάλαι. ὡς ‘περιεπάτησε μέν ὁ δείνα τήμερον, περιπεπάτηκε δέ πάλαι’.
[71] απόδοσις μέν αψύχου λέγεται, αποκατάστασις δέ εμψύχου καί αγομένου.
[72] άρχειν καί κρατείν διαφέρει. άρχειν μέν γάρ εστι τό τινων επ’ ὠφελεία προΐστασθαι, κρατείν δέ τὸ βία τινὰς άγειν ὑπακουομένους επί δουλεία. καθὸ καί τῶν θηρίων κρατείν, αλλ’ ουκ άρχειν λέγεται.
[73] ἁρπαγὴ καί ἁρπάγη διαφέρει παρὰ τοίς παλαιοίς Ἀττικοίς, ὥς φησι Τρύφων εν τώ τρίτω Περί Ἀττικής προσωδίας (fr. 12 Vels.). εὰν μέν γὰρ ὀξυτόνως προενεγκώμεθα καθάπερ εν τῇ συνηθεία, τὴν αιφνίδιον καί μετὰ βίας αφαίρεσιν δηλώσει· εὰν δέ βαρυτόνως ἁρπάγην ὡς Ἀνάφην, εν ᾗ εκ τῶν φρεάτων τοὺς κάδους εξαίρουσιν. καί παρὰ Μενάνδρω (fr. 657 Koerte2) αναγινώσκομεν· ‘ποτήριον, τράπεζαν, ἁρπάγην, δεύτερον κάδον’. καί εν Ἡνιόχω (fr. 180 Koerte2)· ‘τὸν †παίδα δ’ ου δίδομεν, αλλ’ ἁρπάγην αυτώ κατασκευάζομεν’.
[74] ἆρα καί άρα διαφέρει. ὁ μέν γὰρ κατὰ περισπασμὸν λεγόμενος σύνδεσμος απορηματικός εστιν, ότε απορούντες λέγομεν· ‘ἆρα τέλος ἕξει τὸ πρᾶγμα;’. ὁ δέ κατὰ συστολὴν συλλογιστικός· ‘ει ημέρα εστί, φῶς εστιν· αλλὰ μὴν ημέρα εστίν. φῶς άρα εστίν’. ‘ει τούτο συμφέρει ποιείν, ποιητέον ημίν άρα εστίν’.
[75] άρτι καί αρτίως διαφέρει. άρτι μέν γάρ εστι χρονικὸν επίρρημα, τὸ δ’ αρτίως επί τού απηρτισμένου έργου τελείως. ὥστε ἁμαρτάνει Σαπφὼ λέγουσα (fr. 123 L.-P. cf. fr. 103, 13) ‘αρτίως μέν ἁ χρυσοπέδιλος αὖ· ὡς’ αντί χρονικού επιρρήματος. παρὰ δέ τοίς Ἀττικοίς αρτίως σημαίνει αυτής τής ὥρας. τὸ δ’ άρτι παρατατικῶς καί επί τού παρωχηκότος.
[76] αράχνη καί αράχνιον διαφέρει. αράχνη μέν γὰρ θηλυκῶς τὸ ύφασμα – καί ουδετέρως, τὸ αράχνιον -, αρσενικῶς δέ ὁ αράχνης τὸ ζώον.
[77] άρνες καί αρνειοί διαφέρουσιν. άρνες μέν γὰρ λέγονται οι νεογνοί· ‘ὡς δέ λύκοι άρνεσσιν επέχραον’ (Π 352), αρνειοί δέ οι προήκοντες τῇ ηλικία· ‘αρνειώ μιν έγωγε εΐσκω πηγεσιμάλλω ός τ’ ὀΐων μέγα πῶϋ …’ (Γ 197 sq.).
[78] άρρωστος καί αρρωστῶν διαφέρει. άρρωστος μέν γὰρ ὁ νοσῶν· αρρωστῶν δέ εστιν ὁ αδυνατῶν επιτελείν τὰ κατὰ τὰς ὀρέξεις, ὡς Ἀριστοφάνης φησίν (p. 232sq. Nauck).
[79] αρρωστείν τού νοσείν διαφέρει. αρρωστεί μέν γὰρ ὁ καχεκτῶν τώ σώματι, νοσεί δέ ὁ κλινήρης. αρρωδείν καί ὀρρωδείν διαφέρει. τὸ μέν γὰρ διὰ τού ο σημαίνει τὸ ευλαβείσθαι· ούτως γὰρ εξηγούνται τὴν λέξιν· όρρος δέ λέγεται ὁ περί τοὺς γλουτοὺς τόπος όν τινες ταύρον λέγουσιν· όθεν καί τῶν ὀρνέων ὁ τόπος ούτος ὀρροπύγιον καλείται, ουχ, ὥς τινες αγνοούντες, ὀρθοπύγιον. ετύμως δ’ είρηται, όρος ὢν τής πυγής καί οιονεί ὁροπύγιον. οι δ’ ευλαβούμενοι περί τινος ανασπᾶν ειώθασι τὸ αιδοίον, πολλάκις δέ καί τὰ άλογα τῶν ζώων ὑποστέλλειν ειώθασι τὴν ουρὰν όταν ευλαβήται. ευλόγως οὖν εκ τού παρακολουθούντος τὸ ὀρρωδείν είρηται επί τού ευλαβείσθαι. καί Ευριπίδης τὸν Περσέα λέγοντα εισάγει (Andromed. fr. 130 Nauck2)· ‘τὰς γὰρ συμφορὰς τῶν κακῶς πεπραχότων ουπώποθ’ ύβρισ’, αυτὸς ὀρρωδῶν παθείν’. καί τὸ μέν ὀρρωδείν τοιούτον. τὸ δ’ αρρωδείν οίον κατὰ στέρησιν, τούτ’ έστι μὴ ευλαβείσθαι αλλὰ καταφρονείν καί τεθαρρηκέναι.
[81] ασφόδελος καί ασφοδελὸς διαφέρει. προπαροξυτόνως μέν γὰρ τὸ φυτόν· ὀξυτόνως δ’ ὁ τόπος ‘κατ’ ασφοδελὸν λειμῶνα’ (λ 539. 573 ω 13).
[82] αστείος καί αστικὸς διαφέρει. αστείος μέν γὰρ ὁ πιθανὸς καί χαρίεις ἢ καθόλου επιδέξιος εν πολιτικῇ ὁμιλία· αστικὸς δέ ὁ εν άστει διατρίβων.
[83] άστρον καί αστὴρ διαφέρει. άστρον μέν γάρ εστι τὸ εκ πολλῶν αστέρων μεμορφωμένον ζῴδιον, οίον ὁ Ὠρίων, η Ἄρκτος. αστὴρ δέ ὁ είς.
[84] ατέχνως καί ατεχνῶς διαφέρει. τὸ μέν γὰρ παροξύτονον σημαίνει τὸ χωρίς τέχνης καί αμαθῶς· τὸ δέ περισπώμενον τίθεται αντί τού ἁπλῶς καί αδόλως καί καθάπαξ καί καθόλου, άντικρυς.
[85] ατιμούται καί ατιμάζεται διαφέρει. ατιμούται μέν γάρ τις ὑπὸ τῶν νόμων ὁλοσχερεί ατιμία, ατιμάζεται δέ ὁ ὑβριζόμενος έν τινι πράγματι.
[86] άττα ψιλούμενον καί δασυνόμενον διαφέρει. ψιλούμενον μέν γὰρ σημαίνει τὸ ‘τινά’, δασυνόμενον δέ τὸ ‘ἅτινα’.
[87] ατελές καί ατέλεστον διαφέρει. ατελές μέν γάρ εστι τὸ μήπω τετελεσμένον, ατέλεστον δέ τὸ αδύνατον τελεσθήναι. οι οὖν εναλλάσσοντες ταύτα ακυρολογούσιν.
[88] αυχὴν καί δέρη διαφέρει. αυχὴν μέν γὰρ λέγεται τὸ όπισθεν τού τραχήλου, δέρη δέ τὸ έμπροσθεν καθ’ ό εστιν η φάρυγξ.
[89] αὖθις καί αὖθι χωρίς τού ς  διαφέρει. τὸ μέν αὖθις εστί τὸ πάλιν ἢ μετὰ ταύτα, τὸ δ’ αὖθι τὸ αυτόθι. κακῶς οὖν Καλλίμαχός φησι (fr. 1, 35 Pf.) ‘αὖθι τὸ δ’ εκδύοιμι[, τό μοι βάρος]’ αντί τού μετὰ ταύτα.
[90] αὖτις διὰ μέν τού τ σημαίνει τὸ πάλιν, διὰ δέ τού θ  τὸ ύστερον.
[91] άχρι χωρίς τού <hba>ς1</hba> χρονικὸν επίρρημα, άχρις δέ μετὰ τού ς αντί τού ακριβῶς. Όμηρος (Δ 522)· ‘άχρις απηλοίησεν’, οίον ‘ακριβῶς απέκοψεν’.

[92] βασιλεύς, κοίρανος καί ηγεμὼν διαφέρει. βασιλεὺς
μέν γάρ εστιν ὁ πατρόθεν ἢ απὸ γένους τὴν αρχὴν παραλαβών,
κοίρανος δέ ὁ πρὸς καιρὸν τὸ τού βασιλέως έργον επιτελῶν,
οίος ήν πρὸ τής μήνιδος ὁ Ἀχιλλεύς.
‘ὣς ό γε κοιρανέων δίεπε στρατόν’ (Β 207).
ηγεμὼν δέ εστιν ὁ τάξεως στρατιωτικής ηγούμενος, ὡς ὁ
ποιητής (Γ 1) φησιν
‘αυτὰρ επεί κόσμηθεν ἅμ’ ηγεμόνεσσιν ἕκαστοι’.
[93] βάρβαρον καί βαρβαρικὸν διαφέρει. βάρβαρον μέν
γάρ εστιν όνομα τὸ ουχ Ἑλληνικόν, βαρβαρικὸν δέ τὸ τῶν
βαρβάρων.
[94] βάραθρος καί βάραθρον διαφέρει. βάραθρος μέν γὰρ
ὁ βαράθρου άξιος άνθρωπος, βάραθρον δέ όρυγμά τι Ἀθήνη-
σιν εις ὃ τοὺς κακούργους ενέβαλλον, ὥσπερ οι Λακεδαιμό-
νιοι τοὺς καταδικαζομένους έβαλλον εις τὸν †κέατον†.
[95] βασιλεία καί βασίλεια διαφέρει. προπερισπωμένως
μέν γὰρ η βασιλέως αρχή, προπαροξυτόνως δέ η βασιλέως
γυνή.
[96] βάρις μέν εστιν Αιγύπτιον πλοίον, λέγεται δέ καί η
μεγάλη οικία, ὡς ὑπὸ Φιλίππου.
[97] βάσανος ἥ τε δοκιμασία καί η διὰ τῶν πληγῶν.
[98] βασκαίνειν ου μόνον τὸ φθονείν αλλὰ καί τὸ συκοφαν-
τείν, ὡς Δημοσθένης εν τώ Περί στεφάνου (189) ‘άν τι δύσ-
κολον συμβῇ, τούτο βασκαίνουσιν’.
[99] βεβλήσθαι καί ουτᾶσθαι διαφέρει. βεβλήσθαι μέν
γάρ εστι τὸ εκ βολής τετρῶσθαι καί εκ τῶν εναντίων,
ουτᾶσθαι δέ τὸ εκ χειρὸς τετρῶσθαι· †βεβολῶσθαι† δέ
τὸ τὴν βο[υ]λὴν πεπηρῶσθαι [καί οίον πεπλήχθαι ὑπὸ δυσ-
θυμίας].
[100] βιούν καί ζήν διαφέρει. βιούν μέν γὰρ επί ανθρώ-
πων μόνον λέγεται, ζήν δέ επί ανθρώπων καί αλόγων ζῴων,
ἤδη δέ ποτε καί επί φυτῶν. ζωὴ μέν γὰρ λέγεται είναι χρήσις
ψυχής, βίος δέ †ὀλίγη† ζωή.
[101] βίος ζωής διαφέρει. βίος μέν επί τῶν λογικῶν τάσσε-
ται ζῴων, τουτέστιν ανθρώπων μόνων, ζωὴ δέ καί επί ανθρώ-
πων καί επί τῶν αλόγων ζῴων. εντεύθεν Ἀριστοτέλης (fr. om.
Rose) τὸν βίον ὡρίσατο ούτως· ‘βίος εστί λογικὴ ζωή’. ὁ
οὖν επί τῶν θηρίων βίον τάσσων ακυρολογεί.
[102] βιῶναι μέν εστι τὸ ζήν, βιοτεύειν δέ τὸ πορίζειν τὰ
πρὸς τὸν βίον. βιούν μέν φήσομεν ανθρώπους, ζήν δέ καί τὸ
άλογον ζώον
[103] βλέπειν καί θεᾶσθαι διαφέρει. βλέπειν μέν γὰρ
κυρίως τὸ ὁρᾶν τι ὁπωσούν, θεᾶσθαι δέ τὸ ὁρᾶν τι τῶν τεχνι-
κῶς γινομένων οίον πάλην, παγκράτιον, γραφήν.
[104] βλέφαρα καί βλεφαρίδες διαφέρει. βλέφαρα μέν
γάρ εστιν αυτὰ τὰ επικλειόμενα δέρματα, βλεφαρίδες δέ αι
τρίχες αι επί τῶν βλεφάρων.
[105] βοὸς καί βόειος διαφέρει. βοὸς μέν γὰρ πούς εστιν
επί ζῶντος, βόειος δέ ὁ τού νεκρού.
[106] βούλει καί βούλη διαφέρει. τὸ βούλει μέν γὰρ ὁρι-
στικόν εστιν οίον ‘βούλει σχολάσαι μ[ο]ι’, τὸ βούλη δέ δι-
στακτικῶς οίον ‘[εὰν] βούλη, πορευσόμεθα’.
[107] βοηθεί μέν ὁ συνών, επικουρεί δέ ὁ έξωθεν εις
βοήθειαν ἥκων, συμμαχεί δέ ὁ αυτόθεν, ὑπερμαχεί δέ ὁ
αδυνάτω χρησιμεύων, αμύνει δέ ὁ τιμωρούμενος ὑπέρ τού
απολωλότος.
[108] βουκολείν καί εξαπατᾶν διαφέρει. βουκολείν μέν
εστι τὸ επί πλείστον καί αεί παραλογίζεσθαι, εξαπατᾶν δέ
περί ἑνὸς πράγματος συναρπάζειν.
[109] βουλεύσασθαι καί βουλεύσαι διαφέρει. βουλεύ-
σασθαι μέν γάρ εστι ταυτὸν τώ σκέψασθαι, βουλεύσαι δέ τὸ
ενθυμηθήναί τι καί συντάξαι κακόν. οίον βουλεύσαι φόνον ἢ
ιεροσυλίαν.
[110] βούλεσθαι μέν επί μόνου λεκτέον τού λογικού, τὸ
δ’ εθέλειν καί επί αλόγου ζῴου.
[111] βρύει καί βλύει διαφέρει. βρύει μέν γὰρ επί τού ανθεί,
βλύει δέ επί τού αναβάλλει.
[112] βρύκειν καί βρύχειν διαφέρει. βρύκειν μέν γὰρ διὰ
τού <hba>κ</hba> τὸ πρίειν τοίς ὀδούσι, βρύχειν δέ διὰ τού <hba>χ</hba> επί τού λέον-
τος τὸ βρύχεσθαι.
[113] βωμὸς καί ἑστία καί εσχάρα καί μέγαρον δια-
φέρει, καθὰ καί Ἀμμώνιος ὁ Λαμπ†ρι†εὺς (FGHist. 361 F 1a)
εν πρώτω Περί θυσιῶν· ‘βωμοί μέν γὰρ οι τὰς προ<ς>βάσεις
έχοντες, εσχάρα δ’ η πρὸς βιωτικὴν γινομένη [χρήσιν] επί
τής [γής]· τὰ δέ πολυ[τελή] ἑστία[ι]· τὸ δέ μέγαρον περιοικο-
δομημένη ἑστία, ένθα τὰ μυστικὰ τής Δήμητρος’. παρὰ
δ’ Ὁμήρω η εσχάρα η αυτὴ καί ἑστία καλείται, ὁ δέ βωμὸς
καί τὴν βάσιν σημαίνει (η 100)
‘χρύσειοι δ’ άρα κούροι ευδμήτων επί βωμῶν’,
αντί τού επί βάσεων· καί η ἑστία σημαίνει καί τὸν οίκον
(ξ 159 ρ 156 τ 304 υ 231)
‘ἑστίη δ’ Ὀδυσσήος αμύμονος’,
καί ανέστιος ὁ άοικος. παρ’ Ἡσιόδω (theog. 454) καί η σω-
ματοειδὴς θεὸς Ἑστία εστίν, ἣν καί
‘Δήμητραν καί Ἥρην χρυσοπέδιλον’.
ιδίως δέ Νεάνθης ὁ Κυζικηνὸς (FGHist 84 F 7) εν τρίτω
τῶν Κατὰ πόλιν βωμοὺς θεῶν φησιν, εσχάρας δ’ ηρώων.
παρὰ δ’ Ευριπίδη (fr. 628 N.2) εσχάρα αντί τού βωμού κεί-
ται εν Πλεισθένει·
‘†μηλοσφάγετον† δαιμόνων επ’ εσχάραις’.
καί Σοφοκλής (fr. 662 N.2) εν Χρύση.

[114] γαμήλιος καί επιθαλάμιον διαφέρει. επιθαλάμιον
μέν γάρ εστι τὸ επί τώ θαλάμω τής γαμουμένης γραφέν
ποίημα· ὁ δέ γαμήλιος ου περιώρισται χρόνω, τάττοιτο δ’ ἂν
καί κατὰ τής δωρεᾶς τής εν γάμω διδομένης.
[115] γεγενήσθαι ερούμεν τὸ ὡσανεί γεγενημένον, γεγο-
νέναι δέ τὸ άψυχον πρᾶγμα.
[116] γενέθλια καί γενέσια διαφέρει. ότι μέν γὰρ γενέθλια
τάσσεται επί τῶν ζώντων· καί εν ᾗ ἕκαστος ημέρα εγεν-
νήθη, αύτη καλείται γενέθλιος ημέρα. γενέσια δέ επί τῶν
τεθνηκότων· εν ᾗ ἕκαστος ημέρα τετελεύτηκε, ταύτη επιτε-
λείται αυτού τὰ γενέσια. ὁ οὖν λέγων επί τῶν ζώντων γενέ-
σια ακυρολογεί.
[117] γέρων καί πρεσβύτης καί προβεβηκὼς διαφέρει,
Ἀλεξίων (fr. 1 Berndt) δηλοί εν τῇ επιτομῇ τῶν Διδύμου
(p. 378 Schmidt) Συμμίκτων λέγων ούτως· ‘εκ τῶν †αρί-
στωνος† Περί ανθρώπου γενέσεως καί αυξήσεως άχρι γή-
ρως. βρέφος μέν γάρ εστι τὸ γεννηθέν ευθέως, παιδίον
δέ τὸ τρεφόμενον ὑπὸ τής τιθηνού, παιδάριον δέ τὸ ἤδη
περιπατούν καί τής λέξεως αντεχόμενον, παιδίσκος δέ ὁ
εν τῇ εχομένη ηλικία, παίς δ’ ὁ διὰ τῶν εγκυκλίων μα-
θημάτων δυνάμενος ιέναι. τὴν δ’ εχομένην ταύτης ηλικίαν
οι μέν πάλλ[η]κα, οι δέ βούπαιδα, οι δ’ αντίπαιδα, οι δέ μελ-
λοέφηβον καλούσιν. ὁ δέ μετὰ ταύτα έφηβος· εν δέ Κυρήνη
τοὺς εφήβους τριακαταίους καλούσιν, εν δέ Κρήτη αποδρό-
μους διὰ τὸ μηδέπω τῶν κοινῶν δρόμων μετέχειν. ὁ δέ μετὰ
ταύτα μειράκιον, είτα μείραξ, είτα νεανίσκος, είτα νεανίας, είτα
ανὴρ μέσος, είτα προβεβηκώς-ὃν καί ὠμογέροντα καλούσιν-,
είτα γέρων, είτα πρεσβύτης, είτα εσχατό[γ]ηρως.’
[118] γελοίον καί ευτράπελον διαφέρει. γελοίον μέν γάρ
εστι τὸ επί διαχύσει τῶν ακροατῶν χωρίς τινος ύβρεως, ευτρά-
πελον δέ τὸ μετὰ σεμνότητος χαριέντως λεγόμενον· είρηται
δέ παρὰ τὸ εὖ τρέπεσθαι τὸν λόγον.
[119] γέλοιος καί γελοίος διαφέρει. γέλοιος μέν ὁ κατα-
γέλαστος, γελοίος δέ ὁ γελωτοποιός.
[120] γήμαι τού γήμασθαι διαφέρει, ότι γαμεί μέν ὁ ανήρ,
γαμείται δέ η γυνή. καί Όμηρος τὴν διαφορὰν τετήρηκεν
αυτῶν, επί τού γήμασθαι ειπών (λ 273 sq.)
‘γημαμένη ω υιώ· ὁ δ’ ὃν πατέρ’ εξεναρίξας
γήμε’,
καί Ἀνακρέων (P.M.G. 424 Page = fr. 87 D.2) διασύρων τινὰ
επί θηλύτητι
‘καί †θαλάμοις† εν ω κείνος ουκ έγημεν αλλ’ εγήματο’,
καί Αισχύλος (fr. 131 Mette = fr. 13 N.2) εν Ἀμυμώνη
‘σοί μέν γὰρ γαμείσθαι μόρσιμον, γαμείν δέ †μή†’.
[121] γήρας μέν εστιν η τελευταία ηλικία, γήρασις δέ η
επ’ αυτὴν πόρευσις. μήποτε οὖν ταύτη καί γηρᾶν τού γηρά-
σκειν διαφέρει.
[122] γράμμα στοιχείου διαφέρει. στοιχείον μέν γάρ
εστιν αυτὴ η εκφώνησις καί ὁ φθόγγος, ού τὸ γράμμα σημείον
ἢ τύπος ἢ σχήμα· ὡς εν τώ ‘τρίγωνον μέν εστι τὸ Δ, στρογγύ-
λον δέ τὸ Ο’, τύπος <μόνον λέγεται>. τὸ δέ στοιχείον τὸ ὁλό-
κληρον οίον <hba>α</hba> <hba>β</hba> καί τὰ λοιπὰ στοιχεία. λέγεται μέντοι
καταχρηστικῶς καί τὰ στοιχεία γράμματα· ἤδη μέντοι καί
τὰ συγγράμματα εκάλουν οι παλαιοί γράμματα· Καλλίμαχός
πού (fr. 468 Pf.) φησιν
‘γράμματα δ’ †ουκ είλισσαν† απόκρυφα’,
τουτέστι τὰ συγγράμματα, καί πάλιν (ep. 23, 3-4)
‘αλλὰ Πλάτωνος
†εν τώ† περί ψυχής γράμμ’ αναλεξάμενος’.
καί εν τῇ συνηθεία πολλά φαμεν ειδέναι γράμματα τόνδε· ου
[122.14] γὰρ τὰ είκοσι τέσσαρα, αλλὰ τὸν πολλῶν έμπειρον συγγραμ-
μάτων.
[123] γυμνασθήναι καί γυμν<άς>ασθαι διαφέρει. γυ-
μνασθήναι μέν γάρ εστι τὸ ὑφ’ ἑτέρου, γυμν[άς]ασθαι δέ
τὸ ὑφ’ ἑαυτού.
[124] γυμνασία μέν λέγεται η τῶν γεγυμνασμένων άσκησις,
άσκησις δέ η τῶν λεγόντων καί σκηνικῶν.

