Του Γιώργου Λεκάκη
Η κοινωνική δικτύωση / Social networking αποτελεί ουσιαστικό χαρακτηριστικό των κοινωνιών κυνηγών-τροφοσυλλεκτών. Ωστόσο, λίγες περιπτώσεις να υπερβαίνουν τα 300 χλμ.(!) μεταξύ γεωχημικώς επιβεβαιωμένης απόστασης μεταξύ της πηγής του υλικού και της τοποθεσίας απόρριψης ενός κομμένου λιθινου αντικειμένου!
Το βραχοκαταφύγιο ασβεστολιθικών πετρωμάτων Peña Capón, φιλοξενεί μια σημαντική ακολουθία της Άνω Παλαιολιθικής Εποχής, η οποία είναι γνωστή από το 1970, όταν πραγματοποιήθηκε μια μη συστηματική ανασκαφή στην περιοχή. Δυστυχώς, η ανασκαφή αυτή δεν δημοσιεύθηκε ποτέ και ως εκ τούτου οι γνώσεις μας για το Peña Capón ήταν πάντα προβληματικές… – ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για το Peña Capón, ΕΔΩ. Επί πλέον, η πρόσβαση στην περιοχή παρουσιάζει σημαντικές δυσκολίες, καθώς επηρεάζεται από το φράγμα Beleña και ως εκ τούτου βρίσκεται συχνά κάτω από το νερό. Πάντως η ακολουθία του Peña Capón δεν έχει παράλληλο στην ενδοχώρα της Ιβηρικής Χερσονήσου, όπου οι περισσότερες από τις τοποθεσίες είναι Μαγδαληναίας περιόδου. – ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ περι ΙΒΗΡΙΚΗΣ, ΕΔΩ. Αντίθετα, το Peña Capón παρουσιάζει μια ακολουθία που αποτελείται από αρκετές περιόδους κατοίκησης κατά την Solutrean (22.000 – 17.000 χρόνων), την Proto-Solutrean και πιθανώς και την Gravettian. Ευρέθησαν άφθονα λίθινα υπολείμματα, όπως και πανιδος και ξυλοκάρβουνα, που καθιστούν το Peña Capón μια βασική τοποθεσία για την διερεύνηση των αλληλεπιδράσεων ανθρώπου-περιβάλλοντος και της δυναμικής των πληθυσμών κατά την Ύστερη Πλειστόκαινο της εσωτερικής Ιβηρικής.
Πέντε πέτρινες λεπίδες, κατασκευασμένες από πυριτόλιθο της κεντρικής Γαλλίας βρέθηκαν σε απόσταση μεγαλύτερη των… 640 χλμ.(!) στην κεντρική Ισπανία, από τον M. Alcaraz-Castaño (του Πανεπιστημίου της Alcalá και τους συναδέλφους του).
Τα μέλη της επιστημονικής ομάδος ανακάλυψαν τα κιτρινωπά εργαλεία στο εν λόγω βραχοκαταφύγιο, κοντά στον ποταμό Sorbe[1] (λεκάνη του Άνω Τάγου) της Κεντρικής Οροσειράς Γκουανταλαχάρα, στην Κεντρική Ισπανία, όπου οι άνθρωποι ψάρευαν σολομό και κυνηγούσαν ελάφια, άλογα και κουνέλια πριν από 26.000 – 22.000 χρόνια!
Η χρονολόγηση του άνθρακα και των οστών ζώων στα διάφορα στρώματα, όπου ανακτήθηκαν τα εργαλεία πυριτόλιθου, δείχνει ότι τα υλικά εισάγονταν για μια περίοδο περίπου 1,400 ετών! Αυτό καταδεικνύει κοινωνικά δίκτυα άνευ προηγουμένου γεωγραφικής κλίμακας, που διατηρήθηκαν για περίπου 1,400 χρόνια κατά την διάρκεια του Τελευταίου Παγετώδους Μέγιστου.
