Το βουνό Βόλνικ στον Δήμο Ζγκόνικ / Sgonico [στον 45ο παράλληλο (45.73628304861494, 13.74779834136504] από το 1996 αποτελεί μέρος του Φυσικού Καταφυγίου Βόλνικ. Διότι το δάσος του είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς υπάρχουν εκτεταμένες περιοχές θαμνώνων, που εναλλάσσονται με βελανιδοδαση(άμισχη βελανιδιά / Quercus sessilis Ehrh. ex Schur, Quercus sessiliflora Salisb / gradn και Quercus cerris / cer), ενώ στο νότιο τμήμα υπάρχουν άλση μαύρης πεύκης. Μερικά σπάνιαείδη χλωρος είδη ζουν στις βαθειές καταβόθρες του βουνού. Ζουν επίσης πληθυσμοί αγριόγαταςκαι σκαντζόχοιρου(“με καφέ στήθη”), καφέ αρκούδεςκαι τσακαλια.
Η περιοχή είναι γεμάτη σπήλαια. Πιο γνωστό το Grotta Gigante («Γιγάντιο Σπήλαιο», / Briška jama ή Jama pri Briščikih, γνωστό και ως Riesengrotte ή Grotta di Brisciachi) στην ιταλική πλευρά του Καρστ της Τεργέστης (Carso), κοντά στο χωριό Borgo Grotta Gigante ή Briščiki, στον Δήμο Sgonico [45.70965354663024, 13.764578199149483]. Ο κεντρικός θάλαμός του έχει ύψος 107 μ., πλάτος 65 μ. και μήκος 130 μ., γεγονός που το έβαλε στο Βιβλίο των ρεκόρ Γκίνες του 1995 ως το μεγαλύτερο επισκέψιμο σπήλαιο στον κόσμο (ρεκόρ που καταρρίφθηκε το 2010, από το σπήλαιο La Verna στην νοτιοδυτική Γαλλία, το οποίο έχει διαστάσεις 255 Χ 225 Χ 195 μ.). Εξερευνήθηκε για πρώτη φορά από τον Ant. F. Lindner το 1840. Χαρτογραφήθηκε το 1897 από τον A. Perko. Το 1905 ξεκίνησε η τουριστική αξιοποίησή του, με ξεναγήσεις από τον σύλλογο Club Touristi Triestini. Εγκαινιάστηκε το 1908. Μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η ιδιοκτησία του περιήλθε στην Julian Alpine Society. Η τουριστική αξιοποίηση ξαναξεκίνησε το 1957. Κοντά του καιΜουσείο Σπηλαιολογίας με σπηλαιολογικά, γεωλογικά, παλαιοντολογικά ευρήματα, και αρχαιολογικά αντικείμενα. Άλλα σπήλαια και δολινες: Grotta Jablenza, Grotta presso Sgonico 1490, Grotta del Lampadario, Dolina Riselĉe, κ.ά.