[125] δαμάλης καί δάμαλις διαφέρει. δαμάλης μέν γὰρ
ὁ άρρην μόσχος, δάμαλις δέ η θήλεια. μόσχος δέ κοινῶς
επ’ αμφότερα.
[126] δαί· σύνδεσμος ερωτηματικὸς εκτεταμένος (α 225)
‘τίς δαί όμιλος’
καί (Κ 408)
‘πῶς δαί τῶν άλλων Τρώων’.
ὁ δέ συμπλεκτικὸς δέ συνεσταλμένος.
[127] δεσπότης καί κύριος διαφέρει. δεσπότης μέν γὰρ ὁ
τῶν αργυρωνήτων καί κύριος, κύριος δέ καί πατὴρ υιού καί
αυτός τις ἑαυτού.
[128] δέος καί φόβος διαφέρει. δέος μέν γάρ εστι πολυχρόνιος κακού ὑπόνοια, φόβος δέ παραυτίκα πτόησις. διόπερ
Ἡρόδοτος εν τῇ τετάρτη (4, 115, 2)· ‘ημέας έχει φόβος τε καί
δέος’.
[129] δήμιος καί δημόκοινος διαφέρει. δήμιος μέν γάρ
εστιν ὁ αναιρῶν τοὺς καταδίκους, δημόκοινος δέ ὁ βασανίζων.
[130] ‘Δήμητερ καί Δάματερ διαφέρει παρὰ τοίς Ἀττικοίς’, φησί Τρύφων (fr. 107 Vels.). ‘Δήμητερ γάρ’, φησίν,
‘έστιν επί τής θεού, Δάματερ δέ επί θαυμασμού’.
[131] δήμος καί δημὸς διαφέρει. δήμος μέν βαρυτόνως τὸ
πλήθος τής πόλεως, δημὸς δέ ὀξυτόνως τὸ λίπος.
[132] δίσκος καί σόλος διαφέρει. δίσκος μέν γάρ εστι λίθος
τετρημένος, ὥς φησι Τρύφων (fr. 105 Vels.) εν πέμπτω Περί
Ἑλληνισμού, σόλος δέ τὸ χαλκούν ὁλοσφύριον. Όμηρος
(Ψ 826)
‘σόλον αυτοχόωνον’,
καί εν άλλοις (θ 186)
‘λάβε δίσκον’,
είτ’ επιφέρει (θ 193)
‘βόμβησεν δέ λίθος’·
καί Πίνδαρος (Isthm. 1, 25)
‘λιθίνοις ποτ’ ἂν δίσκοισι’.
[133] δικαστὴς καί διαιτητὴς διαφέρει. δικαστὴς μέν
γάρ εστιν ὁ κατὰ νόμον αιρεθείς κριτής, διαιτητὴς δέ ὁ κατὰ
σύμφωνον αιρεθείς συμβιβάσεως χάριν. Μένανδρος (fr. 316
Koerte2) εν Παιδίω
‘εί τις δικαστὴς ἢ διαιτητὴς θεῶν’.
[134] διέφθαρται καί διέφθορε διαφέρει. διέφθαρται μέν
γὰρ ὑφ’ ἑτέρου, διέφθορε δ’ ἕτερον. Ἀριστοφάνης (II p. 1173
M. = fr. 568 K.) Κόραις·
‘διέφθορας τὸν όρκον ημῶν’.
Μένανδρος (fr. 5 Koerte2) Ἀδελφοίς·
‘ει δ’ έστι[ν ούτος] τὴν κόρην διεφθορώς’.
Όμηρος (Ο 128)
‘φρένας, ἠλεέ, διέφθορας’,
διεφθάρης τὰς σαυτού φρένας.
[135] διαβόητος καί επιβόητος διαφέρει. διαβόητος μέν
γάρ εστιν ὁ επ’ αρετῇ εγνωσμένος· επιβόητος δέ ὁ μοχθηρὰν
έχων φήμην. Ἀνακρέων (P.M.G. 354 Page = fr. 23 D.2) εν
δευτέρω
‘καί μ’ επιβόητον κατὰ γείτονας ποιήσεις’.
τούτον δ’ ένιοι τῶν ποιητῶν επίσφατον καλούσιν.
[136] διαβόητος περιβοήτου διαφέρει. διαβόητος μέν γάρ
εστιν ὁ επ’ αρετῇ πολυθρύλλητος, περιβόητος δέ ὁ επί κακία.
(FCG IV p. 601 M. = fr. ad. 120 K.)
‘καί περιβόητον πᾶσιν ανθρώποις <ποιεί>
αὑτὸν ακρατής· καί τούτο δὴ τὸ λεγόμενον
“ἥττων ἑαυτού”· πορνιδίω τρισαθλίω
ἑαυτὸν ούτω παραδέδωκεν.’
[137] διπλούν καί διπλάσιον διαφέρει. διπλούν μέν γάρ
εστι κατὰ μέγεθος, διπλάσιον δέ κατὰ αριθμόν, ὡς τριπλάσιον καί τετραπλάσιον· οίον ‘διπλάσια χρήματα έχει’. επί δέ
τῶν διπλουμένων τὸ διπλούν, ὥσπερ επί τῶν πτυσσομένων
ιματίων ‘διπλούν τὸ ιμάτιον’, ουκέτι ‘διπλάσιον’.
[138] διχότομος καί διχοτόμος διαφέρει. προπαροξυ-
τόνως μέν γὰρ ὁ εις δύο διηρημένος, παροξυτόνως δέ ὁ εις δύο
διαιρῶν. καί έστι τὸ μέν παθητικόν, τὸ δέ ενεργητικόν.
[139] διήγησις καί διήγημα διαφέρει. διήγησις μέν γάρ,
καί ποίησις, εστίν η εν μήκει τὸ τέλειον έχουσα· διήγημα δέ,
καί ποίημα, τὸ βραχύτερον.
[140] διδάξω καί διδάξομαι διαφέρει. ‘διδάξω’ μέν γὰρ
δι’ ἑαυτού, ‘διδάξομαι’ δέ δι’ ἑτέρου· ὡς ‘οικοδομήσω’
μέν δι’ ἑαυτού, οικοδομήσασθαι δέ δι’ ἑτέρου.
[141] διφθέρα καί μηλωτὴ διαφέρει. διφθέρα μέν γὰρ
αιγῶν, μηλωτὴ δέ προβάτων.
[142] διορθούν καί επανορθούν διαφέρει. διορθούν μέν
γὰρ καί επί δοράτων καί επί ὀβελίσκων καί επί λόγων, επανορθούν δέ επί μόνων λόγων.
[143] διαπολιτεύεσθαι καί αντιπολιτεύεσθαι δια-
φέρει. διαπολιτεύεσθαι μέν γὰρ λέγουσι τοὺς εκ τής αυτής
πόλεως, αντιπολιτεύεσθαι δέ τοὺς εξ ἑτέρας δι’ ἑτέρας αντιστατούντας αλλήλοις. Θεόπομπος δέ (FGHist 115 F 261)
καί τοὺς εν μιᾷ πόλει φιλοτιμουμένους πρὸς αλλήλους αντι-
πολιτεύεσθαι έφη.
[144] διδάσκαλος καί επιστάτης διαφέρει. διδάσκαλος
μέν γάρ εστι λόγων, επιστάτης δέ έργων.
[145] διαλέγεται μέν ὁ διδοὺς λόγον καί λαμβάνων· λαλεί
δέ ὁ μὴ σπουδαιολογούμενος· λέγει δέ καί ὁ κατὰ διέξοδον
επεξιὼν πρᾶγμα· φάσκει δέ ὁ βραχυλόγος.
[146] δίκη· ἥ τε κρίσις καί η τιμωρία καί τὸ δίκαιον.
[147] δοάσσατο τού δοιάσσατο διαφέρει. τὸ μέν γὰρ
δοάσσατο σημαίνει τὸ έδοξεν, τὸ δέ δοιάσσατο τὸ εδίστασε.
[148] δούλοι καί οικέται διαφέρουσι. δούλοι μέν γάρ εισι
καί οι τῶν ηδονῶν καί πάντες οι τεταγμένοι ὑπὸ βασιλέα,
οικέται δέ δεσποτῶν.
[149] δόξα καί κλέος διαφέρει. δόξα μέν εστιν ὁ παρὰ τῶν
πολλῶν έπαινος, κλέος δέ ὁ παρὰ τῶν σπουδαίων.
[150] δύναμις καί ισχὺς διαφέρει, ὥς φησι Πλάτων εν Πρωταγόρα (351 a 1). ου γὰρ ταυτόν †εστι† δύναμίν τε καί ισχύν. η
μέν γὰρ δύναμις καί απὸ επιστήμης γίνεται καί μανίας καί θυμού, η δέ ισχὺς απὸ φύσεως καί ευτροφίας τῶν σωμάτων.
[151] δυσπειθὴς καί απειθὴς διαφέρει. δυσπειθὴς μέν
γάρ εστιν ὃς δυσχερῶς παραδέχεται τὸν πιστὸν λόγον, απειθὴς δέ ὃς αποκρούεται καί ουχ οίός τέ εστι πείθεσθαι.
[152] δῶμα καί δωμάτιον διαφέρει. δώματα μέν γὰρ κοι-
νῶς φαμεν τὰ οικοδομήματα, δωμάτιον δέ τὸν θάλαμον.
[153] δωροδοκία ἥ τε δόσις τῶν δώρων καί η λήψις.

[154] εγχρίσαι καί εναλείψαι διαφέρει. εγχρίσαι μέν γὰρ
επί σκορπίου ἢ σφηκῶν ἤ τινος τοιούτου λέγουσιν, εναλείψαι
δέ επί ὀφθαλμῶν.
[155] εγγυᾷ καί εγγυᾶται διαφέρει. εγγυᾷ μέν γὰρ ὁ διδούς, εγγυᾶται δέ ὁ λαμβάνων.
[156] εδίδαξε καί εδιδάξατο διαφέρει. εδίδαξε μέν γὰρ
ὁ καθηγητής, εδιδάξατο δ’ ὁ πατὴρ συστήσας. Ἀριστοφάνης
φησίν εν Νεφέλαις (1338)
‘εδιδαξάμην μέντοι σε νὴ Δί’, ὦ μέλεε’.
[157] εικὼν καί προτομὴ διαφέρει. εικὼν μέν γάρ εστιν επ’
ανθρώπου, προτομὴ δέ λέοντος καί ἵππου καί τῶν άλλων.
[158] εκκλησία καί κατάκλησις διαφέρει. εκκλησίαν μέν
γὰρ έλεγον οι Ἀθηναίοι τὴν σύνοδον τῶν κατὰ τὴν πόλιν,
κατάκλησιν δέ ὁπότε καί τοὺς εκ τῶν αγρῶν συνεκάλουν
πρὸς επίσκεψιν μείζονα τῶν πραγμάτων.
[159] εκεί καί εκείσε διαφέρει. τὸ μέν γὰρ εκεί δηλοί τὸ εν
τόπω, τὸ δέ εκείσε εις τόπον. ούτως ερούμεν ‘εκεί κατέλαβον
αυτόν’ καί ‘εκείσε πορεύσομαι’.
[160] εκπολεμῶσαι καί εκπολεμήσαι διαφέρει. εκπολε-
μῶσαι μέν γάρ εστι τὸ εις πόλεμον εμβαλείν, εκπολεμήσαι δέ
τὸ πολέμων εξελείν.
[161] έκγονος καί απόγονος διαφέρει. έκγονος μέν γάρ
εστιν ὁ υιός. φησί γὰρ Όμηρος (γ 122 sq.)
‘ει ετεόν γε
κείνου έκγονός εσσι· θάμβος μ’ έχει εισορόωντα’,
καί δι’ όλης τής ποιήσεως τετήρηκεν. απόγονος δ’ ὁ ἤτοι
υιωνὸς ἢ έτι άπωθεν. καταχρῶνται δ’ έσθ’ ότε οι ιστορικοί
τώ απογόνω αντί τού υιού.
[162] ἑκάτερος καί ἕκαστος διαφέρει. ἑκάτερος μέν γὰρ
[162.2] επί δυοίν τάσσεται, οίον ‘αναγκαίοι δύο εγένοντο, ό τε Ἀρκὰς
καί ὁ Σάμιος· τούτων ἑκάτερος ὑπὸ συὸς ανηρέθη’. τὸ
δ’ ἕκαστος επί πολλῶν, οίον ‘ἑπτὰ ήσαν οι επί Θήβας στρατεύσαντες· τούτων ἕκαστος μίαν πύλην κατείχεν’.
[163] εκμαρτυρία μαρτυρίας έν τινι διαφέρει, δηλοί
†μέ†ναρχος εν τώ Κατὰ Κλεομέδοντος (Dinarch. fr. LX 1
B.-S.) λέγων ‘αναγνώσεται δέ τῶν μέν επιδημούντων τὰς
μαρτυρίας, τῶν δέ αποδημούντων εκμαρτυρίας’.
[164] ἕλκος ὠτειλής διαφέρει. ἕλκος μέν γάρ εστι χρόνιον
πάθος μόνον εκ σιδήρου γινόμενον· έστι δ’ ότε καί εκ ταυτομάτου· είρηται δέ παρὰ τὸ διελκύσθαι τὴν σάρκα. ὠτειλὴ δέ
εστιν η εκ τού σύνεγγυς ὑπὸ σιδήρου πληγή.
[165] ελέατρος καί εδέατρος διαφέρει. ελέατρος μέν γάρ
εστιν ὁ μάγειρος παρὰ τοίς ελεοίς· τράπεζαι δ’ εισί μαγειρικαί. Όμηρος (Ι 215)
‘καί ειν ελεοίσιν έχευαν’.
εδέατρος δέ ὁ προγεύστης, παρὰ τὰ εδέσματα.
[166] εμβάδες καί εμβάται διαφέρει. εμβάδες μέν γὰρ τὰ
κωμικὰ ὑποδήματα, εμβάται δέ τὰ τραγικά.
[167] εμείο καί εμοίο διαφέρει. εμείο μέν γάρ εστιν ασύναρθρον, ὡς Όμηρος (ρ 153 τ 268)
‘εμείο δέ σύνθεο μύθον’.
τὸ δ’ εμοίο σύναρθρον· ‘τού εμοίο παιδός’. καί (Ω 486)
‘μνήσαι πατρὸς σοίο, θεοίς επιείκελ’ Ἀχιλλεύ’,
αντί τού ‘τού σού πατρός’.
[168] εμπειρία πείρας διαφέρει. πείρα μέν γὰρ εφ’ ἑνὸς
ἢ δευτέρου γνῶσίς εστι δοκιμαζομένη, εμπειρία δέ η επί πολλῶν κατάληψις βεβαία. πάλιν δέ τέχνη εμπειρίας διαφέρει·
ότι η μέν εμπειρία εν τοίς κανόσιν, η γραμματικὴ δέ τέχνη
αδιάπτωτος ὡς καί η επιστήμη.
[169] ένδον καί έσω διαφέρει. ένδον μέν γὰρ τὸ εν τόπω ση-
μαίνει, έσω δέ τὸ εις τόπον. ένδον μέν γάρ εστιν ὁ παίς, έσω
δέ εισέρχομαι. ἁμαρτάνει οὖν ὁ λέγων ‘ένδον εισέρχομαι’ ἢ
‘έσω εστίν ὁ παίς’. Σοφοκλής τὴν διαφορὰν συγχεί· φησί γὰρ
εν Τραχινίαις (202 sq.)
‘γυναίκες αἵ τ’ έσω στέγης
αἵ τ’ εκτός’,
δέον ειπείν ‘γυναίκες αἵ τ’ ένδον’. καί Ευριπίδης εν Ἡρακλείδη (Heraclidae 584)
‘καί τὸν γέροντα τήν τ’ έσω γραίαν δόμων’
αντί τού ένδον. Εὔβουλος ὁ τής μέσης κωμωδίας ποιητὴς εν
Καλαθηφόροις (III p. 224 M. = fr. 40 K.)
‘όπως σπεύσεσθ’ ότι τις γέρων έσω’,
δέον ειπείν ένδον.
[170] ενταυθοί καί ενταύθα καί ενθάδε διαφέρει. ενταυθοί μέν γὰρ τὴν εν τόπω σημασίαν δηλοί, ενταύθα δέ καί τὴν
εν τόπω καί τὴν εις τόπον· ὁμοίως καί τὸ ενθάδε. ἢ ὡς τὸ
ενταύθα καί τὸ ενθάδε καί τὴν εν τόπω καί τὴν εις τόπον·
καί αντί χρονικού επιρρήματος τού τότε. επί μέν οὖν τού
ενταυθοί (ς1 105)
‘ενταυθοί νύν ἧσο κύνας απερύκων’,
επί δέ τού ενταύθα Σοφοκλής εν Ἠλέκτρα (380 sq.)
‘ενταύθα πέμψειν, ένθα μήποθ’ ηλίου
φέγγος κα[τόψει]’·
έχει γὰρ καί τὴν εις τόπον σημασίαν καί τὴν εν τόπω. ὁμοίως
δέ καί επί τού ενθάδε φησίν η Καλυψώ (ε 208)
‘ενθάδε κ’ αὖθι μένων σὺν εμοί τόδε δῶμα φυλάσσοις’.
Ἕκτωρ φησί (Π 836)
‘σέ δέ [τ’] ενθάδε γύπες έδονται’.
ταύτα γὰρ τὴν εν τόπω σημασίαν δηλοί. τὰ δ’ εις τόπον
ούτως
τού δ’ αυτού λύτο γούνατα καί φίλον ήτορ· (Φ 114)
‘τού δ’ αυτού λυκάβαντος ελεύσεται ενθάδ’ Ὀδυσσεύς’
(ξ 161). †απὸ† δέ τού ένθα εν τόπω (γ 109)
‘ένθα μέν Αίας κείται αρήϊος, ένθα δ’ Ἀχιλλεύς’,
εις τόπον (ι 142)
‘ένθα κατεπλέομεν, καί τις θεὸς ηγεμόνευεν’,
αντί χρονικού δ’ επιρρήματος τού τότε (Ε 1)
‘ένθ’ αὖ Τυδείδη Διομήδει Παλλὰς Ἀθήνη’.
[171] ενθύμημα καί ενθύμιον διαφέρει. ενθύμημα μέν γάρ
εστι ποιού λόγου σχήμα, τὸ δ’ ενθύμιον ετίθετο επί τού προστροπαίου παρ’ Ἀττικοίς· ὁ γούν Ἀντιφῶν (cf. 2 γ 10 BI.)
εν τοίς Φοινικοίς φησι ‘τεθνεὼς ούτος ὑμίν ενθύμιος γενήσεται’.
[172] ένδοξος καί επίδοξος διαφέρει. ένδοξος μέν γάρ εστιν
ὁ επίσημος, επίδοξος δέ ὁ προσδοκώμενος καί ελπιζόμενος.
[173] ἕνεκα καί χάριν διαφέρει. ὁ μέν γὰρ ἕνεκα ψιλὴν τὴν
αιτίαν δηλοί, οίον ‘ἕνεκα Ἀλεξάνδρου καί ἕνεκα Ἑλένης εστράτευσε Μενέλαος· ὁ δέ χάριν μετὰ τής αιτίας δηλοί καί τὴν
χάριν, οίον ’χάριν Μενελάου Ἀχιλλεὺς εστράτευσε‘, τουτέστι
Μενελάω χαριζόμενος.
[174] εννοείν καί εννοείσθαι διαφέρει. εννοεί μέν γὰρ άφνω,
μὴ επιστής· εννοείται δέ ὁ απὸ μακρὰν διαλογιζόμενος.
[175] εξόσου καί εξ †ούτινος† διαφέρει. εξόσου μέν γὰρ
χρόνου, εξότου δέ τού εξ ούτινος.
[176] εξανέψιοι καί εξ ανεψιοί διαφέρει. καί ότι βαρυτόνως [Ἀττικοί] προφέρονται τοὔνομα φησί γὰρ Τρύφων
(fr. 8 Vels.) εν δευτέρω Περί Ἀττικής προσωδίας· ’εξα-
νέψιοι ὡς αμέριμνοι, αναστελλομένης τής ὀξείας εκ τού ανεψιοί ὀνόματος ὀξυνομένου. ‘εισί δέ οι μέν ανεψιοί τῶν αδελφῶν παίδες, καθὰ καί ημείς εκδεχόμεθα· εξανεψιοί δέ οι
τῶν ανεψιῶν παίδες.
[177] εοικότα εικότων διαφέρει. τὰ μέν γὰρ πίστεως
εχόμενα [εικότα], τὰ δ’ εμφερή εοικότα.
[178] επικήδιον καί θρήνος διαφέρουσιν. επικήδιον μέν
γάρ εστι τὸ επί τώ κήδει, θρήνος δέ τὸ εν οιωδήποτε χρόνω· ούτω φησί Τρύφων (fr. 114 Vels.). Ἀριστοκλής δέ ὁ
Ῥόδιος εν τώ Περί ποιητικής τοὔμπαλιν· φησί γὰρ ’θρήνος
δ’ εστίν ᾠδὴ τής συμφορᾶς οικείον όνομα έχουσα· ὀδυρμὸν
γὰρ έχει σὺν εγκωμίω τού τελευτήσαντος. τινές μέν οὖν κοινῶς πάντα είπον θρήνους, οι δέ διαφέρειν θρήνόν τε καί επικήδιον τὸ τὸν θρήνον ᾄδεσθαι παρ’ αυτῇ τῇ συμφορᾷ πρὸ
τής ταφής καί μετὰ τὴν ταφὴν καί κατὰ τὸν ενιαύσιον χρόνον
τής κηδείας, ᾀδόμενο†ς† ὑπὸ τῶν θεραπαινίδων καί τῶν σὺν
αυταίς, τὸ δ’ επικήδιον έπαινόν τινα τού τελευτήσαντος μετά
τινος μετρίου σχετλιασμού‘.
[179] επιστραφὴς καί ευστραφὴς διαφέρει. επιστραφὴς
ὁ προστακτικὸς καί επιμελής, ευστραφὴς δέ ὁ επιδέξιος εν
ταίς μεταβολαίς.
[180] επίκουροι καί σύμμαχοι διαφέρουσιν. επίκουροι μέν
γάρ εισιν οι τοίς πολεμουμένοις βοηθούντες καί συλλαμβανόμενοι, σύμμαχοι δέ οι τῶν πολεμούντων. Όμηρος δι’ όλης
εφύλαξε τής ποιήσεως τὴν διαφοράν· ουκ έστιν οὖν παρ’ αυτώ
επικούρους Ἑλλήνων λεγομένους [εὑρείν], αλλὰ Τρώων.
[181] επιστείλαι καί επισκήψαι διαφέρει. επιστείλαι μέν
διὰ γραμμάτων, επισκήψαι δέ διὰ λόγων.
[182] επαγγέλλει καί επαγγέλλεται διαφέρει. επαγγέλ-
λει μέν τὸ προστάσσει, επαγγέλλεται δέ τὸ ὑπισχνείται.
ὑπισχνείται δέ ὁ τώ αιτήσαντι δώσειν ὁμολογήσας, επαγγέλλεται δέ ὁ αφ’ ἑαυτού δώσειν ὁμολογήσας.
[183] επιτίμιον καί επίτιμον διαφέρει. επιτίμιον μέν γὰρ
η ζημία, επίτιμον δέ τὸ τής τιμής μετέχον. ὥστε ου δεί λέγειν
’εξέτισε τὸ επίτιμον‘, αλλ’ ’εξέτισε τὸ επιτίμιον‘.
[184] επικηρύξαι καί επικηρυκεύσασθαι διαφέρει. επι-
κηρύξαι μέν γὰρ έλεγον τὸ ὑποσχέσθαι χρήματα δώσειν τώ
συλλαβόντι καί εν<αγ>άγοντι ἢ καί αποκτείναντί τινα τῶν
καταδικασθέντων· οι Ἀθηναίοι επεκήρυξαν, ει μέν τις ζῶντα
ανάγοιτο Διαγόραν τὸ<ν> Μήλιον, δώσειν τάλαντον, ει δ’
ανέλοι, τὸ ἥμισυ. επικηρυκεύσασθαι δέ έλεγον τὸ περί συμβιβάσεως καί σπονδῶν τὰς πόλεις κήρυκας πρὸς αλλήλας
διαπέμπεσθαι.
[185] επίτιμος καί επιτίμιος διαφέρει. επίτιμος μέν γὰρ
ὁ έντιμος, επιτίμιος δέ ὁ επιζήμιος καί επίπληκτος· αφ’ ού
[185.3] τὴν επίπληξιν επιτίμησίν φαμεν καί ’επιτίμησον αυτώ‘ αντί
τού επίπληξον.
[186] επιχαίρειν καί συγχαίρειν διαφέρει. επιχαίρειν μέν
γάρ εστι τὸ συνεπιγελᾶν τοίς αλλοτρίοις κακοίς, συγχαίρειν
δέ τὸ συνήδεσθαί τινος αγαθοίς.
[187] επιδοτικὸς μέν εστιν ὁ δεομένοις επιδιδούς, μεταδοτικὸς δέ ὁ φίλοις.
[188] ερωτᾶν τού πυνθάνεσθαι διαφέρει. πυνθάνεσθαι
μέν γάρ εστι τὸ κατ’ ακοὴν διεξοδικῶς ακούειν τὰ ὑπό τινος
λεγόμενα, αυτὸν ουδ’ ερωτῶντα· ερωτᾶν δέ τὸ εθέλειν τινὰ
κεφαλαιώδη λαβείν απόφασιν περί τού ὑποκειμένου πράγματος. ὁ γούν Τηλέμαχός φησι πρὸς τὸν Νέστορα (γ 80)
’είρεαι ὁππόθεν ειμέν· εγὼ δέ κέ τοι καταλέξω‘,
καί Ἀχιλλεύς φησιν (Λ 611 sq.)
’αλλ’ ίθι νύν, Πάτροκλε Διί φίλε, Νέστορ’ έρειο,
όντινα τούτον άγει‘.
ότι δέ τὸ πυνθάνεσθαι επί ψιλού τού ακούειν τάσσεται, φανερὸν εκ τού λέγειν Τηλέμαχον (β 314 sq.)
’νύν δ’ ότε δὴ μέγας ειμί καί άλλων [μύθον] ακούων
πυνθάνομαι καί δή μοι αέξεται ένδοθι θυμός‘·
καί Ὀδυσσεύς φησι (ν 256)
’πυνθανόμην Ἰθάκης δέ καί εν Τροίη εὑρείη‘.
κατὰ δέ τοὺς φιλοσόφους ερώτησίς εστι φράσις συμβολικὴν
απόκρισιν ζητούσα οίον †νέον† αμφίβολον, σαφές, άδηλον· αύται γὰρ αι πέντε αποφάσεις συμβολικαί καλούνται. έστι μέντοι
γε ότε ουχ ούτως αλλ’ ἑτέρως αποκρινόμεθα πρὸς τὰς ερωτήσεις, οίον· ’ημέρα εστίν;‘ <-’έστιν‘>, καί ούτως· ’ημέρα
εστίν;‘-’ημέρα‘, καί ούτως· ’ημέρα εστίν‘. πεύσις δέ εστι
λέξις πρὸς ἣν ουκ έστι συμβολικῶς αποκρίνασθαι, οίον· ’πού
οικεί Ἀρίστων;‘, φησί γὰρ ’εν τώδε τώ τόπω‘· καί (Ζ 377)
’πή έβη Ἀνδρομάχη;‘,
η δ’ αποκρίνεται ότι (Ζ 386 sq.)
’επί πύργον έβη μέγαν Ἰλίου, ούνεκ’ άκουε
τείρεσθαι Τρῶας‘.
ου γὰρ ενεχώρει ενταύθα συμβολικῶς ειπείν ’ναί‘ ἢ ’οὔ‘.
κατά τι οὖν περί τής διαφορᾶς ταύτης φέρονται καί οι φιλό-
σοφοι συμφώνως τοίς προειρημένοις. Ποτάμων περί τής δια-
φορᾶς φησιν ούτως·
’ερώτησις πεύσεως [καί] ανακρίσεως διαφέρει.
ερώτησις μέν γάρ εστι σύντομος απόκρισις, πεύσις δέ
μακρᾶς πράξεως απαγγελία, ανάκρισις δ’ ὑποδεεστέρων εξήγησις‘.
[189] έρως καί πόθος διαφέρει. έρως μέν γὰρ τῶν παρόντων, πόθος δέ τῶν απόντων.
[190] ερᾶν καί ποθείν διαφέρει. ερᾶν μέν γάρ εστι τῶν εν
όψει, ποθείν δέ τοὺς απόντας. διαστέλλει δέ καί Όμηρος
(Ξ 328)·
’ὡς σέο νύν έραμαι, καί με γλυκὺς ἵμερος αιρεί‘,
πρὸς τὴν Ἥραν φησίν ὁ Ζεὺς παρούσαν. επί δέ τού απόντος
(λ 202 sq.)
’αλλά με σού πόθος σά τε μήδεα, φαίδιμ’ Ὀδυσσεύ,
σή τ’ αγανοφροσύνη μελιηδέα θυμὸν απηύρα‘.
φυλάσσει γὰρ άκρως ὁ ποιητὴς τὰς τοιαύτας διαφοράς.
[191] ερωτᾶν μέν εστι τὸ θέλειν κεφαλαιώδη λαβείν απόφασιν ἢ ναί ἢ οὔ, πυνθάνεσθαι δέ τὸ κατὰ διέξοδον αξιούν
πρᾶγμα, οίον ’πῶς επολεμήσατε;‘.
[192] έρως μέν εστιν επιβολὴ φιλοποιΐας, πόθος δ’ απόντος, ἵμερος δ’ έρως σπανίζων τής πρὸς τὸν ερώμενον χρείας.
[193] έσται τού γενήσεται διαφέρει. έσται μέν γὰρ τὰ καί
νύν όντα, γενήσεται δέ τὰ γενέσεως τευξόμενα, οίον ’νέος
πρεσβύτης έσται, τώ δ’ ατέκνω παίδες γενήσονται‘. άλλως·
έσται μέν γὰρ τὸ ὑποκείμενον, οίον ’ὁ παίς έσται ανήρ‘, γενήσεται δέ τὸ αόριστον.
[194] ἑστιάτωρ καί δαιτυμὼν διαφέρει. ἑστιάτωρ μέν γὰρ ὁ ὑποδοχεύς, δαιτυμόνες δέ οι ἑστιώμενοι.
[195] ἑσπέρα καί ὀψέ διαφέρει. ἑσπέρα μέν γάρ εστι δυομένου τού ηλίου, ὀψέ δέ βραδέως καί μεθ’ ὁντινούν χρόνον. διὰ
τούτο καί προστιθέασιν ’ὀψέ τής ημέρας‘.
[196] ἑταίρος καί φίλος διαφέρει. ὁ μέν γὰρ φίλος καί
ἑταίρος, ὁ δ’ ἑταίρος ου πάντως φίλος. διὸ καί επί τού ανέμου
φησίν Όμηρος (λ 7 μ 149)
’πλησίστιον εσθλὸν ἑταίρον‘.
καί άλλως· φίλοι μέν κοινῶς λέγονται πάντες οι τὰ τής φιλίας
δίκαια πρὸς ἑαυτοὺς έχοντες, ἑταίροι δέ ιδίως οι καί τῇ ηλικία παραπλησίως έχοντες καί εν συνηθεία καί εν συνεργία
πολὺν χρόνον γεγονότες.
[197] ἑτερόφθαλμος καί μονόφθαλμος διαφέρει. ἑτερόφθαλμος μέν γὰρ ὁ κατὰ περίπτωσιν πηρωθείς τὸν ἕτερον
τῶν ὀφθαλμῶν, μονόφθαλμος δέ ὁ μόνον ὀφθαλμὸν έχων
ὡς ὁ Κύκλωψ.
[198] ἕτερος καί άλλος διαφέρει. ἕτερος μέν επί δυείν
τάσσεται, ὡς Όμηρος (Β 217)
’φολκὸς έην, χωλὸς δ’ ἕτερον πόδα‘,
τὸ δέ άλλος επί πολλῶν, ὡς αυτὸς Όμηρος (Γ 104)
’Διί δ’ ημείς οίσομεν άλλον‘.
[199] ευφυὴς καί ευμαθὴς διαφέρει. ευφυὴς μέν γὰρ λέγεται παρὰ [τοίς] Ἀττικοίς ὁ σκωπτικός, ευμαθὴς δέ ὁ εις τὸ
μαθείν ταχύς.
[200] εὑρείν καί εὑρέσθαι διαφέρει. εὑρείν μέν γὰρ τὸ καί
εν τῇ συνηθεία, εὑρέσθαι δέ οιονεί τὸ εκπορίσασθαι. Μένανδρος Δυσκόλω (489)
’εύρηκα καγὼ τούτου τέχνην‘.
Δίφυλος (IV p. 408 M. = fr. 68 K.) εν Πύρρα
’δῶρον δ’ εμαυτῇ παρὰ θεῶν εὑρημένον‘.
[201] εὔμορφος καί ευειδὴς διαφέρει. εὔμορφος μέν γὰρ ὁ
τὴν μορφὴν εὖ έχων οίον ευπρόσωπος· καί γὰρ τὸ τὴν όψιν
πως σχηματίζειν μορφάζειν λέγομεν. ευειδὴς δέ ὁ τὸ είδος
καλῶς έχων, οίον πᾶν τὸ σῶμα.
[202] ευθὺς καί ευθὺ καί ευθέως διαφέρουσιν. ευθὺς μέν
γὰρ ὁ κανών· ευθὺ δέ †τὸ γυμνάσιον†, αντί τού κατ’ ευθείαν
τού γυμνασίου, ἢ ευθὺ τὸ κανόνιον· τὸ δ’ ευθέως αντί τού
χρονικού επιρρήματος. ὁ οὖν εναλλάσσων ἁμαρτάνει, καθὰ
Μένανδρος εν Δυσκόλω (50. 52)
’τί φής; ιδὼν ενθένδε πᾶς δ’ ελευθερῶν
απήλθες ευθὺς ὡς ταχύ‘.
τινές μέντοι τῶν αρχαίων φασί καί τὸ ευθὺς αντί χρονικού
κείσθαι. φασί γούν κατὰ λέξιν· ’†τινές† δέ τὸ μέν †εὖ† λέγειν
επί τινος ευθέ†ω†ς οίον, εὰν μέν ᾖ θηλυκὸν τοὔνομα, ‘η ευθεία
ὁδός, η ευθεία βακτηρία’, εὰν δέ άρρεν, ‘ευθὺς ὁ κανών’, εὰν
δ’ ουδέτερον, ‘ευθὺ τὸ ξύλον’. οι δ’ αρχαίοι ενίοτε τὸ ευθὺ
ετίθεσαν τὸ εφ’ ὁδού τής τεινούσης επί τινος τόπου· (vide FCG IV p. 601 M.)
‘ευθὺ τής στοᾶς’,
(Eupolis com. II p. 550 M. = fr. 304, 2 K.)
‘ευθὺ τῶν αρωμάτων’.
τὸ δέ κατὰ τοὺς χρόνους ου λέγεται, αλλ’ ευθύς, οίον (IV p. 601 M. = com. fr. ad. 582 K.)
‘γήμαντος δ’ αυτού ευθὺς έσομ’ ελεύθερος’
καί (ibid. M. = com. fr. ad. 583 K.)
‘ὡς τούτ’ είδεν, ευθὺς ήν άνω κάτω’.
[203] ευφραίνεσθαι καί ἥδεσθαι διαφέρει. Πλάτων Πρωταγόρα (337 c 2-4)· ‘ευφραίνεσθαι μέν γάρ εστι μανθάνοντά
τι καί φρονήσεως μεταλαμβάνοντα αυτῇ τῇ διανοία, ἥδεσθαι
δέ εσθίοντά τι [ἢ άλλο τι ηδὺ πάσχοντα] αυτώ τώ σώματι’.
[204] ευθὺς καί ευθὺ διαφέρει. τὸ μέν γὰρ ευθὺς χρονικόν
εστιν επίρρημα, τὸ δ’ ευθὺ τὸ εξ εναντίας δηλοί.
[205] ευεργεσία καί χάρις διαφέρει. ευεργεσία μέν γάρ
εστιν η μεγάλη χάρις, χάρις δέ η ελάττων, οίον χιτῶνα ἢ
κύνα χαρίζεται, ευεργετεί δέ οὔ.
[206] ευθὺ καί ὀρθὸν διαφέρει. τὸ μέν γὰρ ευθὺ αντίκειται
τώ στρεβλώ, τὸ δέ ὀρθὸν τώ πλαγίω.
[207] εὖ τού καλῶς διαφέρει. εὖ μέν τὸ ὀρθῶς σημαίνει,
καλῶς δέ τὸ χρήσιμον. συνηρημένον οὖν τὸ εὖ καί καλῶς εμφαίνει ὀρθῶς καί χρησίμως.
[208] εχθρὸς πολεμίου καί δυσμενούς διαφέρει. εχθρὸς
μέν γάρ εστιν ὁ πρότερον φίλος, πολέμιος δέ ὁ μεθ’ όπλων
χωρῶν πέλας, δυσμενὴς δέ ὁ χρόνιον πρὸς τόν ποτε φίλον τὴν
έχθραν διατηρῶν καί δυσδιαλλάκτως έχων.