«Η παρουσία τους περίπου 700 χλμ. από την πηγή τους δείχνει ότι αυτές οι κοινωνίες είχαν μια πιο σύνθετη κοινωνική δομή από ό,τι είχε υποτεθεί προηγουμένως, μια δομή που συνέδεε ποικίλες ομάδες σε πολύ ευρείες περιοχές», εδήλωσε ο κ. Alcaraz-Castaño.
Το εμπόριο μεγάλων αποστάσεων πιθανότατα περιελάμβανε περισσότερες από δύο ομάδες ανθρώπων, εξήγησε, και μπορεί να αντανακλά κοινές ταυτότητες και συστήματα πεποιθήσεων. Η επαφή μεταξύ αυτών των ομάδων πιθανώς διευκόλυνε επίσης την ανταλλαγή γνώσεων σχετικά με την γη, τα πρότυπα μετανάστευσης των ζώων και τους πιθανούς συντρόφους, ειδικως σε περιόδους δύσκολων κλιματικών συνθηκών.
ΠΗΓΗ: M. SÁNCHEZ DE LA TORRE, κ.ά. «Far-reaching hunter-gatherer networks during the Last Glacial Maximum in Western Europe», Vol. 12, Is. 4, DOI: 10.1126/sciadv.adz7697, Science Advances, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 21.11.2026.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ:
[1] Παραπόταμος της δεξιάς όχθης του Ενάρες. Ο ποταμός, που διασχίζει την ισπανική επαρχία Γκουανταλαχάρα, πηγάζει από τα βουνά Σιέρα ντε Πέλα, κοντά στο Καμπισάμπαλος, και συμβαλλει στον ποταμό Λίγιας, στο δάσος οξιάς Τεχέρα Νέγκρα, κοντά στο Κανταλόχας. Εκβάλλει στον Ενάρες κοντά στο Χουμάνες. Τα νερά του χρησιμοποιούνται για την ύδρευση της Μαδρίτης.
αρχαιο εμποριο μεγαλων αποστασεων πριν 26.000 χρονια Λεκακης 20.000 κοινωνικη δικτυωση / Social networking χαρακτηριστικο κοινωνια κυνηγοι τροφοσυλλεκτες γεωχημεια αποσταση πηγη υλικο λιθινο αντικειμενο βραχοκαταφυγιο ασβεστολιθικο πετρωμα ασβεστολιθος πενια καπον Pena Capon, ανω Παλαιολιθικη Εποχη 1970, μη συστηματικη ανασκαφη ανασκαφες φραγμα μπελενια Belena Ιβηρικη Χερσονησος Μαγδαληναια περιοδος κατοικηση σολουτρεαν Solutrean 22.000 – 17.000 χρονων πρωτοσολουτρεαν ProtoSolutrean γκραβετια γκραβεττια Gravettian λιθινα υπολειμματα, πανιδα ανθρακας ξυλοκαρβουνο αλληλεπιδραση ανθρωπο περιβαλλον πληθυσμος υστερο Πλειστοκαινο Ιβηρια πετρινη λεπιδα κατασκευη πυριτολιθος Γαλλια κεντρικη Ισπανια, αρχαια κιτρινωπα εργαλεια ποταμος σορμπε Sorbe λεκανη ανω Ταγος Οροσειρα Γκουανταλαχαρα, ανθρωποι ψαρεμα αλιεια σολομος κυνηγι ελαφι αλογο κουνελι 25.000 – 22.000 οστα ζωο εισαγωγη Τελευταιο Παγετωδης Μεγιστο παγετωνας αρχαιες κοινωνιες συνθετη κοινωνικη δομη ομαδες κοινη ταυτοτητα συστημα πεποιθηση επαφη ανταλλαγη γνωση γη, μεταναστευση ζωα συντροφος, κλιματικες συνθηκες κλιμα παραποταμος Εναρες / χεναρες Henares ισπανικη επαρχια βουνα Σιερα ντε Πελα, Καμπισαμπαλος, Λιγιας, δασος οξια Τεχερα Νεγκρα Κανταλοχας Χουμανες νερα υδρευση Μαδριτης Μαδριτη