Αρχαίος καταυλισμός, που χρησιμοποιοείτο από κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες της Μεσολιθικής περιόδου, ακριβώς κάτω από ευρήματα των πρώτων γεωργών της Νεολιθικής περιόδου, μέσα σε άθικτα αρχαιολογικά στρώματα βρέθηκε στο σπήλαιο Tina Jama, του όρους Λαναρο / Βόλνικ, στον Δήμο Σγκόνικο / Ζγκόνικ, κοντά στην Τεργέστητης βορειοανατολικής Ιταλίας, στην περιοχή Friuli-Venezia Giulia, στις βόρειες ακτές της Αδριατικής Θάλασσας.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι γεωργοί έφτασαν στην περιοχή πριν από 7.500 χρόνια περίπου. Πριν από την έλευση της γεωργίας στην περιοχή, κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες είχαν κατασκευάσει μια εστία, στο πιο προστατευμένο τμήμα του σπηλαίου, ενώ είχαν επίσης κλείσει την είσοδό του με πέτρες και ογκόλιθους. Η ανακάλυψη ενός παιδικού δοντιού μπορεί να παράσχει νέα δεδομένα για τους πληθυσμούς της Ύστερης Μεσολιθικής. Από το συγκεκριμένο στρώμα του σπηλαίου ανακτήθηκαν επίσης λίθινα εργαλεία, θραύσματα από την κατασκευή εργαλείων, αιχμές από οστό, κοσμήματα από όστρακα θαλάσσιων και γλυκών υδάτων, καθώς και μενταγιόν από δόντια κυνόδοντες ελαφιού. Σε όλην την έκταση του χώρου εντοπίστηκαν ώχρα και συγκολλητικές ουσίες, καθώς και ένα ημιτελές τσεκούρι από ελαφοκερατο. Ένα μικρότερο κομμάτι κέρατου, μήκους 11 εκατ. περίπου με μια εγκάρσια οπή πλάτους περίπου 1 εκατ., που έφερε δύο διαμπερείς οπές· το αινιγματικό εργαλείο αυτό εικάζεται ότι χρησιμοποιείτο για την ευθυγράμμιση στελεχών βελών. Η χρονολόγηση του χώρου με την μέθοδο του ραδιενεργού άνθρακα θα βοηθήσει τους ερευνητές να προσδιορίσουν πώς συντελέστηκε η μετάβαση από το κυνήγι και την συλλογή τροφής στην γεωργία στην εν λόγω περιοχή.
ΠΗΓΗ: “Rinvenuti nell’accampamento mesolitico della Grotta di Tina Jama nel Carso rara ascia in corno di cervo e altri manufatti”, Universidad Ca’ Foscari, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 7.10.2026.
Και χάλκινο μαχαιρίδιο 4.000 χρόνων!
Ένα χάλκινο μαχαιρίδιο 4.000 χρόνων ανακαλύφθηκε στο σπήλαιο Tina Jama στην Τεργέστητης βορειοανατολικής Ιταλίας, στην περιοχή Friuli-Venezia Giulia.
Ο κ. F. Bernardini (του Πανεπιστημίου Ca’ Foscari) είπε ότι είναι παρόμοιο με τα χάλκινα μαχαιριδια που ανακαλύφθηκαν στην Σλοβενία. – ΔΙΑΒΑΣΤΕεπίσης: Γ. Λεκακη “Αρχαία ελληνικα οπλα”.
«Τα ευρήματα είναι απαραίτητα για την κατανόηση των τεχνολογικών, πολιτιστικών και κοινωνικών μετασχηματισμών στην Ευρώπη εκείνην την περίοδο», πρόσθεσε η κ. E. Leghissa (της Σλοβενικής Ακαδημίας Επιστημών). «Η ανακάλυψη του χάλκινου μαχαιρίδιου είναι ένα εξαιρετικό γεγονός, που εγείρει ερωτήματα σχετικά με την χρήση του σπηλαίου», πρόσθεσε.
Μια κατασκευή του 2000 – 1500 π.Χ. περίπου, από πέτρινες πλάκες και ογκόλιθους, ανασκάφηκε επίσης κοντά στην είσοδο του σπηλαίου. Κοντά βρέθηκαν ανθρώπινα κρανία, υποδεικνύοντας ότι η πέτρινη κατασκευή μπορεί να είχε ταφική λειτουργία ή μπορεί να βοήθησε στην προστασία του εσωτερικού του σπηλαίου από τον άνεμο.
Αιχμές βελών από πυριτόλιθο και μακριές λεπίδες, γυαλισμένα πέτρινα τσεκούρια, οψιδιανός, πέτρινα και κεραμικά αντικείμενα και στολίδια από κογχύλια δείχνουν ότι το σπήλαιο δέχθηκε κατοίκηση επανειλημμένως, εδώ και χιλιάδες χρόνια, κατέληξαν οι ερευνητές.
ΠΗΓΗ: “Pugnale di rame di 4000 anni fa ritrovato nel Carso Triestino
condividi”, Universidad Ca’ Foscari, ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 23.10.2024. «Archaeologists Find 4,000-Year-Old Copper Dagger in Italy – Archaeologists have unearthed a rare dagger dating back to the Copper Age at Tina Jama Cave in the regional decentralization entity of Trieste in the Italian region of Friuli-Venezia Giulia», SciNews, 29.10.2024.