[209] ζήλος καί ζηλοτυπία διαφέρει. ζηλοτυπία μέν γάρ
εστιν αυτὸ τὸ πάθος ἤγουν τὸ εν μίσει ὑπάρχειν· ζήλος δέ
μίμησις καλού, οίον ζηλοί τὸν καθηγητὴν ὁ παίς.
‘ζηλοί δέ τε γείτονα γείτων’,
Ἡσίοδος (opp. 23) επί καλού. ζηλοτυπεί δέ η δείνα τόνδε.
[210] ζηλῶσαι τού ερίσαι διαφέρει. ζηλούν μέν γάρ εστι τὸ
σὺν επιθυμία μιμείσθαι, ερίζειν δέ τὸ μετὰ μάχης φιλονεικείν.
[211] ζήλος φθόνου διαφέρει. ζήλος μέν γάρ εστιν η
δι’ επιθυμίαν γινομένη μίμησις δοκούντός τινος καλού, φθόνος δέ βασκανία τις τῶν άλλοις μέν προσόντων αγαθῶν,
ημίν δ’ οὔ.
[212] ζήλος μέν εστι λύπη επ’ αλλοτρίοις αγαθοίς, οία καί
ἑαυτώ τις επιθυμεί περιποιήσαι.
[213] ζήλου τρία είδη. ὁ μέν γάρ εστι μακαρισμός, καθ’ όν
φησί τις ζηλωτὸν τὸν δείνα επί τώδε· δεύτερος, καθ’ ὃν ζηλωτής τινος είναι λέγεται ὥσπερ Θησεὺς Ἡρακλέους· τρίτος
δέ ὁ φθόνω όμοιος.
[214] ζυγὸς αρσενικῶς μέν επί τῶν βοῶν, ουδετέρως δέ επί
τού σταθμού.
[215] ζώνη καί ζώνιον διαφέρει. ζώνη μέν γάρ εστιν η τού
ανδρός, ζώνιον δέ τὸ τής γυναικός.

[216] ἠγέρθη καί ανέστη διαφέρει. ἠγέρθη μέν, λεκτέον,
απὸ ύπνου, ανέστη δέ απὸ κλίνης.
[217] ήθος μέν εστιν αρχὴ επιτηδεύματος, τρόπος δ’ επίστασις πράξεων κατὰ κρίσιν καί αναστροφήν.
[218] ἤλπισαν καί επήλπισαν διαφέρει. ἤλπισαν μέν γὰρ
αυτοί τινες, ελπίδας έχοντες περί τινος· επήλπισαν δέ, ἕτεροι
ἑτέρους εις ελπίδα ἤγαγον.
[219] ημέρα ἠούς διαφέρει. ημέρα μέν γάρ εστι τὸ κατάστημα μόνον ασώματον, ἣν Ἡσίοδος (theog. 124) Νυκτὸς
γενεαλογεί
‘Νυκτὸς δ’ αὖτ’ Αιθήρ τε καί Ἡμέρη εξεγένοντο’.
ἠὼς δέ τὸ συναμφότερον, ἣν πάλιν Ἡσίοδος (theog. 371sq.
374) Θείας ὑποτίθεται
‘Θεία δ’ αὖθ’ Ἠέλιόν τε μέγαν λαμπράν τε Σελήνην
Ἠῶ θ’, ἣ πάντεσσιν επιχθονίοισι φαείνει
γείνατο’,
επί δέ τής σωματοειδούς (ο 250)
‘αλλ’ ἤτοι κα[…..] χρυσόθρονος ἥρπασεν Ἠώς’.
[220] ᾖς καί ήσθα καί ή διαφέρει. τὸ μέν γὰρ ήσθα παρωχημένον δηλοί χρόνον, τὸ δέ ᾖς τὸ μέλλοντα. Όμηρος (Χ 233)
‘Δηΐφοβ’ ή μέν μοι τὸ πάρος πολὺ φίλτατος ήσθα’·
επί δέ τού ᾖς Μένανδρος (fr. 454 Koerte2) εν Ψευδηρακλεί
‘ὑπέρ μέν οίνου μηδέ γρύ, τιτθή, λέγε,
ἂν τἆλλα δ’ ᾖς άμεμπτος εις τὴν ἕκτην επί δέκα
Βοηδρομιῶνος ενδελεχῶς ἕξεις αεί’.
καί καθόλου πάντοτε ούτω λέγεται επί τού μέλλοντος καί
κατὰ τὴν ημετέραν συνήθειαν, οίον ‘εὰν νοῇς· εὰν λαλῇς·
όπως λαλῇς· εὰν ᾖς αγαθός’. ὁ γούν λέγων πρός τινα ‘ής
ποτε πλούσιος’ αγνοήσει τὴν διαφορὰν δέον φάναι ‘ήσθα’.
τὸ δέ ή αντί τού έφη τάσσει Όμηρος (Α 528 Ρ 209)
‘ή καί κυανέησιν’.
διαφέρει δέ τὰ ῥήματα τῇδε, ότι τὸ μέν επί τρίτου προσώπου
μόνον τάσσεται, τὸ δέ έφη επί τῶν τριῶν, ὡς έφην μέν
[εγώ, έφης<θα> δέ σύ, έφη <δ’> εκείνος].
[221] ησυχία ὁτέ μέν σιωπὴν σημαίνει, ὁτέ δέ τὴν επιείκειαν, ὁπότε φαμέν ‘εν πολλῇ διήγομεν ησυχία’.

[222] Θαλαμὰς ὡς αγαθὰς καί θαλάμας ὡς μεγάλας δια-
φέρει, φησί Τρύφων (fr. 9 Vels.), παρὰ τοίς Ἀττικοίς, εν δευτέρω Περί Ἀττικής προσωδίας. εὰν μέν γὰρ ὀξυτονήσωμεν,
δηλώσει τὸ τῶν Διοσκούρων ιερόν· εὰν δέ βαρυτονήσωμεν,
τὰς καταδύσεις μηνύει.
[223] θαυμάζω γενικῇ μέν συνταττόμενον σημαίνει τὸ καταγινώσκω καί κατηγορῶ, οίον ‘θαυμάζω τῶν ταύτην εχόντων
τὴν γνώμην’· αιτιατικῇ δέ τὸ επαινῶ, οίον ‘θαυμάζω τοὺς
ούτω φρονούντας’.
[224] θαυμάζειν εστί τὸ απορείν τι ὂν αιτία παραλόγου
τινός, τερατούσθαι δέ τὸ θαυμάζειν τι τέρας· έστι γὰρ
τέρας τὸ παρὰ φύσιν σημαίνόν τι.
[225] θεημαχία καί θεομαχία διαφέρει. θεημαχία μέν
γάρ εστιν η πρὸς θεὸν μάχη, θεομαχία δέ αυτῶν τῶν θεῶν
πρὸς αλλήλους μάχη.
[226] θεωρὸς καί θεατὴς διαφέρει. θεωρὸς μέν γάρ εστιν
ὁ εις θεοὺς πεμπόμενος, θεατὴς δέ ὁ αγώνων καί θεάτρων.
Ευριπίδης εν Ἴωνι (301)
‘πότερον θεατὴς ἢ χάριν μαντευμάτων’,
τουτέστι θεωρός· καί Αισχύλος (fr. 598 Mette = fr. 289 N.2)
‘βοᾷς τοιούδε πράγματος θεωρὸς ὤν’.
ἁμαρτάνουσιν οὖν οι λέγοντες ‘θεωρήσαί με δεί τὸν αγῶνα’,
δέον ειπείν ‘θεάσασθαι’. διαστέλλει δέ τούτο επιμελῶς
Λυσιμαχίδης (FGHist. 366 F 9) εν τώ πρὸς Κεκίλιον (cf.
fr. 155 p. 168 Ofenloch) Περί τῶν παρὰ τοίς Ἀττικοίς ῥητόρων, καί πολλῶν παραθέσεις ποιείται. καί έστι τὸ θεάσασθαι,
ὥσπερ πρόκειται, παρὰ τὴν θέαν· τὸ δέ θεωρείν, φησίν, ουκ
άλλο τι ἢ τὸ τῶν θεῶν ὠρείν, τούτο δέ τὸ φροντίζειν. διὸ
καί τοὺς τῶν θεαμάτων ἕνεκεν πεμπομένους, σὺν θυσίαις
δέ καί ευσεβεία, πάντας ὠνόμαζον θεωρούς· καί τὸ τοίς
Ἀθηναίοις διδόμενον θεωρικὸν ουχί διὰ τὰς θέας, ὡς Κεκίλιος ὑπέλαβεν, αλλὰ διὰ τὸ εν ταίς ἑορταίς εις τοὺς θεοὺς
ευσεβείν καί επιθείν καί ευφραίνεσθαι.
[227] θεράποντες καί οικέται διαφέρουσιν. θεράποντες
μέν γὰρ οι ὑποτεταγμένοι φίλοι, ὑφ’ ὧν θεραπεύονται οι προσήκοντες· οικέται δέ δεσποτῶν.
[228] θέσθαι καί ὑποθέσθαι διαφέρει. θέσθαι μέν γάρ
εστι τὸ λαβείν ὑποθήκην, ὑποθέσθαι δέ τὸ δούναι ὑποθήκην.
[229] θέλειν καί βούλεσθαι εὰν λέγη τις, δηλώσει ότι ἑκουσίως τε καί ευλόγως ὀρέγεταί τινος.
[230] θερίζειν τό τε διατρίψ†ειν† τὴν τού θέρους ὥραν, ὡς
τὸ χειμάζειν, καί τὸ τοὺς Δημητριακοὺς καρποὺς συλλέξαι.
[231] Θηβαίοι καί Θηβαγενείς διαφέρουσιν, καθὼς Δίδυμος (p. 238 Schmidt) εν Ὑπομνήματι τώ πρώτω τῶν παιάνων Πινδάρου (fr. 66 Snell) φησίν· ‘καί τὸν τρίποδα απὸ
τούτου Θηβαγενείς πέμπουσι τὸν χρύσεον εις Ἰσμήνιον
πρῶτον’. τίς δ’ εστί διαφορὰ Θηβαγενῶν πρὸς Θηβαίους,
Ἔφορος (FGHist 70 F 21) εν τῇ δευτέρα φησίν· ‘ούτοι μέν
οὖν συνετάχθησαν εις τὴν Βοιωτίαν. τοὺς δέ τοίς Ἀθηναίοις
ὁμόρους προσοικούντας ιδία Θηβαίοι προσηγάγοντο πολλοίς
έτεσιν ύστερον δέ, οἳ σύμμικτοι μέν ήσαν πολλαχόθεν,
ενέμοντο δέ τὴν ὑπὸ τῶν Κιθαιρῶν χώραν καί τὴν απομάντιον τής Ευβοίας· εκαλούντο δέ Θηβαγενείς, ότι προσεγένοντο τοίς άλλοις Βοιωτοίς διὰ Θηβαίων.’
[232] θής, λάτρις, αμφίπολος καί άτμενος διαφέρουσιν. θὴς μέν γὰρ ὁ επί μισθώ δουλεύων·
‘θήτές τε δμῶές τε’ (δ 644).
λάτρις δέ ὁ κατὰ πολεμικὴν περίστασιν ἁλοὺς καί επί δουλείαν προσαχθείς. αμφίπολος δέ κοινὸν άρρενος καί θηλείας
όνομα δούλου. άτμενος δέ ου μόνον ὁ δούλος, αλλὰ καί ὁ ὑποτεταγμένος ελεύθερος.
[233] θράσος καί θάρσος διαφέρει. θράσος μέν γάρ εστιν
άλογος ὁρμή, θάρσος δέ έλλογος ὁρμή.
[234] θύρα καί θυραία διαφέρει. θύρα μέν γάρ εστιν η εξ
αρχής γενομένη· Μένανδρος (fr. 331 Koerte2) εν Παρακαταθήκη
‘θύραν έξελε’.
θυραία δέ τὸ μέλλον πρὸς εκκοπὴν θύρας μέγεθος.
[235] θύεσθαι καί σφάττεσθαι διαφέρει. θύεσθαι μέν
γάρ εστιν επί τιμῇ θεού· καί τὸ μαντεύεσθαι επί τιμῇ διὰ
σπλάγχνων θύεσθαί φαμεν. σφάττεσθαι δέ τὸ δι’ ἥντινα οὖν
αιτίαν φονεύεσθαι. καί τὸ μέν επ’ αλόγου, τὸ δέ καί επ’
ανθρώπου τάσσεται.
[236] θύουσι καί θύονται διαφέρει. θύουσι μέν γὰρ οι
σφάττοντες τὰ ιερεία, θύονται δέ οι διὰ τῶν σπλάγχνων μαντευόμενοι.
[237] θύρα καί θύραι διαφέρουσιν. θύρα μέν γάρ εστι τὸ
επίθεμα τὸ εκ τῶν σανίδων, θύραι δέ τὸ άνοιγμα αυτὸ
καί τὰ χαλάσματα τής θύρας.
[238] θυμὸς μέν εστι πρόσκαιρος ὀργή, ὀργὴ δέ η πολυχρόνιος μνησικακία.

[239] ιερεύσαι καί καθιερεύσαι λέγουσιν επί τῶν θυομένων ιερείων, ιερῶσαι δέ καί καθιερῶσαι επί τῶν ανατιθεμένων.
[240] ιερείον καί χρηστήριον διαφέρει. ιερείον μέν γάρ
εστι κοινῶς τὸ σφαζόμενον πρὸς θυσίαν ἅπασαν, χρηστήριον
δέ τὸ ιερὸν ω χρῶνται χρηστηριαζόμενοι. Ἡρόδοτος καθάπερ
έτι καί νύν, όταν χρηστήρια θύωσιν εν τώ ιερώ.
[241] ιερὰ τούς τε περιβόλους τῶν ναῶν καί τὰ σφάγια καί
τὰ ὀστᾶ τῶν ανθρώπων, ὡς Ὑπερίδης (fr. 49 Bl.) εν τώ
Κατὰ Ἀρχιστρατίδου, καί τὰ ξόανα, ὡς Θεόπομπος (FGHist
115 F 159) εν εικοστῇ ἕκτη.
[242] ικέσθαι καί αφικέσθαι διαφέρει, ὥς φησιν Ἡρακλείδης (fr. 5 Cohn). ικέσθαι μέν γάρ εστι τὸ ελθείν, αφ-
ικέσθαι δέ τὸ επανελθείν. Όμηρος τὴν διαφοράν φησιν (Ν 645)
‘ουδ’ αὖτις αφίκετο πατρίδα γαίαν’
καί (η 80)
‘ἵκετο δ’ ες Μαραθῶνα καί ευρυάγυιαν Ἀθήνην’.
[243] Ἰουδαίοι καί Ἰδουμαίοι διαφέρουσιν, ὥς φησι Πτολεμαίος (FGHist 199 F 1) εν πρώτω Περί Ἡρώδου τού
βασιλέως. Ἰουδαίοι μέν γάρ εισιν οι εξ αρχής φυσικοί·
Ἰδουμαίοι δέ τὸ μέν αρχήθεν ουκ Ἰδουμαίοι αλλὰ Φοίνικες
καί Σύροι, κρατηθέντες δέ ὑπ’ αυτῶν καί αναγκασθέντες
περιτέμνεσθαι καί συντελείν εις τὸ έθνος καί τὰ αυτὰ νόμιμα
ηγείσθαι εκλήθησαν Ἰδουμαίοι.
[244] ίπες καί θρίπες καί κίες καί ίκες διαφέρουσιν.
ίπες μέν γὰρ λέγονται θηρίδια τὰ διαβρωτικὰ τῶν κεράτων·
Όμηρος (φ 395)
‘μὴ κέρας ίπες έδοιεν’.
θρίπες δέ τὰ εσθίοντα τὰ ξύλα· καί θριπήδεστατα τὰ ὑπὸ
τῶν θριπῶν διαβεβρωμένα ξύλα οίς καί αντί σφραγίδων
εχρῶντο, ότι ήν δυσπαράπιστα. κίες δέ τὰ εν τοίς πυροίς καί
εν ταίς κριθαίς θηρίδια. ίκες δέ τὰ διεσθίοντα τοὺς ὀφθαλμοὺς τῶν αμπέλων· Ἀλκμάν (P.M.G. 93 Page = fr. 54 D.)
‘καί ποικίλον ίκα, τὸν ὀφθαλμῶν
αμπέλων ὀλετήρα’.
[245] ιππεὺς καί ιππότης διαφέρει. ιππεὺς μέν εστιν ὁ τώ
ἵππω χρώμενος, ιππότης δέ ὁ έφιππος.
[246] ίσοι καί κοινοί διαφέρει. Πλάτων εν Πρωταγόρα
(337 a 2-6)· ‘χρὴ γὰρ τοὺς εν τοίσδε λόγοις παραγινομένους κοινοὺς μέν είναι αμφοίν τοίν διαλεγομένοιν ακροατάς,
ίσους δέ μή. έστι γὰρ ου ταυτόν· [κοινῇ] μέν γὰρ ακούσαι
αμφοτέρων χρή, μὴ ίσον δέ [νείμαι] ἑκατέρω, αλλὰ τώ μέν
σοφωτέρω πλέον, τώ δέ αμαθεστέρω [έλαττον]’.
[247] ισοτελὴς καί μέτοικος διαφέρει. ισοτελὴς μέν γὰρ
ὁ τετιμημένος μέτοικος εν τώ ίσω τάγματι τοίς πολίταις καί
τὸ μέν μετοίκιον μὴ τελῶν, πάντα δέ έχων τὰ αυτὰ τοίς πολίταις πλὴν τού άρχειν. μέτοικος δέ ὁ μετοικήσας εις ἑτέραν
πόλιν εκ τής ἑαυτού καί τού μέν ξένου πλέον τι έχων, τού δέ
πολίτου έλαττον. ετέλει δέ ὁ μέτοικος κατ’ ενιαυτὸν δραχμὰς
δέκα, καί εν τῇ τῶν Ἀθηναίων πομπῇ σκάφην έφερε κηρία
έχουσαν. όθεν καί σκαφηφόρους έλεγον τοὺς μετοίκους. πολλάκις δέ καί συνεστράτευον τοίς Ἀθηναίοις.
[248] ισθμὸς καί πορθμὸς διαφέρει. ισθμὸς μέν γάρ εστι
γής στενής δίοδος, ἑκατέρωθεν θαλάσση περιεχομένης, πορθμὸς δέ στενὸς θαλάσσης πόρος, εκατέρωθεν ὑπὸ γής περιεχόμενος.
[249] ίσθι καί γίνου διαφέρει. ίσθι μέν γὰρ επί τού
γίνωσκε τάσσεται·
‘αυτὴ δ’ οίη ίσθι’ (β 356)
αντί τού γίνωσκε. καί τὸ πλήθος ίς†θ†ε αντί τού γινώσκετε.
καί Μένανδρος εν Ἥρωϊ (Herois fr. 5 Koerte3)
‘εὖ ίσθι, καγὼ τούτο συγχωρήσομαι’.
τάσσουσι δέ όμως καί επί τού γίνου τὸ ίσθι· Σοφοκλής
(fr. 437 N.2) εν Παλαμήδη
‘εὔφημος ίσθι μούνον εξορμωμένη’,
αντί τού γίνου.
[250] ιστοριογράφος συγγραφέως διαφέρει. ιστοριογράφος μέν γάρ εστιν ὁ τὰ πρὸ αυτού γεγονότα συγγραφόμενος ὡς Ἡρόδοτος, συγγραφεὺς δέ ὁ τὰ εφ’ ἑαυτού ὡς
ὁ Θουκυδίδης.
[251] ιστοδόκη καί ιστοπέδη διαφέρουσιν. ιστοδόκη μέν
γάρ εστιν εφ’ ἧς ὁ ιστὸς κατακλίνεται. Όμηρος (Α 434)
‘ιστὸν δ’ ιστοδόκη πέλασαν’.
ιστοπέδη δέ ὁ εν μέσω τής νεῶς κοίλος τόπος, όν τινες ληνίδα
καλούσιν, εις ὃν ὁ ιστὸς εντίθεται·
‘αλλά με δεσμώ
δήσαν τ’ εν αργαλέω, όφρ’ έμπεδον αυτόθι μείνω,
ὀρθὸν εν ιστοπέδη’ (μ 160-162).
[252] Ἰταλοί καί Ἰταλιῶται διαφέρει. Ἰταλοί μέν γὰρ οι
αρχήθεν τὴν χώραν ᾠκηκότες, Ἰταλιῶται δ’ ὁπόσοι τῶν
Ἑλλήνων επῴκησαν μετὰ ταύτα. τὸ δ’ αυτὸ καί επί τῶν
Σικελῶν καί Σικελιωτῶν.

[253] κατοίκισις καί κατοίκησις διαφέρει, ὥς φησιν
Ἀπολλωνίδης ὁ Νικαεὺς εν τώ τρίτω Περί κατεψευσμένων
ιστοριῶν. κατοίκισις μέν γάρ εστιν η ὑφ’ ἑτέρων γινομένη
ἵδρυσις· κατοίκησις δέ όταν αυτοί τινες οικήσωσι τόπον ἢ
πόλιν τινὰ καταλαβόντες. οίον Ἀθηναίοι κατῴκησαν μέν παρὰ
τὴν ακρόπολιν, κατῴκισαν δ’ Ἴωνας. καί έστι παρὰ μέν τὸ κατοικείν η κατοίκησις, παρὰ δέ τὸ κατοικίζειν η κατοίκισις.
[254] καταβολὴ καί εισβολὴ διαφέρει. καταβολὴ μέν γάρ
εστιν η έκτισις καί κατάθεσις τού εισφερομένου αργύρου,
εισβολὴ δέ περίοδος τού πυρετού.
[255] κάταμμα καί κάταγμα διαφέρει. κάταγμα μέν
τὸ εκτεταμένως τὸ κατεαγὸς καί συντετριμμένον, κάταγμα
δέ βραχέως τὸ τού ερ[ί]ου ἕλκυσμα.
[256] καταχύματα καί καταχύσματα διαφέρει. καταχύ-
ματα μέν γὰρ χωρίς τού ς  τὰ καταχεόμενα ύδατα επί λουτρῶνος καί τῶν ὁμοίων. καταχύσματα δέ σὺν τώ ς  αι ισχάδες καί
τὰ άλλα τραγήματα τῶν νεωνήτων δούλων ἃ κατέχευον.
Ἀριστοφάνης (Plut. 794)·
‘είτ’ ουχί δέξη δὴ τὰ καταχύσματα;’,
καί Δημοσθένης (or. 45, 74) ‘αλλ’ αυτὸς μέν ουκ ὤκνησε τὴν
δέσποιναν γήμαι ἣ τὰ καταχύσματα αυτού κατέχευε τότε,
ηνίκα εωνήθη’.
[257] κάδος καί καδίσκος διαφέρει. κάδος μέν γὰρ λέγεται
ω εκ τού φρέατος ανιμῶσι τὸ ύδωρ, καδίσκος δέ αγγείόν τι
εις ὃ τὰς ψήφους εμβάλλουσιν οι δικασταί.
[258] καθάρσια καί καθάρματα διαφέρει. καθάρσια μέν
γὰρ λέγεται τὰ ιερὰ καί τὰ άλλα οίς καθαίρονται, καθάρματα
δέ τὰ μετὰ τὸ καθαρθήναι απορριπτούμενα.
[259] κανθαρίζειν καί τονθορίζειν διαφέρει. κανθαρίζειν μέν γὰρ λέγουσιν οι Ἀττικοί τὸ τρέμειν, τονθορίζειν δέ τὸ ψιθυρίζειν καί γογγύζειν.
[260] καιρὸς καί χρόνος διαφέρει. καιρὸς μέν γάρ εστι μέρος χρόνου, οίον μεμετρημένων ημερῶν σύστημα, χρόνος δέ
καιρῶν πολλῶν περιοχὴ καί σύλληψις. †άλλο† ὁ μέν καιρὸς
δηλοί ποιότητα χρόνου, οίον ότε πόλεμος ήν, χρόνος δέ ποσότητα, οίον πρὸ δέκα χρόνων ἢ μετὰ δέκα έτη.
[261] κάλλαια καί κάλλη διαφέρει. κάλλαια μέν γάρ εισιν
οι τῶν αλεκτρυόνων πώγωνες, κάλλη δέ τὰ άνθη τῶν βαμμάτων.
[262] κάθησο τού κάθισον διαφέρει. κάθησο μέν γὰρ
ερούμεν αυτώ τινι περί ἑαυτού κελεύοντες, κάθισον δέ περί
ἑτέρου· ‘κάθισον αυτόν’.
[263] κακὸς πονηρού διαφέρει ὥσπερ ὁ άκακος τού αγα-
θού. κακὸς μέν γὰρ ὁ πανούργος, πονηρὸς δέ ὁ δραστικὸς
κακού.
[264] κακοήθεια μέν εστι κακία κεκριμμένη, κακοτροπία δέ ποικίλη καί παντοδαπὴς πανουργία.
[265] κέλης καί επακτροκέλης διαφέρει. κέλης μέν γάρ
εστι πλοιάριόν τι μικρόν, επακτροκέλης δέ κακούργον καί
ληστρικὸν σκάφος μεταξὺ επακτρίδος καί κέλητος. Αισχίνης (1, 191) εν τώ Κατὰ Τιμάρχου· ‘αλλ’ αι προπετείς τού
σώματος ηδοναί καί τὸ μηδέν ικανὸν είναι· ταύτα πληροί τὰ
[265.6] ληστήρια, ταύτα εις τὸν επακτροκέλητα εμβιβάζει’. επακτήρες δέ οι κυνηγέται καλούνται.
[266] κέλυφος, κελύφανον καί έλυτρον διαφέρει. κέλυφος μέν γὰρ λέγεται επί τῶν ὀστρακοδέρμων οίον τῶν κογχυλίων, κελύφανον δέ επί τραγημάτων καί ὀσπρίων, έλυτρον δέ
τὸ ὑγρὸν χώρημα.
[267] κέδρος θηλυκῶς μέν τὸ δένδρον, ουδετέρως δέ ὁ καρπός (FCG IV p. 601 M. = fr. ad. 34 K.)·
‘αλλὰ θύε τοὺς κέδρους’.
[268] κηρύξαι, αποκηρύξαι καί επικηρύξαι διαφέρει.
κηρύξαι μέν γὰρ καί αποκηρύξαι λέγουσιν επί τού ὑπὸ κήρυκα
αποδίδοσθαί τι. Μένανδρος (fr. 658 Koerte2)
‘απεκήρυξεν αυτὴν αγαγών’,
οίον ὑπὸ κήρυκι επώλησεν. επικηρύξαι δέ τὸ ὑποσχέσθαι
χρήματα δώσειν τώ συλλαβόντι καί ανάγοντι καί αποκτείναντί τινα τῶν καταδικασθέντων.
[269] κιβωτὸς καί κίστη διαφέρει. κιβωτὸς μέν γάρ εστιν
η ξυλίνη, διὸ καί αντίπηξ καλείται, κίστη δέ η πλεκτή.
[270] κίνησις περιφορᾶς διαφέρει. κίνησις μέν γάρ εστι
κυρίως η εκ τόπου εις τόπον μετάβασις, περιφορὰ δέ η περί
τὸν αυτὸν τόπον στροφή.
[271] κίθαριν καί κιθάραν διαφέρειν φησίν Ἀριστόξενος (fr. 102 Wehrli) εν τώ Περί ὀργάνου. κίθαριν μέν γὰρ είναι τὴν λύραν καί τοὺς χρωμένους αυτῇ κιθαριστάς, οὓς ημείς λυρωδούς φαμεν, κιθάραν δέ ᾗ χρήται ὁ κιθαρωδός. Αισχίνης (cf. 1, 41) εν τώ Κατὰ Τιμάρχου διαστέλλει καί φησιν ούτω· ‘περί αυτώ είχε κιθαριστὰς καί κιθαρωδούς’. κιθαριστὴς μέν εστιν ὁ μόνον ψάλλων, κιθαρωδὸς δέ ὁ καί ᾄδων.
[272] κλήσις καί πρόσκλησις διαφέρει. κλήσις μέν γάρ
εστιν η εις ὁτιούν τῶν δικαστηρίων γινομένη, πρόσκλησις
δέ η εις Ἄρειον πάγον.
[273] κλήμα κλίματος διαφέρει. κλήμα μέν γάρ εστιν
είδος αμπέλου, κλίμα δέ μέρος τι τού κόσμου.
[274] κλύσαι μέν λέγεται ποτήριον ἢ αγγείον, νίψαι δέ
πρόσωπον ἢ πόδα, πλύναι δ’ εσθήτα.
[275] κόρδαξ καί κάρδαξ διαφέρει. κόρδαξ μέν γάρ εστιν
είδος ὀρχήσεως, κάρδαξ δέ τις εκαλείτο στρατιώτης, βάρβαρος δέ η λέξις. καλείται δέ η μέν τραγικὴ όρχησις εμμέλεια,
σίκινις δέ η σατυρική, κόρδαξ δέ η κωμική.
[276] κομιδῇ καί κομιδὴ διαφέρει. κομιδῇ γὰρ περισπωμένως επίρρημα καί σημαίνει τὸ παντελῶς, κομιδὴ δέ ὀξυτόνως όνομά [εστι καί σημαίνει τὴν επιμέλειαν], οίον
‘ου σφῶιν κομιδή’ (Ψ 411).
λέγεται δέ καί η απόληψίς τινος κομιδὴ παρὰ τὸ κομίσασθαι
καί απολαβείν.
[277] κόπτει καί ψοφεί διαφέρει. κόπτει μέν γὰρ τὴν
θύραν ὁ έξωθεν, ψοφεί δέ ὁ ένδοθεν εξιών.
[278] κομᾶν καί κουριᾶν διαφέρει. κομᾶν μέν γάρ εστι τὸ
επί τινι σεμνύνεσθαι τῶν καλῶς πεπραγμένων καί τρέφειν
κόμην, κουριᾶν δέ τὸ κουρᾶς επιδείσθαι καί κόμην καθεικέναι.
[279] κόρυδος καί Κορύδαλος διαφέρει. κόρυδος μέν γὰρ
τὸ όρνεον, λέγεται δέ Γής ιερόν· Κορύδαλος δέ δήμος Ἀθήνησιν εν ω Σωτείρας Κούρης ιερόν.
[280] κόνις καί κονίς διαφέρει. τὸ γὰρ λεπτότατον τής γής
ὀξύνεται, τὸ δέ επί τής κεφαλής γινόμενον φθειρῶδες βαρύνεται.
[281] κόσμος οικουμένης διαφέρει. τὸ μέν περιέχει οικουμένην καί άστρα, τὸ δέ γήν μόνον τὴν φανεράν.
[282] κτήματα καί ε†πι†κτήματα διαφέρει. κτήματα μέν
γάρ εστι τὰ εν τῇ οικ<ε>ία, ε†πι†κτήματα δέ τὰ εν αλλοτρία.
[283] κτήσις μέν εστι πᾶσα η ουσία, κτήμα δ’ ἕν τι.
[284] κραιπάλη καί μέθη διαφέρει. κραιπάλη μέν γάρ
εστιν η χθεσινὴ μέθη, μέθη δέ η τής αυτής ημέρας γινομένη
οίνωσις.
[285] κύπτειν καί κυπτάζειν διαφέρει. κύπτειν μέν γὰρ
τὸ επικάμπτεσθαι τώ σώματι, κυπτάζειν δέ εστι τὸ στραγγεύεσθαι. Ἀριστοφάνης εν Νεφέλαις (509)
‘χώρει, τί κυπτάζεις έχων περί τὴν θύραν;’.
[286] κυβεύειν καί πεσσεύειν διαφέρει. κυβεύειν μέν γάρ
εστι τὸ διὰ ψήφων ἢ αστραγάλων παίζειν, πεσσεύειν δέ τὸ
διὰ ψήφων.
[287] κρίνειν τού διακρίνειν διαφέρει. κρίνειν μέν γὰρ
τὸ κυρίως δοκιμάζειν, διακρίνειν δέ τὸ πρᾶγμα πράγματος
διϊστᾶν καί χωρίζειν.
[288] κύειν καί τίκτειν διαφέρει. κύειν μέν γὰρ τὸ έγκυον
είναι, τίκτειν δέ τὸ απαλλάττεσθαι τού κύειν. Ευριπίδης
(fr. 207 N.2) εν Ἀντιόπη
‘κύουσα τίκτω’,
είπεν,
‘ηνίκ’ ἠγόμην πάλιν’.
[289] κύριος καί δεσπότης διαφέρει. κύριος μέν γὰρ τής
γυναικὸς ὁ ανὴρ καί τῶν υιῶν ὁ πατήρ, δεσπότης δέ αργυρωνήτων τινῶν άλλων.
[290] κωφὸς καί ενεὸς ὁ αυτὸς παρὰ τοίς παλαιοίς ελέγετο, ὁ μὴ φθεγγόμενος. Όμηρος (Ξ 16)
‘κύματι κωφώ’,
τώ μὴ αποτελούντι ήχον. καί η Πυθία (Parke-Wormell, The Delphic Oracle, II no. 52)
‘καί κωφού ξυνίημι καί ου λαλέοντος ακούω’
παραλλήλως έταξε. νύν δέ κωφὸς ὁ τὴν ακοὴν βεβλαμμένος.
[291] κωμωδὸς καί τραγωδὸς λέγεται ὁ χορευτὴς καί
ὑποκριτής, κωμωδοποιὸς δέ καί τραγωδοποιὸς οι ποιηταί. ενίοτε δέ συγχέουσι τὴν διαφοράν.

[292] λαχείν καί κληρώσασθαι διαφέρει. λαγχάνει μέν
είς, ού ἂν ὁ κλήρος έλθη· Όμηρος (Η 171)
‘κλήρω νύν πεπάλαχθε διαμπερές ὥς κε λάχησι’.
κληρούνται δέ [πάντες] οι καθιέντες εις τὸν κλήρον. καί
λαχείν μέν εστι τὸ εκ τῶν κληρουμένων τού προκειμένου
τυχείν, κληρώσασθαι δέ τὸ κλήρω χρήσασθαι.
[293] λαλείν καί λέγειν καί διαλέγεσθαι διαφέρει. λαλείν μέν γάρ εστι τὸ ατάκτως εκφέρειν τὰ ὑποπίπτοντα ῥήματα, λέγειν δέ τὸ τεταγμένως προφέρεσθαι τὸν λόγον, διαλέγεσθαι δέ τὸ αμείβεσθαι καί λόγον αντί λόγου αποδούναι
πρὸς τὸν διαλεγόμενον· Πλάτων εν Σοφιστῇ. οι δ’ άλλοι
φιλόσοφοι διαιρούσιν ούτως· λαλείν μέν τοὺς ατάκτως
εκφέροντας ὁνπερούν λόγον, διαλέγεσθαι δέ καί λέγειν τοὺς
μετ’ επιμελείας λέγοντας· διαφορὰν δέ τῶν δύο τούτων λέγουσι, καί τὸ μέν διεξιέναι λόγον συναίροντες λέγειν φασί,
διαλέγεσθαι δέ τὸ αμειβόμενον τοὺς λόγους κατ’ ερώτησιν
καί απόκρισιν ποιείσθαι.
[294] λαβείν καί δέξασθαι διαφέρει. λαβείν μέν γάρ εστι
τὸ κείμενόν τι ανελέσθαι, δέξασθαι δέ τὸ εκ χειρὸς διδόμενον.
[295] λέπας καί λεπὰς διαφέρει. λέπας μέν γάρ εστι βαρυτόνως όρους απόσπασμα, λεπὰς δέ ὀξυτόνως εν ταίς πέτραις
γινόμενόν τι μικρὸν όστρεον.
[296] λέμβος καί λέμφος διαφέρει. λέμβος μέν γάρ εστι
πλοιαρίου τινὸς είδος, λέμφοι δέ παρὰ Ἀττικοίς οι κορυζώδεις ελέγοντο καί μυξώδεις. Μένανδρος (fr. 427 Koerte2)
Ὑποβολιμαίοις
‘γέρων αμέμικτ’ άθλιος λέμφος’.
[297] λέχος καί ευνὴ διαφέρει. λέχος μέν γάρ εστιν η κλίνη,
ευνὴ δέ η επί ταύτης στρωμνή. φησί γούν Πηνελόπη
(ψ 179sq.)
‘ένθα οι εκθείσαι πυκνὸν λέχος εμβάλετ’ ευνήν,
δέμνια καί χλαίνας’.
[298] λείαν καί λίαν διαφέρει. λεία μέν γὰρ διὰ διφθόγγου
σημαίνει τὴν απελασί[α]ν τῶν τετραπόδων·
‘ληΐδα δ’ εκ πεδίου συνελάσαμεν’ (Λ 677).
διὰ δέ τού ι γραφόμενον επίρρημα δηλοί επιτάσεως, εάν τε
εκτείνηται εάν τε συστέλληται· [ὡς παρὰ Ἀνακρέοντι (P.M.G. 430 Page = fr. 83 D.2)
‘λίην δέ δὴ λιάζεις’].
[299] λήμα καί λήμμα διαφέρει. λήμα μέν γάρ εστι δι’
ἑνὸς μ τὸ παράστημα τής ψυχής, λήμμα δέ διὰ δύο μμ τὸ
λαμβανόμενον.
[300] λητουργείν διὰ τού <hba>η</hba> καί λιτουργείν διὰ τού ι  διαφέρει, φησί Δίδυμος (p. 180 Schmidt) εν Ὑπομνήματι δευτέρας Ἰλιάδος. τὸ μέν γὰρ λητουργείν τὸ τώ δήμω ὑπηρετείν,
λῇτον γάρ φασι τὸ δημόσιον·
‘λήϊτον αμφεπένοντο’ (fr. ad.).
τὸ δέ λιτουργείν κακὰ λέγειν.
[301] λίβανος καί λιβανωτὸς διαφέρει. λίβανος μέν γὰρ
κοινῶς καί τὸ δένδρον καί τὸ θυμιώμενον, λιβανωτὸς δέ
μόνον τὸ θυμιώμενον.
[302] λογογράφος καί λογοποιὸς διαφέρει. λογογράφος
μέν γάρ εστιν ὁ τοὺς δικανικοὺς λόγους γράφων, λογοποιὸς
δέ ὁ λόγους τινὰς καί μύθους συντιθείς.
[303] λόγος ποιήσεως διαφέρει. λόγος μέν γάρ εστιν
η δίχα μέτρου σύνταξις, ποίησις δέ η σύνθεσις η μέτρω
κοσμουμένη.
[304] λυχνούχον καί λαμπτήρά φασι τὸν [νύν φανόν],
φανὸν δέ τὴν λαμπάδα, καί οι μέν κωμικοί διὰ τού φ , οι δέ
τραγικοί διὰ τού π, πανός. λυχνείον δέ εκάλουν τὴν λυχνείαν.
[305] λυχνίον λυχνούχου διαφέρει. λυχνίον μέν γάρ
εστιν η λυχνία ὡς Ἀντιφάνης φησίν (III p. 29 M. = fr. 55, 2 K.)
εν Ἀφροδίτης γοναίς, λυχνούχος δέ ὁ φανός. Μένανδρος
(fr. 291 Koerte2) εν Νομοθέταις
‘ἑτέρου λυχνούχος, ἑτέρου λήκυθος’.

[306] μάχαιρα καί μαχαιρίς διαφέρει. μάχαιραν μέν γὰρ
ὁμοίως ημίν λέγουσιν Ἀττικοί, μαχαιρίδας δέ τὰς τῶν κουρέων.
[307] μακρολόγος καί πολυλόγος διαφέρει. μακρολόγος
μέν γάρ εστιν ὁ περί ὀλίγων πολλὰ λέγων, πολυλόγος δέ ὁ
περί πολλῶν καί πολλὰ λέγων.
[308] μασθὸς μαζού διαφέρει. μασθὸς μέν γάρ εστιν ὁ
γυναικείος, κυρίως δέ, οίον μεστὸς είναι γάλακτος. μαζὸς δέ
ὁ ανδρείος, ὡς καί ὁ ποιητής φησι (Δ 123)
‘νευρὴν μέν μαζώ πέλασεν, τόξω δέ σίδηρον’.
[309] μάρτυς ελέγχου διαφέρει. μάρτυς μέν γὰρ επ’ αγαθού λαμβάνεται, έλεγχος δέ επί φαύλου.
[310] μάχη καί πόλεμος διαφέρει. μάχη μέν γάρ εστιν η εν
πολέμοις ενέργεια, πόλεμος δέ ὁ χρόνος καί η πρὸς τὴν μάχην
παρασκευή.
[311] μαρτυρία καί εκμαρτυρία διαφέρει. μαρτυρία μέν
γάρ εστιν η τῶν επιδημούντων, εκμαρτυρία δέ η τῶν αποδημούντων, ὡς διασαφεί Δείναρχος (fr. LX 2 B.-S.) εν τώ Κατὰ
Κλεομέδοντος αικίας λέγων· ‘πολλὰ καγαθά, ὦ άνδρες δικασταί, γένοιτο ὑμίν καί τώ νομοθετήσαντι εξείναι τῶν αποδημούντων εκμαρτυρίας παρέχεσθαι’.
[312] μάγον τόν τε φαρμακόν, ὡς Αισχίνης (3, 137) εν τώ
Κατὰ Κτησιφῶντος, καί τὸν περί τοὺς θεοὺς ιερουργόν, ὡς
Ἡρόδοτος (passim).
[313] μανία μέν εστιν έκστασις λογισμού, λύσσα δ’ επιτεταμένη μανία, οίστρος δέ μανιώδης επιθυμία.
[314] μαντικὴ μέν εστιν η τέχνη, μαντεία δέ ὁ χρησμός.
[315] μέτοικος καί ισοτελὴς διαφέρει. μέτοικος μέν γάρ
εστιν ὁ ὑπόφορος, ισοτελὴς δέ ὁ μὴ τελῶν τι ἢ άρχων.
[316] μεταβάλλεσθαι καί μεταμορφούσθαι καί αλλοιούσθαι καί ἑτεροιούσθαι διαφέρει. μεταβάλλεσθαι
μέν γάρ εστι πάθος κοινόν· καί γὰρ καιρῶν γίνονται [μεταβολαί] καί πράξεων καί αφροδισίων. ὁ γούν Ευριπίδης εν
Ὀρέστη (234) παριστῶν τὴν δύναμιν τής λέξεώς φησι
‘μεταβολὴ πάντων γλυκύ’.
μεταμορφούσθαι δέ μεταχαρακτηρισμὸς καί μετατύπωσις
σώματος εις ἕτερον χαρακτήρα. αλλοίωσις δέ ου μόνον μετασχηματισμὸς χαρακτήρων, ὡς τὸ
‘αλλοίός μοι, ξείν’, εφάνης <νέον> ἠέ πάροιθεν’ (π 181),
αλλὰ καί τής προτέρας ὑπολήψεως ποίησις ἑτέρα. ἑτεροίωσις δ’ όταν αφ’ ἑτέρου σώματος εις ἕτερον μεταβάλη οίον
Νιόβη εις λίθον.
[317] μείραξ καί μειράκιον καί μειρακίσκος διαφέρει.
μειράκιον γὰρ καί μειρακίσκος ὁ άρσην, μείραξ δέ η θήλεια.
[318] μετρείσθαι καί ἵστασθαι διαφέρει. μετρείσθαι μέν
γὰρ έλεγον οι παλαιοί μέτρω λαμβάνειν πυρὸν ἤ τι τοιούτον
εν δάνει, ἵνα αποδώ. Ἡσίοδος (opp. 349)
‘εὖ μέν μετρείσθαι’, ‘εὖ δ’ αποδούναι’,
ουχί αργύριον ἢ χρυσόν, ουδέπω γὰρ ήν νομίσματα. ἵστασθαι
δέ ὡς Όμηρος (Ν 745 sq.)
‘δείδω μὴ τὸ χθιζὸν ὑποστήσονται Ἀχαιοί
χρείος’,
οίον τὸ γενόμενον αυτοίς ελάττωμα εν τώ μάχεσθαι αντί
τού χρεολυτήσωσι καί αντιστήσονται ὡσπερεί ὀφειλόμενον
δάνος. χρήσασθαι δ’ έλεγον ιμάτιον ἢ σκεύος.
[319] μεταβολὴ καί αλλοίωσις διαφέρει. μεταβολὴ μέν
γὰρ η απὸ τού κακού πρὸς τὸ κρείττον μεταβολή, αλλοίωσις
δέ η απὸ τού καλού πρὸς τὸ χείρον αλλοίωσις.
[320] μέμψασθαι, εγκαλείν καί ψέγειν διαφέρει. μέμ-
ψις μέν εστιν αμελούντος κατηγορία <…>, ψόγος δέ επονειδίστου.
[321] μινυρίζειν καί μινύρεσθαι διαφέρει. μινυρίζειν μέν
γάρ εστι ἠρέμα προσᾴδειν, μινύρεσθαι δέ τὸ θρηνείν· τὸ
δ’ αυτὸ καί κινύρεσθαί φασιν.
[322] μισητὴ καί μισήτη διαφέρει παρὰ τοίς Ἀττικοίς,
ὥς φησι Τρύφων (fr. 10 Vels.) εν δευτέρω Περί Ἀττικής
προσωδίας. εὰν μέν γὰρ ὀξυτονήσωμεν σημαίνει τὴν αξίαν
μίσους, καθὰ καί ημείς εν τῇ συνηθεία προφερόμεθα, εὰν δέ
βαρυτονήσωμεν τὴν καταφερή πρὸς συνουσίαν. τὴν δέ δια-
φορὰν τῶν σημαινομένων καί παρὰ Δωριεύσί φασι φυλάττεσθαι καί παρ’ Ἴωσιν.
[323] μισθὸς μισθώματος διαφέρει. μισθὸς μέν εστιν ὁ
δίκαιος μισθός, μίσθωμα δέ τὸ επονείδιστον.
[324] μνήμη καί μνεία διαφέρει. εί τι μέν γὰρ μνήμη, τούτο
ου πάντως καί μνεία· εί τι δέ μνεία, τούτο ευθέως καί μνήμη.
έστι δέ μνήμη γενικὴ τύπωσις ψυχής, μνεία δέ λόγος κατὰ
ανανέωσιν λεγόμενος· ὁ μέν γὰρ μιμνησκόμενος ου πάντως
καί μέμνηται, ὁ δέ μεμνημένος πάντως καί μιμνήσκεται. καί
άλλως μνήμη εστίν η τώ μνημονικώ αεί συνούσα, μνεία δέ
προγεγονότος τινὸς ὑπόμνησις, ὥστε ὁ τούτοις εναλλὰξ χρώμενος ἁμαρτήσεται.
[325] μνημεία καί μνήματα διαφέρει. μνημεία μέν γὰρ
έλεγον τὰ μνημόσυνα, μνήματα δέ τοὺς τάφους. μνήμη μέν
γίνεται νεκρού, μνεία δέ ζῶντος.
[326] μοχθηρός, μοχθήρος καί πόνηρος διαφέρουσι.
μοχθηρὸς μέν γὰρ ὀξυτόνως ὁ τὰ ἤθη πονηρός· λέγουσι δέ
ἁπλῶς τὰ φαύλα καί μοχθηρὰ πονηρά, ὡς Θουκυδίδης (cf.
7,48,1; 8,24,5)· ‘πονηρὰ τὰ πράγματα τῶν Ἀθηναίων’,
αντί τού φαύλα. †μοχθή†ρος δέ ὁ επίπονος, ὡς καί πόνηρος.
[327] μύριοι επί αριθμού, μυρίοι δέ οι πολλοί.
[328] μύθος καί ιστορία διαφέρει. ιστορία μέν γὰρ γεγονότα πράγματα περιέχει, ὁ δέ μύθος διαπεπλασμένα καί
ψευδή. ὁ γούν λέγων ‘εὖ πεποίηται η περί τὸν Κύκλωπα
ιστορία’ ἢ άλλο τι τοιούτον ουκ άγαν ὀρθοεπεί· μᾶλλον γὰρ
ἁρμόζει λέγειν ‘εὖ πεποίηται ὁ περί τὸν Κύκλωπα μύθος’.

[329] ναὸς καί σηκὸς διαφέρει. ὁ μέν γὰρ ναός εστι θεῶν,
ὁ δέ σηκὸς ηρώων.
[330] ναύκληροι καί ναύκραροι διαφέρουσιν. ναύκληροι
μέν γάρ εισιν οι ναύς κεκτημένοι, ναύκραροι δέ οι εισπρασσόμενοι τὰ δημόσια κτήματα. καί ναυκράρια οι τόποι εν
οίς ανέκειτο τὰ κτήματα. ελέγοντο δέ ὁμοίως ναύκληροι καί
οι μισθωτοί τῶν συνοικιῶν.
[331] ναυαγία καί ναυάγιον διαφέρει. ναυαγία μέν εστιν
αυτὴ η τής νεὼς διαφθορά, ναυάγιον δέ τὸ εξ αυτής εκβρασθέν.
[332] νεαρὸν νεαλούς καί προσφάτου διαφέρει. νεαρὸν
μέν γάρ εστι τὸ νεωστί κομισθέν ύδωρ· έγκειται γὰρ τῇ
λέξει τὸ αρύειν. πρόσφατον δέ τὸ κρέας· †έγκειται† γὰρ απὸ
τού φάσαι, ό εστι φονεύσαι· όθεν καί τὸ φάσγανον. νεαλές δέ
τὸ νεωστί ἑαλωκός, οίον ιχθύς· δύναται δέ καί τὸ νεωστί ἁλί
πεπασμένον.
[333] Νηρεΐδες Νηρέως θυγατέρων διαφέρει. Δίδυμος (p. 300 Schmidt) ὁμοίως εν ὑπομνήματι Βακχυλίδου
Ἐπινίκων (cf. 1, 8 et 13, 123 Snell 8)· φησί γὰρ κατὰ λέξιν·
‘εισί τοίνυν οἵ φασι διαφέρειν τὰς Νηρεΐδας τῶν Νηρέως
θυγατέρων, καί τὰς μέν εκ Δωρίδος γνησίας αυτού θυγατέρας νομίζεσθαι, τὰς δέ εξ άλλων ἤδη κοινότερον Νηρεΐδας
καλείσθαι· καί τὰς μέν γνησίας †καί† τὸν αριθμόν, πλείους
[333.8] δέ τὰς άλλας. ταύτα φησί Μνασέ†ων† (FHG III p. 154 fr. 25b)
εν τοίς Περί τής Ευρώπης τὸν τρόπον τοιούτον.’ είτα εκτίθεται διὰ μακρῶν τὴν λέξιν καί επιφέρει πιθανῶς, τὰς μέν εκ
μιᾶς τής Δωρίδος γνησιωτέρας τῶν άλλων οὔσας Νηρέως θυγατέρας λέγεσθαι, τὰς δέ συμμίκτους αυτώ μόνον Νηρεΐδας.
[334] νήες πλοίων διαφέρουσιν. Δίδυμος (p. 321 Schmidt)
εν ἑνδεκάτω ῥητορικῶν ὑπομνημάτων φησίν ούτως· ότι διαφέρουσιν αι νήες τῶν πλοίων. τὰ μέν γάρ εστι στρογγύλα, αι
δέ κωπήρεις καί στρατι[ώ]τιδες. Ἀριστοτέλης δέ (fr. 614
Rose) ιστορεί εν Δικαιώμασι τῶν πόλεμων ούτως· ‘Ἀλέξανδρος ὁ Μολοττὸς ὑπὸ ταυτὸν χρόνον, Ταραντίνων αυτὸν
μεταπεμψαμένων επί τὸν πρὸς τοὺς βαρβάρους πόλεμον,
εξέπλευσε ναυσί μέν πεντεκαίδεκα, πλοίοις δέ συχνοίς ιππαγωγοίς καί στρατι[ωτι]κοίς’.
[335] νούς μέν εστιν απόκρυφος λογισμός, φρένες δέ αι
αγαθαί διάνοιαι.
[336] νύν καί νυνί διαφέρει φησί κατά τινας Ἡρακλείδης
(fr. 4 Cohn) εν πρώτω Περί καθολικής προσωδίας. τὸ
μέν γὰρ νύν χρονικὸν επίρρημα τάσσεται επί τῶν τριῶν
χρόνων, ενεστῶτος, παρωχημένου καί μέλλοντος, οίον ότι
αγὼν νύν εστι, νύν έσται· τὸ δέ νυνί επί μόνου ενεστῶτος.
[337] νωθέστερος μέν εστιν ὁ βλακώδης, νωχελέστερος δέ ὁ ασθενέστερος.

[338] ξόανον, βρέτας, άγαλμα διαφέρει. ξόανον μέν γάρ
εστι τὸ εξεσμένον λίθινον ἢ ελεφάντινον, βρέτας δέ τὸ βροτώ
όμοιον ἤτοι χαλκούν ἢ εκ τής εμφερούς ύλης πεποιημένον,
άγαλμα δέ τὸ πώρινον ἢ έκ τινος ἑτέρου λίθου κατεσκευασμένον.
[339] ξενίζειν μέν ου μόνον τὸ καταδέχεσθαι ξένον, αλλὰ
καί τὸ ξένως διαλέγεσθαι, ὡς Δημοσθένης εν τώ Πρὸς
Βοιωτόν.
[340] ξυστὸν τό τε ακόντιον ὡς παρ’ †ησιόδω† εν τώ
πρώτω (Herodot. 1, 52), καί τὸ οικοδόμημα ὡς παρὰ Ξενοφῶντι εν Οικονομικώ (11, 15).

[341] ὀβελὸς ὀβολού διαφέρει. ὀβελὸς μέν γάρ εστιν εις ἃ
διαπείρονται τὰ κρέα μέλλοντα ὀπτᾶσθαι, ὀβολὸς δέ μέρος
δραχμής.
[342] όδε καί ὁδί διαφέρει. όδε μέν γὰρ αναφορικῶς καί δεικτικῶς, ὁδί δέ δεικτικῶς μόνον κατ’ επέκτασιν.
[343] οικήας καί οικείους διαφέρειν φασίν. οικείοι μέν γὰρ
καί οι κατ’ επιγαμίαν προσήκοντες, οικήες δ’ ἅπαντες οι εν
τῇ οικία τυγχάνοντες τῇ αυτῇ, είτε οικέται είτε ελεύθεροι.
φησί γούν Ἕκτωρ (Ζ 365 sq.)·
‘όφρ’ ίδωμεν
οικήας άλοχόν τε φίλην καί νήπιον υιόν’·
καί (Ε 413)
‘εξ ύπνου γόωσα φίλους οικήας εγείρει’,
καί εν Ὀδυσσεία (ξ 4)
‘κήδετο οικήων οὓς κτήσατο δίος Ὀδυσσεύς’.
[344] οικίζεται καί συνοικίζεται διαφέρει. οικίζεται μέν
γὰρ πόλις ὑπὸ τής πρώτης τῶν συνοικητόρων αθροίσεως καί
καθιδρύσεως, συνοικίζεται δέ η εκ πολλῶν πόλεων εις μίαν
πόλιν συναγομένη ὑπέρ τού πλείονα δύναμιν σχείν. διοικίζεται δέ η εκ μιᾶς πόλεως μεγέθει ισχυούσης εις πολλὰς
καταδιαιρουμένη ὑπὸ τῶν εχθρῶν, ἵνα ασθενὴς γένηται, ὡς
Λακεδαιμόνιοι τὴν εν Ἀρκαδία Μεγάλην πόλιν διῴκ†η†σαν.
[345] οικότριψ καί οικέτης διαφέρει. οικότριψ μέν γὰρ ὁ
εν τῇ οικία διατρεφόμενος ὃν ημείς θρεπτὸν καλούμεν, οικέτης δέ καί δούλος ὁ ὠνητός. παρὰ δέ Σόλωνι (De Solon. legg.
p. 48 Sondhaus) εν τοίς ά†ζω†σιν οικεὺς κέκληται ὁ οικότριψ.
[346] οίμος οίμης διαφέρει. οίμος μέν γάρ εστιν αρσενικῶς η ὁδός, οίμη δέ η ᾠδή.
[347] οίκτος καί οικτισμὸς διαφέρει. οίκτος μέν γάρ εστιν
οικτιζομένου έλεος, οικτισμὸς δέ ὁ λόγος ὁ τού οικτείροντος.
[348] οίνη καί οινάνθη διαφέρει. οίνη μέν η άμπελος,
οινάνθη δέ η πρώτη τῶν βοτρύων εξάνθησις· [οίναρα] δέ
τὰ φύλλα.
[349] οίκαδε τού εις οίκον διαφέρει. οίκαδε μέν γὰρ τὸ εις
τὴν ιδίαν οικίαν βαδίζειν, εις οίκον δέ καί εφ’ ἕτερον.
[350] οίκος, οικία, συνοικία, οίκημα, οικίσκος καί
δῶμα διαφέρουσιν. οίκος μέν γὰρ λέγεται η πᾶσα ουσία,
οικία δέ η ὑπὸ ἑνὸς ἢ δευτέρου κατοικουμένη, συνοικία δέ
η πολλοίς καί μισθουμένη, οίκημα δέ τὸ τέγος ἢ τὸ δεσμωτήριον, οικίσκος δέ τὸ μικρὸν δωμάτιον, δῶμα δέ ὁ λεγόμενος
κοιτών.
[351] όλβιος καί ευτυχὴς διαφέρει. όλβιος μέν γάρ εστιν
ὁ τελείαν τὴν ευδαιμονίαν έχων, ευτυχὴς δέ ὁ ζῶν ηδέως καί
αλύπως.
[352] ὀλίγον καί μικρὸν διαφέρει. τὸ μέν γὰρ ὀλίγον
επ’ αριθμού, τὸ δέ μικρὸν επί μεγέθους τάσσεται. Ἀριστόνικος (Iocus ignot.) εν ὑπομνήματι εκάλεσ’ επί στοιχείου
(Callimachi fr. 470 b Pf.)
‘ὀλίγην νησίδα Καλυψούς’.
φασί δέ ούτως ὀλίγην μικρὰν ὑπαλλακτικῶς. τὸ μέν γούν
ὀλίγον επ’ αριθμού, τὸ δέ μικρὸν επί μεγέθους τάσσεται·
καί Όμηρος [αδιαφόρως] (υ 259)
‘δίφρον αεικέλιον παραθείς ὀλίγην τε τράπεζαν’,
τὴν μικράν.
[353] όλμος όρμου διαφέρει. όλμος μέν εστι μυρεψικὸν
σκεύος εις ὃ κόπτονται τὰ είδη τὰ μυρεψικά, όρμος δέ εστι
λιμήν.
[354] όρθρος καί πρωῒ διαφέρει. όρθος μέν γὰρ η πρὸ
ανατολής ηλίου ὥρα καθ’ ἣν αναστάντες εξ ύπνου ὀρθοί γινόμεθα, πρωῒ δέ η πρὸ τού καθήκοντος καιρού. Όμηρος
(Θ 530 Σ 277.303)·
‘πρωῒ δ’ ὑπ’ ἠοίοι σὺν τεύχεσι’.
καί Ἡσίοδος (fr. 204 Rzach3) τελευτήσαί φησί τινα
‘πρωῒ μάλ’ ἠΐθεον’,
τουτέστι πρόωρον. καί πρώϊμον τὸ πρόωρον.
[355] ὁρᾶν τού ὑπερορᾶν διαφέρει. ὁρᾶν μέν γάρ εστι τὸ
θεωρείν, ὑπερορᾶν δέ τὸ καταφρονείν.
[356] ὀρνιθευτὴς καί ὀρνιθοσκόπος διαφέρει. ὀρνιθευτὴς μέν γάρ εστιν ὁ θηρεύων όρνιθας, ὀρνιθοσκόπος δέ ὁ
οιωνοσκόπος.
[357] ὀροφὴ καί τέγος διαφέρει. ὀροφὴ μέν εστιν η στέγη,
τέγος δέ τὸ δῶμα.
[358] όσιον καί ιερὸν διαφέρει. όσια μέν γὰρ τὰ ιδιωτικὰ
ὧν εφίεται καί έξεστι προσάψασθαι, ιερὰ δέ τὰ τῶν θεῶν ὧν
ουκ έξεστι προσάψασθαι. Δημοσθένης εν τώ Κατὰ Τιμοκράτους (or. 24, 9) λέγει· ‘ὥστε τίθησι τούτον τὸν νόμον
δι’ ού τῶν μέν ιερῶν χρημάτων τοὺς θεούς, τῶν ὁσίων δέ τὴν
πόλιν αποστερεί’.
[359] ότι καί διότι διαφέρει. τὸ μέν γὰρ ότι ὁτέ μέν αιτίαν
δηλοί, ὁτέ δέ βεβαίωσιν· τὸ δέ διότι αιτίαν δηλοί. αυτίκα
γούν ότι μέν εκλείπει η σελήνη πάντες ίσμεν, διότι δέ ουκέτι,
αλλὰ μόνον οι έμπειροι.
[360] οὔκουν παροξυτόνως μέν τὸ αποφαντικὸν ίσον τώ
ουχιούν, οίον ‘οὔκουν απιστείν’ (Thuc. 1, 10, 3). περισπωμένως δέ συλλογιστικός εστι σύνδεσμος καί σημαίνει
απόφανσιν.
[361] ουδέν διὰ τού δ καί ουθέν διὰ τού θ διαφέρει. ουδέν
μέν γὰρ τὸ εν τώ καθόλου, ὥς φαμεν· ‘ουδέν εν κόσμω
κενόν’· πᾶσα γὰρ η τού κενού φύσις βαστάζεται. ουθέν δέ,
αναλυθέν εις τὸ ίδιον αντίστοιχον, σημαίνει τὴν τού ἑνὸς
άρσιν καί επιφορὰν ἑτέρας αρχής· ‘οὔθ’ ἓν οὔτε δύο’. τὸ δέ
διὰ τού δ απαρτίζει· διὸ καί ὁ ποιητής φησιν (ς1 130)·
‘ουδέν ακιδνότερον γαία τρέφει ανθρώποιο’.
ὁ οὖν εναλλάσσων ἁμαρτάνει· διὸ καί Ζηνόδοτον ευθύνουσι
γράφοντα ‘ουθέν ακιδνότερον’.
[362] ούνεκα καί εἵνεκα διαφέρει. ούνεκα μέν σημαίνει τὸ
ότι, εἵνεκα δέ χάριν. Όμηρος διαστέλλει (Α 11)·
‘ούνεκα τὸν Χρύσην ἠτίμασεν αρητήρα’,
αντί τού ότι, [καί] (Τ 325)
‘εἵνεκα ῥιγεδανής Ἑλένης’.
ἥμαρτεν οὖν ὁ Καλλίμαχος (fr. 1, 3 Pf.) ειπών
‘εἵνεκεν ουχ ἓν άεισμα’,
όπερ άτοπον· έδει γὰρ ειπείν ούνεκα, ἵνα γένηται ‘ότι ουχ
ἓν άεισμα’.
[363] ούτος καί οὑτοσί διαφέρει. τὸ μέν γὰρ οὑτοσί δεικτικὸν μόνον, τὸ δέ ούτος δεικτικὸν καί αναφορικόν. δεικτικὸν
μέν (Κ 341.477)·
‘ούτός τοι, Διόμηδες’,
αναφορικὸν δέ (Hesiod. opp. 293)·
‘ούτος μέν πανάριστος, ὃς αὑτώ πάντα νοήσει’.
ὁ αυτὸς λόγος καί επί τούτον καί τουτονί.
[364] ουλὴ καί ὠτειλὴ διαφέρει. ουλὴ μέν εστιν η ὑγιασμένη
σὰρξ εκ παλαιού τραύματος, ὠτειλὴ δέ τὸ πρόσφατον τραύμα,
παρὰ τὸ ουτᾶσθαι. καί Όμηρος τὴν διαφορὰν τετήρηκεν, επί
μέν τής ουλής ειπών (τ 393 ψ 74)
‘τήν ποτέ μιν σύς ἤλασε λευκώ ὀδόντι’,
επί δέ τής ὠτειλής (cf. Δ 140 cum Ρ 86 Ξ 518)
‘αυτίκα δ’ έρρεεν αίμα κατ’ ουταμένης ὠτειλής’.
[365] οὖρος καί ουρὸς διαφέρει. οὖρος μέν ὁ άνεμος, ουρὸς
δέ ὁ τόπος ἤγουν τὸ νεώριον·
‘ουρούς τ’ εξεκάθ†ηρον†’ (Β 153).
[366] όφλειν καί ὀφείλειν διαφέρει. Ἀπολλωνίδης ὁ Νικαεὺς εν ὑπομνήματι τού Περί τής παραπρεσβείας
Δημοσθένους (cf. Dem. or. 19, 280sq.) ‘όφλει μέν τις’, φησίν,
‘επί καταδίκη, ὀφείλει δέ τις ὡς ημείς εκδεχόμεθα’.
[367] όλον τού παντὸς διαφέρει. πᾶς τὴν τῶν προσώπων
διαφοράν· τὸ μέν γὰρ συνέστηκεν. ὁ οὖν λέγων ‘όλος άνθρωπος’ ἕνα λέγει. τὸ δέ ‘πᾶς’ πλείονας λέγει.
[368] όφλημα καί χρέος διαφέρει. όφλημα μέν γὰρ καί
ὀφείλημα τὸ εκ καταδίκης τώ δημοσίω ὀφειλόμενον, χρέος
δέ τὸ ιδιωτικὸν δάνειον.
[369] όχθαι καί όχθοι διαφέρει. όχθαι μέν γάρ εισι ποταμῶν χείλη, όχθοι δέ γής επάρματα.
[370] ὀψέ καί ἑσπέρα διαφέρει. ἑσπέρα μέν γὰρ η μετὰ τὴν
δύσιν τού ηλίου ὥρα, ότε †ἑσπέρας έλθη ὥρα† δύνοντος τού
ηλίου. ὀψέ δέ η μετὰ πολὺ τής δύσεως καί καθόλου μετὰ πολὺν
χρόνον· ὡς Όμηρος (Η 399 Θ 30 Ι 31.432.696 η 155 υ 321)·
‘ὀψέ δέ δὴ μετέειπε’,
καί·
‘ὀψαρότης προαρότη ισοφαρίζει’ (cf. Hes. opp. 490).
ὀψαρότης γὰρ ὁ μετὰ πολὺ τού καθήκοντος χρόνου αροτριῶν.

[371] παρέχειν καί παρέχεσθαι διαφέρει. παρέχειν μέν
γὰρ λέγεται τὰ διὰ χειρὸς διδόμενα, οίον εσθήματα ἢ εκπόματα· τὸ δέ παρέχεσθαι λέγεται επί τῶν τής ψυχής διαθέσεων, οίον επιθυμίαν, εὔνοιαν. Θουκυδίδης (4, 85, 4)· ‘καί
πᾶν τὸ πρόθυμον παρεχόμενοι’. Δημοσθένης εν Φιλιππικοίς (Olynth. I 8)· ‘τὴν αυτὴν παρειχόμεθα προθυμίαν’.
[372] παρειαί καί παρείαι διαφέρουσιν. παρειαί μέν γὰρ
ὀξυτόνως αι τού ανθρώπου, παρείαι δέ προπερισπωμένως
όψεις τινές μετέωρα τὰ παρεία έχοντες·
‘ὡς παρείας ὢν όφις’ (Aristoph. Plut. 690).
[373] πάσασθαι βραχέος μέν όντος τού α τὸ γεύσασθαι
δηλοί, εν εκτάσει δέ τούτου τὸ κτήσασθαι.
[374] παραβολὴ καί παράδειγμα διαφέρει. παραβολὴ
μέν γάρ εστιν η οἵα τε γενέσθαι επί πράγματος, οίον
‘ὡς δ’ ότε τίς τε δράκοντα ιδών’ (Γ 33).
παράδειγμα δέ γεγονότος πράγματος αντιπαράθεσις·
‘οίνος καί Κένταυρον απώλεσεν’ (cf. e. g. Anthol. Palat. 11, 1, 3)
[375] πάλτον καί πέλτη διαφέρει. πάλτον μέν γάρ εστι τὸ
δόρυ, πέλτη δέ η ασπίς ίτυν ουκ έχουσα.
[376] παρακέκρουσται καί παρακέκρουται διαφέρει.
τὸ μέν γὰρ σὺν τώ ς ενεργητικόν εστι καί σημαίνει τὸ ‘εξηπάτηκε’, τὸ δέ χωρίς τού ς παθητικὸν καί σημαίνει τὸ ‘εξηπάτηται’.
[377] παίς καί αντίπαις διαφέρει. παίς μέν γάρ εστιν ὁ εν
τῇ παιδικῇ ηλικία, αντίπαις δέ ὁ εκβεβηκὼς τού παιδὸς τὴν
ηλικίαν καί ἤδη πρόσηβος. βούπαις δέ ὁ μέγας παίς.
[378] παιδίσκη καί θεράπαινα διαφέρει. παιδίσκη μέν
γάρ εστι πᾶσα η τὴν παιδικὴν έχουσα ηλικίαν, ὡς καί παιδίσκος· θεράπαινα δέ η δούλη.
[379] παίδευσις καί παιδεία διαφέρει, ὥς φησι Πλάτων
εν Όροις (def. 416 a 27-28). παιδεία μέν γάρ εστι δύναμις
θεραπευτικὴ ψυχής· παίδευσις δέ παιδείας καί αρετής παράδοσις, καί εκ παιδὸς [αγωγὴ] επ’ αρετὴ[ν] ὁδηγούσα.
[380] παιδίσκη καί παίς διαφέρει. παιδίσκη μέν γὰρ η
ελευθέρα παρ’ Ἀττικοίς, παίς δέ η δούλη. Μένανδρος (fr. 88
Koerte2) εν Δακτυλίω επί τού δάου·
‘τίς οὑτοσί κακοδαίμων έφυ,
ὃς ουκ ἂν εκδοίη θυγατέρας μένος
καί ταύτα πεντήκοντα παιδίσκας έχων;’.
[381] παρθενία καί σωφροσύνη διαφέρει καί παρθένος
σώφρονος, καθὸ η μέν παρθένος σώφρων εστί πάντως, η
δέ σώφρων ου πάντως παρθένος.
[382] πάσχειν καί συμπάσχειν διαφέρει ὡς πάσχων συμπάσχοντος. ὁ μέν γὰρ πάσχων αλγεί, ὁ δέ συμπάσχων λυπείται μέν επί τώ τού συμπάσχοντος πάθει· ου μέντοι συμπάσχων αλγεί καθάπερ ὁ πάσχων. οίον· πυρέττει τις τῶν
φίλων σφόδρα, καί συμπάσχομεν τούτω πυρέττοντι, ου μὴ
καί πυρέττομεν.
[383] πάτρια πατρῴων καί πατρικῶν διαφέρει. πατρώα
μέν γὰρ τὰ εκ πατέρων εις υιοὺς χωρούντα· πατρικοί δ’ ἢ
φίλοι ἢ ξένοι· πάτρια δέ τὰ τής πόλεως έθη.
[384] παιδίσκη καί παιδισκάριον διαφέρει. παιδίσκην
μέν γὰρ λέγομεν τὴν ελευθέραν, παιδισκάριον δέ τὸ δούλον.
[385] παίδα ου μόνον τὸν υιὸν αλλὰ καί τὸν δούλον, ὡς
Δημοσθένης εν τώ Πρὸς Πανταίνετον (or. 37, 50, cf. 23.40).
[386] πελαστὴς καί Πενέστης διαφέρει. πελαστὴς μέν
γὰρ ὁ πρόσφυξ, Πενέστης δέ παρὰ Θεσσαλοίς ὁ κατὰ πόλεμον δουλωθείς ὡς παρὰ Λάκωσιν οι Εἵλωτες.
[387] πένης καί πτωχὸς διαφέρει. πένης μέν γὰρ ὁ απὸ τού
εργάζεσθαι καί πονείν ποριζόμενος τὸν βίον· πτωχὸς δέ ὁ
επαίτης ὁ τού έχειν εκπεπτωκώς, ἢ απὸ τού πτώσσειν, ὡς
Όμηρος (ρ 220)·
‘πτωχὸν ανιηρὸν δαιτῶν απολυμαντήρα’,
καί ετυμολογῶν φησιν (cf. ρ 227 sq.) ‘αλλὰ πτώσσων βούλεται αιτίζων κατὰ δήμον βόσκειν ἣν γαστέρ’ άναλτον’.
[388] περιμάξαι καί εκμάξαι τὸ τοὺς οιομένους πεφαρμάχθαι δι’ επωδῶν καί καθαρμῶν προσποιείσθαι απολύειν.
[389] πειραστὴς καί πειρατὴς διαφέρει. πειραστὴς μέν
γὰρ ὁ πειράζων, πειρατὴς δέ ὁ θαλάσσιος ληστής. καί νείλος τὰς διαλυθείσας σανίδας καταλιπόντες τοίς πειραταίς.
[390] πείρα καί πήρα διαφέρει. πείρα μέν γάρ εστιν η επιστήμη τε καί εμπειρία. πήρα δέ τὸ ιατρικὸν εγχειρίδιον, καί
δέρμα τι αρτοφόρον ὃ επί τῶν ὤμων φέρουσιν οι ποιμένες.
[391] πηδάλιον καί πλήθριον διαφέρει. πηδάλιον μέν γὰρ
νεώς, πλήθριον δέ σχεδίας.
[392] πή καί ποί καί πού διαφέρει. τὸ μέν γὰρ πή καί ποί
εις τόπον, οίον·
‘πή έβη Ἀνδρομάχη;’ (Ζ 377).
τὸ δέ πού εν τόπω, οίον·
‘πού νύν δεύρο κιὼν λίπες Ἕκτορα;’ (Κ 406).
ὥσθ’ ἁμαρτάνουσιν οι λέγοντες ‘πού απέρχη;’ δέον ‘πή
απέρχη;’.
[393] πλείν τού αποπλείν καί παραπλείν καί περιπλείν
διαφέρει. πλείν μέν γάρ εστι τὸ κατ’ ευθὺ πλέειν· αποπλείν
δέ τὸ εκ τόπου τινὸς απαίρειν· παραπλείν δέ τὸ τόπον τινὰ
†πλοίου† διέρχεσθαι· περιπλείν δέ τὸ επί σκάφους ανα-
στρέφεσθαι περί τὸν αυτὸν τόπον.
[394] πλούσιος, ευπόρου, αφνειού, ὀλβίου καί ευτυχούς διαφέρει. πλούσιος μέν γὰρ ὁ πολυούσιος ὁ πολλὴν έχων ουσίαν· εὔπορος δέ ὁ πρὸς τὰς επιβαλλούσας χρείας ανενδεής· αφνειὸς δέ ὁ απ’ ενιαυτού τὴν τροφὴν συλλέγων-ένος γὰρ ὁ ενιαυτός· όλβιος δ’ ὁ τελείαν τὴν ευδαιμονίαν έχων, οίον ὁλόβιος· ευτυχὴς δ’ ὁ ζῶν ηδέως καί αλύπως.

[397] πλούτος καί ευπορία διαφέρει. οι μέν γὰρ πλούσιοι ου πάντως ευπορούνται, αλλ’ έκ τινος περιστάσεως καί απορούνταί ποτε χρημάτων ἢ άλλου τινός. οι δέ εὔποροι, κἂν μὴ πλουτῶσιν, ὧν δέονται έχουσιν. τινές δέ ευπορίαν μέν τὸν μέτριον πλούτον ηγούνται, πλούτον δέ τὴν μεγάλην ευπορίαν.
[395] πλήμαι καί πλήμναι διαφέρει. πλήμαι μέν γὰρ αι
πλημμυρίδες τῶν ποταμῶν, πλήμναι δέ αι τῶν τροχῶν σύριγγες.
[396] πλήθος καί όχλος διαφέρει. πλήθος μέν γάρ εστι
σύστημά τινων, όχλος δέ κυρίως η όχλησις.
[398] πολεμικὸς καί αιχμητὴς διαφέρει. πολεμικὸς μέν
γάρ εστιν ὁ †εμπείρως πολεμῶν†, αιχμητὴς δέ ὁ εμπείρως
τοίς κατὰ πόλεμον όπλοις χρώμενος.
[399] πόμα καί πῶμα διχῶς λέγουσι τὸ ἁπλούν· εν δέ
συνθέτοις μόνον διὰ τού ω μεγάλου, οίον γαλακτοπωτείν καί
ὑδροπωτείν.
[400] πομπὴ καί πομπεία διαφέρουσιν. πομπὴ μέν γὰρ ἣν
τοίς θεοίς πέμπουσιν, πομπεία δέ η λοιδορία. Δημοσθένης
(or. 18, 11)· ‘τής δέ πομπείας ταύτης ύστερον’.
[401] παρρησία καί παρουσία διαφέρει. παρρησία μέν
γὰρ η διὰ λόγων πρός τινα οικείωσις, παρουσία δέ η επέλευσις.
[402] πολίτης καί πατριώτης διαφέρει. πολίτης μέν γάρ
εστιν ὁ εκ τής αυτής πόλεως, ελεύθερος ελευθέρω, πατριώτης
δέ ὁ εκ τής αυτής χώρας, δούλος δούλω. η γὰρ πατρίς καί
επί τής χώρας τάττεται, ὡς τὸ
‘τοίσι δ’ άφαρ πόλεμος γλυκίων γένετ’ ἠέ νέεσθαι
… φίλην ες πατρίδα γαίαν’ (Β 453 sq.).
ου γὰρ πάντες εκ μιᾶς ήσαν πατρίδος, αλλ’ εκ μιᾶς χώρας.
[403] πόλις καί άστυ διαφέρει. πόλις μέν γὰρ καί ὁ τόπος
καί οι κατοικούντες, ἤγουν τὸ συναμφότερον. άστυ δέ μόνον
ὁ τόπος. (Ρ 144)·
‘φράζεο νύν όπως καί πόλιν καί άστυ σαώσης’.
[404] ποιείν τού περιποιείν διαφέρει. ποιείν μέν γάρ εστι
τὸ κατασκευάζειν τι, περιποιείν δέ τὸ περικτᾶσθαι ἢ κοσμείν.
[405] πόνηρον βαρυτονούμενον, ὡς σόλοικον, καί πονηρὸν
ὀξυτονούμενον, ὡς κυδοιμόν, φασί διαφέρειν παρὰ τοίς Ἀττικοίς· ὁμοίως μόχθηρον καί μοχθηρόν. πονηρὸς μέν γάρ,
φασίν, ὀξυτόνως ὁ κακοήθης, πόνηρος δέ ὁ επίπονος. –
‘ατόπως’, φησί Τρύφων (fr. 15 Vels.)· ‘καί <γὰρ> τὰ φαύλα
μόχθηρα λέγομεν. κατὰ δ’ ὀξύτητα’, φησί, ‘καί επ’ εμψύχων καί αψύχων· μοχθερᾶς γέ τοι τέχνης τὸ δημιούργημά
φαμεν είναι. ει δὴ τὰ τού τύπου κεκοινώνηκεν, άμφω ὀφείλει
καί τῶν αυτῶν τόνων μετέχειν, †ότι† ὀξυτονείν απαιτεί ὁ
λόγος βία ανάγκης. πᾶν γὰρ παρώνυμον εις -ρος λήγον παρασχηματιζόμενον τοίς γένεσιν ὀξυτονείται, οίον κάματος καματηρός, όλισθος ὀλισθηρός, μέλι μελιτηρός, τόλμα τολμηρός,
νόσος νοσηρός. ει δὴ πόνος καί μόχθος τὰ πρωτότυπα, πονηρὸς καί μοχθηρὸς ῥητέον ὀξυτόνως. ει δέ οι Ἀττικοί βαρυτονούσιν, ου θαυμαστόν εστι· χαίρουσι γὰρ τῇ βαρύτητι.
άδελφε γούν λέγουσι τὴν πρώτην ὀξυτονούντες ὡς άπελθε’,
φησίν ὁ Τρύφων παρατιθέμενος Φιλήμονα τὸν αγξωνέα,
‘ὡς Θεττάλην ὡς Μυρτάλην· καί χάριεν, τὴν πρώτην συλλαβὴν ὀξυτονούντες. ὥστε ουκ εις διαστολήν’, φησίν, ‘τού
σημαινομένου εύρον τὴν βαρύτητα, αλλ’ ὡς έθος εκπληρούντες ούτω προηνέγκαντο.’
[406] πού καί ποί παρὰ τοίς Δωριεύσι τὴν εις τόπον σημασίαν δηλοί, †πή† δέ τὴν επί τόπω, πῶ δέ τὴν εκ τόπου.
[407] πονείν καί αλγείν διαφέρει. πονείν μέν γάρ εστι τὸ
ενεργείν, αλγείν δέ τὸ ὀδυνᾶσθαι.
[408] πότος βαρυτόνως καί ποτὸς ὀξυτόνως διαφέρει. πότος μέν γάρ εστι βαρυτόνως τὸ συμπόσιον, ὡς Μένανδρος
(fr. 659 Koerte2)·
‘πότοι συνεχείς κύβοι’.
ὀξυτόνως δέ ποτὸς αυτὸ τὸ έκπομα, ὡς Δημοσθένης (cf.
or. 25, 61) εν τώ Κατὰ Ἀνδροτίωνος· ‘βρωτού καί ποτού
μεταλαβείν’.
[409] πολύτιμος καί πολυτίμητος διαφέρει. πολύτιμος
μέν γάρ εστιν ὁ πολλής τιμής ἠγορασμένος άνθρωπος· πολυτίμητος δέ ὁ πολλής τιμής άξιος, ὡς τοὺς θεοὺς πολυτιμήτους λέγομεν.
[410] πρεσβεύεσθαι καί πρεσβεύειν διαφέρει. πρεσβεύεσθαι μέν γὰρ τὸ πέμπειν πρέσβεις, πρεσβεύειν δέ τὸ πέμπειν πρεσβευτὴν οι Ἀττικοί λέγουσιν.
[411] πρόξενος καί ιδιόξενος καί δορύξενος διαφέρει.
πρόξενος πόλεως καί έθνους, ὡς παρὰ Θουκυδίδη (e. g. 2, 29, 1).
ξένος δ’ ὁ είς ἑνός· ὁ δ’ αυτὸς καί ιδιόξενος. ουκ ὀρθῶς οὖν
Ευριπίδης (fr. 721 N.2) εν Τηλέφω πρόξενον είρηκε τὸν
ιδιόξενον·
‘κακός τίς εστι προξένω σοι χρώμενος’.
δορύξενος δέ ὁ κατὰ πόλεμον γενόμενος φίλος· ἁλοὺς γὰρ καί
ξενίων τυχὼν αφείθη πρὸς τού πολεμίου λύτρα λαβόντος, μνᾶ
δ’ ήν η τεταγμένη. κομίσας δέ καί φυλάξας τὴν πίστιν εγένετο φίλος καί δορύξενος εκαλείτο.
[412] προτέρα καί προτεραία διαφέρει. προτέρα μέν γὰρ
επί τάξεως, προτεραία δέ επί μόνης ημέρας.
[413] πρῶτος καί πρότερος διαφέρει. πρῶτος μέν γὰρ
επί πολλῶν, πρότερος δέ επί δύο. καί τώ μέν πρώτω ακόλουθός εστιν ὁ ύστατος, τώ δέ προτέρω ὁ ύστερος. καί
πρότερος μέν επί τάξεως, πρώτως δέ επί ποιότητος, ὡς
όταν επί αγάλματος λέγωμεν πρώτως έχειν τῇ τέχνη, οίον
εξόχως· Πλάτων γούν (cf. rep. 544c) διαιρούμενος τὰς πολιτείας τὴν μέν πρώτως έχειν φησί, τὴν δέ δευτέρως· δηλον ότι η μέν πρωτεύει, η δέ ἕπεται. ει δέ τις είποι ‘πρώτως
ήλθον εις Ἀθήνας’, ἁμαρτάνει· ‘πρῶτον’ γὰρ χρή.
[414] πρυτανεία τὰ καταβαλλόμενα ὑπὸ τῶν διωκόντων
τὴν δίκην· ήν δέ τὰ επιδέκατα τού τιμήματος τής δίκης.
πρυτανεία δέ θηλυκῶς ὁ χρόνος· διῄρητο γὰρ παρὰ τοίς
Ἀθηναίοις ὁ ενιαυτὸς εις δέκα πρυτανείας, όσαι καί φυλαί
ήσαν, καί επρυτάνευον εν ἑκάστη φυλῇ κατ’ ενιαυτὸν ἅπαξ·
όθεν καί τοὺς μισθοὺς καί τὰ ενοίκια κατὰ τὰς πρυτανείας,
ου κατὰ μήνα, ετέλουν.
[415] πρὸ μοίρας καί πρὸ ὥρας διαφέρει. πρὸ μοίρας μέν
ὁ βιαίως αποθανών, πρὸ ὥρας δέ ὁ εν νεότητι.
[416] πρεσβεύονται καί πρεσβεύουσι διαφέρει. πρεσβεύονται μέν γὰρ οι τοὺς πρέσβεις χειροτονούντες καί
πέμποντες, πρεσβεύουσι δέ οι χειροτονούμενοι καί πεμπόμενοι επί τὴν πρεσβείαν.
[417] πρέσβεις οι πρεσβευταί. πρέσβις δέ ουδέποτε λέγεται· τὸ γὰρ ἑνικὸν πρεσβευτὴς ανέγνωσται.
[418] πρότερος καί πρῶτος διαφέρει. πρότερος μέν επί
δυοίν τάσσεται, ὡς Όμηρος επί Τληπολέμου καί Σαρπηδόνος
(Ε 632)·
‘τὸν καί Τληπόλεμος πρότερος’.
τὸ δέ πρῶτος επί πολλῶν (Η 162)·
‘ὦρτο πολὺ πρῶτος άναξ ανδρῶν Ἀγαμέμνων’.
[419] πρωτότοκος καί πρωτοτόκος διαφέρει. πρωτότοκος μέν γὰρ προπαροξυτόνως ὁ πρῶτον τεχθείς, πρωτοτόκος δέ παροξυτόνως η πρῶτον τεκούσα.
[420] προσπταίειν μέν λέγεται τοίς κάτω μέρεσι, ποδί ἢ
κνήμη· προσκρούειν δέ τοίς ανωτέρω καί κεφαλῇ.
[421] πείθεσθαι μέν τὸ ἑκουσίως συγκατατίθεσθαι, πειθαρχείν δέ τὸ κελεύοντι πεισθήναι.
[422] Πυθὼν θηλυκῶς καί ὀξυτόνως ὁ τόπος· βαρυτόνως
δέ καί αρσενικῶς ὁ δράκων.
[423] πύς καί πεί καί ποί καί πῶ διαφέρει παρὰ τοίς Δωριεύσι. τὸ μέν γὰρ πύς καί ποί τὴν εις τόπον σημασίαν δηλοί·
τὸ δέ πεί τὴν εν τόπω· τὸ δέ πῶ τὴν εκ τόπου, ὁμοίως δέ
καί τούτο. ὥσθ’ οι Δωρίζοντες καί λέγοντες ‘πεί πορεύη’
ἁμαρτάνουσι· δέον γὰρ ‘πύς πορεύη’· τὸ γὰρ πεί τὴν εν
τόπω σχέσιν δηλοί. Σώφρων φησί (fr. 5 Kaibel = pap. PSI
1214 a 8)· ‘πεί γὰρ ἁ άσφαλτος;’. (fr. 5 Kaibel)· ‘ποίος
ειλισκοπείται†’, αντί τού πού. όταν δ’ εις τόπον θέλη ειπείν,
φησί (fr. 75 Kaibel) ‘πύς ες μυχὸν καταδύη;’ τουτέστιν αντί
τού ‘εις τίνα μυχόν’.

[424] ῥάφανον καί ῥαφανίς διαφέρει. ῥάφανον μέν γὰρ
Ἀττικοί λέγουσι τὴν παρ’ ημίν κράμβην, ῥαφανίδα δέ τὴν
παρ’ ημίν ῥάπανον.
[425] ῥέφανον καί ῥάφανον διαφέρειν ….. παρ’ Ἴωσι
καί Ἀττικοίς. ῥέφανον είναι ἣν καί ημείς φαμεν, ῥάφανον δέ
τὴν κράμβην.
[426] ῥείθρον ῥεύματος διαφέρει. ῥείθρον μέν γάρ εστιν
ὁ τόπος δι’ ού φέρεται τὸ ῥεύμα, ῥεύμα δέ αυτὸ τὸ ύδωρ.
[427] ῥᾴδιον μέν τὸ ευοδούν, τὸ ῥᾷστα τῇ ὁδώ επιμελούμενον· ευχερές δέ τὸ ταίν χεροίν ταχέως επιτελεσθέν·
ευπετές δέ τὸ συμπεσὸν εις ευμάρειαν.
[428] ῥίς καί ῥύγχος διαφέρει. ῥίς μέν γὰρ λέγεται επί ανθρώπου, ῥύγχος δέ επί αλόγου ζῴου.
[429] ῥίς καί μυκτὴρ διαφέρει. ῥίς μέν γὰρ λέγεται η απὸ τού
μεσοφρύου καταγωγὴ μέχρι τού χείλους, μυκτήρες δέ αι τῶν
ῥινῶν κατατρήσεις δι’ ὧν έξεισι τὸ ὑγρὸν απομυσσομένων.
[430] ῥοιὰ μέν μετὰ τού <hba>ι</hba> τὸ δένδρον, ῥόα δέ ὁ καρπός.
[431] ῥόδον καί ῥοδωνιὰ καί ῥοδή διαφέρει. ῥόδον μέν
γὰρ τὸ άνθος, ῥοδωνιὰ δέ ὁ τόπος, ῥοδή δέ τὸ φυτόν. Ἀρχί-
λοχος (fr. 25, 1-2 D.3)·
‘έχουσα θαλλὸν μυρσίνης ετέρπετο
ῥοδής τε καλὸν άνθος.’
[432] ῥύεσθαι καί ερρύεσθαι διαφέρει. Ἀριστόξενος
(fr. 113 Wehrli) εν τώ πρώτω Τραγωδοποιῶν περί νεωτέρων
ούτω φησί κατὰ λέξιν· ‘ῥύεσθαι καί ερρύεσθαι διαφορὰν
έχει πρὸς άλληλα. τὸ μέν γὰρ ῥύεσθαί εστιν εκ θανάτου
ἕλκειν, τὸ δ’ ερρύεσθαι φυλάσσειν’.
[433] ῥύγχος καί όψις διαφέρει. ῥύγχος μέν γὰρ επί τῶν
τετραπόδων ἢ πτηνῶν, όψις δέ καί πρόσωπον επί τῶν
ανθρώπων.

[434] σταθήναι καί στήναι διαφέρει. σταθήναι μέν γάρ
εστι τὸ ὑφ’ ἑτέρου, στήναι δέ τὸ κατ’ ιδίαν ὁρμὴν καί προαίρεσιν, οίον εστάθη ὁ ανδριὰς ὑφ’ ἑτέρου· εστάθη ὁ νόσος,
έστη δ’ ὁ άνθρωπος δι’ αὑτού.
[435] στάχυς βραχέως τὸ ἑνικόν, εκτεταμένως τὸ πληθυντικόν.
[436] σταφυλὴν ὀξυτονητέον ὡς ἁλυκὴν καί σταφύλην
βαρυτόνως ὡς Μελίτην διαφέρειν φησί Πτολεμαίος ὁ Ἀσκαλωνίτης (p. 42 Baege) εν δευτέρα Περί τῶν εν Ὀδυσσεία
προσωδιῶν. τὸ μέν γὰρ βαρυτονούμενον, φησίν, όνομα επί
τής καθιεμένης μολίβδου παρὰ τοίς αρχιτέκτοσι τίθεται, τὸ
δ’ ὀξυτονούμενον επί τής ὀπώρας. ὁ αυτὸς πάλιν εν δευτέρα
Τῶν εν Ἰλιάδι προσωδιῶν κατὰ λέξιν φησίν ούτως·
‘σταφύλη επί νῶτον †έχουσα†’ (Β 765),
σταφύλη βαρυτονητέον ὡς Νιόβη· ου γάρ εστιν όμοιον τώ
συκή. τούτο γὰρ διαιρείται-συκέη-, εκείνο δ’ ου διαιρεί-
ται.‘
Ἡρακλείδης δ’ ὁ ημέτερός φησιν (fr. 6 Cohn), ’ημαρτή-
σθαι δοκεί παρὰ τοίς Ἕλλησιν ὀξυτονούμενον τοὔνομα.
ουδέν γὰρ τῶν εις η ληγόντων θηλυκῶν ὀνομάτων μετέχον
γένους τού ουδετέρου, παρατελευτῶντος τού υ, ὀξυτονείται·
αλλὰ πάντα τὰ ὑπέρ δύο συλλαβὰς βαρυτονείται κατὰ τὸ υ,
μὴ ὀξυτονούμενα αλλὰ βαρυτονούμενον τὸ στοιχείον έχοντα,
οίον κορδύλη, Δαμύλη, Φ[αι]σύλη-δοκεί δ’ αύτη μία τῶν
τιθηνησαμένων τὸν Διόνυσον ἃς ὁ Λυκούργος
‘σεύε κατ’ ἠγάθεον Νυσήϊον’ (Ζ 133)
-εδύλη· όθεν καί τὸ σταφύλη βαρυτονητέον. οι ὀξυτονούντές φασιν ότι απὸ βαρυτόνων αρσενικῶν εις ος ληγόντων τὰ
εις η< λήγοντα θηλυκὰ ὀξυτονείται, ἢ, εὰν τὰ αρσενικὰ
ὀξυτονήται, τὰ θηλυκὰ βαρυτονηθήσεται. οίον πόθος ποθή,
νόμος νομή, ὦνος ὠνή, τίμος τιμή, φόνος φονή·
‘εν αργαλέησι φονῇσι’ (Κ 521).
καί τοὔμπαλιν Δαναός Δανάη. ‘επεί οὖν’, φησί, ‘καί επί τούτου τὸ αρσενικόν εστι Στάφυλος-ούτως γὰρ ελέγετο ὁ υιὸς Διονύσου – τὸ θηλυκὸν σταφυλὴ ὀξυτονηθήσεται. πρὸς οὓς
ῥητέον· ιδού κόγχος κόγχη, καί ουκ ὀξυτονείται, φίλος φίλη,
μόνος μόνη, μύλος μύλη· καί επί τῶν ὀξυτόνων· καλός καλή,
σοφός σοφή, μυρία άλλα, καί τὰ θηλυκὰ ου βαρύνεται, αλλ’
ὁμοτονεί τοίς μέν βαρυτόνοις τὰ βαρύτονα, τοίς δ’ ὀξυτόνοις
τὰ ὀξύτονα· όθεν ου παράδοξον καί απὸ τού Στάφυλος βαρυτόνου ὀνόματος καί τὸ θηλυκὸν βαρυτονείν σταφύλην ὡς εδύλην.’
Τινές δέ βοηθούντες τῇ συνηθεία καί ὀξυτονείν βουλόμενοί
φασιν, ότι όσα τού αυτού απαραλλάκτως έχεται σημαινομένου
ὁμοτονεί, όσα δέ διαλλάσσει τώ σημαινομένω ουκέτι.
ὁ μέν οὖν φίλος καί φίλη, καί ξένος καί ξένη καί τὰ προκείμενα απαράλλακτά εστιν, διὸ ὁμοτονεί· τὰ δέ διαφέροντα
ουκέτι, καθάπερ γὰρ χόλος χολή, καί τρόπος τροπή, νόμος
νομή, γόνος γονή, δόμος δομή, στρόφος στροφή, πόθος
ποθή-περί τούτου οὖν εν άλλοις εντελῶς είρηται ότι δια-
φέρει. ει οὖν εστι Στάφυλος αρσενικόν, διαφέρει δέ τώ σημαινομένω, η σταφυλή-ὀπώρα δέ-όντως ὀξυτονείται.
Πιθανὸς μέν ὁ λόγος· τὸ μέντοι προκείμενον τού Ἡρακλείδους παρατήρημα ισχυρὸν καθὰ παραγγέλλεται ὀξυτονείν
ου μόνον διὰ τὰ παρακολουθούντα ιδιώματα τώ ὀνόματι αλλ’
ότι καί ὑπέρ δύο εστί συλλαβάς· τὰ γὰρ προκείμενα δισύλλαβα. ὥστε ουδέ τὴν ὀπώραν ὀξυτονείν η αναλογία επιτρέπει.
αλλὰ καί η Πτολεμαίου αθετείται παρατήρησις καθ’ ἣν διαφέρειν φησί τοίς τόνοις τοὔνομα καί τώ σημαινομένω.
[437] σημείον καί τεκμήριον διαφέρει. Ἀντιφῶν εν τῇ Τέχνη
(fr. 72 Blass = Artium script. B X fr. 8 Raderm.)· ‘τὰ παροιχόμενα σημείοις πιστ†εύε†σθαι, τὰ δέ μέλλοντα τεκμηρίοις’.
[438] σισύρα καί σίσυρμα διαφέρει. σισύρα μέν γὰρ τὸ
εκ τῶν τετριχωμένων δερμάτων αναποίητον στέγαστρον,
σίσυρμα δέ τὸ εκ τῶν κροκυδίων ῥαπτόμενον αμπέχονον.
[439] σηκὸς δύο σημαίνει· θεῶν τε ναὸν καί προβάτων
περιφράγματα.
[440] Σικελοί καί Σικελιῶται διαφέρουσιν. Σικελὸς μέν
γάρ εστιν ὁ εξ αυτής τής Σικελίας ὤν, Σικελιώτης δέ ὁ Σικελὸς μέν μὴ ὤν, τὴν δέ χώραν αυτὴν οικῶν.
[441] σιωπὴ σιγής διαφέρει. σιωπὴ μέν γάρ εστι κατάσχεσις λόγου, σιγὴ δέ στέξις λόγου.
[442] σκήπτεσθαι καί σκέπτεσθαι διαφέρει. σκήπτεσθαι μέν γάρ εστι τὸ προφασίζεσθαι, σκέπτεσθαι δέ τὸ βουλεύεσθαι.
[443] σκῶμμα γελοίου, ευτραπέλου καί γεφυρισμού
διαφέρει. σκῶμμα μέν γάρ εστι τὸ επί διασυρμώ τού πέλας λεγόμενον οιονεί σκέμμα· γελοίον δέ τὸ επί διαχύσει
τῶν ακροατῶν, χωρίς τινος ύβρεως· ευτράπελον τὸ μετὰ
σεμνότητος χαριέντως λεγόμενον-είρηται δέ παρὰ τὸ εὖ
τρέπεσθαι τὸν λόγον-· γεφυριασμὸς δέ απὸ τού τοίς Ἀθήνησιν επί τῶν γεφυρῶν επιγράφειν ἤτοι έμμετρα ἢ καί δίχα
μέτρων διασυρμούς τινων περιέχοντα.
[444] σοφὸς καί συνετὸς διαφέρει, καθὸ ὁ σοφὸς καί
συνετὸς πάντως, ὁ δέ συνετὸς ου πάντως σοφός.
[445] σοίο καί σείο παρὰ τοίς ποιηταίς κατὰ τοὺς ακριβῶς
αναγινώσκοντας διαφέρει. σοίο μέν γάρ εστι σύναρθρος
αντωνυμία οίον (Ω 486)·
‘μνής†εο† πατρὸς σοίο’,
σημαίνει γὰρ ‘μνήσαι τού σού πατρός’. η δέ σείο ασύναρθρος
οίον (Ω 686)·
‘σείο δέ κεν ζωού καί τρίς τόσα δοίεν άποινα’,
αντί τού ‘σού ζῶντος καί τρίς τοσαύτα δοίεν άποινα’, ουκέτι
‘τού σού ζῶντος’. καί φυλάττεται ταύτα άκρως παρ’
Ὁμήρω.
[446] σπονδαί καί συνθήκαι διαφέρουσιν. σπονδαί μέν
γὰρ ἃς εκ πολέμου συντίθενται πρὸς αλλήλους, †ἃς αναγρά-
φονται† εφ’ οίς διακρίνονται, οίον συντιθέμενοι μὴ πολεμήσειν μηδ’ αδικήσειν αλλήλους. συντίθενται δέ ειρήνην καί
φιλίαν πρὸς αλλήλους, καί τὸ παρὰ ταύτας πραχθέν αρχὴ
γίνεται πολέμου.
[447] σπουδάζειν καί σπεύδειν διαφέρει. σπουδάζειν μέν
γάρ εστι τὸ εναντίον τού παίζειν, σπεύδειν δέ τὸ βοηθείν τινι
καί συναίρεσθαι.
[448] στρατόπεδον καί στρατὸς διαφέρει. στρατόπεδον
μέν γὰρ ὁ τόπος εν ω η στρατεία, στρατὸς δέ τὸ στρατιωτικὸν πλήθος.
[449] στρατεία εκτεταμένως τὸ πρᾶγμα, στρατιὰ δέ
συνεσταλμένως τὸ τῶν στρατιωτῶν πλήθος. εναλλάσσει δέ
πολλάκις εν τῇ χρήσει.
[450] στρατὸς καί στράτευμα καί στρατόπεδον διαφέρει. στρατὸς μέν καί στράτευμα κυρίως τὸ πλήθος λέγεται,
στρατόπεδον δέ ὁ τόπος εν ω εισιν.
[451] συμμαχείν καί επιμαχείν διαφέρει. συμμαχείν μέν
γὰρ λέγουσι τὸ σὺν ἑαυτοίς, φησί Δίδυμος (p. 334 Schmidt),
είτ’ αυτοίς επίοιεν πολέμιοι [είτε αυτοί] ἑτέροι[ς] επιστρατεύοιεν. επιμαχείν δέ όταν τοὺς επιόντας αμύνωνται μόνον. δι-
έσταλκε Θουκυδίδης εν τῇ πρώτη (1, 44, 1) λέγων Κερκυραίοις
Ἀθηναίους συμμαχίαν μέν ου ποιήσασθαι, επιμαχίαν δέ.
[452] σύνεργος καί συνεργὸς διαφέρει. συνεργὸς μέν γὰρ
ὀξυτόνως ὁ περί τι έργον ανεπιτήδειον συμπονῶν, σύνεργος
δέ προπαροξυτόνως ὁ τὸ αυτὸ μετιὼν οίον σύντεχνος.
[453] σύγγραμμα καί σύνταγμα διαφέρει. σύγγραμμα
μέν γάρ εστιν ὁ δίχα μέτρου λόγος, ὁ προσαγορευόμενος
πεζός· σύνταγμα δέ πολεμικόν τι σύστημα, αφ’ ού καί
συνταγματάρχης ὁ τού συστήματος αυτού άρχων.
[454] σύνθεσις συντάξεως διαφέρει. σύνθεσις μέν γάρ
εστιν ὁ λόγος ὁ έμμετρος, σύνταξις δέ ὁ λόγος ὁ πεζός.
[455] συμβουλὴ παραινέσεως διαφέρει. συμβουλὴ μέν
γάρ εστιν εισήγησις αντιλογίαν επιδεχομένη διὰ τὸ άδηλον
τού εκβησομένου· καί γὰρ εάν τις συμβουλεύση πόλεμον,
αμφίβολον ει συμφέρει· διὸ καί έχει τὸ ενιστάμενον. παραίνεσις δέ εστι συμβουλὴ αντίρρησιν ουκ επιδεχομένη διὰ τὸ εξ
αυτής λεγόμενον πάντως ὁμολογείσθαι αγαθόν, ὡς εί τις
παραινέσει σωφρονείν· όπερ εστίν ὡμολογημένον αγαθόν.
[456] σφάξαι καί θύσαι διαφέρει. θύσαι μέν γάρ εστι τὸ
θυμιάσαι, σφάξαι δέ τὸ ιερουργήσαί τι ζώον. καί Όμηρος τὴν
διαφορὰν τετήρηκεν ούτως, επί μέν τού θύσαι ειπών (Ι 219 sq.)·
‘θεοίσι δέ θύσαι ανώγει
Πάτροκλον ὃν ἑταίρον· ὁ δ’ εν πυρί βάλλε θυηλάς’,
επί δέ τού σφάξαι (Α 459 Β 422)·
‘αὖ έρυσαν μέν πρῶτα καί έσφαξαν καί έδειραν’.
[457] στύραξ θηλυκῶς μέν θυμίαμα, αρσενικῶς δέ τὸ ξύλον
τού ακοντίου.
[458] σχισταί τὰ ὑποδήματα. Εὔπολις Φίλοις (II p. 532 M.
= fr. 266 K.)·
‘ου δεινὰ ταύτα δέ Ἀργείας φέρειν
σχιστὰς ενεργείν’.
σχιστὸς δέ αρσενικῶς χιτὼν γυναικείος. Ἀπολλόδωρος Συνεφήβοις (IV p. 453 M. = fr. 12 K.)·
‘σχιστὸν χιτωνίσκον τινὰ ενδέδυκας’.
[459] σχολῇ τὸ ἠρέμα, καθό φαμεν ‘σχολῇ βαδίζων’, καί
τὸ ουκ εν καιρώ, παρ’ ὃ λέγεται ‘ουκ ήγον σχολήν’. καί
διατριβὴ καί οι μαθηταί, διό φαμεν ‘λαμπρὰ σχολή’.

[460] τάλαν διὰ τού ν τὸ επίρρημα, διὰ δέ τού ς ὁ ταλαίπωρος.
[461] τάπητες καί αμφιτάπητες διαφέρουσι. τάπητες μέν
γάρ εισιν οι εκ τού ἑτέρου μέρους μαλλὸν έχοντες, αμφιτάπητες δέ οι εξ αμφοτέρων.
[462] ταυρόκτονος ὁ ὑπὸ ταύρου αναιρεθείς, ταυροκτόνος δέ παροξυτόνως ὁ ταύρον αποκτείνας.
[463] τέχνη επιτηδεύματος διαφέρει. τέχνη μέν γάρ εστιν
η άνευ λόγου μὴ δυναμένη είναι, οίον γραμματική, ῥητορική·
επιτήδευμα δέ τὸ λόγου χηρεύον, οίον χαλκευτική, τεκτονική.
[464] τεχνίτης καί βάναυσος διαφέρει. τεχνίτης μέν γάρ
εστιν ὁ λογικής τινος τέχνης έμπειρος καθεστώς, βάναυσος
δέ ὁ διὰ αλόγου τινὸς επιτηδεύματος.
[465] τέτραχμον καί τετράδραχμον διαφέρει. τέτραχμον
μέν γάρ εστι τὸ νόμισμα, τετράδραχμον δέ τὸ τεσσάρων δραχμῶν.
[466] τέρας σημείου διαφέρει. τὸ μέν γὰρ τέρας παρὰ
φύσιν γίνεται, τὸ δέ σημείον παρὰ συνήθειαν.
[467] τεχνάσματα καί τεχνήματα διαφέρουσι. τεχνάσματα μέν γὰρ τὰ κακουργήματα, τεχνήματα δέ αι τέχναι.
[468] τείχη καί τειχία διαφέρει. τείχη μέν γάρ εστι τὰ
τῶν πόλεμίων, τειχία δέ τὰ τῶν οικιῶν.
[469] τήθη καί τηθίς διαφέρει. τήθη μέν γάρ εστιν η τού παιδὸς τροφός – ταύτας δ’ ένιοι μαίας καί μάμμας καλούσι -, τιθίς δ’ εστίν η τού πατρὸς ἢ τής μητρὸς αδελφή, ἣν ένιοι
θείαν καλούσιν.
[470] τιτθὴ καί τροφὸς καί τιθηνὸς διαφέρει. τιτθὴ μέν
γάρ εστιν η μαστὸν παρέχουσα, τροφὸς δέ καί τιθηνὸς η τὴν
άλλην επιμέλειαν ποιουμένη τού παιδὸς καί μετὰ τὸν απογαλακτισμόν.
[471] τιμωρείσθαι τού τιμωρείν διαφέρει. τιμωρείσθαι
μέν γάρ εστι τὸ κολάζειν, τιμωρείν δέ τὸ βοηθείν τοίς αδικουμένοις.
[472] τίθησι καί τίθενται διαφέρει. τίθησι μέν γὰρ τὸν νόμον ὁ νομοθέτης, τίθενται δέ τὸν νόμον οι δικάζοντες καί αιρούμενοι.
[473] τοὔνεκα καί ούνεκα διαφέρει. τὸ μέν γὰρ τοὔνεκά εστι τούτου ἕνεκα, τὸ δέ ούνεκα αντί τού ότι. ἁμαρτάνει οὖν ὁ Καλλίμαχος εν Ἑκάλη (fr. 232 Pf.) κατὰ δύο τρόπους, λέγων ‘τοὔνεκεν Αιγέος έσκεν’, ότι τε-δέον ειπείν ούνεκα – τοὔνεκεν είπεν, καί ότι αντί τού κα, κεν είπεν ανελίστως.
[474] τιμωρείν καί τιμωρείσθαι διαφέρει. τιμωρείν μέν γάρ εστι τὸ βοηθείν τινι καί συναίρεσθαι, τιμωρείσθαι δέ τὸ κολάζειν. καί συντάσσουσι τὸ μέν ενεργητικὸν δοτικῇ οίον ‘τιμωρῶ τώ φίλω’, ἤγουν βοηθῶ· τὸ δέ παθητικὸν αιτιατικῇ οίον ‘τιμωρούμαι τὸν εχθρόν’, αντί τού κολάζω.
[475] τιθέναι νόμον καί τίθεσθαι διαφέρει. τίθησι μέν γὰρ νόμον ὁ εισφέρων, τίθεται δέ ὁ κυρῶν.
[476] τόμος καί τομὸς διαφέρει. τόμος μέν γάρ εστιν ὁ τεμνόμενος χάρτης ἢ άλλο τι, τομὸς δέ ὁ τέμνων σίδηρος.
[477] τρίετες βαρυτόνως καί τριετές ὀξυτόνως διαφέρει, φησί Πτολεμαίος ὁ Ἀσκαλωνίτης (p. 61 Baege). εὰν μέν γὰρ βαρυτονήσωμεν, έσται επί χρόνου· διὸ καί ὁ ποιητής φησιν (β 106 ω 141)· ‘ὡς τρίετες μέν έληθε δόλω’. εὰν δέ ὀξυτονήσωμεν ‘τριετές’ ὡς ‘ευφυές’, έσται επί ηλικίας οίον ‘τριετές τὸ παιδίον’· όθεν καί ‘ἑξετέ’ αδμήτην’ (Ψ 266. 655). καί χρήν αναγινώσκειν ὡς αξιοί ὁ Ἀσκαλωνίτης.
[478] τροχοί ὀξυτόνως καί τρόχοι βαρυτόνως διαφέρουσι παρὰ τοίς Ἀττικοίς, φησί Τρύφων (fr. 11 Vels.) εν δευτέρα Περί Ἀττικής προσωδίας. τοὺς μέν γὰρ περιφερείς τροχοὺς ὁμοίως ημίν προφέρονται ὀξυτονούντες· τρόχους δέ βαρυτόνως λέγουσι τοὺς δρόμους. αναγινώσκομεν γάρ, ὥς φησιν, εν μέν Ἀλόπη Ευριπίδου (fr. 105 N.2)· ‘ὁρῶ μέν ανδρ[ῶ]ν τόνδε γυμνάδα στόλον στίχοντα θεωρὸν εκ τρόχων πεπαυμένον’, εν δέ Μηδεία (46) ‘αλλ’ οἵδε παίδες εκ τρόχων πεπαυμένοι’. αναλογικώτερον δέ τὸ βαρύνειν. τὰ γὰρ εις -χος δισύλλαβα – παρατελεύτου όντος τού “ο” – βαρυτονείται· οίον λέχος όχος βρόχος κόγχος κόλχος μόσχος, ούτω τρόχος. καί έτι τὰ παρὰ ῥήματα εις -ω βαρύτονα καί αυτὰ βαρυτονείται ισοσυλλαβούντα· οίον πλέκω πλόκος, σπείρω σπόρος, λέγω λόγος, φέρω φόρος, ούτω καί τρέχω τρόχος.
[479] τραγωδοί καί κωμωδοί καί τραγωδοποιοί καί κωμωδοποιοί διαφέρουσι. τραγωδοί μέν γὰρ καί κωμωδοί εισιν οι ὑποκριταί τής κωμωδίας καί τραγωδίας, τραγωδοποιοί δέ καί κωμωδοποιοί οι ποιηταί τῶν δραμάτων.
[480] τύραννον οι αρχαίοι καί επί βασιλέως έτασσον. Ἡρόδοτος (1,6,1) επί Κροίσου ‘τυράννου δ’ εθνέων’, καί προβὰς (1,26,1) ‘τελευτήσαντος δ’ Ἀλυάττεω διεδέξατο τὴν βασιλείην’. καί Ἀριστοφάνης (II p. 1098 M. = fr. 357 K.) εν Λημνίαις· ‘ενταύθ’ ετυράννευεν Ὑψιπύλης πατὴρ Θόας, βραδύτερος τῶν εν ανθρώποις δραμείν’. έσθ’ ότε καί τὸν τύραννον βασιλέα έλεγον, ὡς Εὔπολις εν Δήμοις (II p. 474 M. = fr. 123 K.) επί τού Πεισιστράτου.
[481] τήθη μέν εστιν η μάμμη, επιτήθη δέ η προμάμμη,
[481.2] τιθίς δέ η θεία, τιτθὴ δέ η τροφός.

[482] ύμνος εγκωμίου διαφέρει. ὁ μέν γὰρ ύμνος εστί θεῶν, τὸ δέ εγκώμιον ανθρώπων.
[483] ύπαρ ὀνείρατος διαφέρει. ύπαρ μέν γάρ εστιν η εναργὴς όψις, όνειρον δέ η εν τώ καθεύδειν φαντασία.
[484] ὑπαντήσαι καί απαντήσαι διαφέρει. ὑπαντήσαι μέν γὰρ επί ὁδού λέγουσιν· απαντήσαι δέ τὸ περιτυχείν δίκη, οίον ‘απήντησε κατὰ τὴν δίκην’, αντί τού περιέτυχεν.
[485] ὑπόσχεσις καί επαγγελία διαφέρει. ὑπισχνείται μέν γὰρ ὁ τὸ αξιωθέν διδόναι μέλλων· επαγγέλλεται δέ ὁ δίχα παρακλήσεως παρέχειν βουλόμενος.
[486] ὑποψία ὑφοράσεως διαφέρει. ὑποψία μέν γάρ εστι κακού τις ὑπόνοια, ὑφόρασις δέ δόξα επί τὸ χείρον.
[487] ὑπάρξαι τό τε γενέσθαι καί τὸ κατάρξασθαι.
[488] ὑπάγειν καί πορεύεσθαι διαφέρει, ότι τὸ πορεύεσθαι μέν εστι τὸ βαδίζειν, ὑπάγειν δέ τὸ ὑπὸ ζυγὸν άγειν βούς ἢ ἵππους ἤ τι τοιούτον. ὡς καί Όμηρος (Π 148)  ‘ύπαγε ζυγὸν ὠκέας ἵππους’. οι δέ βοηθούντες τῇ λέξει φασίν, ότι ὑπάγειν λέγομεν αντί τού προάγειν ὥσπερ ὑφηγητὴν αντί τού προηγητὴν καί ὑπογραμμὸν αντί τού προγραμμόν· ὥς φησι καί Ἀριστοφάνης (II p. 1188 M. = fr. 652 K.)· ‘εγὼ δέ ὑπ†αί†ρω τὸν όρκον’ αντί τού προ†αί†ρω. ούτως οὖν καί ὑπάγειν λέγομεν αντί τού προάγειν, τούτ’ έστιν εις τοὔμπροσθεν πορεύεσθαι. κέχρηται τῇ λέξει Εὔπολις εν Βάπταις (II p. 447 M. = fr. 79 K.)· ‘σὺ δ’ ύπαγε εις τοὔμπροσθεν’.

[489] φακοὺς καί φακήν διαφέρειν φασίν· φακοί οι έτι ὠμοί, ουχ ἑνικῶς, φακή δέ η ἑψημένη. τετήρηται παρὰ τοίς παλαιοίς η διαφορά.
[490] φαυλία καί φυλία διαφέρει. φαυλία μέν γὰρ είδος ελαίας, φυλία δέ η σχίνος.
[491] φάκελος σφακέλου διαφέρει. φάκελος μέν γάρ εστι φορτίον ξύλων· Θουκυδίδης (cf. 2,77,3)· ‘φακέλους ύλης αργείας’. σφάκελος δέ ὁ μετὰ φλεγμονής σπασμός.
[492] φάσκαλος φασκωλίου διαφέρει. φάσκαλος μέν γάρ εστιν ιματιοφορίς· φασκώλιον δέ εστι δερμάτιον.
[493] φαρμακεία γοητείας διαφέρει. φαρμακεία μέν γάρ εστι κυρίως η βλάβη η διὰ δηλητηρίου τινὸς γινομένη φαρμάκου, γοητεία δέ η ὑπὸ επικλήσεώς τε καί επαοιδής.
[494] φαρμακεὺς ὁ φάρμακος· φαρμακὸς δέ ὀξυτόνως ὁ επί καθάρσει τής πόλεως ῥιπτόμενος.
[495] φάσμα μέν εστι τὸ όμοιον αληθεία, φάντασμα δέ τὸ ἑτερόμορφον, είδωλον δέ τὸ όμοιον τῇ σκιᾷ, τέρας δέ τὸ εναργές σῶμα ἑτερόμορφον, βρέτας δέ τὸ ξόανον.
[496] φάγαινα μέν λέγεται η μετὰ τὰς νόσους πολυφαγία, φαγέδαινα δέ φύμα ανήκεστον.
[497] φεύγει καί αποφεύγει διαφέρει. φεύγει μέν γὰρ δίκην ὁ κατηγορούμενος-καί γὰρ ὁ κατηγορῶν διώκει-, αποφεύγει δέ ὁ νικήσας καί απολυθείς τής κατηγορίας.
[498] Φθίοι καί Φθιῶται διαφέρουσι. Φθίοι μέν γὰρ οι ὑπὸ τώ Πρωτεσιλάω· φησί γούν Όμηρος (Ν 693)· ‘πρὸ Φθίων τε Μέδων τε’, ούτοι δ’ ουκ απὸ πόλεως ουδ’ απὸ χώρας, αλλ’ απὸ ανδρὸς Φθίου. Φθιῶται δέ οι ὑπὸ τώ Ἀχιλλεί, απὸ πόλεως Θεσσαλικής Φθίας καί χώρας ὁμωνύμου· ‘Φθίην δ’ εξικόμην εριβώλακα’ (Ι 479). ἠγνόησεν οὖν Καλλίμαχος (fr. 184 Pf.) επί πόλεως ειπών· ‘ουδ’ έτι τὴν Φθίων είχεν ανακτορίην’.
[499] φιλείν καί κυνείν διαφέρει, ότι τὸ μέν κυνείν τὸ τοίς χείλεσιν ασπάζεσθαι, φιλείν δέ τὸ αγαπᾶν καί ξενίζειν.
[500] φίλος καί ἑταίρος διαφέρει. φίλοι μέν γὰρ κοινῶς ἅπαντες οι τὰ τής φιλίας δίκαια πρὸς ἑαυτοὺς έχοντες· ἑταίροι δέ ιδίως οι καί τῇ ηλικία παραπλησίως έχοντες, οι καί εν τῇ συνηθεία καί εν τῇ συνεργεία πολὺν χρόνον γεγονότες.
[501] φόρος καί φορὸς διαφέρει. φόρος μέν γὰρ λέγεται ὁ φέρων. ούτως καί φόνος η αναίρεσις, φονὸς δέ ὁ τόπος τής αναιρέσεως. καί φορὸς ὁ φερόμενος.
[502] φράσον καί φράσαι διαφέρει. φράσον μέν γάρ εστι τὸ ειπέ, φράσαι δέ αντί τού διανοήθητι· ‘σὺ δέ φράσαι, εί με σαώσεις’ (Α 83).
[503] φριμάττεσθαι καί φρυάττεσθαι διαφέρει. φριμάττεσθαι μέν γὰρ τὸν τράγον φαμέν-καί φριμαγμὸς η τού τράγου φωνὴ ὥσπερ πταρνυμένου-, φρυάττεσθαι δέ τὸν ἵππον τὸν φυσῶντα καί γαυρούμενον.
[504] φρονείν καί καταφρονείν διαφέρει. φρονείν μέν γάρ εστι τὸ λογίζεσθαί τι καί ενθυμείσθαι, καταφρονείν δέ τὸ ευτελίζειν καί ὑπερορᾶν.
[505] φερνὴ μέν η προίξ, φέρνιον δέ τὸ ἁλιευτικὸν σπυρίδιον.
[506] φύλλον καί φύλον διαφέρει. φύλλον μέν γὰρ τὸ πέταλον δένδρου, φύλον δέ τὸ γένος.
[507] φωνείν καί ὠρύεσθαι διαφέρει. φωνείν μέν γὰρ επί ανθρώπων τάσσεται, ὠρύεσθαι δέ επί λύκων. παρατηρητέον δέ επί τῶν λοιπῶν τὸ οικείον ἑκάστω, ότι βληχᾶσθαι μέν γὰρ λέγεται επί τῶν προβάτων, μηκᾶσθαι δέ επί τῶν αιγῶν διὰ τού “η” – μυκᾶσθαι δέ επί βοῶν διὰ τού “υ”, βρωμᾶσθαι επί όνων, βρυχᾶσθαι δ’ επί λεόντων, χρεμετίζειν δ’ επί ἵππων, “αραρίζειν” δέ επί κυνῶν παρ’ Ἀθηναίοις απὸ τής αρ- φωνής, παρ’ ημίν δ’ ὑλακτείν λέγεται.
[508] φωλεὸς καί κοίτη διαφέρει. φωλεὸς μέν γὰρ επί τῶν ἑρπετῶν τάσσεται, κοίτη δ’ επί τῶν ανθρώπων. ὥστε επί μέν ανθρώπων ῥητέον τὸ κοιτάζειν, επί δέ τῶν ἑρπετῶν τὸ φωλεύειν· επί δέ τῶν ὀρνέων νοσσεύειν. ὁ γούν λέγων ‘νοσσιὰν τέκνων’ (tragic. fr. ad. 189, N.2) ακυρολογεί· τέκνα μέν γὰρ ανθρώπων, νεοσσοί δ’ ὀρνίθων, νεβροί δ’ ελάφων, σκύμνοι δέ λεόντων, σκύλακες δέ κυνῶν.

[509] χάραξ θηλυκῶς μέν επί τῶν τῇ αμπέλω παραδεσμουμένων· αρσενικῶς δέ επί τῶν εν τοίς πολέμοις περιπηγνυμένων, αφ’ ὧν λέγουσι ‘χαρακώσαντες’ αντί τού περιφράξαντες καί ‘χαρακώματα’ τὰ περιφράγματα.
[510] χαρὰ καί ευφροσύνη καί τέρψις καί ευθυμία καί ηδονὴ καί απόλαυσις διαφέρει. χαρὰ μέν γάρ εστι πρόσφατος ψυχής έπαρσις καί διάχυσις, ευφροσύνη δέ πάθος χρόνιον μετὰ σωφροσύνης γινόμενον, τέρψις δέ οιονεί τρέψις καί ψυχαγωγία απὸ τού αηδούς επί τὸ κρείσσον, ευθυμία δέ βραχεία ψυχής χαρά, ηδονὴ δέ εκ ψυχής αρεστία, απόλαυσις δέ ἕξις κοινῶς επί πάσης μεταλήψεως τασσομένη αγαθής τε καί φαύλης.
[511] χειμάζειν ου μόνον τὸ παραχειμάζειν αλλὰ καί τὸ ενοχλείν, ὡς Μένανδρος (fr. 184 Koerte2) εν Ἡνιόχω.
[512] χλαίναν καί χλανίδα διαφέρειν φησί Τρύφων (fr. 106 Vels.) εν τώ πέμπτω Περί Ἑλληνισμού καί παρατίθεται Ξενοφῶντα. χλαίνας μέν γάρ φησι λέγεσθαι επί τῶν εγκοιμήτρων καί παχέων, διὸ καί Όμηρον φάναι (ψ 179 sq.)· ‘ενθάδε τ’ εκθείσαι πυκινὸν λέχος εμβάλετ’ ευνήν, δέμνια καί χλαίνας καί ῥήγεα σιγαλόεντα’. χλανίδας δέ τὰς φορουμένας καί μαλακωτέρας. – αντιπίπτει τώ παρατηρήματι (δ 115. 154)  ‘χλαίναν πορφυρέην άντ’ ὀφθαλμοίσιν επισχών.’ μήποτε οὖν άμεινον λέγειν τὰς μέν χλαίνας επί τῶν εγκοιμήτρων καί τῶν φορουμένων, χλανίδας δέ επί μόνων τῶν φορουμένων-ουκέτι δ’ επί τῶν εγκοιμήτρων.
[513] χλαμὺς καί χλαίνα διαφέρουσι, καθὼς διὰ πολλῶν απέδειξε Δίδυμος (p. 180 Schmidt) εν Ὑπομνήματι δευτέρω Ἰλιάδος. η μέν γὰρ χλαίνα ηρωϊκὸν φόρημα· χλαμὺς δέ Μακεδονικόν, μετὰ ἑξακόσια έτη τῶν ηρωϊκῶν ὀνομασθείσα· Σαπφώ (cf. fr. 54 L.-P.) †αύτη γὰρ† μέμνηται τής χλαμύδος. διαφέρειν φησί καί τώ σχήματι· η μέν γὰρ χλαίνα τετράγωνον, φησίν, ιμάτιον, η δέ χλαμὺς εις τέλειον περί τὰ κάτω συνήκται. καί τοὺς χρησαμένους πολὺ απ’ αλλήλων διεστάναι. προσάγεται Ἀριστοτέλην (fr. 500 Rose), Φύλαρχον (FGHist 81 F 62), Πολέμωνα (fr. 99 Preller), ότι παραπολὺ διαφέρουσι.
[514] χιτώνιον καί χιτωνίσκος διαφέρει. χιτωνίσκος μέν
γὰρ ὁ τού ανδρὸς καί χιτών· χιτώνιον δέ τὸ τής γυναικὸς
ένδυμα[, έστι δέ τούτο λεπτόν].
[515] Χόας συνεσταλμένως τὴν ἑορτήν, [καί παροξυτόνως]·
Ἀριστοφάνης Ἀχαρνεύσιν (1000)·
‘ακούετε λεώς, κατὰ τὰ πάτρια τοὺς †χόας†’.
χοᾶς δέ περισπωμένως επί τῶν μέτρων τού οίνου, [καί εν
εκτάσει].
[516] χορήγιον καί χορηγὸς διαφέρει. χορήγιον μέν τὸ
διδασκαλείον-καί χορηγὸς ὁ διδάσκαλος-, χορὸς δέ τὸ
σύστημα τῶν παίδων καί τῶν ᾀδόντων.
[517] χολάδες καί χόλικες διαφέρει. χολάδες μέν γὰρ τὰ
έντερα·
‘χύντο χαμαί χολάδες’ (Δ 526 Φ 181).
χόλικες δ’ αι τῶν βοῶν κοιλίαι· Ἀριστοφάνης Βαβυλωνίοις
(R p. 982 M. = fr. 82 K.)·
‘ἢ βοιαδαρίων τις απέκτεινε ζεύγος, χολίκων επι-
θυμῶν’.
[518] χρήστας καί τοὺς δανειστὰς λεκτέον καί τοὺς χρεω-
φειλέτας.
[519] χρηστήριον ὁ τόπος καί ὁ χρησμὸς καί τὸ ιερόν.
[520] χύτραι καί χυτρεία διαφέρει. χύτραι μέν γὰρ καί
αυτὰ τὰ σκεύη καί τὰ χυτροπωλεία, χυτρεία δέ τὰ τῶν χυτρῶν
όστρακα.

[521] ψάλιον καί ψέλιον διαφέρει. ψάλιον μέν τὸ τού ἵππου, ψέλιον δέ τὸ άκροις βραχίοσι περιτιθέμενον κόσμιον. οι Δωριείς ψίλιον καλούσι τὸ άκρον, όθεν καί ημείς τὴν επ’ άκρων χειλέων λεγομένην προσωδίαν ‘ψιλὴν’ εκαλέσαμεν, ὥς φησι Τρύφων (fr. 108 Vels.).
[522] ψάμαθος καί άμαθος διαφέρει. ψάμαθον μέν γὰρ είναι τὴν παραθαλασσίαν άμμον·  ‘επί ψαμάθοις ἁλίησιν’ (γ 38)· άμαθον δέ τὴν κόνιν· ‘τύχε γὰρ αμάθοιο βαθείης’ (Ε 587).

[523] ὥρα δασέως τού έτους καί τής ημέρας, ψιλῶς δέ η φροντίς.
[524] ὠνήσασθαι καί αγοράσαι διαφέρει. ὠνήσασθαι μέν γάρ εστι τὸ πρίασθαί τι τῶν πωλουμένων, αγοράσαι δέ τὸ καί εν αγορᾷ διατρίψαι.
[525] ὠτειλὴ καί ουλὴ διαφέρει. ὠτειλὴ μέν γάρ εστι τὸ πρόσφατον τραύμα, παρὰ τὸ ουτᾶσθαι· ουλὴ δέ η ὑγιασμένη σὰρξ εκ τραύματος παλαιού, ὡς Όμηρος (τ 393, ψ 74)·  ‘ουλὴν τήν ποτέ μιν σύς ἤλασε λευκώ ὀδόντι’.

ΠΗΓΗ: ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 4.4.2002.

ΑΜΜΩΝΙΟΥ ΠΕΡΙ ΟΜΟΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΛΕΞΕΩΝ λεξικο λεξικον ΑΜΜΩΝΙΟΣ ΟΜΟΙΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΛΕΞΕΙΣ, αμμωνιος Αμμωνιος αρχαιος δασκαλος διδασκαλος Πλουταρχου πλουταρχος δασεια, ψιλη, πολυτονικο μονοτονικο συστημα γραφης γραφη ελληνικη γλωσσα